Përgjigje e shkurtër
Jo. Asnjë mysliman nuk mund ta ndëshkojë vetë askënd, as për blasfemi, as për ndonjë krim tjetër. Në të drejtën islame, dënimi i përket vetëm një gjykate të ligjshme, pas provës dhe një gjyqi të drejtë. Dijetarët pajtohen se edhe një vrasës mund të dënohet vetëm nga autoriteti i ligjshëm. Një i akuzuar mund të jetë i pafajshëm, ose mund të jetë dëgjuar gabim. Një njeri që vret vetë vret dikë që asnjë gjykatë nuk e ka gjetur fajtor. Kurani thotë se vrasja e një besimtari me qëllim sjell Xhehenemin. Profeti (ﷺ) tha se kushdo që vret një jomysliman që jeton nën një marrëveshje nuk do ta nuhasë Xhenetin. Kudo që jeton, myslimani duhet ta respektojë ligjin e atij vendi (17:34). Prandaj një njeri i tillë përballet me akuzë për vrasje në këtë botë dhe me gjykimin e Allahut (﷾) në tjetrën. Vetë Profeti (ﷺ) i duroi fyerjet me durim.
Shpjegimi i plotë
Dënimi i përket një gjykate, jo një personi
El-Kurtubiu, një dijetar i Kuranit i shekullit të 13-të, shënon një pikë për të cilën dijetarët pajtohen. Edhe hakmarrja për vrasje zbatohet vetëm nga ata që kanë autoritet të ligjshëm. Individët nuk mund ta marrin vetë. Ibn Kudame, jurist i shekullit të 12-të, thotë se askush nuk mund ta zbatojë një dënim të caktuar përveç sunduesit ose zëvendësit të tij. Nëse një njeri nuk mund ta dënojë vetë një vrasës, aq më pak mund të dënojë dikë për fjalë. Kurani u thotë myslimanëve t'i drejtojnë mosmarrëveshjet tek Allahu (﷾), te i Dërguari i Tij (ﷺ) dhe te ata që kanë autoritet. Dhe një mysliman në çdo vend është i lidhur me premtimin e tij për t'i respektuar ligjet e tij (17:34).
El-Kurtubiu shënon se dijetarët nuk kanë mospajtim se hakmarrja për vrasje zbatohet vetëm nga ata që kanë autoritet të ligjshëm, dhe se individët nuk mund ta marrin vetë.
Ibn Kudame, jurist hanbelit, mendon se, si rregull, askush nuk mund ta zbatojë një dënim të caktuar (hadd) përveç sunduesit (imamit) ose atij që ai cakton të veprojë në emër të tij. I vetmi përjashtim që lejon është një vendim i vjetër për zotërinë dhe robin e tij, që nuk ka zbatim sot.
“O besimtarë! Bindjuni Allahut, bindjuni të Dërguarit dhe atyre që drejtojnë punët tuaja. Nëse nuk pajtoheni në ndonjë gjë, drejtojuni Allahut dhe të Dërguarit, nëse besoni Allahun dhe Ditën e Kiametit. Kjo për ju është më e mira dhe shpjegimi më i bukur.”
“Mos iu qasni pasurisë së jetimit, veçse me qëllim të mirë, derisa të arrijë moshën e pjekurisë. Dhe përmbushni zotimet. Me të vërtetë, për zotimet do të jeni përgjegjës.”
Askush nuk është fajtor derisa të vërtetohet
Kurani thotë: nëse një njeri i pandershëm ju sjell një lajm, “sigurohuni mirë (në është i vërtetë), për të mos i bërë dëm ndokujt pa dashje”. Ai madje i dënon ata që e akuzojnë një grua për kurorëshkelje pa katër dëshmitarë. Ai ndalon t'i thuhet kujtdo që ofron paqe: “Nuk je besimtar”. Në një betejë, Usame vrau një burrë që sapo kishte thënë se nuk ka zot tjetër përveç Allahut (﷾). Ai mendoi se burri e tha vetëm për të shpëtuar veten. Profeti (ﷺ) e pyeti sërish e sërish si kishte mundur ta bënte (el-Buhari 4269). Askush nuk mund ta gjykojë zemrën e tjetrit dhe ta vrasë për të.
“O ju që keni besuar! Nëse ndonjë njeri i pandershëm ju sjell ndonjë lajm, sigurohuni mirë (në është i vërtetë), për të mos i bërë dëm ndokujt pa dashje, e të pendoheni pastaj për atë që keni bërë.”
“Ata që i akuzojnë gratë e ndershme (për imoralitet), e pastaj nuk sjellin katër dëshmitarë, t’i rrihni me tetëdhjetë goditje dhe të mos ua pranoni më kurrë dëshminë; këta janë njerëz ngatërrestarë.”
“O besimtarë! Kur të shkoni në luftë, në rrugë të Allahut, shqyrtoni gjithçka me kujdes! Mos i thoni atij që ju përshëndet me selam: “Nuk je besimtar”, me qëllim që të fitoni kënaqësi të kësaj jete, ndërkohë që tek Allahu ka fitime të shumta. Të tillë keni qenë edhe ju më parë e Allahu ju dha mirësi; prandaj gjithmonë sqarojini mirë të gjitha punët! Se Allahu është Njohës i veprave tuaja.”
Usame ibn Zejdi transmeton se në një betejë vrau një burrë pasi ai kishte thënë ‘Nuk ka zot tjetër përveç Allahut’, duke menduar se e tha vetëm për të shpëtuar veten. Profeti (ﷺ) pyeste sërish e sërish: e vrave pasi tha se nuk ka zot tjetër përveç Allahut? Usame tha se dëshironte të mos kishte qenë mysliman para asaj dite.
Dikush akuzohet se ka fyer Profetin (ﷺ) ose besimin.
A mund ta dënojë vetë një mysliman?
Jo. Dënimi i përket vetëm një gjykate të ligjshme, pas provës dhe një gjyqi të drejtë.
A mund të jetë e gabuar akuza?
Po. Ai mund të jetë i pafajshëm ose i dëgjuar gabim. Kurani thotë: sigurohuni për të vërtetën.
Po njeriu që vret vetë?
Ai vret dikë që asnjë gjykatë nuk e ka gjetur fajtor. Ai përballet me akuzë për vrasje në këtë botë dhe me gjykimin e Allahut (﷾) në tjetrën.
Çfarë bëri Profeti (ﷺ) me fyerjet?
Ai i duroi me durim. Përgjigjjuni me atë që është më e mirë.
Çfarë e pret njeriun që vret vetë
Kurani thotë: “Kushdo që vret një besimtar me qëllim, ndëshkimi i tij është Xhehenemi”. Ai thotë se vrasja e një njeriu të pafajshëm është si vrasja e gjithë njerëzimit. Profeti (ﷺ) tha se kushdo që vret një jomysliman nën një marrëveshje nuk do ta nuhasë aromën e Xhenetit (el-Buhari 3166). Ai tha gjithashtu se besimtari është i sigurt në besimin e tij derisa të derdhë gjak pa të drejtë (el-Buhari 6862). Në këtë botë, ligji i vendit do ta gjykojë për vrasje. Islami nuk e mbron.
“Kushdo që vret një besimtar me qëllim, ndëshkimi i tij është Xhehenemi, në të cilin do të qëndrojë përgjithmonë. Allahu është zemëruar me atë, e ka mallkuar dhe i ka përgatitur një dënim të madh.”
“Prandaj Ne i urdhëruam bijtë e Israilit se kush vret ndokënd, që s’ka vrarë njeri ose që nuk ka bërë çrregullime në Tokë, është sikur të ketë vrarë të gjithë njerëzit. Dhe, nëse dikush shpëton një jetë, është sikur të ketë shpëtuar jetën e krejt njerëzve. Të dërguarit Tanë u sollën shenja të qarta, por shumë nga ata, edhe pas kësaj, i kaluan tërë kufijtë me të këqija në Tokë.”
Abdullah ibn Amri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se kush vret një person që ka marrëveshje me myslimanët nuk do ta ndiejë aromën e Xhenetit, edhe pse aroma e tij arrin në një largësi dyzet vjetësh.
Ibn Omeri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se besimtari ruan hapësirë në fenë e tij për sa kohë që nuk derdh gjak pa të drejtë.
Si iu përgjigj Profeti (ﷺ) fyerjeve
Disa burra e përshëndetën Profetin (ﷺ) me ‘vdekja qoftë mbi ty’. Gruaja e tij Aishja i mallkoi edhe ajo. Ai i tha të ishte e butë dhe u përgjigj atyre vetëm me ‘edhe mbi ju’ (el-Buhari 6030). Një beduin një herë ia tërhoqi mantelin aq fort sa i la shenjë në qafë, dhe kërkoi para. Ai buzëqeshi dhe i dha diçka (el-Buhari 3149). Kur banorët e Taifit e dëbuan, një engjëll ofroi t'i shtypte. Ai nuk pranoi, duke shpresuar që Allahu (﷾) do të nxirrte nga fëmijët e tyre njerëz që e adhurojnë vetëm Atë (el-Buhari 3231).
Aishja transmeton se disa burra e përshëndetën Profetin (ﷺ) me ‘vdekja qoftë mbi ty’ në vend të ‘paqja qoftë mbi ty’. Ajo i mallkoi edhe ajo. Profeti i tha të qetësohej, të ishte e butë dhe të shmangte ashpërsinë dhe fjalët e ndyra. Ai u ishte përgjigjur atyre vetëm me ‘edhe mbi ju’.
Enesi transmeton se një beduin e tërhoqi mantelin e Profetit (ﷺ) aq ashpër sa buza e tij i la shenjë në sup, dhe kërkoi t'i jepej diçka nga pasuria që Allahu i kishte dhënë. Profeti u kthye nga ai, buzëqeshi dhe urdhëroi që t'i jepej një dhuratë.
Aishja e pyeti Profetin (ﷺ) nëse kishte njohur ndonjë ditë më të vështirë se Uhudi. Ai përmendi ditën kur ia paraqiti thirrjen e tij Ibn Abd Jalilit, një prijësi të Taifit, dhe u refuzua. Ndërsa largohej i pikëlluar, erdhi Xhibrili me Engjëllin e Maleve, i cili ofroi t'i rrëzonte dy malet e mëdha mbi ata që e kishin refuzuar. Profeti nuk pranoi dhe tha se shpresonte që pasardhësit e tyre do ta adhuronin vetëm Allahun.
Ligjet për blasfeminë në botë
Shumë vende kanë ligje kundër blasfemisë. Në vitin 2019, 79 nga 198 vende dhe territore i kishin, përfshirë disa në Evropë. Anglia dhe Uellsi e shfuqizuan ligjin e tyre vetëm në vitin 2008. Aty ku ekziston një ligj i tillë, ai është çështje e gjykatave, me prova dhe me gjyq. Asnjë vend dhe asnjë shkollë e së drejtës islame nuk lejon që një turmë ose një njeri i vetëm ta zbatojë një dënim.
Në vitin 2019, 79 nga 198 vende dhe territore (40%) kishin ligje ose politika kundër blasfemisë, përfshirë disa në Evropë, dhe 22 kishin ligje kundër braktisjes së fesë.
Shfuqizoi veprat penale të së drejtës zakonore të blasfemisë dhe të shpifjes blasfemuese në Angli dhe Uells.
El-Kurtubiu shënon se dijetarët nuk kanë mospajtim se hakmarrja për vrasje zbatohet vetëm nga ata që kanë autoritet të ligjshëm, dhe se individët nuk mund ta marrin vetë.
Përgjigjjuni me diçka më të mirë
Kurani u thotë myslimanëve: “Të keqen ktheje me të mirë”. Atëherë një armik mund të bëhet “mik i ngushtë”. Ai ndalon fyerjen e zotave të të tjerëve, që ata të mos e fyejnë Allahun (﷾) si përgjigje. Profeti (ﷺ) tha: lehtësoni gjërat dhe mos i largoni njerëzit (el-Buhari 69). Një mysliman që vret për fjalë i largon njerëzit nga Islami. Ai që përgjigjet me durim i tërheq drejt tij.
“Nuk barazohet e mira me të keqen! Të keqen ktheje me të mirë e atëherë armiku yt do të të bëhet menjëherë mik i ngushtë.”
“Mos i shani idhujt që ata i adhurojnë në vend të Allahut, në mënyrë që ata të mos e shajnë Allahun armiqësisht nga padija. Kështu, Ne ia paraqesim të bukura çdo populli veprat e veta. Pastaj, ata do të kthehen te Zoti i tyre, i Cili do t’i lajmërojë për gjithçka që kanë bërë.”
Enes ibn Maliku transmeton se Profeti (ﷺ) tha: lehtësojuni njerëzve gjërat dhe mos ua vështirësoni; jepuni lajme të mira dhe mos i largoni.
Kjo e dëmton Islamin dhe nuk funksionon
Dëmtimi i kujtdo, qoftë i personit që fyeu ose i një kalimtari, shkon kundër sheriatit. Ai i jep gjithashtu Islamit një emër të keq, i largon njerëzit që po mendonin të bëheshin myslimanë dhe u jep një armë atyre që e urrejnë Islamin. Ata që e urrejnë Islamin dhe ekstremistët duan të dy që një mysliman të bëhet i dhunshëm, në mënyrë që të fajësohet çdo mysliman: mos bini në kurthin e tyre. Terrori rrallë ka fituar atë për të cilën pretendonte se luftonte. Një mysliman që ndihet i padrejtësuar duhet të ngrejë zërin, të bojkotojë, të protestojë paqësisht, të votojë ose të kandidojë, brenda ligjit, dhe kurrë të mos marrë vetë dhunën në dorë.
Ibn Omeri transmeton se gjatë njërës nga fushatat e Profetit (ﷺ) u gjet e vrarë një grua, dhe Profeti ndaloi vrasjen e grave dhe të fëmijëve.
Rebah ibn Rebiu transmeton se gjatë një fushate Profeti (ﷺ) gjeti njerëz të mbledhur rreth një gruaje që ishte vrarë. Ai tha se ajo nuk ishte nga ata që duhej të luftoheshin. Ai i dërgoi fjalë Halid ibn Velidit, që udhëhiqte pararojën: mos vrit grua as punëtor me mëditje.
Xhabiri transmeton se gjatë një fushate Abdullah ibn Ubejji, një prijës i hipokritëve, kërcënoi se më të nderuarit do t'i dëbonin më të poshtrit nga Medina. Omeri i kërkoi Profetit (ﷺ) leje t'ia priste kokën atij njeriu. Profeti (ﷺ) tha: lëre, që njerëzit të mos thonë se Muhamedi i vret shokët e tij.
Enes ibn Maliku transmeton se Profeti (ﷺ) tha: lehtësojuni njerëzve gjërat dhe mos ua vështirësoni; jepuni lajme të mira dhe mos i largoni.
Emërton ‘ekstremizmin kumulativ’: mënyrën se si një formë ekstremizmi mund të ushqehet nga format e tjera dhe t'i zmadhojë ato. Shkrimtarët e mëvonshëm e përdorin për grupet e ekstremit të djathtë dhe për ekstremistët e dhunshëm që pretendojnë Islamin, secili duke u rritur nga veprimet e tjetrit.
Një studim i 648 grupeve terroriste aktive midis viteve 1968 dhe 2006, nga të cilat 268 kishin përfunduar. Nga ato që përfunduan, 43 për qind u kthyen në procesin politik dhe 40 për qind u përfunduan nga puna e policisë dhe e inteligjencës. Forca ushtarake përfundoi pak, dhe vetëm rreth një në dhjetë fitoi.
Tarik ibn Shihabi transmeton se një burrë e pyeti Profetin (ﷺ), ndërsa ai vinte këmbën në yzengji, se cili xhihad është më i miri. Ai tha: një fjalë e vërtetë e thënë para një sunduesi të padrejtë.
Këndvështrime
Islami i urdhëron myslimanët të vrasin blasfemuesit
Disa kritikë thonë se njerëzit që vrasin për blasfemi bëjnë vetëm atë që urdhëron Islami.
E drejta klasike islame e jepte vdekjen si dënim për fyerjen e Profetit (ﷺ).
Kundërpërgjigje
Aty ku e drejta klasike caktonte një dënim, vetëm një gjykatë e ligjshme në një shtet mysliman mund ta jepte, pas një gjyqi. Dijetarët pajtohen se individët nuk mund t'i zbatojnë vetë dënimet. Një njeri që vret vetë e shkel të drejtën islame. Dhe myslimanët e respektojnë ligjin e vendit ku jetojnë.
Profeti (ﷺ) urdhëroi vrasjen e Kab ibn el-Eshrefit për poezitë e tij.
Kundërpërgjigje
Kabi nuk u vra vetëm për fjalë. Në kohë lufte ai shkoi në Mekë dhe i nxiti Kurejshët ta luftonin përsëri Medinën. Urdhri erdhi nga Profeti (ﷺ) si kreu i shtetit dhe gjykatësi i Medinës. Asnjë person privat nuk mund ta imitojë.
Pikëpamja islame
Vetëm një gjykatë e ligjshme mund të dënojë, pas provës dhe një gjyqi të drejtë. Një mysliman që vret vetë kryen vrasje, një mëkat të rëndë. Ai duhet të japë llogari për këtë në këtë botë dhe në tjetrën. Profeti (ﷺ) iu përgjigj fyerjeve me durim.
Dijetarët pajtohen se edhe hakmarrja për vrasje zbatohet vetëm nga autoriteti i ligjshëm.
Kurani thotë se vrasja e një besimtari me qëllim sjell Xhehenemin.
Kushdo që vret një jomysliman nën një marrëveshje nuk do ta nuhasë aromën e Xhenetit.
Profeti (ﷺ) iu përgjigj me butësi atyre që e mallkuan.
Myslimanët duhet ta respektojnë ligjin e vendit ku jetojnë.