Përgjigje e shkurtër
Jo, dhe vetë Dhiata e Re e thotë këtë. Shumë të krishterë protestantë mësojnë ‘i shpëtuar një herë, i shpëtuar përgjithmonë’. Me këtë duan të thonë se një besimtar i vërtetë nuk mund të humbasë kurrë, sepse Krishti pagoi paraprakisht për çdo mëkat, madje edhe për mëkatet që ende nuk janë bërë. Ata shtojnë se një besimtar i vërtetë nuk do të vazhdojë të mëkatojë. Por Letra drejtuar Hebrenjve i paralajmëron vetë besimtarët. Nëse mëkatojmë me dashje pasi e kemi njohur të vërtetën, nuk mbetet asnjë flijim për mëkatet, vetëm një pritje e tmerrshme e gjyqit. Jezusi tha se jo kushdo që e quan Zot do të hyjë në qiell, por ai që bën vullnetin e Atit të tij. Pra ajo që bën një besimtar ka ende rëndësi për fundin e tij. Islami pajtohet se veprat kanë rëndësi. Shpëtimi vjen me mëshirën e Allahut (﷾) për ata që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, dhe Allahu (﷾) i fal vazhdimisht ata që pendohen.
Shpjegimi i plotë
Çfarë mësojnë të krishterët
Të krishterët mbajnë se vdekja e Krishtit ishte një ofertë e vetme, e bërë një herë e përgjithmonë. Ata thonë se ajo i përsos ata që shenjtërohen. Perëndia premton se nuk do t'i kujtojë më mëkatet e tyre. Pavli, një misionar i krishterë i shekullit të parë, thotë se shpëtimi është me anë të hirit nëpërmjet besimit, jo nga veprat. Ai thotë se kushdo që e rrëfen Jezusin si Zot dhe beson se Perëndia e ringjalli do të shpëtohet. Të krishterët shtojnë se kjo nuk është leje për të mëkatuar. Pavli përgjigjet “Kurrsesi”, dhe thotë se besimtarët janë krijuar për vepra të mira. Shumë protestantë shkojnë më tej dhe mësojnë sigurinë e përjetshme. Ata thonë se një besimtar i vërtetë nuk mund të humbasë kurrë, sepse çdo mëkat, madje edhe ai që ende nuk është bërë, u pagua në kryq.
“Sepse me një ofertë të vetme ai i ka përsosur përgjithmonë ata që shenjtërohen.”
“Dhe nuk do t'i kujtoj më mëkatet e tyre dhe paudhësitë e tyre.”
“Sepse ju jeni shpëtuar me anë të hirit, nëpërmjet besimit; dhe kjo nuk vjen nga ju, është dhuratë e Perëndisë; jo nga vepra, që të mos mburret askush.”
“Sepse, nëse e rrëfen me gojën tënde Zotin Jezus dhe beson në zemrën tënde se Perëndia e ringjalli prej së vdekurish, do të shpëtohesh.”
“Çfarë të themi, pra? A të mbetemi në mëkat, që të shumohet hiri? Kurrsesi! Ne që kemi vdekur për mëkatin, si do të jetojmë akoma në të?”
“Sepse ne jemi vepra e tij, të krijuar në Krishtin Jezus për vepra të mira, që Perëndia i përgatiti më parë, që të ecim në to.”
Asnjë flijim i mbetur për mëkatin me dashje
I njëjti kapitull i Letrës drejtuar Hebrenjve që flet për një ofertë përgjithmonë e paralajmëron edhe besimtarin. Kushdo që mëkaton me dashje pasi ka marrë njohjen e së vërtetës nuk ka më asnjë flijim, vetëm gjyq. Pastaj shkruesi e krahason këtë me njeriun që e përçmoi ligjin e Moisiut dhe vdiq pa mëshirë. Pra oferta nuk e mbulon një besimtar çfarëdo që të bëjë më vonë. Fundi i tij varet ende nga mënyra si jeton pasi beson.
“Sepse, në qoftë se mëkatojmë me dashje pasi kemi marrë njohjen e së vërtetës, nuk mbetet më asnjë flijim për mëkatet, por vetëm një pritje e tmerrshme e gjyqit dhe një zjarr i ndezur që do të përpijë kundërshtarët.”
“Ai që e përçmon ligjin e Moisiut vdes pa mëshirë me dëshminë e dy ose tre dëshmitarëve. Me sa dënim më të rëndë, mendoni ju, do të gjykohet i denjë ai që e shkeli me këmbë Birin e Perëndisë dhe e çmoi si gjë të pashenjtë gjakun e besëlidhjes, me të cilin u shenjtërua, dhe fyu Frymën e hirit?”
Veprat e mira kërkohen ende
Letra drejtuar Hebrenjve u thotë besimtarëve ta nxisin njëri-tjetrin në dashuri dhe në vepra të mira. Jakobi, një tjetër letër e Dhiatës së Re, pyet ç'dobi ka besimi pa vepra. Ai përgjigjet se njeriu shfajësohet me vepra dhe jo vetëm me besim. Ezekieli, një profet i Dhiatës së Vjetër, kishte thënë tashmë se një njeri i drejtë që kthehet te mëkati do të vdesë në të. Drejtësia e tij e kaluar nuk do të kujtohet.
“Dhe të kujdesemi për njëri-tjetrin, që të nxitemi në dashuri dhe në vepra të mira,”
“Ç'dobi ka, vëllezër të mi, në qoftë se dikush thotë se ka besim, por nuk ka vepra? A mund ta shpëtojë besimi?”
“Ju e shihni, pra, se njeriu shfajësohet me vepra dhe jo vetëm me besim.”
“Por kur i drejti largohet nga drejtësia e tij dhe kryen paudhësi dhe vepron sipas të gjitha neverive që bën i ligu, a do të jetojë ai? Asnjë nga veprat e drejta që ka bërë nuk do të kujtohet; për shkeljen që ka bërë dhe për mëkatin që ka kryer, për to do të vdesë.”
Çfarë tha Jezusi
Jezusi tha se nuk mjafton ta thërrasësh “Zot, Zot”. Vetëm ai që bën vullnetin e Atit të tij hyn në mbretëri. Një njeri e pyeti si ta fitonte jetën e përjetshme, dhe ai u përgjigj: zbato urdhërimet. Ai paralajmëroi se kush shkel urdhërimin më të vogël dhe u mëson të tjerëve të bëjnë kështu do të jetë më i vogli në mbretëri. Asgjë nga këto nuk përputhet me një premtim se vetëm besimi i zgjidh paraprakisht mëkatet e ardhshme të një njeriu.
“Jo kushdo që më thotë: Zot, Zot, do të hyjë në mbretërinë e qiejve, por ai që bën vullnetin e Atit tim që është në qiej.”
“Dhe ai i tha: Pse më quan të mirë? Askush nuk është i mirë, përveç një të vetmi: Perëndisë. Por, në qoftë se do të hysh në jetë, zbato urdhërimet.”
“Prandaj ai që do të shkelë një nga këto urdhërime më të vogla dhe do t'u mësojë njerëzve të bëjnë kështu, do të quhet më i vogli në mbretërinë e qiejve; ndërsa ai që do t'i zbatojë dhe do t'i mësojë, do të quhet i madh në mbretërinë e qiejve.”
| Vargu | Çfarë thotë |
|---|---|
| Hebrenjve 10:26 | ‘Nëse ne mëkatojmë me dashje pasi kemi marrë njohjen e së vërtetës, nuk mbetet më flijim për mëkatet’. |
| Jakobi 2:24 | ‘Njeriu shfajësohet me vepra, dhe jo vetëm me besim.’ |
| Mateu 7:21 | Nuk hyn kushdo që thotë “Zot, Zot”, por ‘ai që bën vullnetin e Atit tim’. |
| Mateu 19:17 | ‘Nëse do të hysh në jetë, zbato urdhërimet.’ |
| Ezekieli 18:24 | Një njeri i drejtë që kthehet te mëkati vdes në të. |
Jeta pas besimit është ende provë
Besimtarët jetojnë ende vite pasi besojnë për herë të parë. Përgjigjja e vetë Biblës pse ndodh kështu është se jeta është ende provë. Jakobi thotë se kurora e jetës i jepet njeriut që e duron tundimin, pasi të jetë provuar. Një jetë ende nën provë është një jetë fundi i së cilës nuk është vendosur ende. Kurani thotë të njëjtën gjë. Allahu (﷾) e krijoi vdekjen dhe jetën për të provuar se kush prej jush vepron më mirë. Njerëzit nuk do të lihen të thonë “Ne besojmë” pa u vënë në provë.
“Lum njeriu që e duron tundimin, sepse, pasi të jetë provuar, do të marrë kurorën e jetës, që Zoti ua ka premtuar atyre që e duan.”
“Ai i ka krijuar jetën dhe vdekjen, për t’ju provuar se kush prej jush do të veprojë më mirë; Ai është i Plotfuqishmi dhe Falësi i madh.”
“Vërtet mendojnë njerëzit, se do të lihen të thonë “Ne besojmë”, pa u vënë në provë?!”
Çfarë mëson Islami
Kurani e lidh shpëtimin me besimin dhe veprat e mira së bashku. Ai u thotë si myslimanëve, ashtu edhe ithtarëve të Librit (hebrenjve dhe të krishterëve) se dëshirat e tyre nuk do të mbizotërojnë. Kushdo që bën të keqe do të shpërblehet për të. Askush nuk e mbart barrën e tjetrit, dhe çdo njeri ka vetëm atë për të cilën përpiqet. Dera e pendimit mbetet e hapur. Allahu (﷾) i fal vazhdimisht ata që pendohen, besojnë dhe bëjnë mirë. Ai mund t'ua kthejë veprat e këqija në të mira. Falja nuk i jep fund adhurimit të atij që është falur. Profeti (ﷺ) falej natën aq gjatë sa i çaheshin këmbët. Aishja e pyeti pse e bënte, kur Allahu (﷾) ia kishte falur gabimet e së kaluarës dhe ato që do të vinin. Ai u përgjigj se duhej të donte të ishte një rob mirënjohës i Allahut (﷾). Ai premtim erdhi nga Allahu (﷾) te Profeti i Tij (ﷺ), me anë të shpalljes. Nuk ishte një pagesë që mbulon mëkatet e ardhshme të çdo besimtari.
“(Shpëtimi në jetën tjetër) nuk do të jetë as sipas dëshirës suaj (o myslimanë), as sipas dëshirës së ithtarëve të Librit. Por kushdo që bën një të keqe, do të ndëshkohet për atë dhe nuk do të gjejë as mbrojtës, as mbështetës tjetër në vend të Allahut.”
“Dhe kushdo që bën vepra të mira, qoftë ai mashkull ose femër, duke qenë besimtar, do të hyjë në Xhenet dhe nuk do t’i bëhet asnjë padrejtësi.”
“Për kohën! Me të vërtetë, njeriu është në humbje, përveç atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i këshillojnë njëri-tjetrit të vërtetën e i këshillojnë njëri-tjetrit durimin.”
“se askush nuk do t’i mbartë gjynahet e tjetrit dhe se njeriu do të ketë vetëm atë për të cilën ka punuar;”
“Vërtet, Unë jam Falës për atë që pendohet, beson e bën vepra të mira dhe pastaj qëndron në rrugë të drejtë.”
“Përjashtim bën ai që pendohet, beson dhe punon vepra të mira. Një njeriu të tillë Allahu ia ndërron veprat e këqija në të mira. Allahu është Falës e Mëshirëplotë.”
“Thuaj: O robërit e Mi, që i keni bërë keq vetes me gjynahe, mos e humbni shpresën në mëshirën e Allahut! Allahu, me siguri, i fal të gjitha gjynahet. Vërtet, Ai është Falësi i madh dhe Mëshirëploti.”
Aishja transmeton se Profeti (ﷺ) falej natën aq gjatë sa i çaheshin këmbët. Ajo e pyeti pse e bënte, kur Allahu ia kishte falur gabimet e së kaluarës dhe ato që do të vinin. Ai u përgjigj: a të mos dua të jem një rob mirënjohës i Allahut?
Shpëtimi
me mëshirën e Allahut (﷾).
Besimi dhe veprat e mira
bashkë.
Secili njeri ka
vetëm atë për të cilën përpiqet.
Kushdo që pendohet
falet përsëri e përsëri.
Varg pas vargu
Hebrenjve 10:17 — kapitulli 10, vargu 17
“Dhe nuk do t'i kujtoj më mëkatet e tyre dhe paudhësitë e tyre.”
Cituar për
Perëndia ka premtuar se nuk do t'i kujtojë më mëkatet e besimtarit, pra çdo mëkat, i kaluar dhe i ardhshëm, është falur tashmë në Krishtin.
Përgjigjja
Nëntë vargje më poshtë i njëjti shkrues thotë se për mëkatin me dashje pasi njeh të vërtetën nuk ka më flijim, vetëm gjyq. Premtimi në vargun 17 nuk mund të thotë atë që e mohojnë vargjet e mëvonshme.
Ku përfundon — Letra drejtuar Hebrenjve nuk mëson se besimtarët falen paraprakisht çfarëdo që të bëjnë.
Hebrenjve 10:26-27 — kapitulli 10, vargu 26-27
“Sepse, në qoftë se mëkatojmë me dashje pasi kemi marrë njohjen e së vërtetës, nuk mbetet më asnjë flijim për mëkatet, por vetëm një pritje e tmerrshme e gjyqit dhe një zjarr i ndezur që do të përpijë kundërshtarët.”
Cituar për
Shumë të krishterë e lexojnë “mëkatojmë me dashje” si largim të plotë nga Krishti, jo si mëkatet e përditshme të një besimtari. Ata vënë në dukje se vargu 29 flet për shkeljen me këmbë të Birit të Perëndisë.
Përgjigjja
Edhe me atë lexim, paralajmërimi u shkruhet ‘neve’, besimtarëve. Ai mbaron me gjyq zjarri për atë që largohet. Shkruesi nuk e trajton kryqin sikur ta ketë vendosur fundin e një njeriu, çfarëdo që të bëjë pasi beson. Disa përgjigjen se ata që bien nuk ishin kurrë besimtarë të vërtetë. Por shkruesi thotë ‘ne’, dhe flet për gjakun “me të cilin u shenjtërua” (10:29). Ai i trajton si besimtarë të shenjtëruar.
Ku përfundon — Letra drejtuar Hebrenjve i paralajmëron besimtarët se ajo që bëjnë pasi besojnë ka rëndësi për fundin e tyre, siç mësojnë Jezusi dhe Kurani.
Efesianëve 2:8-9 — kapitulli 2, vargu 8-9
“Sepse ju jeni shpëtuar me anë të hirit, nëpërmjet besimit; dhe kjo nuk vjen nga ju, është dhuratë e Perëndisë; jo nga vepra, që të mos mburret askush.”
Cituar për
Shpëtimi është me anë të hirit nëpërmjet besimit, jo nga veprat, prandaj veprat nuk luajnë asnjë rol në të.
Përgjigjja
Vargu pasues thotë se besimtarët janë krijuar për vepra të mira. Jakobi pyet nëse besimi pa vepra mund të shpëtojë, dhe përgjigjet se njeriu shfajësohet me vepra dhe jo vetëm me besim. Jezusi tha se ai që bën vullnetin e Atit hyn në mbretëri.
Ku përfundon — Dhiata e Re në tërësi nuk e lejon besimin të qëndrojë veçmas nga veprat.
Këndvështrime
Krishterimi kryesor
Oferta e vetme e Krishtit i shpëton besimtarët me anë të hirit nëpërmjet besimit. Veprat e mira e ndjekin besimin e vërtetë, por nuk e fitojnë shpëtimin, dhe hiri nuk është justifikim për të vazhduar të mëkatosh.
Letra drejtuar Hebrenjve thotë se oferta e vetme e Krishtit i ka përsosur përgjithmonë ata që shenjtërohen (bëhen të shenjtë).
Kundërpërgjigje
Letra drejtuar Hebrenjve vërtet e thotë këtë. Por më poshtë në të njëjtin kapitull, ajo paralajmëron se për mëkatin me dashje pasi njeh të vërtetën nuk mbetet asnjë flijim, vetëm gjyq. Pra “përgjithmonë” nuk mund të thotë se fundi i një besimtari është vendosur çfarëdo që të bëjë.
Pavli mëson se shpëtimi është me anë të hirit nëpërmjet besimit dhe jo nga veprat.
Kundërpërgjigje
Pavli vërtet e thotë këtë. Por Jakobi thotë se njeriu shfajësohet me vepra dhe jo vetëm me besim. Dhe Jezusi e bëri kryerjen e vullnetit të Atit të tij rrugën për në mbretëri.
Shumë protestantë mbajnë se kryqi i mbulon mëkatet e një besimtari të vërtetë, të kaluarat dhe të ardhshmet. Perëndia, thonë ata, nuk i kujton më.
Kundërpërgjigje
Hebrenjve 10:17 vërtet thotë se Perëndia nuk do t'i kujtojë më mëkatet e tyre. Por nëntë vargje më poshtë i njëjti shkrues thotë se për mëkatin me dashje nuk ka më flijim, vetëm gjyq. Edhe Ezekieli thotë se një njeri i drejtë që kthehet te mëkati do të vdesë në të.
Pikëpamja islame
Shpëtimi vjen me mëshirën e Allahut (﷾) për ata që besojnë dhe bëjnë mirë. Asnjë flijim nuk i mbulon mëkatet paraprakisht, dhe askush nuk mund t'i mbartë mëkatet e tjetrit. Kushdo që pendohet falet.
Letra drejtuar Hebrenjve thotë se për mëkatin me dashje pasi njeh të vërtetën nuk mbetet asnjë flijim, vetëm gjyq.
Edhe Pavli thotë se hiri nuk është leje për të mëkatuar.
Jezusi tha se hyrja në mbretëri varet nga kryerja e vullnetit të Atit dhe nga zbatimi i urdhërimeve.
Disa mësojnë se mëkatet e ardhshme të çdo besimtari janë paguar tashmë, çfarëdo që të bëjë. Kjo e heq frikën nga gjyqi që Bibla e përdor për ta frenuar.
Jakobi thotë se kurora e jetës i jepet atij që duron kur provohet. Pra jeta e besimtarit pasi beson është ende provë.
Kurani mëson se njeriu gjykohet sipas besimit dhe veprave, jo sipas dëshirave. Allahu (﷾) i fal ata që pendohen.