A funksionojnë fengshui, numrat me fat dhe horoskopi kinez?

Raporton se gati gjysma e të rriturve në Kinën kontinentale (47%) besojnë në fengshui, një praktikë tradicionale kineze e rregullimit të sendeve dhe të hapësirës fizike për t'i sjellë njerëzit në harmoni me rrethinën e tyre (China Family Panel Studies, 2018). Në Anketën e Përgjithshme Sociale Kineze të vitit 2018, 62% thanë se u intereson pak ose shumë nëse rastet e veçanta, si dasmat, funeralet apo ndërrimi i shtëpisë, bien në një ditë të mbarë; zgjedhja e saj zakonisht do të thotë të konsultosh almanakun kinez ose një ekspert fengshui. Në të njëjtën anketë, 8% thanë se mbajnë një hajmali ose amulet për fat të mirë.

Tre ekonomistë në Universitetin e Kolumbisë Britanike shpjegojnë se katra konsiderohet fatkeqe në traditën kineze sepse fjala për katër tingëllon shumë si fjala për vdekje në mandarinisht, kantonisht dhe disa gjuhë të tjera kineze. Teta tingëllon si fjala për begati ose pasuri. Duke studiuar rreth 117.000 shitje shtëpish në Vankuverin e Madh (2000-2005), ata gjetën se në lagjet me një pjesë mbi mesataren të banorëve kinezë, shtëpitë numri i të cilave mbaronte me 4 shiteshin me 2,2 për qind zbritje, dhe ato që mbaronin me 8 me 2,5 për qind më shtrenjtë.

Autorët vërejnë se në kulturën kineze besohet që të lindurit në vitin e Dragoit janë të paracaktuar për fat të mirë, dhe se lindjet rriten në vitet e Dragoit. Fëmijët e lindur në një vit Dragoi ia dolën më mirë në shkollë dhe kishin më shumë gjasa të arrinin në kolegj. Por efekti i Dragoit te rezultatet e testeve u zhduk sapo u morën parasysh pritjet e prindërve: prindërit e tyre prisnin më shumë prej tyre dhe investonin më shumë kohë dhe para tek ata. Autorët përfundojnë se as fëmijët e Dragoit, as familjet e tyre nuk janë thelbësisht të ndryshëm; besimi dhe investimi që e pason e bëjnë profecinë të vërtetohet.

Duke përshkruar zakonet e fejesës në Fuzhou, Doolittle shënon se çdo familje dërgon një kartë me tetë shenjat që japin orën, ditën, muajin dhe vitin e lindjes, dhe se një fallxhori i kërkohet të gjykojë nga tetë shenjat nëse martesa do të ishte e përshtatshme dhe e mbarë.

Enesi transmeton se Profeti (ﷺ) tha se nuk ka adva dhe nuk ka tijare, por se atij i pëlqente fali. Kur e pyetën çfarë ishte fali, ai tha: një fjalë e mirë.

“Thuaj: “Askush, përveç Allahut, në qiell apo në Tokë, nuk i di të fshehtat dhe as nuk do ta dijë se kur do të ringjallet”.”

“Ai i ka çelësat e së padukshmes dhe vetëm Ai i njeh ato. Ai e di ç’ka në tokë dhe në det; asnjë gjeth nuk bie, pa e ditur Ai dhe nuk ekziston asnjë kokërr në errësirën e tokës, as e njomë, as e thatë, që të mos jetë shënuar në Librin e qartë (Leuhi Mahfudh).”

“Pa dyshim, vetëm Allahu e di Orën e caktuar. Ai e zbret shiun dhe e di ç’ka në barkun e shtatzënës. Asnjë njeri nuk di ç’do të fitojë nesër dhe askush nuk di se në ç’vend do të vdesë. Me të vërtetë, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe Njohës i çdo gjëje.”

“Nëse Allahu vendos që të të godasë ndonjë e keqe, askush nuk mund të ta largojë atë, përveç Tij e, nëse Ai do të të bëjë ndonjë të mirë, s’ka kush që ta pengojë mirësinë e Tij. Ai ia jep atë mirësi kujt të dojë prej robërve të Tij. Ai është Falës dhe Mëshirëplotë.”

Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se nuk ka adva, nuk ka tijare (ogure të këqija nga zogjtë), nuk ka hame dhe nuk ka Sefer. Shumë dijetarë e shpjegojnë advan si sëmundjen që përhapet me fuqinë e vet, pavarësisht nga Allahu, hamen si kukuvajkën e marrë si shenjë vdekjeje, dhe Seferin si muajin e konsideruar fatkeq.

Muavije ibn el-Hakemi, i sapokthyer në Islam, i tha Profetit (ﷺ) se disa nga njerëzit e tij shkonin te fallxhorët. Profeti tha të mos shkonin te ta. Për ata që merrnin ogure, tha se ishte një ndjenjë që e gjenin në vetvete, dhe nuk duhej t'i largonte nga ajo që kishin ndër mend të bënin.

Zejd ibn Halid el-Xhuheniu transmeton se Profeti (ﷺ) e udhëhoqi namazin e sabahut në Hudejbije pas një nate me shi, pastaj u tha njerëzve se Zoti i tyre kishte thënë: këtë mëngjes disa nga robërit e Mi u bënë besimtarë në Mua dhe disa mohues. Kush thotë se na ra shi me mirësinë dhe mëshirën e Allahut, beson në Mua dhe mohon yjet; kush thotë se na ra shi për shkak të filan ylli, më mohon Mua dhe beson në yjet.

Autorët vërejnë se në kulturën kineze besohet që të lindurit në vitin e Dragoit janë të paracaktuar për fat të mirë, dhe se lindjet rriten në vitet e Dragoit. Fëmijët e lindur në një vit Dragoi ia dolën më mirë në shkollë dhe kishin më shumë gjasa të arrinin në kolegj. Por efekti i Dragoit te rezultatet e testeve u zhduk sapo u morën parasysh pritjet e prindërve: prindërit e tyre prisnin më shumë prej tyre dhe investonin më shumë kohë dhe para tek ata. Autorët përfundojnë se as fëmijët e Dragoit, as familjet e tyre nuk janë thelbësisht të ndryshëm; besimi dhe investimi që e pason e bëjnë profecinë të vërtetohet.

Duke përshkruar zakonet e fejesës në Fuzhou, Doolittle shënon se çdo familje dërgon një kartë me tetë shenjat që japin orën, ditën, muajin dhe vitin e lindjes, dhe se një fallxhori i kërkohet të gjykojë nga tetë shenjat nëse martesa do të ishte e përshtatshme dhe e mbarë.

Tre ekonomistë në Universitetin e Kolumbisë Britanike shpjegojnë se katra konsiderohet fatkeqe në traditën kineze sepse fjala për katër tingëllon shumë si fjala për vdekje në mandarinisht, kantonisht dhe disa gjuhë të tjera kineze. Teta tingëllon si fjala për begati ose pasuri. Duke studiuar rreth 117.000 shitje shtëpish në Vankuverin e Madh (2000-2005), ata gjetën se në lagjet me një pjesë mbi mesataren të banorëve kinezë, shtëpitë numri i të cilave mbaronte me 4 shiteshin me 2,2 për qind zbritje, dhe ato që mbaronin me 8 me 2,5 për qind më shtrenjtë.

Xhabiri transmeton se Profeti (ﷺ) ua mësonte shokëve të tij lutjen për udhëzim (istihare) në çdo çështje, ashtu siç ua mësonte suret e Kuranit. Kush ka ndër mend të bëjë diçka, fal dy rekate përtej atyre të detyrueshme. Pastaj i kërkon Zotit me dijen dhe fuqinë e Tij, sepse Zoti mundet e ai nuk mundet, Zoti di e ai nuk di, dhe Zoti e di të fshehtën. Nëse Zoti e di se çështja është e mirë për të në fenë e tij, në jetesën e tij dhe në përfundimin e saj, i kërkon Zotit t'ia caktojë. Nëse Zoti e di se është e keqe për të, i kërkon Zotit ta largojë prej tij dhe t'i caktojë të mirën kudo që të jetë.

Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) e mohoi advan, oguret e zogjve, hamen dhe Seferin (që shumë dijetarë i shpjegojnë si ogurin e kukuvajkës dhe muajin fatkeq Sefer), dhe në të njëjtën thënie u tha njerëzve të iknin nga lebrozi ashtu siç do të iknin nga luani.

“Nëse Allahu vendos që të të godasë ndonjë e keqe, askush nuk mund të ta largojë atë, përveç Tij e, nëse Ai do të të bëjë ndonjë të mirë, s’ka kush që ta pengojë mirësinë e Tij. Ai ia jep atë mirësi kujt të dojë prej robërve të Tij. Ai është Falës dhe Mëshirëplotë.”

Xhabiri transmeton se Profeti (ﷺ) ua mësonte shokëve të tij lutjen për udhëzim (istihare) në çdo çështje, ashtu siç ua mësonte suret e Kuranit. Kush ka ndër mend të bëjë diçka, fal dy rekate përtej atyre të detyrueshme. Pastaj i kërkon Zotit me dijen dhe fuqinë e Tij, sepse Zoti mundet e ai nuk mundet, Zoti di e ai nuk di, dhe Zoti e di të fshehtën. Nëse Zoti e di se çështja është e mirë për të në fenë e tij, në jetesën e tij dhe në përfundimin e saj, i kërkon Zotit t'ia caktojë. Nëse Zoti e di se është e keqe për të, i kërkon Zotit ta largojë prej tij dhe t'i caktojë të mirën kudo që të jetë.

“Në saje të mëshirës së Allahut, u solle butësisht me ta (o Muhamed). Sikur të ishe i ashpër dhe i vrazhdë, ata do të largoheshin prej teje. Prandaj falua atyre gabimin, kërkoi falje Allahut për ata dhe këshillohu me ata për çështje të ndryshme. Kur të vendosësh për diçka, mbështetu tek Allahu. Vërtet, Allahu i do ata që mbështeten tek Ai.”

“dhe do t’i japë risk prej nga nuk e pret. Allahu i mjafton kujtdo që mbështetet tek Ai. Allahu e përmbush me siguri vendimin e Tij dhe për çdo gjë Ai ka caktuar masë.”

“Sot jua përsosa fenë tuaj, e plotësova dhuntinë Time ndaj jush dhe zgjodha që Islami të jetë feja juaj.”

“O besimtarë! Pranojeni Islamin me të gjitha rregullat e tij dhe mos shkoni gjurmëve të djallit, se ai është armiku juaj i përbetuar.”

“Thuaj (o Muhamed): “O njerëz, unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju, i Atij që i përket sundimi i qiejve dhe i Tokës. Nuk ka zot tjetër të vërtetë veç Atij; Ai jep jetë dhe vdekje, prandaj besoni në Allahun dhe në të Dërguarin e Tij, Profetin që nuk di shkrim e lexim e që beson në Allahun dhe Fjalët e Tij! Shkoni pas tij, që të jeni në rrugën e drejtë!””

“Muhamedi nuk është babai i askujt prej burrave tuaj, por është i Dërguari i Allahut dhe vula e profetëve; Allahu është i Gjithëdijshëm për çdo gjë.”

“Nëse ju dyshoni në atë që ia kemi zbritur robit tonë (Muhamedit a.s.), atëherë hartoni një sure të ngjashme me atë që ia kemi shpallur atij! Thirrni në ndihmë edhe dëshmitarët tuaj (që i adhuroni) në vend të Allahut, nëse jeni të sinqertë.”