Përgjigje e shkurtër
Ungjijtë e Dhiatës së Re thonë se po, por Islami mëson se këto fjalë me afat nuk mund të jenë të tijat. Mateu e bën Jezusin të thotë se disa nga ata që ishin aty nuk do të vdisnin para se ta shihnin Birin e njeriut duke ardhur. Ai thotë se “ky brez” nuk do të kalonte derisa të përmbusheshin të gjitha këto gjëra. U thotë dymbëdhjetë dishepujve se nuk do t'i përshkonin më parë qytetet e Izraelit. Pavli, një misionar i krishterë i shekullit të parë, shkroi sikur priste të ishte gjallë për ta takuar Zotin. Të gjithë vdiqën, dhe kanë kaluar gati dy mijë vjet. Prova e vetë Biblës është e qartë: një parashikim që nuk ndodh nuk u tha nga Zoti. Jezusi ishte një profet i vërtetë, prandaj këto fjalë, ashtu siç janë shkruar, nuk mund të jenë të tijat. Marku e bën të thotë se vetëm Ati e di orën, dhe Kurani pajtohet: ajo dije është vetëm tek Allahu (﷾).
Shpjegimi i plotë
Çfarë e bëjnë të thotë Ungjijtë
Mateu, Marku dhe Luka e lidhin të gjithë ardhjen e Birit të njeriut me jetën e njerëzve që po dëgjonin. Biri i njeriut është titulli që Jezusi përdor për veten në Ungjij. Ata flasin gjithashtu për mbretërinë e Perëndisë që vjen me fuqi. Disa nga ata që ishin aty nuk do ta shijonin më parë vdekjen. Dhe “ky brez” nuk do të kalonte më parë. Mateu thotë gjithashtu se të dymbëdhjetët nuk do t'i përshkonin qytetet e Izraelit para se të vinte ai.
“Në të vërtetë po ju them se disa nga ata që janë këtu nuk do ta shijojnë vdekjen, derisa ta shohin Birin e njeriut duke ardhur në mbretërinë e tij.”
“Dhe u tha atyre: Në të vërtetë po ju them se disa nga ata që janë këtu nuk do ta shijojnë vdekjen, derisa ta shohin mbretërinë e Perëndisë të ardhur me fuqi.”
“Në të vërtetë po ju them se ky brez nuk do të kalojë, derisa të jenë përmbushur të gjitha këto gjëra.”
“Në të vërtetë po ju them se ky brez nuk do të kalojë, derisa të ndodhin të gjitha këto gjëra.”
“Në të vërtetë po ju them se ky brez nuk do të kalojë, derisa të përmbushen të gjitha.”
“Dhe kur t'ju përndjekin në këtë qytet, ikni në një tjetër; sepse në të vërtetë po ju them se nuk do t'i keni përshkuar qytetet e Izraelit para se të vijë Biri i njeriut.”
Edhe të krishterët e parë e prisnin
Pavli u tha Thesalonikasve, të krishterëve të qytetit të Thesalonikit, se “ne që jemi gjallë” do të rrëmbeheshim për të takuar Zotin. Letra e Jakobit thotë se ardhja e Zotit është afër. Letra e parë e Pjetrit thotë se fundi i të gjitha gjërave është afër. Pra besimtarët e parë e prisnin fundin gjatë jetës së tyre, pikërisht siç thonë fjalët e Ungjijve.
“Sepse këtë po ju themi me fjalën e Zotit: ne që jemi gjallë dhe që mbetemi deri në ardhjen e Zotit, nuk do t'i paraprijmë atyre që kanë fjetur. Sepse vetë Zoti do të zbresë nga qielli me një thirrje, me zërin e kryeengjëllit dhe me borinë e Perëndisë; dhe të vdekurit në Krishtin do të ringjallen më parë. Pastaj ne që jemi gjallë dhe që kemi mbetur do të rrëmbehemi bashkë me ta në re, për të takuar Zotin në ajër; dhe kështu do të jemi përgjithmonë me Zotin.”
“Jini të durueshëm edhe ju; forconi zemrat tuaja, sepse ardhja e Zotit është afër.”
“Por fundi i të gjitha gjërave është afër; jini, pra, të matur dhe rrini zgjuar në lutje.”
| Vargu | Çfarë thotë |
|---|---|
| Mateu 16:28 | ‘Ka disa nga ata që rrinë këtu që nuk do ta shijojnë vdekjen, para se ta shohin Birin e njeriut duke ardhur në mbretërinë e tij.’ |
| Mateu 24:34 | ‘Ky brez nuk do të kalojë, para se të përmbushen të gjitha këto gjëra.’ |
| Mateu 10:23 | ‘Nuk do t'i keni përshkuar qytetet e Izraelit, para se të vijë Biri i njeriut.’ |
| 1 Thesalonikasve 4:15 | ‘Ne që jemi gjallë dhe mbetemi deri në ardhjen e Zotit’. |
| Jakobi 5:8 | ‘Ardhja e Zotit është afër.’ |
| 1 Pjetri 4:7 | ‘Fundi i të gjitha gjërave është afër.’ |
Vonesa ishte tashmë një problem
Kur u shkrua Letra e dytë e Pjetrit, njerëzit po pyesnin ku ishte ardhja e premtuar. Ata thoshin se “etërit fjetën” dhe të gjitha gjërat vazhdonin si ishin. Letra u përgjigjet. Nuk pretendon se ardhja kishte ndodhur tashmë.
“Duke ditur së pari këtë, se në ditët e fundit do të vijnë tallës që do të ecin sipas epsheve të tyre, dhe do të thonë: Ku është premtimi i ardhjes së tij? Sepse, që kur etërit fjetën, të gjitha gjërat vazhdojnë si ishin që nga fillimi i krijimit.”
Çfarë përfundojnë studiuesit
Albert Schweitzer ishte një studiues gjerman që shkroi për Jezusin në vitin 1906. Që atëherë, studiuesit kritikë janë pajtuar gjerësisht se Ungjijtë e paraqesin Jezusin duke pritur fundin brenda brezit të vet. Studiues kritikë janë ata që e studiojnë Biblën si histori. Historianët e kishës shënojnë vargun e gjatë të datave të caktuara për kthimin e tij, që pastaj kaluan. Këta studiues i lexojnë Ungjijtë vetëm si histori. Myslimanët kanë edhe Kuranin, i cili e quan Jezusin profet të vërtetë. Prandaj myslimanët nuk pranojnë se ai caktoi një datë dhe gaboi.
Argumenton se Ungjijtë e paraqesin Jezusin duke pritur fundin e epokës dhe ardhjen e Birit të njeriut shumë shpejt, dhe e trajton Mateun 10:23 si një premtim që nuk u përmbush.
Argumenton se traditat më të hershme të Ungjijve e paraqesin Jezusin si një profet të kohës së fundit, i cili priste që mbretëria e Perëndisë dhe Biri i njeriut të vinin brenda jetës së brezit të vet, duke përmendur Markun 9:1 dhe Markun 13:30.
Një histori e pritjes së krishterë për kohën e fundit, nga kisha e hershme deri në fund të shekullit të njëzetë, që shënon datat e shumta që u caktuan për fundin ose për kthimin e Krishtit dhe pastaj kaluan.
“Ai (Isai në djep) tha: Unë jam rob i Allahut. Ai më ka dhënë Librin (Ungjillin), më ka bërë profet”
Prova e vetë Biblës
Ligji i Përtërirë, libri i pestë i Biblës, jep provën e një profeti. Nëse ajo që thotë ai në emër të Zotit nuk ndodh, Zoti nuk e ka thënë. Kurani shënon Jezusin duke thënë se është rob i Allahut (﷾) dhe profet. Një profet i vërtetë nuk cakton një datë dhe gabon. Prandaj parashikimi me afat, ashtu siç është shkruar, nuk mund të jetë i tiji. Myslimanët nuk i hedhin poshtë të gjitha thëniet e Ungjijve. E masin secilën me Kuranin, i cili e vërteton shkrimin e mëparshëm dhe qëndron si gjykatës mbi të. Marku 13:32 e kalon këtë provë; një afat që dështoi nuk e kalon.
“Kur një profet flet në emër të ZOTIT, në qoftë se gjëja nuk ndodh dhe nuk realizohet, ajo është një gjë që ZOTI nuk e ka thënë, por profeti e ka thënë me mendjemadhësi; mos ki frikë prej tij.”
“Ai (Isai në djep) tha: Unë jam rob i Allahut. Ai më ka dhënë Librin (Ungjillin), më ka bërë profet”
“Ne të kemi zbritur ty (o Muhamed) Librin me të vërtetën, si përmbushës të shkrimeve të mëparshme dhe mbrojtës të tyre. Prandaj gjykoji ata sipas asaj që të ka zbritur Allahu dhe mos ndiq dëshirat e tyre, duke u shmangur kështu nga e Vërteta që të është shpallur. Ne për secilin nga ju kemi sjellë një ligj dhe një rrugë të qartë. Sikur të donte Allahu, do t’ju kishte bërë një popull të vetëm, por Ai kërkon që t’ju provojë në atë që ju ka dhënë, andaj bëni gara për punë të mira! Të gjithë do të ktheheni te Allahu e Ai do t’ju lajmërojë për çështjet, rreth të cilave kishit kundërshti.”
Një fjalë e thënë në emër të Zotit që nuk realizohet nuk është thënë nga Zoti
Kurani: Jezusi është rob i Allahut (﷾) dhe profet
Pra parashikimi me afat, siç është shkruar, nuk mund të jetë i tij
Vetëm Allahu (﷾) e di Orën
Vetë Marku e bën Jezusin të thotë se askush nuk e di ditën dhe orën, as Biri, por vetëm Ati. Kurani i jep Profetit (ﷺ) të njëjtën përgjigje për ta dhënë: dija për Orën, Ditën e Fundit, është vetëm tek Allahu (﷾). As një profet i vërtetë, as një predikues i mëvonshëm nuk mund ta caktojë datën e saj.
“Por atë ditë dhe atë orë askush nuk e di, as engjëjt që janë në qiell, as Biri, por vetëm Ati.”
“Ata të pyesin ty (Muhamed) rreth Orës (së Kiametit). Thuaju: “Atë e di vetëm Zoti im. Kohën kur do të ndodhë ajo, do ta tregojë vetëm Ai. Do të jetë e rëndë për qiejt dhe Tokën, do t’u vijë krejtësisht papritmas”. Ata të pyesin, a thua se ti di diçka për të. Thuaj: “Këtë e di vetëm Allahu, ndërsa shumica e njerëzve nuk e dinë (pse kjo gjë është e fshehtë).””
Varg pas vargu
Mateu 16:28 — kapitulli 16, vargu 28
“Në të vërtetë po ju them se disa nga ata që janë këtu nuk do ta shijojnë vdekjen, derisa ta shohin Birin e njeriut duke ardhur në mbretërinë e tij.”
Cituar për
Të krishterët e lexojnë këtë si të përmbushur gjashtë ditë më vonë, në Shpërfytyrim, kur Pjetri, Jakobi dhe Gjoni e panë Jezusin duke shkëlqyer në lavdi mbi një mal.
Përgjigjja
Vargu pak më parë thotë se Biri i njeriut do të vijë në lavdinë e Atit të tij me engjëjt e tij dhe do t'i shpërblejë secilit sipas veprave të tij. Ky është Gjykimi i Fundit, jo një vegim në një mal. Dhe askush nuk thotë ‘disa prej jush nuk do të vdesin më parë’ për diçka që është një javë larg.
Ku përfundon — Konteksti është ardhja e fundit për gjykim, dhe ajo nuk ndodhi gjatë jetës së dëgjuesve.
Mateu 24:34 — kapitulli 24, vargu 34
“Në të vërtetë po ju them se ky brez nuk do të kalojë, derisa të jenë përmbushur të gjitha këto gjëra.”
Cituar për
Të krishterët e lexojnë ‘ky brez’ si populli hebre, ose si cilido brez që i sheh shenjat.
Përgjigjja
Kudo tjetër te Mateu, ‘ky brez’ do të thotë njerëzit me të cilët po fliste Jezusi, si te 23:36. Dhe “të gjitha këto gjëra” përfshijnë Birin e njeriut që vjen mbi retë. Përfshijnë gjithashtu engjëjt që mbledhin të zgjedhurit nga të katër erërat.
Ku përfundon — Vetë mënyra si e përdor Mateu tregon dëgjuesit e Jezusit, dhe ngjarjet që iu premtuan atyre nuk ndodhën.
Mateu 10:23 — kapitulli 10, vargu 23
“Dhe kur t'ju përndjekin në këtë qytet, ikni në një tjetër; sepse në të vërtetë po ju them se nuk do t'i keni përshkuar qytetet e Izraelit para se të vijë Biri i njeriut.”
Cituar për
Disa të krishterë e lexojnë ardhjen e Birit të njeriut si gjykimin e Perëndisë mbi Jeruzalemin në vitin 70 e.s., vitin kur romakët e shkatërruan qytetin.
Përgjigjja
Mateu përdor të njëjtin titull për të njëjtën ngjarje. Ai e përshkruan ardhjen e Birit të njeriut mbi retë e qiellit, të parë nga të gjitha fiset e tokës (24:30-31). Engjëjt e tij i mbledhin të zgjedhurit nga të katër erërat. Asgjë e tillë nuk u pa në vitin 70 e.s. Pavli, që shkroi para kësaj, priste që vetë Zoti të zbriste dhe të gjallët të rrëmbeheshin për ta takuar. As kjo nuk ndodhi në vitin 70.
Ku përfundon — Ardhja e premtuar ishte publike dhe në lavdi, dhe nuk ndodhi në vitin 70 e.s.
2 Pjetri 3:8 — kapitulli 3, vargu 8
“Por ju, të dashur, mos e harroni këtë gjë të vetme: se për Zotin një ditë është si një mijë vjet, dhe një mijë vjet si një ditë.”
Cituar për
Të krishterët i përgjigjen vonesës duke thënë se për Zotin një ditë është si një mijë vjet.
Përgjigjja
Islami pajtohet se një Ditë tek Allahu (﷾) mund të jetë si një mijë vjet tanët. Por ky premtim u mat me jetën e njerëzve: disa nga ata që ishin aty nuk do ta shijonin më parë vdekjen. Dita e gjatë e Perëndisë nuk i mban gjallë ata njerëz.
Ku përfundon — Premtimi përmendi një afat njerëzor, dhe ai afat kaloi.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
Jezusi nuk bëri asnjë gabim. Të krishterët i lexojnë këto thënie si të përmbushura në Shpërfytyrim ose në rënien e Jeruzalemit në vitin 70 e.s. Ose i lexojnë sikur flasin për një ‘brez’ tjetër nga dëgjuesit e tij.
Mateu 16:28 u përmbush gjashtë ditë më vonë, kur tre dishepuj e panë Jezusin në lavdi në Shpërfytyrim.
Kundërpërgjigje
Vargu pak më parë flet për Birin e njeriut që vjen në lavdinë e Atit të tij me engjëjt e tij, për t'i shpërblyer secilit. Ky është gjykimi i fundit, jo një vegim në një mal. Dhe askush nuk thotë ‘disa prej jush nuk do të vdesin më parë’ për diçka që është një javë larg.
‘Ky brez’ do të thotë populli hebre, ose brezi që i sheh shenjat, jo dëgjuesit e Jezusit.
Kundërpërgjigje
Diku tjetër te Mateu, ‘ky brez’ do të thotë njerëzit me të cilët po fliste Jezusi, si te 23:36. Dhe “të gjitha këto gjëra” përfshijnë Birin e njeriut që vjen mbi retë, me engjëjt që mbledhin të zgjedhurit nga të katër erërat.
Ardhja te Mateu 10:23 dhe 24:34 ishte gjykimi i Perëndisë mbi Jeruzalemin në vitin 70 e.s.
Kundërpërgjigje
Mateu e përshkruan atë ardhje mbi retë e qiellit, të parë nga të gjitha fiset e tokës. Asgjë e tillë nuk u pa në vitin 70 e.s. Pavli, që shkroi para kësaj, priste që vetë Zoti të zbriste, dhe as kjo nuk ndodhi.
Për Zotin një ditë është si një mijë vjet, prandaj premtimi nuk është vonë.
Kundërpërgjigje
Islami pajtohet se një Ditë tek Allahu (﷾) mund të jetë si një mijë vjet tanët. Por ky premtim u mat me jetën e njerëzve: disa nga ata që ishin aty nuk do ta shijonin më parë vdekjen. Dita e gjatë e Perëndisë nuk i mban gjallë ata njerëz.
Pikëpamja islame
Jezusi ishte një profet i vërtetë, dhe fjalët e një profeti të vërtetë ndodhin. Parashikimet me afat të Ungjijve për kthimin e tij dështuan, prandaj, ashtu siç janë shkruar, nuk mund të jenë fjalët e tij. Myslimanët i masin Ungjijtë me Kuranin. Ashtu si Jezusi te Marku 13:32, ai ia lë kohën e Orës vetëm Allahut (﷾).
Ungjijtë e bëjnë Jezusin të premtojë ardhjen e tij para se të vdisnin disa nga dëgjuesit e tij. E bëjnë ta premtojë para se të kalonte “ky brez”, dhe para se të dymbëdhjetët t'i përshkonin qytetet e Izraelit.
Pavli priste që ai dhe disa nga lexuesit e tij do të ishin ende gjallë në ardhjen e Zotit.
Sipas provës së Ligjit të Përtërirë, një parashikim që nuk ndodh nuk u tha nga Zoti.
Jezusi ishte një profet i vërtetë i Allahut (﷾), prandaj parashikimi i dështuar, ashtu siç është shkruar, nuk është fjala e tij.
Koha e Orës dihet vetëm nga Allahu (﷾).