Përgjigje e shkurtër
Shkrimet budiste japin përgjigje të kundërta në emër të tij. Në tekstet pali, një gjeneral me emrin Siha dërgon të sjellin mish për një vakt për Budën dhe murgjit e tij. Atëherë Buda vendos që një murg nuk mund të hajë me dashje mish të një kafshe të vrarë për të. Gjetkë thotë se mishi mund të hahet nëse murgu nuk ka parë, dëgjuar apo dyshuar se u vra për të. Në Lankavatara Sutra, një shkrim mahajana, Buda e ndalon mishin për të gjithë. Thotë se nuk ia ka lejuar kurrë askujt, dhe se pretendimi që ua ka lejuar murgjve të tij ose vetes nuk ka asnjë themel. Vetë përkthyesi i saj e quan atë kapitull një shtesë të mëvonshme. Pra njëri nga të dy i vë fjalë në gojë Budës. Kurani i jep ligjet e ushqimit me fjalët e vetë Allahut (﷾).
Shpjegimi i plotë
Tekstet pali: mish, me një kusht
Xhivaka, një mjek, e pyeti Budën nëse ha mish të kafshëve të vrara për të. Buda thotë se mishi nuk mund të hahet në tri raste: nëse shihet, dëgjohet ose dyshohet se kafsha u vra për murgun. Përndryshe mund të hahet. Në librin e rregullave të murgjve, Vinaya, një gjeneral me emrin Siha dërgon të sjellin mish për t'u shërbyer Budës dhe murgjve. Më pas Buda vendos që askush të mos hajë me dashje mish të një kafshe të vrarë për atë qëllim.
“Në tri raste them se mishi nuk duhet ngrënë: kur është parë, dëgjuar ose dyshuar. Këto janë tri rastet kur mishi nuk duhet ngrënë. Në tri raste them se mishi mund të hahet: kur nuk është parë, dëgjuar ose dyshuar. Këto janë tri rastet kur mishi mund të hahet.”
“Shko, miku im, dhe shih nëse ka mish për t'u marrë.”
“Askush, o bhikkhu, të mos hajë me dashje mish (të një kafshe) të vrarë për atë qëllim. Kushdo që e bën këtë, është fajtor për një vepër dukkata.”
Lankavatara Sutra: aspak mish
Lankavatara Sutra, një shkrim mahajana, i kushton një kapitull të tërë mishit. Aty Buda e ndalon mishin për të gjithë, në çdo formë e në çdo vend. Thotë se nuk ia ka lejuar kurrë askujt, nuk e lejon dhe nuk do ta lejojë, dhe se pretendimi që ua ka lejuar murgjve të tij ose vetes nuk ka asnjë themel.
Buda e ndalon mishin për të gjithë, në çdo formë, mënyrë e vend, një herë e përgjithmonë. Thotë se nuk ia ka lejuar të ngrënit e mishit askujt, nuk e lejon dhe nuk do ta lejojë, dhe se pretendimi që ua ka lejuar dishepujve të tij murgj, ose vetes, të hanë mish nuk ka asnjë themel.
Dy vendime në një emër
Të dy shkrimet flasin me zërin e vetë Budës, dhe nuk mund të jenë të dy të tij. Buda i teksteve pali e lejon mishin që nuk u vra për murgun. Buda i Lankavatara thotë se nuk e ka lejuar fare kurrë. Suzuki, që përktheu Lankavatara, shënon se kapitulli i saj për mishin është shtesë e mëvonshme, dhe se budistët e hershëm ndoshta e hanin mishin. Pra njëri nga këto shkrime i vë në gojë Budës një vendim që ai nuk e dha.
“Në tri raste them se mishi nuk duhet ngrënë: kur është parë, dëgjuar ose dyshuar. Këto janë tri rastet kur mishi nuk duhet ngrënë. Në tri raste them se mishi mund të hahet: kur nuk është parë, dëgjuar ose dyshuar. Këto janë tri rastet kur mishi mund të hahet.”
Buda e ndalon mishin për të gjithë, në çdo formë, mënyrë e vend, një herë e përgjithmonë. Thotë se nuk ia ka lejuar të ngrënit e mishit askujt, nuk e lejon dhe nuk do ta lejojë, dhe se pretendimi që ua ka lejuar dishepujve të tij murgj, ose vetes, të hanë mish nuk ka asnjë themel.
Suzuki, përkthyesi i sutrës, shënon se kapitulli mbi të ngrënit e mishit është një shtesë e mëvonshme në tekst, dhe se të ngrënit e mishit ndoshta praktikohej pak a shumë mes budistëve të hershëm.
| Pika | Tekstet pali | Lankavatara Sutra |
|---|---|---|
| A mund të hajë mish një murg? | Po, përveç nëse ka parë, dëgjuar apo dyshuar se u vra për të. | Jo: mishi është i ndaluar për të gjithë, në çdo formë. |
| Çfarë thotë Buda se lejoi | Mishin që nuk u vra për murgun. | Asgjë: ai nuk ia lejoi kurrë askujt. |
Suzuki, që e përktheu Lankavatarën, e quan kapitullin e saj për mishin një shtesë të mëvonshme.
Ligjet e ushqimit me fjalët e vetë Allahut (﷾)
Kurani i jep ligjet e ushqimit si fjalë të vetë Allahut (﷾). Thotë se të gjitha gjërat e mira e të pastra janë të lejuara, dhe emërton çfarë është e ndaluar: e ngordhura, gjaku, mishi i derrit dhe ajo që i kushtohet dikujt tjetër përveç Allahut (﷾). U thotë besimtarëve të hanë nga ajo që është therur në emër të Allahut (﷾).
“Sot ju janë lejuar gjërat e mira e të pastra. Ju janë lejuar edhe ushqimet e ithtarëve të Librit; po ashtu, edhe ushqimet tuaja janë të lejuara për ata. Të lejuara për ju janë femrat e ndershme besimtare dhe femrat e ndershme të atyre që u është dhënë Libri para jush, nëse ju u jepni pajën e kurorëzimit, duke u martuar me ato, e jo duke bërë kurvëri, as duke i marrë për dashnore. Kushdo që mohon besimin, veprat e tij do të zhvlerësohen dhe në jetën tjetër ai do të jetë i dështuar.”
“Me të vërtetë, Allahu ju ka ndaluar të hani kafshën e ngordhur, gjakun e derdhur, mishin e derrit dhe mishin që nuk është therur në emër të Allahut. Por kushdo që detyrohet nga nevoja të hajë ndonjë gjë prej këtyre, pa dashur të bëjë gjynah dhe pa e kaluar kufirin, nuk do të fajësohet. Vërtet, Allahu është Falës i madh dhe Mëshirëplotë.”
“Thuaj: Unë nuk gjej në atë që më është shpallur mua asgjë që e ndalon njeriun të hajë çfarë të dojë, përveç kafshëve të ngordhura, gjakut të derdhur, mishit të derrit – se këto janë të ndyta – dhe mishit që është therur në emër të dikujt tjetër në vend të Allahut. Por kushdo që detyrohet nga nevoja të hajë ndonjë gjë prej këtyre, pa dashur të bëjë gjynah dhe pa e kaluar kufirin, nuk do të fajësohet. Vërtet, Allahu është Falës i madh dhe Mëshirëplotë.”
“Hani vetëm atë mish, gjatë therjes së të cilit është përmendur emri i Allahut, nëse vërtet besoni në shpalljet e Tij.”
Këndvështrime
Përgjigjet budiste
Tekstet pali regjistrojnë rregullin e vetë Budës, dhe Lankavatara është një tekst i mëvonshëm. Ose të dy janë të drejtë: rregulli i parë ishte për murgjit që duhej të merrnin atë që u jepej. I dyti është një ideal më i lartë për bodhisatvat.
Lankavatara është një tekst mahajana i mëvonshëm, prandaj rregulli pali është mësimi i vërtetë i Budës.
Kundërpërgjigje
Atëherë budistët që e nderojnë Lankavatara si fjalën e Budës ndjekin një vendim që ai nuk e dha kurrë. Dhe Lankavatara thotë pikërisht të kundërtën: se pretendimi që ai e lejoi mishin nuk ka asnjë themel. Njëri nga të dy i vë fjalë në gojë.
Të dyja janë të vërteta në nivele të ndryshme. Murgjit që lypnin lëmoshë duhej të merrnin atë që u jepej, ndërsa bodhisatvat mbajnë një ideal më të lartë dhe më të mëshirshëm.
Kundërpërgjigje
Lankavatara nuk flet për nivele. Thotë se Buda nuk ia ka lejuar kurrë mishin askujt, nuk e lejon dhe nuk do ta lejojë, dhe se pretendimi që ua lejoi murgjve të tij ose vetes është i pabazë. Vinaya pali e bën atë të vendosë një rregull që e lejon pas një vakti me mish.
Pikëpamja islame
Tekstet pali dhe Lankavatara i japin Budës vendime të kundërta për mishin, dhe vetë përkthyesi i Lankavatara e quan kapitullin e saj shtesë të mëvonshme. Kurani i jep ligjet e ushqimit me fjalët e vetë Allahut (﷾).
Në tekstet pali Buda e lejon mishin, me një përjashtim. Nuk duhet të jetë parë, dëgjuar apo dyshuar se u vra për murgun.
Në Lankavatara Sutra Buda thotë se nuk ia ka lejuar kurrë mishin askujt. Përkthyesi i saj e quan atë kapitull një shtesë të mëvonshme.
Kurani i bën të lejuara gjërat e mira e të pastra dhe emërton çfarë është e ndaluar.