Përgjigje e shkurtër
Islami i ndalon bestytnitë, oguret dhe fallin. Ogur është një shenjë e fatit që do të vijë, të mirë ose të keq. Para Islamit arabët e lexonin fatin e tyre në fluturimin e zogjve. Ata e merrnin kukuvajkën si shenjë vdekjeje dhe e mendonin muajin Sefer si fatkeq. Profeti (ﷺ) i fshiu të gjitha këto. Ai tha se nuk ka ogur zogjsh, nuk ka hame dhe nuk ka Sefer. Dijetarët i shpjegojnë këto si ogurin e kukuvajkës dhe muajin fatkeq Sefer. Ai u tha myslimanëve të mos shkojnë te fallxhorët. Kurani i quan shigjetat e fallit vepër të djallit, dhe thotë se vetëm Allahu (﷾) e di të fshehtën. Në vend të ogurit të keq, Profeti (ﷺ) la shpresën: atij i pëlqente fjala e mirë. Kur dielli u errësua ditën që i vdiq djali, njerëzit thanë se dielli ishte errësuar për vdekjen e tij. Ai u tha se eklipset nuk ndodhin për vdekjen apo lindjen e askujt.
Shpjegimi i plotë
Katër besime të fshira me një fjali
Profeti (ﷺ) përmendi katër besime të Arabisë pagane dhe i mohoi të gjitha. Tijare është leximi i ogureve në fluturimin e zogjve. Për tri fjalët e tjera dijetarët japin më shumë se një kuptim. Shumë i shpjegojnë kështu. Adva është besimi se sëmundja përhapet me fuqinë e vet, pavarësisht nga Allahu (﷾). Hame është kukuvajka e marrë si shenjë vdekjeje. Sefer është muaji që mendohej se sjell fatkeqësi.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se nuk ka adva, nuk ka tijare (ogure të këqija nga zogjtë), nuk ka hame dhe nuk ka Sefer. Shumë dijetarë e shpjegojnë advan si sëmundjen që përhapet me fuqinë e vet, pavarësisht nga Allahu, hamen si kukuvajkën e marrë si shenjë vdekjeje, dhe Seferin si muajin e konsideruar fatkeq.
Leximi i ogureve nga fluturimi i zogjve
Kukuvajka si shenjë vdekjeje
Muaji ogurzi i Sefereve
Shkuarja te fallxhorët
Shigjetat e fatit
T’ua atribuosh yjeve atë që bën Allahu (﷾)
Ruajtja nga lebrozi, dhe nga një vend i goditur nga murtaja
Fjala e mirë: shpresë, jo frikë
Jo mohim i shkakut dhe pasojës
Mohimi i advasë nuk do të thotë mohim se sëmundja përhapet. Në të njëjtën thënie Profeti (ﷺ) u tha njerëzve të rrinin larg një lebrozi. Ai u tha gjithashtu të mos hynin dhe të mos dilnin nga një vend i goditur nga murtaja. Ajo që mohoi është se diçka vepron vetvetiu, pavarësisht nga Allahu (﷾). Masat merren, por përfundimi i përket Allahut (﷾), jo fatit.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) e mohoi advan, oguret e zogjve, hamen dhe Seferin (që shumë dijetarë i shpjegojnë si ogurin e kukuvajkës dhe muajin fatkeq Sefer), dhe në të njëjtën thënie u tha njerëzve të iknin nga lebrozi ashtu siç do të iknin nga luani.
Profeti (ﷺ) tha: nëse dëgjoni për murtajë në një vend, mos hyni në të; dhe nëse shpërthen në një vend ku jeni, mos dilni prej tij.
Thënia për shtëpinë, gruan dhe kalin
El-Buhariu ishte një mbledhës i thënieve të Profetit (ﷺ) i shekullit të nëntë. Ai shënon thënien e Profetit (ﷺ) se nëse do të kishte fatkeqësi në diçka, do të ishte te shtëpia, gruaja ose kali. Disa transmetime e japin pa ‘nëse’. Shumë dijetarë myslimanë shpjegojnë se kjo nuk është kthim te oguret. Ajo flet për tri gjërat me të cilat njeriu jeton më afër. Ato sjellin vështirësi të vërteta kur nuk janë të përshtatshme: një shtëpi e ngushtë me fqinjë të këqij, një grua me karakter të keq, një kalë që nuk kalërohet kurrë në rrugën e Allahut (﷾). Një njeri që nuk është i kënaqur me njërën prej tyre mund ta lërë. Të tjerë, mes tyre Maliku, një dijetar i Medinës i shekullit të tetë, e morën fjalë për fjalë. Allahu (﷾) mund ta bëjë një shtëpi shkak dëmi me caktimin e Tij, jo me ndonjë fuqi të saj. Edhe kjo nuk është ogur.
Sehl ibn Sa'di transmeton se Profeti (ﷺ) tha: nëse do të kishte fatkeqësi në diçka, do të ishte te gruaja, kali dhe shtëpia.
Ibn Omeri transmeton se para Profetit (ﷺ) u përmendën oguret e këqija, dhe ai tha: nëse do të kishte fatkeqësi në diçka, do të ishte te shtëpia, gruaja dhe kali.
Abdullah ibn Omeri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se nuk ka adva dhe nuk ka ogur zogjsh, dhe në të njëjtën thënie se fatkeqësia është në tri gjëra: te gruaja, shtëpia dhe kafsha e kalërimit.
Për thënien për fatkeqësinë te shtëpia, gruaja dhe kali, en-Neveviu shënon shpjegimet e dijetarëve. Njëri është se fatkeqësia e shtëpisë është ngushtësia e saj dhe fqinjët e këqij, e gruas karakteri i saj i keq ose mungesa e fëmijëve, dhe e kalit që nuk kalërohet në rrugën e Allahut. Një tjetër është se njeriu që nuk i pëlqen të jetojë me njërën prej tyre mund ta lërë. Ai shënon gjithashtu se Maliku dhe një grup dijetarësh e morën fjalë për fjalë, se Allahu mund ta bëjë banimin në një shtëpi shkak dëmi me caktimin e Tij.
Fallxhorët dhe e padukshmja
Kurani thotë se askush në qiej apo në tokë nuk e di të fshehtën përveç Allahut (﷾). Ai i thotë vetë Profetit (ﷺ) të thotë se nuk e di të fshehtën. Prandaj ai i tha një të sapokthyeri në Islam të mos shkonte te fallxhorët. Ai paralajmëroi se atij që pyet një fallxhor për çfarëdo gjëje i refuzohet namazi për dyzet net. Njerëzit thanë se fjalët e një fallxhori ndonjëherë dilnin të vërteta. Ai u përgjigj se një fjalë e vërtetë e vjedhur përzihet me më shumë se njëqind gënjeshtra. Profeti (ﷺ) e dënoi gjithashtu t'u veshësh yjeve atë që bën Allahu (﷾). Dijetarët myslimanë mbajnë se leximi i së ardhmes në yje hyn nën të njëjtin rregull, sepse askush përveç Allahut (﷾) nuk e di të fshehtën.
“Thuaj: “Askush, përveç Allahut, në qiell apo në Tokë, nuk i di të fshehtat dhe as nuk do ta dijë se kur do të ringjallet”.”
“Thuaj: “Unë nuk mund t’i sjell vetes as dobi, as dëm, përveçse aq sa dëshiron Allahu. Sikur ta dija të padukshmen, do t’i shumoja të mirat dhe nuk do të më prekte asnjë e keqe. Unë jam vetëm paralajmërues dhe sjellës i lajmeve të mira për njerëzit që besojnë”.”
Muavije ibn el-Hakemi, i sapokthyer në Islam, i tha Profetit (ﷺ) se disa nga njerëzit e tij shkonin te fallxhorët. Profeti tha të mos shkonin te ta. Për ata që merrnin ogure, tha se ishte një ndjenjë që e gjenin në vetvete, dhe nuk duhej t'i largonte nga ajo që kishin ndër mend të bënin.
Një nga gratë e Profetit (ﷺ) transmeton se ai tha: kush shkon te një fallxhor (arraf) dhe e pyet për çfarëdo gjëje, namazi i tij nuk pranohet për dyzet net.
Aishja transmeton se njerëzit e pyetën Profetin (ﷺ) për fallxhorët, dhe ai tha se ata nuk janë asgjë. Kur ata thanë se fallxhorët ndonjëherë u thoshin gjëra që dilnin të vërteta, ai tha se një xhind rrëmben një fjalë të vërtetë dhe ia kalon mikut të vet, i cili e përzien me më shumë se njëqind gënjeshtra.
Zejd ibn Halid el-Xhuheniu transmeton se Profeti (ﷺ) e udhëhoqi namazin e sabahut në Hudejbije pas një nate me shi, pastaj u tha njerëzve se Zoti i tyre kishte thënë: këtë mëngjes disa nga robërit e Mi u bënë besimtarë në Mua dhe disa mohues. Kush thotë se na ra shi me mirësinë dhe mëshirën e Allahut, beson në Mua dhe mohon yjet; kush thotë se na ra shi për shkak të filan ylli, më mohon Mua dhe beson në yjet.
Shigjetat e fallit
Arabët paganë hidhnin short me shigjeta për të vendosur çfarë të bënin. Kurani e përmend fallin me shigjeta pranë verës dhe bixhozit. I quan të gjitha vepër të djallit, nga e cila duhet larguar.
“O besimtarë! Me të vërtetë, pijet alkoolike, bixhozi, idhujt dhe shigjetat e fallit janë vepra të ndyta nga punët e djallit. Prandaj, largohuni nga këto, me qëllim që të shpëtoni!”
Oguri është te ai që e merr
Kurani tregon për njerëz që ua vishnin fatkeqësitë e tyre profetëve që u dërgoheshin. Populli i Faraonit e quajti Musain ogur të zi, dhe një qytet i quajti kështu të dërguarit e vet. Përgjigjja të dyja herët është se fatkeqësia e tyre vinte prej vetes së tyre dhe ishte në dorën e Allahut (﷾). Profeti (ﷺ) tha se oguri është vetëm një ndjenjë në zemër, dhe nuk duhet ta ndalë njeriun nga ajo që kishte ndër mend të bënte. Në vend të tij atij i pëlqente fjala e mirë: shpresa, jo frika.
“Por sa herë që u vinte ndonjë e mirë, ata thonin: “Këtë e kemi merituar!” E kur i godiste ndonjë e keqe, atë merrnin si ogur të zi që vinte prej Musait dhe popullit të tij. Por jo! Allahu ishte Ai që ua ndillte fatin e zi, ndonëse shumica e tyre nuk e dinin!”
“Banorët thanë: “Ne parandiejmë fatkeqësi nga ju. Nëse nuk tërhiqeni, do t’ju gurëzojmë dhe me siguri do t’ju godasë një dënim i dhembshëm prej nesh”. Ata u përgjigjën: “Fatkeqësia, që ju ndollët, mund të vijë vetëm nga vetja juaj. Vallë, për shkak se po ju këshillojmë, na kërcënoni?! Ju jeni popull që kaloni çdo lloj kufiri.””
Muavije ibn el-Hakemi, i sapokthyer në Islam, i tha Profetit (ﷺ) se disa nga njerëzit e tij shkonin te fallxhorët. Profeti tha të mos shkonin te ta. Për ata që merrnin ogure, tha se ishte një ndjenjë që e gjenin në vetvete, dhe nuk duhej t'i largonte nga ajo që kishin ndër mend të bënin.
Enesi transmeton se Profeti (ﷺ) tha se nuk ka adva dhe nuk ka tijare, por se atij i pëlqente fali. Kur e pyetën çfarë ishte fali, ai tha: një fjalë e mirë.
Eklipsi ditën që i vdiq djali
Dielli u eklipsua ditën kur vdiq djali i Profetit (ﷺ), Ibrahimi, dhe njerëzit thanë se ishte për shkak të vdekjes së tij. Ai mund t'i linte të besonin se qiejt po vajtonin djalin e tij. Në vend të kësaj ai u tha se dielli dhe hëna nuk eklipsohen për vdekjen apo lindjen e askujt, dhe se duhet të faleshin. Një njeri që shpik një fe do ta kishte mbajtur shenjën. Ai e la.
El-Mugire ibn Shube transmeton se dielli u eklipsua ditën kur vdiq Ibrahimi, djali i Profetit (ﷺ), dhe njerëzit thanë se ishte eklipsuar për shkak të vdekjes së Ibrahimit. Profeti tha se dielli dhe hëna nuk eklipsohen për vdekjen apo lindjen e askujt dhe u tha të falen e ta thërrasin Allahun kur shohin një eklips.
Këndvështrime
Pikëpamja islame
Bestytnitë, oguret dhe falli janë të ndaluara. Profeti (ﷺ) e zëvendësoi frikën nga shenjat me mbështetjen tek Allahu (﷾) dhe shpresën te fjala e mirë. Ai e refuzoi një shenjë edhe kur do ta kishte nderuar.
Profeti (ﷺ) e mohoi advan, oguret e zogjve, hamen dhe Seferin.
Shumë dijetarë i shpjegojnë tri fjalët kështu. E para, adva, është besimi se sëmundja përhapet pavarësisht nga Allahu (﷾). Hame është oguri i kukuvajkës, dhe Sefer është muaji fatkeq Sefer.
Sehl ibn Sa'di dhe Ibn Omeri ishin shokë të Profetit (ﷺ). Në transmetimin e Sehlit dhe në një transmetim të Ibn Omerit, thënia është formuluar si kusht. Ajo thotë se nëse do të kishte fatkeqësi në diçka, do të ishte te shtëpia, gruaja ose kali.
Ai prapë u tha njerëzve t'i ruheshin ngjitjes dhe të mos hynin e të mos dilnin nga një vend i goditur nga murtaja.
Ai e ndaloi shkuarjen te fallxhorët, dhe tha se atij që pyet një fallxhor i refuzohet namazi për dyzet net.
Kurani thotë se vetëm Allahu (﷾) e di të fshehtën. I thotë edhe Profetit (ﷺ) të thotë se nuk e di atë.
Kurani e përmend fallin me shigjeta si vepër të djallit.
Në vend të ogurit të keq, Profeti (ﷺ) tha se i pëlqente fjala e mirë.
Dielli u eklipsua ditën që i vdiq djali. Ai u tha njerëzve se eklipset nuk ndodhin për vdekjen apo lindjen e askujt.
Një njeri që shpik një fe do ta kishte përdorur eklipsin. Profeti (ﷺ) e refuzoi, dhe kjo është shenja e një të dërguari të sinqertë.