Përgjigje e shkurtër
Jo. Një mysliman duhet të besojë në Jezusin. Islami ruan atë që të krishterët duan tek ai: lindjen e tij nga virgjëresha, mrekullitë e tij, mëshirën e tij dhe kthimin e tij para fundit. Kurani e quan Mesih. E quan Fjalë nga Allahu (﷾), sepse Allahu (﷾) e krijoi me fjalën “Bëhu”. Ajo që Islami lë mënjanë është ajo që të tjerët mësuan për të pasi ai kishte ikur. Kjo do të thotë kredot (deklaratat e besimit) e koncileve të kishës në Nike dhe në Kalqedon. Do të thotë gjithashtu atë që Pavli, një misionar i krishterë i shekullit të parë, ndërtoi mbi pohimin se Jezusi vdiq. Pavli mësoi se besimtarët janë “të shfajësuar me gjakun e tij”. Kurani thotë se Allahu (﷾) e shpëtoi Jezusin nga kryqi dhe e ngriti pranë Vetes. Ajo që mbetet është Jezusi i Kuranit: një njeri i dërguar nga Allahu (﷾), që i lutej Allahut (﷾) dhe u thoshte njerëzve të adhuronin vetëm Atë.
Shpjegimi i plotë
Besimi në Jezusin është pjesë e besimit të myslimanit
Kurani i përshkruan besimtarët si ata që besojnë në të gjithë të dërguarit e Allahut (﷾). Ata nuk bëjnë dallim mes tyre. Profeti (ﷺ) e renditi besimin në Jezusin pranë njëshmërisë së Allahut (﷾), si pjesë të besimit që të çon në Xhenet. E quajti Jezusin rob dhe të dërguar të Allahut (﷾) dhe Fjalën e Tij që ia dha Marisë. Një mysliman që e mohonte Jezusin do të dilte nga Islami.
“I Dërguari beson në atë (Kuranin) që i është shpallur nga Zoti i tij e po ashtu dhe besimtarët: të gjithë besojnë në Allahun, engjëjt e Tij, librat e Tij dhe të dërguarit e Tij (duke thënë): “Ne nuk bëjmë dallim mes asnjërit prej të dërguarve të Tij”. Ata thonë: “Ne dëgjojmë dhe bindemi. Faljen Tënde kërkojmë, o Zoti Ynë dhe te Ti do të kthehemi!””
Ubade transmeton se Profeti (ﷺ) tha: kushdo që dëshmon se nuk ka të adhuruar me të drejtë përveç Allahut, të Vetëm, pa ortak, se Muhamedi është robi dhe i dërguari i Tij, dhe se Isai është robi dhe i dërguari i Allahut, Fjala e Tij që ia dha Merjemes dhe shpirt prej Tij, dhe se Xheneti dhe Xhehenemi janë të vërtetë, Allahu do ta fusë në Xhenet, me çfarëdo veprash që të ketë bërë, edhe nëse ishin të pakta.
Çfarë ruan Islami: lindjen dhe nderin e tij
Kurani i jep Marisë lajmin e mirë për Jezusin si një Fjalë nga Allahu (﷾), Mesihu (i zgjedhuri dhe i vajosuri i Allahut (﷾)). Ai nderohet në këtë botë dhe në tjetrën dhe është nga më të afërmit e Allahut (﷾). Kurani pohon se ajo e ngjizi pa e prekur asnjë burrë, me urdhrin e Allahut (﷾) “Bëhu”. Prandaj ai quhet Fjalë nga Allahu (﷾): ai erdhi në jetë me fjalën e Allahut (﷾). Allahu (﷾) e quan shenjë për njerëzit dhe mëshirë nga Allahu (﷾). Kurani e krahason me Ademin, të cilin Allahu (﷾) e krijoi pa baba dhe pa nënë.
“(Kujto) kur engjëjt thanë: O Merjeme! Allahu të jep lajmin e mirë për një (djalë që do të lindë me një) Fjalë prej Tij: emrin do ta ketë Mesih - Isa i biri i Merjemes, do të jetë i nderuar në këtë botë dhe në tjetrën dhe një nga të afërmit e Allahut.”
“Ajo tha: “Zoti im! Qysh do të kem unë fëmijë, kur nuk më ka prekur askush?!” – “Kështu – tha (engjëlli) - Allahu krijon ç’të dojë Vetë. Kur vendos diçka, Ai vetëm thotë për të: “Bëhu!” dhe ajo bëhet.””
“Iu përgjigj: “Kështu është! Zoti yt ka thënë: ‘Kjo për Mua është e lehtë. Ne do ta bëjmë atë shenjë për njerëzit dhe mëshirë nga ana Jonë’. Dhe kjo është punë e kryer.””
“Rasti i Isait për Allahun është si rasti i Ademit që e krijoi prej baltës e pastaj i tha: “Bëhu!” - dhe ai u bë.”
Çfarë ruan Islami: mrekullitë e tij
Kurani i shënon mrekullitë e tij: shërimin e të verbërve të lindur dhe të lebrozëve, ngjalljen e të vdekurve, e të tjera. Shton se ai i bëri me lejen e Allahut (﷾). Pjetri, një nga dishepujt e tij, thotë të njëjtën gjë te Veprat e Apostujve. Jezusi ishte një njeri i dëshmuar nga Perëndia me mrekulli që Perëndia bëri me anë të tij. Myslimanët i pranojnë të gjitha si shenja nga Allahu (﷾).
“dhe do ta caktojë atë të Dërguar te bijtë e Israilit (të cilëve do t’u thotë): Ju kam sjellë prova nga Zoti juaj (që vërtetojnë Profecinë time): bëj për ju diçka prej balte në formë shpendi, fryj në të e me urdhrin e Allahut ajo bëhet shpend i gjallë; shëroj të verbrit e lindur dhe të lebrosurit dhe i ngjall të vdekurit me lejen e Allahut; ju tregoj çfarë hani dhe çfarë ruani në shtëpitë tuaja. Sigurisht që te të gjitha këto ka prova për ju, nëse jeni besimtarë të vërtetë.”
“Burra të Izraelit, dëgjoni këto fjalë: Jezusin nga Nazareti, njeri i dëshmuar te ju nga Perëndia me vepra të fuqishme, mrekulli dhe shenja, që Perëndia bëri me anë të tij në mesin tuaj, siç e dini edhe vetë;”
Çfarë ruan Islami: shpëtimin dhe kthimin e tij
Kurani thotë se armiqtë e tij nuk e vranë dhe nuk e kryqëzuan. Allahu (﷾) e ngriti pranë Vetes. Profeti (ﷺ) u betua se i biri i Merjemes do të zbresë përsëri para fundit si sundimtar i drejtë. Myslimanët e presin kthimin e tij ashtu si të krishterët.
“dhe për fjalët e tyre: “Ne e vramë Mesihun – Isain, të birin e Merjemes, të dërguarin e Allahut”. Por, ata as e vranë, as e kryqëzuan, por ashtu u është dukur. Ata që nuk u pajtuan për çështjen e tij, me siguri që gjenden në dyshim për të. Ata nuk kanë ditur kurrgjë për të, por vetëm kanë hamendësuar. Ata, në të vërtetë, nuk e kanë vrarë,”
“por, Allahu e ka ngritur pranë Vetes. Allahu është i Plotfuqishëm dhe i Gjithëdijshëm.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) u betua se i biri i Merjemes së shpejti do të zbresë mes myslimanëve si sundimtar i drejtë. Ai do ta thyejë kryqin, do ta vrasë derrin dhe do ta heqë xhizjen, dhe pasuria do të jetë aq e bollshme sa askush nuk do ta pranojë. Pastaj Ebu Hurejra recitoi Kuranin 4:159: nuk ka asnjë nga ithtarët e Librit që nuk do të besojë në të para vdekjes së tij.
Çfarë lë mënjanë Islami
Koncili i Nikesë (një mbledhje e prijësve të kishës) në vitin 325 e shpalli Birin “të një thelbi” me Atin, domethënë të së njëjtës qenie. Koncili i Kalqedonit në vitin 451 e përkufizoi Krishtin si një person në dy natyra, hyjnore dhe njerëzore. Këto janë formulat që Islami i lë mënjanë. Ishin formula të reja, të bëra rreth 300 dhe 400 vjet pas Jezusit. Nuk janë transmetime të diçkaje që ai tha. Asnjëra formulë nuk gjendet në Ungjijtë e Dhiatës së Re.
Kredoja fillon: ‘Besojmë në një Perëndi, Atin e Plotfuqishëm, krijuesin e të gjitha gjërave të dukshme dhe të padukshme’. Koncili e rrëfeu Birin si të lindur nga Ati, Perëndi i vërtetë nga Perëndi i vërtetë dhe ‘të një thelbi’ (homoousios) me Atin, dhe dënoi ata që thoshin se ka pasur një kohë kur ai nuk ishte.
Koncili rrëfeu një dhe të njëjtin Krisht në dy natyra, hyjnore dhe njerëzore, dhe deklaroi se ai ‘nuk është i ndarë apo i copëtuar në dy persona, por është një dhe i njëjti Bir’.
Çfarë mbetet: Jezusi, i dërguari i Allahut (﷾)
Në Kuran Jezusi i thotë popullit të tij se Allahu (﷾) është Zoti i tij dhe Zoti i tyre, dhe t'i adhurojnë Atë. Të njëjtën gjë thotë në Ungjijtë e Dhiatës së Re, ku e quan Atin të vetmin Perëndi të vërtetë. Kurani tregon çfarë do të thotë ai në Ditën e Gjykimit. Ai u tha njerëzve vetëm të adhuronin Allahun (﷾), Zotin e tij dhe Zotin e tyre.
“Me të vërtetë, Allahu është Zoti im dhe Zoti juaj, andaj adhurojeni Atë. Kjo është rruga e drejtë!”
“Dhe kjo është jeta e përjetshme: të njohin ty, të vetmin Perëndi të vërtetë, dhe Jezu Krishtin që ti ke dërguar.”
“Unë nuk u kam thënë asgjë tjetër, përveç asaj që më ke urdhëruar Ti: “Adhuroni Allahun, Zotin tim dhe Zotin tuaj!” Kam qenë dëshmitar, për sa kohë që kam jetuar midis tyre dhe, qëkurse më more mua, vetëm Ti ishe mbikëqyrës i tyre. Ti je Dëshmitar për çdo gjë.”
Çfarë ruan Islami nga Jezusi, dhe çfarë lë mënjanë
- Islami nuk i kërkon askujt të heqë dorë nga Jezusi. Një mysliman duhet të besojë tek ai.
- Islami ruan lindjen e tij nga virgjëresha, mrekullitë e tij me lejen e Allahut (﷾), mëshirën e tij dhe kthimin e tij para fundit të kohës.
- Islami lë mënjanë besoret e Nikesë (325) dhe të Kalqedonit (451), të shkruara shekuj pas tij, dhe mësimin se Zoti kishte nevojë për gjakun e tij për të falur.
- Ajo që mbetet është Jezusi i Ungjijve: një njeri i dërguar nga Allahu (﷾), që i lutej Allahut (﷾) dhe u thoshte njerëzve të adhuronin vetëm Allahun (﷾).
Falje pa gjak, me fjalët e vetë Jezusit
Kur ende predikonte, Jezusi i tha një të paralizuari se mëkatet i ishin falur. Turma e lavdëroi Perëndinë që u kishte dhënë njerëzve një pushtet të tillë. Jezusi i mësoi dishepujt t'i kërkonin falje Perëndisë drejtpërdrejt. Kur një njeri pyeti si të fitonte jetën e përjetshme, ai nuk tha asgjë për gjakun e tij. Tha: zbato urdhërimet. Kurani thotë të njëjtën gjë për Ademin: ai iu kthye Zotit të tij dhe u fal.
“Kur Jezusi pa besimin e tyre, i tha të paralizuarit: Bir, mëkatet e tua të janë falur.”
“Por turmat, kur e panë këtë, u mrekulluan dhe përlëvduan Perëndinë që u kishte dhënë njerëzve një pushtet të tillë.”
“Dhe na i fal borxhet tona, sikurse edhe ne ua falim borxhlinjve tanë.”
“Dhe ja, një njeri erdhi dhe i tha: Mësues i mirë, ç'të mirë duhet të bëj që të kem jetën e përjetshme? Dhe ai i tha: Pse më quan të mirë? Askush nuk është i mirë përveç një të vetmi, domethënë Perëndisë; por, në qoftë se do të hysh në jetë, zbato urdhërimet.”
“Ademi mësoi disa fjalë (se si të kërkonte falje) nga Zoti i tij, kështu që Ai ia pranoi pendimin. Sigurisht, Ai i pranon shumë pendimet, Ai është Mëshirëploti.”
Varg pas vargu
Romakëve 5:9 — kapitulli 5, vargu 9
“Aq më tepër, pra, duke qenë tani të shfajësuar me gjakun e tij, do të shpëtohemi prej zemërimit nëpërmjet tij.”
Cituar për
Pa gjakun e Jezusit nuk ka falje. Ta lësh pas kryqin do të thotë ta lësh pas vetë Jezusin.
Përgjigjja
Jezusi e fali të paralizuarin shumë kohë para se të flitej për ndonjë kryq. Mateu thotë se turma e përlëvdoi Perëndinë që u kishte dhënë njerëzve një pushtet të tillë. Jezusi i mësoi dishepujt t'i kërkonin Perëndisë t'ua falte. Kur e pyetën për udhën drejt jetës së përjetshme, tha: zbato urdhërimet. Pra, falja nuk priti një kryq. Jezusi e dha atë dhe i mësoi njerëzit t'ia kërkonin Perëndisë, pa u derdhur gjak.
Ku përfundon — Një mysliman ruan atë që vetë Jezusi mësoi dhe bëri për faljen: Allahu (﷾) i fal ata që i kthehen Atij, pa kërkuar gjak.
Mateu 26:28 — kapitulli 26, vargu 28
“Sepse ky është gjaku im i besëlidhjes së re, që derdhet për shumë veta për faljen e mëkateve.”
Cituar për
Vetë Jezusi tha se gjaku i tij derdhej për faljen e mëkateve.
Përgjigjja
Kurani thotë se Jezusi as nuk u vra, as nuk u kryqëzua (4:157). Prandaj një mysliman nuk e pranon një thënie që e bën vdekjen e tij çmimin e faljes. Vetëm Mateu ka fjalët ‘për faljen e mëkateve’. Marku dhe Luka, që tregojnë të njëjtën darkë, nuk i kanë (Marku 14:24; Luka 22:20). Ungjijtë e Dhiatës së Re e tregojnë gjithashtu duke falur mëkate kur ende predikonte (Marku 2:5; Mateu 9:8). E tregojnë duke i mësuar njerëzit t'i kërkojnë falje Perëndisë (Mateu 6:12). E tregojnë duke e dërguar atë që kërkonte jetën e përjetshme te urdhërimet (Mateu 19:16-17).
Ku përfundon — Mënyra e vetë Jezusit për të falur nuk kërkonte gjak, dhe Kurani e mohon vdekjen që kjo thënie e merr të mirëqenë.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
Të krishterët thonë se Jezusi është Perëndia Bir dhe se vdekja e tij në kryq pagoi për mëkatin. Ata mendojnë se një besim që e mohon hyjninë e tij dhe vdekjen e tij shlyese e ruan emrin e Jezusit, por e humb Shpëtimtarin.
Pavli mëson se besimtarët shfajësohen me gjakun e Jezusit.
Kundërpërgjigje
Pavli e shkroi vërtet këtë. Por Jezusi, kur ende predikonte, ia fali mëkatet një njeriu dhe i mësoi dishepujt t'i kërkonin Perëndisë t'ua falte. Atë që kërkonte jetën e përjetshme e dërgoi te urdhërimet. Nga të tri tregimet e asaj darke, vetëm Mateu ka “për faljen e mëkateve”.
Kredot e Nikesë dhe të Kalqedonit e përkufizojnë Jezusin të një thelbi me Atin, një person në dy natyra.
Kundërpërgjigje
Koncilet e përkufizuan vërtet kështu. Por ato fjalë nuk gjenden në Ungjijtë e Dhiatës së Re. Atje Jezusi e quan Atin “të vetmin Perëndi të vërtetë” dhe thotë “Ati im është më i madh se unë”.
Të krishterët mendojnë se besimi në hyjninë e Jezusit dhe në vdekjen e tij shlyese është i nevojshëm për shpëtim.
Kundërpërgjigje
Të krishterët e mendojnë këtë, por kur një njeri e pyeti Jezusin si të fitonte jetën e përjetshme, ai i tha të zbatonte urdhërimet. Allahu (﷾) e fal atë që i kthehet Atij: Kurani thotë se Ademi iu kthye Zotit të tij dhe u fal. Jezusi tha gjithashtu se jeta e përjetshme është të njohësh “të vetmin Perëndi të vërtetë” dhe atë që Ai dërgoi.
Pikëpamja islame
Islami nuk i kërkon askujt të heqë dorë nga Jezusi. U kërkon të heqin dorë nga ajo që kredot dhe mësuesit e mëvonshëm thanë për të. Besimi në Jezusin si i dërguar i Allahut (﷾) është pjesë e besimit që mësoi Profeti (ﷺ), dhe myslimani e do dhe e nderon atë.
Kurani kërkon besimin në të gjithë të dërguarit e Allahut (﷾), pa bërë dallim mes tyre.
Profeti (ﷺ) e përmendi besimin në Jezusin si pjesë të besimit që të çon në Xhenet. Është besimi në të si rob, i dërguar dhe Fjalë e Allahut (﷾).
Kurani pohon lindjen e Jezusit nga virgjëresha, mrekullitë e tij, nderin e tij dhe ngritjen e tij te Allahu (﷾).
Kurani thotë se Jezusi as nuk u vra, as nuk u kryqëzua, por u ngrit te Allahu (﷾).
Profeti (ﷺ) tha se i biri i Merjemes do të kthehet si sundimtar i drejtë.
Përkufizimet e Nikesë (325) dhe të Kalqedonit (451) erdhën shekuj pas Jezusit dhe nuk gjenden në Ungjijtë e Dhiatës së Re.
Në Ungjijtë e Dhiatës së Re, Jezusi i shpalli mëkatet të falura shumë kohë para kryqit për të cilin flasin të krishterët. Atë që kërkonte jetën e përjetshme e drejtoi te urdhërimet.