Përgjigje e shkurtër
Po. Vetë urdhërimi i Biblës e ndalon. Urdhërimi kundër figurave ndalon bërjen e një shëmbëlltyre të gdhendur ose të një përfytyrimi. Pastaj thotë: “mos u përkul para tyre dhe mos u shërbe atyre”. Musai i tha Izraelit se nuk panë asnjë figurë të Perëndisë në malin Horeb (Sinai), ndaj nuk duhej të bënin asnjë figurë. Profetët tallen me njerëzit që përkulen para asaj që kanë bërë me duart e veta. Jezusi u lut me fytyrë përdhe, vetëm Perëndisë, dhe Ungjijtë nuk e tregojnë kurrë duke përdorur një figurë. E megjithatë shumë kisha janë plot me statuja dhe ikona të Krishtit, Marisë dhe shenjtorëve, dhe njerëzit gjunjëzohen para tyre. Përgjigjja e Islamit është ta adhurosh vetëm Allahun (﷾), pa asnjë figurë. Një xhami nuk ka piktura apo statuja njerëzish ose kafshësh. Myslimanët kthehen nga Qabeja vetëm si drejtimi që caktoi Allahu (﷾), dhe përkulen vetëm para Allahut (﷾).
Shpjegimi i plotë
Çfarë ndalon urdhërimi
Urdhërimi kundër figurave është i dyti sipas numërimit hebraik dhe të shumicës së protestantëve. Katolikët e llogaritin brenda të parit. Ai ka dy pjesë. E para ndalon bërjen e një shëmbëlltyre të gdhendur ose të një përfytyrimi të ndonjë gjëje në qiell apo në tokë. E dyta ndalon përkuljen para gjërave të tilla ose shërbimin ndaj tyre. Ligji e përsërit: asnjë shtyllë e shenjtë apo gur i gdhendur për t'u përkulur para tij. Figurat e perëndive të tjera duhej të digjeshin, jo të mbaheshin.
“Mos bëj për vete asnjë shëmbëlltyrë të gdhendur, as asnjë përfytyrim të asaj që është lart në qiell, a poshtë në tokë, a në ujërat nën tokë: mos u përkul para tyre dhe mos u shërbe atyre: sepse unë, ZOTI, Perëndia yt, jam një Perëndi xheloz, që dënoj paudhësinë e etërve mbi bijtë deri në brezin e tretë dhe të katërt të atyre që më urrejnë;”
“Mos bëni idhuj për vete, mos ngrini shëmbëlltyra të gdhendura as shtylla të shenjta, dhe mos vendosni në vendin tuaj asnjë gur të gdhendur për t'u përkulur para tij, sepse unë jam ZOTI, Perëndia juaj.”
“Shëmbëlltyrat e gdhendura të perëndive të tyre do t'i digjni në zjarr; mos dëshiro argjendin ose arin që është mbi to dhe mos e merr për vete, që të mos biesh në lak, sepse është një gjë e neveritshme për ZOTIN, Perëndinë tënd.”
Izraeli nuk pa asnjë figurë në Horeb
Musai shpjegon pse Perëndia nuk dha asnjë figurë të Vetes. Perëndia foli nga zjarri në Horeb, dhe populli nuk pa asnjë figurë të çfarëdo lloji. Prandaj ata nuk duhej të bënin shëmbëlltyrë të një burri apo të një gruaje, apo të ndonjë gjëje tjetër. Nuk duhej të përkuleshin para diellit, hënës dhe yjeve. Çdo figurë e Perëndisë është diçka që e ka përfytyruar një qenie njerëzore.
“Prandaj kini shumë kujdes për veten tuaj, sepse nuk patë asnjë lloj figure ditën që ZOTI ju foli në Horeb nga mesi i zjarrit; që të mos korruptoheni dhe të mos bëni për vete një shëmbëlltyrë të gdhendur, përfytyrimin e ndonjë figure, shëmbëlltyrën e një mashkulli ose të një femre, shëmbëlltyrën e ndonjë kafshe që është mbi tokë, shëmbëlltyrën e ndonjë zogu me krahë që fluturon në ajër, shëmbëlltyrën e ndonjë gjëje që zvarritet mbi tokë, shëmbëlltyrën e ndonjë peshku që është në ujërat nën tokë; dhe që, kur ngre sytë drejt qiellit dhe sheh diellin, hënën dhe yjet, gjithë ushtrinë e qiellit, të mos tërhiqesh t'i adhurosh dhe t'u shërbesh atyre, që ZOTI, Perëndia yt, ua ka ndarë të gjithë popujve nën gjithë qiellin.”
Profetët për përkuljen para gjërave të bëra
Psalmet thonë se idhujt kanë sy që nuk shohin dhe veshë që nuk dëgjojnë. Isaia përshkruan një njeri që djeg gjysmën e një peme për të gatuar ushqimin e tij. Pjesën tjetër e gdhend në një perëndi, bie përmbys para saj dhe i lutet. Isaia përshkruan gjithashtu njerëz që paguajnë një argjendar dhe e mbartin mbi supe atë që del. I thërrasin, ndonëse ai nuk mund t'u përgjigjet.
“Idhujt e tyre janë argjend dhe ar, vepër e duarve të njeriut. Kanë gojë, por nuk flasin; kanë sy, por nuk shohin; kanë veshë, por nuk dëgjojnë; kanë hundë, por nuk nuhasin; kanë duar, por nuk prekin; kanë këmbë, por nuk ecin; dhe me fytin e tyre nuk nxjerrin asnjë tingull. Si ata janë ata që i bëjnë, dhe kushdo që ka besim tek ata.”
“Pastaj do t'i shërbejë njeriut për të djegur: ai merr prej tij dhe ngrohet; po, e ndez dhe pjek bukë; po, bën një perëndi dhe e adhuron; bën prej tij një shëmbëlltyrë të gdhendur dhe bie përmbys para saj. Një pjesë të tij e djeg në zjarr; me një pjesë të tij ha mish; pjek një të pjekur dhe ngopet; po, ngrohet dhe thotë: Ah, u ngroha, e pashë zjarrin. Dhe me pjesën që mbetet bën një perëndi, shëmbëlltyrën e tij të gdhendur; bie përmbys para saj, e adhuron, i lutet dhe thotë: Më çliro, sepse ti je perëndia im.”
“Ata derdhin ar nga qeseja dhe peshojnë argjend me peshore, paguajnë një argjendar dhe ai bën prej tij një perëndi; pastaj bien përmbys dhe adhurojnë. E ngrenë mbi supe, e mbartin dhe e vendosin në vendin e tij, dhe ai qëndron aty; nga vendi i tij nuk lëviz; po, dikush i thërret, por ai nuk mund të përgjigjet as nuk e shpëton nga fatkeqësia e tij.”
Si adhuronte Jezusi
Jezusi i tha Satanit se vetëm Perëndia duhet adhuruar dhe vetëm Atij duhet t'i shërbehet. Ai mësoi se Perëndia është Frymë, që duhet adhuruar në frymë dhe në të vërtetë. Kur lutej, binte me fytyrë para Perëndisë, ashtu si Psalmi i thërret njerëzit të përulen dhe të gjunjëzohen para Krijuesit të tyre. Ungjijtë nuk e tregojnë kurrë Jezusin duke u lutur para një figure. Letra e parë e Gjonit mbyllet me një paralajmërim për të krishterët që të ruhen nga idhujt.
“Atëherë Jezusi i tha: Largohu, Satan, sepse është shkruar: Adhuro Zotin, Perëndinë tënd, dhe shërbeji vetëm atij.”
“Perëndia është Frymë, dhe ata që e adhurojnë duhet ta adhurojnë në frymë dhe në të vërtetë.”
“Dhe pasi shkoi pak më tutje, ra me fytyrë përdhe dhe lutej duke thënë: O Ati im, në qoftë e mundur, le të largohet prej meje kjo kupë; megjithatë jo si dua unë, por si do ti.”
“Ejani, të adhurojmë dhe të përulemi, të gjunjëzohemi përpara ZOTIT që na ka bërë.”
“Djem të vegjël, ruhuni nga idhujt. Amen.”
Si i mbrojnë figurat të krishterët katolikë dhe ortodoksë
Kisha Katolike mëson se Koncili i Dytë i Nikesë, një mbledhje e prijësve të kishës më 787, e miratoi nderimin (respektin e thellë) e ikonave. Ikonat janë piktura të shenjta të Krishtit, Marisë, engjëjve dhe shenjtorëve. Ajo mban se nderi që i jepet një figure kalon te personi që ajo tregon. E quan këtë nderim, jo adhurimin që i takon Perëndisë. Të krishterët shtojnë se vetë Perëndia urdhëroi kerubinë (qenie qiellore me krahë) prej ari dhe një gjarpër prej bronzi. Thonë gjithashtu se Krishti është “shëmbëlltyra e Perëndisë së padukshëm”. Kritikët thanë se ikonat nuk janë në Shkrim. Mbrojtësi më i madh i ikonave ishte Gjon Damaskenasi, një murg dhe shkrimtar që vdiq rreth vitit 749. Ai u përgjigj se as ‘Trinia’ dhe as ‘njëqenësor’ (i një qenieje) nuk gjenden në Shkrim me këto fjalë. Ai i mbështeti ikonat te tradita e pashkruar. Çdo pikë merr përgjigje më poshtë.
Mëson se koncili i shtatë ekumenik, Nikea II në vitin 787, e mbrojti nderimin e ikonave të Krishtit, Marisë, engjëjve dhe shenjtorëve kundër ikonoklastëve. Mban se ky nderim nuk e shkel urdhërimin kundër idhujve, sepse nderi që i jepet një figure kalon te personi që ajo paraqet, dhe se është një nderim plot respekt, jo adhurimi që i takon vetëm Perëndisë.
“Dhe do të bësh dy kerubinë prej ari; do t'i bësh prej ari të rrahur, në të dy skajet e pajtuesit.”
“Dhe ZOTI i tha Moisiut: Bëj një gjarpër të zjarrtë dhe vëre mbi një shtizë; dhe do të ndodhë që kushdo që është kafshuar, kur ta shikojë, do të jetojë. Dhe Moisiu bëri një gjarpër prej bronzi dhe e vuri mbi një shtizë; dhe ndodhi që, kur një gjarpër kishte kafshuar ndonjë njeri, kur ai shikonte gjarprin prej bronzi, jetonte.”
“I cili është shëmbëlltyra e Perëndisë së padukshëm, i parëlinduri i çdo krijese;”
Duke i mbrojtur ikonat nga akuza se nuk janë sipas Shkrimit, Gjoni pyet ku flet Dhiata e Vjetër apo Ungjilli për Trininë, për njëqenësinë, për një Hyjni ose për tre persona me këto fjalë, dhe argumenton se Kisha mban shumë gjëra nga tradita e pashkruar, mes tyre edhe figurat.
Të krishterë që i hedhin poshtë figurat në kisha
Jo të gjithë të krishterët i pranojnë figurat. Katekizmi i Hajdelbergut i vitit 1563 është një dokument themelues i protestantëve të reformuar. Ai mëson se Perëndia nuk duhet përfytyruar fare. I hedh poshtë gjithashtu figurat në kisha si libra për të paditurit. Perëndia e mëson popullin e Tij me Fjalën e Tij, jo me figura që nuk mund të flasin.
Një katekizëm protestant i reformuar. Ai mëson se Perëndia nuk mund dhe nuk duhet të përfytyrohet në asnjë mënyrë, dhe se figurat e krijesave nuk mund të bëhen as të mbahen për t'i adhuruar apo për t'i shërbyer Perëndisë përmes tyre. I pyetur nëse figurat mund të lejohen në kisha si libra për të paditurit, përgjigjet jo: të krishterët nuk duhet të jenë më të urtë se Perëndia, i cili e mëson popullin e Tij me predikimin e Fjalës së Tij, jo me figura memece.
| Kush | Çfarë mbajnë |
|---|---|
| Të krishterët katolikë dhe ortodoksë | Ikonat mund të nderohen; nderi kalon te personi që tregohet, dhe ky nuk është adhurimi që i takon Perëndisë. |
| Protestantët e reformuar (Katekizmi i Hajdelbergut, 1563) | Perëndia nuk mund të paraqitet fare në figurë, dhe figurat nuk kanë vend në kisha. |
| Islami | Adhurimi i shkon vetëm Allahut (﷾), pa asnjë figurë; xhamia nuk ka piktura apo statuja të qenieve të gjalla. |
Çfarë mësuan Kurani dhe Profeti (ﷺ)
Kurani u thotë besimtarëve t'u largohen idhujve dhe kurrë të mos i shoqërojnë ortakë Allahut (﷾). Ai thotë se në Ditën e Gjykimit Allahu (﷾) do ta pyesë Isain nëse u tha njerëzve ta adhuronin atë dhe nënën e tij si zota. Isai do të përgjigjet se u tha vetëm ta adhuronin Allahun (﷾). Ai u thotë njerëzve të mos bëjnë sexhde para diellit apo hënës, por para Allahut (﷾) që i krijoi. Profeti (ﷺ) dëgjoi për një kishë në Etiopi me figura në të. Ai e dënoi, me fjalët më të forta, zakonin e ndërtimit të vendeve të adhurimit mbi varret e njerëzve të mirë dhe vendosjen e figurave në to. Prandaj një xhami nuk ka piktura apo statuja qeniesh të gjalla, dhe arti i xhamisë iu kthye motiveve dhe shkrimit.
“Këto (janë urdhërimet). Për atë që nderon ritet e shenjta të Allahut, do të jetë më mirë te Zoti i tij. Ju janë lejuar bagëtitë, përveç atyre që ju janë thënë (se janë të ndaluara). Andaj, largohuni prej ndotësisë së idhujve dhe largohuni prej fjalëve të rreme. Përuluni plotësisht para Allahut me sinqeritet, duke mos i shoqëruar asgjë Atij (në adhurim). Kush i shoqëron Allahut diçka (në adhurim), i ngjan atij që bie nga qielli e që e rrëmben zogu ose i ngjan atij që stuhia e erës e ka hedhur në një vend të largët e të humbur.”
“Pastaj Allahu do të thotë (në Ditën e Gjykimit): “O Isa, i biri i Merjemes! Ti ishe ai që u the njerëzve: “Adhuromëni mua dhe nënën time si zota krahas Allahut”?! Isai do të thotë: Qofsh i lartësuar dhe i lavdëruar! Mua nuk më takon të them diçka, për të cilën nuk kam aspak të drejtë! Po ta kisha thënë ndonjëherë, Ti me siguri do ta dije. Ti e di çfarë ka në shpirtin tim, po unë nuk e di çfarë ka në Veten Tënde. Vetëm Ti i di të gjitha të fshehtat. Unë nuk u kam thënë asgjë tjetër, përveç asaj që më ke urdhëruar Ti: Adhuroni Allahun, Zotin tim dhe Zotin tuaj!” Kam qenë dëshmitar, për sa kohë që kam jetuar midis tyre dhe, qëkurse më more mua, vetëm Ti ishe mbikëqyrës i tyre. Ti je Dëshmitar për çdo gjë.”
“Ndër shenjat e Tij janë nata dhe dita, si dhe Dielli dhe Hëna. Mos bëni sexhde as për Diellin, as për Hënën, por, nëse jeni adhurues të Atij, bëni sexhde për Allahun i Cili i ka krijuar ato!”
Aishja transmeton se Umu Habibja dhe Umu Selemja i treguan Profetit (ﷺ) për një kishë që kishin parë në Etiopi me figura në të. Ai tha se kur vdiste një njeri i drejtë mes atyre njerëzve, ata ndërtonin një vend adhurimi mbi varrin e tij dhe vendosnin ato figura në të, dhe se ata do të ishin krijesat më të këqija tek Allahu në Ditën e Ringjalljes.
A përkulen myslimanët para Qabes?
Jo. Myslimanët përkulen vetëm para Allahut (﷾). Ata kthehen nga Qabeja sepse Allahu (﷾) u tha besimtarëve ta kthejnë fytyrën nga Xhamia e Shenjtë kudo që të jenë (2:144). Kjo i mban të gjithë myslimanët duke u falur në një drejtim. Kurani e quan Qabenë “Shtëpinë Time”, një shtëpi e nderuar si e Allahut (﷾) dhe e veçuar për adhurimin e Tij. Ajo nuk është perëndi. Allahu (﷾) bëri besëlidhje me Ibrahimin dhe Ismailin që ta pastronin për ata që adhurojnë atje (2:125). Thotë gjithashtu: “bëni sexhde për Allahun” (41:37). Myslimanët nuk i luten Qabes. Ajo është një ndërtesë, jo përfytyrim i ndonjë gjëje, dhe as Guri i Zi nuk është. Para 2:144 myslimanët ktheheshin nga Jeruzalemi. Drejtimi ndryshoi sepse e urdhëroi Allahu (﷾) (2:142-144), jo për shkak të ndonjë fuqie në një ndërtesë. Omeri, një shok i Profetit (ﷺ) dhe më vonë halifi i dytë, e puthi Gurin e Zi. Ai tha se e dinte që ishte një gur që as nuk dëmtonte, as nuk sillte dobi. Tha se e puthte vetëm sepse e kishte parë Profetin (ﷺ) ta puthte. Ibn Haxheri, një dijetar i hadithit i shekullit të pesëmbëdhjetë, citon et-Taberiun, një dijetar të hershëm të Kuranit dhe të historisë, për të shpjeguar pse foli kështu Omeri. Omeri nuk donte që askush të mendonte se Guri ka fuqi të vetën, siç besonin paganët për idhujt e tyre.
“Ne të pamë ty (Muhamed) që vazhdimisht drejtoje shikimin nga qielli. Mirë pra, Ne do të të kthejmë ty nga kibla që të kënaq ty. Prandaj, ktheje fytyrën tënde nga Xhamia e Shenjtë (Qabeja)! Dhe kudo që të gjendeni, kthejeni fytyrën tuaj nga ajo anë! Pa dyshim, ata që u është dhënë Libri (Teurati), e dinë se drejtimi nga Qabeja është e vërteta prej Zotit të tyre. Allahu nuk është i pakujdesshëm ndaj punëve që ata bëjnë.”
“Disa mendjelehtë (nga ithtarët e Librit) do të thonë: “Ç’i ktheu ata prej kiblës së tyre?” Thuaju: “Të Allahut janë Lindja dhe Perëndimi. Ai udhëzon kë të dojë në rrugën e drejtë”.”
“Kujtoni kur Ne e bëmë Qabenë vend grumbullimi dhe sigurie për njerëzit, duke thënë “Bëjeni vendin e Ibrahimit si vend faljeje!” Ne i urdhëruam Ibrahimin dhe Ismailin: “Pastrojeni Shtëpinë Time (Qabenë) për ata që e vizitojnë, që rrinë aty për adhurim dhe që falen duke u përkulur dhe përulur”.”
“Ndër shenjat e Tij janë nata dhe dita, si dhe Dielli dhe Hëna. Mos bëni sexhde as për Diellin, as për Hënën, por, nëse jeni adhurues të Atij, bëni sexhde për Allahun i Cili i ka krijuar ato!”
El-Bera ibn Azibi transmeton se pasi arriti në Medinë, Profeti (ﷺ) u fal drejt Jeruzalemit gjashtëmbëdhjetë ose shtatëmbëdhjetë muaj, derisa drejtimi i namazit u kthye nga Qabeja.
Abis ibn Rebia transmeton se Omeri erdhi te Guri i Zi dhe e puthi. Omeri tha se e dinte që ishte një gur që as nuk dëmtonte, as nuk sillte dobi, dhe se po të mos e kishte parë Profetin (ﷺ) duke e puthur, nuk do ta kishte puthur.
Për fjalët e Omerit drejtuar Gurit të Zi, Ibn Haxheri citon et-Taberiun: Omeri e tha këtë sepse njerëzit sapo e kishin lënë adhurimin e idhujve. Kishte frikë se të paditurit do të mendonin se prekja e Gurit ishte nderimi i disa gurëve që arabët e praktikonin para Islamit. Donte që njerëzit ta dinin se ai e prekte për ta ndjekur Profetin (ﷺ), jo sepse Guri sjell dobi ose dëm vetvetiu, siç besonin paganët për idhujt e tyre. Komenti shton se fjalët e Omerit e hedhin poshtë idenë, të mbajtur nga disa njerëz të paditur, se Guri i Zi ka një veti të veçantë të vetën.
A i përkulen myslimanët vetëm Allahut (﷾)?
A kthehen nga Qabeja sepse Allahu (﷾) e caktoi drejtimin?
A i luten Qabesë?
A është Qabeja, apo Guri i Zi, shëmbëlltyrë e diçkaje?
A ka Guri i Zi fuqi të vetën?Omeri tha se e puthi vetëm sepse e kishte parë Profetin (ﷺ) ta puthte.
Pikë për pikë
Katekizmi i Kishës Katolike, paragrafët 2131-2132
Mëson se koncili i shtatë ekumenik, Nikea II në vitin 787, e mbrojti nderimin e ikonave të Krishtit, Marisë, engjëjve dhe shenjtorëve kundër ikonoklastëve. Mban se ky nderim nuk e shkel urdhërimin kundër idhujve, sepse nderi që i jepet një figure kalon te personi që ajo paraqet, dhe se është një nderim plot respekt, jo adhurimi që i takon vetëm Perëndisë.
Cituar për
Të krishterët nuk i adhurojnë figurat. I nderojnë ato, dhe nderi kalon te personi që tregon figura.
Përgjigjja
Urdhërimi nuk ndalon vetëm adhurimin e një figure si perëndi. Ai ndalon vetë veprimin: “mos u përkul para tyre”. Përkulja para një statuje është ai veprim, çfarëdo emri që t'i jepet. Dallimi mes nderimit dhe adhurimit nuk gjendet në urdhërim.
Ku përfundon — Urdhërimi e ndalon përkuljen para një figure, ndaj ndryshimi i emrit të përkuljes nuk e ruan atë.
Gjon Damaskenasi, Apologjia kundër atyre që i përçmojnë figurat e shenjta, pjesa III
Duke i mbrojtur ikonat nga akuza se nuk janë sipas Shkrimit, Gjoni pyet ku flet Dhiata e Vjetër apo Ungjilli për Trininë, për njëqenësinë, për një Hyjni ose për tre persona me këto fjalë, dhe argumenton se Kisha mban shumë gjëra nga tradita e pashkruar, mes tyre edhe figurat.
Cituar për
Ikonat nuk përmenden në Shkrim, por as fjala Trini. Kisha mban mësime që mbështeten te tradita, dhe edhe ikonat mbështeten tek ajo.
Përgjigjja
Një fjalë si Trini emërton një mësim. Urdhërimi emërton një veprim dhe e ndalon: “mos u përkul para tyre”. Një traditë nuk mund ta kundërshtojë atë që urdhërimi e thotë me fjalë të qarta.
Ku përfundon — Urdhërimi e emërton veprimin e përkuljes para figurave, ndaj tradita nuk mund ta anulojë.
Eksodi 25:18 — Tevrati (Ligji), kapitulli 25, vargu 18
“Dhe do të bësh dy kerubinë prej ari; do t'i bësh prej ari të rrahur, në të dy skajet e pajtuesit.”
Cituar për
Perëndia urdhëroi kerubinë prej ari mbi arkë, ndaj Perëndia nuk i ndalon të gjitha figurat në adhurim.
Përgjigjja
Eksodi 20:4 ndalon bërjen e “asnjë përfytyrim të asaj që është lart në qiell”. Eksodi 25:18 urdhëron kerubinë prej ari, qenie qiellore me krahë. Kerubinët qëndronin në Vendin Shumë të Shenjtë, ku hynte vetëm kryeprifti një herë në vit. Bibla nuk shënon askënd që të jetë përkulur para tyre apo t'u jetë lutur. Urdhri i Perëndisë për sende të caktuara në shenjtëroren e Tij nuk është leje që njerëzit të bëjnë figurat e tyre dhe të përkulen para tyre.
Ku përfundon — Për çfarëdo që të shërbenin kerubinët, Bibla nuk shënon askënd që të jetë përkulur para tyre, ndaj ata nuk japin bazë për t'u gjunjëzuar para një statuje.
Numrat 21:8-9 — Tevrati (Ligji), kapitulli 21, vargu 8-9
“Dhe ZOTI i tha Moisiut: Bëj një gjarpër të zjarrtë dhe vëre mbi një shtizë; dhe do të ndodhë që kushdo që është kafshuar, kur ta shikojë, do të jetojë. Dhe Moisiu bëri një gjarpër prej bronzi dhe e vuri mbi një shtizë; dhe ndodhi që, kur një gjarpër kishte kafshuar ndonjë njeri, kur ai shikonte gjarprin prej bronzi, jetonte.”
Cituar për
Perëndia i tha Moisiut të bënte një gjarpër prej bronzi, dhe populli e shikoi dhe u shërua.
Përgjigjja
Bibla shënon gjithashtu çfarë u bë me të. Shekuj më vonë izraelitët i digjnin temjan atij gjarpri. Mbreti Ezekia e bëri copë-copë. Gjarpri tregon si një send i shenjtë bëhet objekt adhurimi.
Ku përfundon — Vetë Bibla shënon se gjarpri u shkatërrua sapo njerëzit e adhuruan.
Kolosianëve 1:15 — kapitulli 1, vargu 15
“I cili është shëmbëlltyra e Perëndisë së padukshëm, i parëlinduri i çdo krijese;”
Cituar për
Krishti është shëmbëlltyra e Perëndisë së padukshëm. Meqë Perëndia u bë i dukshëm në Krishtin, Ai mund të pikturohet.
Përgjigjja
Pavli, një misionar i krishterë i shekullit të parë, e quan Krishtin shëmbëlltyrë. Ai nuk i thotë askujt të pikturojë një të tillë apo të gjunjëzohet para saj. Dhiata e Re nuk jep asnjë përshkrim të pamjes së Jezusit, ndaj çdo pikturë e tij është e përfytyruar. Dhe vetë Jezusi e drejtoi gjithë adhurimin vetëm te Perëndia, i cili është Frymë.
Ku përfundon — Një titull për Krishtin nuk është urdhër për të bërë figura të tij apo për t'u përkulur para tyre.
Këndvështrime
Katolikët dhe ortodoksët
Figurat e Krishtit, Marisë dhe shenjtorëve mund të nderohen. Nderi kalon te personi i treguar, dhe ky nderim nuk është adhurimi që i takon Perëndisë.
Koncili i dytë i Nikesë (787) e miratoi nderimin e ikonave. Katekizmi katolik mban se kjo nuk e shkel urdhërimin kundër idhujve.
Kundërpërgjigje
Katekizmi e shpreh mësimin e Kishës. Urdhërimi thotë: “mos u përkul para tyre”, dhe nuk e ndan nderimin nga adhurimi. Jezusi e drejtoi gjithë adhurimin vetëm te Perëndia (Mateu 4:10).
Perëndia urdhëroi kerubinë prej ari dhe një gjarpër prej bronzi. Të krishterët i marrin këto si provë se figurat mund të kenë vend në adhurim.
Kundërpërgjigje
Urdhri i Perëndisë për sende të caktuara në shenjtëroren e Tij nuk është leje që njerëzit të bëjnë figurat e tyre dhe të përkulen para tyre. Bibla nuk shënon askënd që të jetë përkulur para kerubinëve apo t'u jetë lutur. Izraeli më vonë i dogji temjan gjarprit prej bronzi, dhe mbreti Ezekia e theu (2 Mbretërve 18:4).
Pikëpamja islame
Përkulja para çdo figure e shkel urdhërimin që solli Musai, dhe Jezusi e adhuroi vetëm Perëndinë. Profeti (ﷺ) paralajmëroi kundër vendosjes së figurave në vendet e adhurimit të ndërtuara mbi varre, dhe Islami e mbajti adhurimin të lirë nga figurat.
Urdhërimi kundër figurave ndalon edhe bërjen e një përfytyrimi edhe përkuljen para tij.
Izraeli nuk pa asnjë figurë të Perëndisë në Horeb, dhe prandaj iu ndalua të bënte çdo përfytyrim.
Psalmet dhe Isaia e dënojnë rënien përmbys para sendeve të bëra nga duart e njeriut.
Jezusi e drejtoi gjithë adhurimin vetëm te Perëndia dhe u lut me fytyrë përdhe para Perëndisë. Ai nuk tregohet kurrë duke përdorur një figurë.
Disa kisha protestante vetë i ndalojnë figurat e Perëndisë dhe figurat në kisha.
Kurani tregon se Isai nuk i tha kurrë askujt ta adhuronte atë apo nënën e tij.
Myslimanët kthehen nga Qabeja sepse Allahu (﷾) e urdhëroi atë drejtim, dhe përkulen vetëm para Allahut (﷾).
Omeri tha se Guri i Zi as nuk dëmton, as nuk sjell dobi, dhe e puthi vetëm sepse e puthi Profeti (ﷺ).
Profeti (ﷺ) i dënoi vendet e adhurimit të ndërtuara mbi varret e njerëzve të mirë me figura në to.