Përgjigje e shkurtër
Islami mëson se Allahu (﷾) e bëri Ademin prej balte dhe i fryu jetë. I mësoi emrat e gjërave dhe u tha engjëjve t'i përulen në sexhde. Iblisi (Shejtani) refuzoi nga mendjemadhësia. Allahu (﷾) e bëri gruan e Ademit nga vetë Ademi. Myslimanët e quajnë Havaja (Eva). Ata jetuan në Kopsht dhe iu tha të mos i afroheshin një peme. Shejtani u pëshpëriti të dyve dhe të dy hëngrën. Kurani nuk thotë se Eva e tundoi Ademin. Pastaj të dy u penduan dhe Allahu (﷾) i fali. Prandaj askush nuk lind duke mbajtur mëkatin e tyre. Çdo shpirt përgjigjet vetëm për veten. Allahu (﷾) e kishte planifikuar që në fillim të vendoste një mëkëmbës në tokë. Ademi ishte njeriu i parë, babai i të gjithë njerëzve dhe i zgjedhur nga Allahu (﷾).
Shpjegimi i plotë
I bërë prej balte, i dhënë jetë dhe dije
Kurani tregon si Allahu (﷾) u tha engjëjve: “Unë do të krijoj një mëkëmbës (që do të zbatojë ligjet e Zotit) në tokë”. Mëkëmbës është ai që kujdeset për tokën në emër të Allahut (﷾). E bëri njeriun “prej baltës së thatë” dhe i fryu nga shpirti i Tij. Pastaj “Allahu ia mësoi Ademit emrat e çdo gjëje”. Engjëjt nuk mund t'i emërtonin dhe Ademi mundi. Kurani e krahason Jezusin me Ademin: Allahu (﷾) e bëri Ademin prej dheu, tha ‘Bëhu’, dhe ai u bë.
“Kur Zoti yt u tha engjëjve: “Unë do të krijoj një mëkëmbës (që do të zbatojë ligjet e Zotit) në tokë”, ata thanë: “A do të vësh atje dikë që do të bëjë çrregullime e do të derdhë gjak në të, ndërkohë që Ne të madhërojmë, të lavdërojmë dhe të lartësojmë ashtu si të takon Ty?!” Ai tha: “Unë di atë që ju nuk e dini”.”
“Kur Zoti yt u tha engjëjve: “Unë do të krijoj një njeri prej baltës së thatë të marrë nga balta e zezë pa formë. Kur t’i jap formën dhe t’i fryj prej shpirtit Tim, ju t’i përuleni atij në sexhde”,”
“Allahu ia mësoi Ademit emrat e çdo gjëje, pastaj ua paraqiti engjëjve dhe u tha: “Më tregoni emrat e tyre, nëse ajo që thoni është e vërtetë!””
“Rasti i Isait për Allahun është si rasti i Ademit që e krijoi prej baltës e pastaj i tha: “Bëhu!” - dhe ai u bë.”
Engjëjt u përulën dhe Iblisi refuzoi
Allahu (﷾) u tha engjëjve t'i përulen në sexhde Ademit dhe ata u përulën. Iblisi refuzoi. Kur Allahu (﷾) e pyeti pse, ai tha: “Unë jam më i mirë se ai. Mua më krijove nga zjarri, kurse atë e krijove nga balta”. Pra mëkati i parë në histori është mendjemadhësia. Iblisi u bë Shejtani, armiku i Ademit dhe i fëmijëve të tij. Profeti (ﷺ) tha se fjalët e para të Ademit drejtuar engjëjve ishin ‘Paqja qoftë mbi ju’ (Buhari 3326). Kjo ka qenë përshëndetja e fëmijëve të tij që atëherë.
“Kur u thamë engjëjve: “Përuluni në sexhde para Ademit”, ata u përulën, përveç Iblisit, i cili nuk deshi, u tregua mendjemadh dhe u bë jobesimtar.”
“Ne ju krijuam e pastaj ju dhamë formën; e u thamë engjëjve: “Përuljuni në sexhde Ademit!” – Të gjithë iu përulën, përveç Iblisit. Ai nuk ishte nga ata që u përulën. Allahu tha: “Çfarë të pengoi ty të mos përuleshe, kur të urdhërova?” Ai u përgjigj: “Unë jam më i mirë se ai. Mua më krijove nga zjarri, kurse atë e krijove nga balta”.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Allahu e krijoi Ademin të gjatë gjashtëdhjetë kute dhe i tha të përshëndeste një grup engjëjsh. Ademi tha ‘Paqja qoftë mbi ju’, dhe ata u përgjigjën ‘Paqja qoftë mbi ty, dhe mëshira e Allahut’: përshëndetja e fëmijëve të tij që atëherë.
Gruaja e tij, e bërë nga Ademi
Kurani thotë se Allahu (﷾) i krijoi njerëzit “prej një njeriu” dhe “prej atij krijoi bashkëshorten e tij”. Fjala arabe këtu, minha, do të thotë ‘prej tij’: prej atij njeriu të vetëm, Ademit. Ibn Kethiri, një komentues i shekullit të 14-të, shpjegon se ajo u bë nga brinja e Ademit ndërsa ai flinte. Profeti (ﷺ) tha se gruaja u krijua nga një brinjë dhe u tha burrave të silleshin mirë me gratë (Buhari 3331). Kurani nuk e jep emrin e saj. Myslimanët e quajnë Havaja, forma arabe e Evës. Burri dhe gruaja kanë një prejardhje dhe asnjëri nuk është më i vogël në sytë e Allahut (﷾).
“O njerëz! Frikësojuni Zotit tuaj, i Cili ju krijoi prej një njeriu, ndërsa prej atij krijoi bashkëshorten e tij, kurse prej këtyre të dyve krijoi shumë meshkuj e femra. Dhe frikësojuni Allahut, me emrin e të Cilit ju kërkoni të drejtat e ndërsjella dhe ruani lidhjet farefisnore. Se vërtet, Allahu është përherë Mbikëqyrës mbi ju.”
Për ‘dhe prej saj krijoi shoqen e saj’, Ibn Kethiri thotë se Havaja (Eva) u krijua nga brinja e majtë e Ademit, nga pas tij, ndërsa ai flinte. Kur u zgjua dhe e pa, secili ndjeu dashuri për tjetrin. Ai citon hadithin autentik se gruaja u krijua nga një brinjë.
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha: silluni mirë me gratë, sepse gruaja u krijua nga një brinjë. Nëse përpiqeni ta drejtoni, do ta thyeni, prandaj silluni mirë me gratë.
“O njerëz! Në të vërtetë, Ne ju krijuam ju prej një mashkulli dhe një femre dhe ju bëmë popuj e fise, për ta njohur njëri tjetrin. Më i nderuari prej jush tek Allahu është ai që i frikësohet më shumë Atij. Vërtet, Allahu është i Gjithëdijshëm dhe për Atë asgjë nuk është e fshehtë.”
Të dy hëngrën, dhe Kurani nuk fajëson vetëm njërin
Ata jetuan në Kopsht dhe mund të hanin lirisht, por iu tha të mos i afroheshin një peme. “Djalli u pëshpëriti”: të dyve. “Ata të dy, (Ademi dhe Havaja), hëngrën nga ajo pemë”, thotë Kurani. Në një pasazh e emërton Ademin: “Ademi nuk e zbatoi urdhrin e Zotit të vet”. Në Zanafillë, Adami i përgjigjet Perëndisë: “Gruaja që ti më dhe të rrinte me mua, ajo më dha nga pema”. Kurani nuk e hedh kurrë fajin mbi Evën. Kjo ka rëndësi. Në Dhiatën e Re, Pavli shkruan: “Adami nuk u mashtrua, por gruaja, duke u mashtruar, ra në shkelje.” Fjalë të tilla janë përdorur prej kohësh për të fajësuar gratë.
“Ne thamë: “O Adem, jeto ti dhe gruaja jote në Xhenet dhe aty hani sa të doni e kur të doni, por mos iu afroni kësaj peme, se ndryshe do të bëheni të padrejtë”. Shejtani i shtyu të gabojnë e i nxori nga lumturia ku ishin. “Zbritni - u thamë Ne - do të jeni armiq të njëri-tjetrit. Në Tokë do të qëndroni, do të keni furnizim e do të jetoni deri në një kohë të caktuar”.”
“Djalli u pëshpëriti, për t’ua zbuluar pjesët e turpshme të mbuluara të trupit të tyre dhe u tha: “Zoti juaj jua ka ndaluar pemën, vetëm që të mos bëheni engjëj ose të pavdekshëm.” Dhe iu betua atyre (duke thënë): “Vërtet, Unë jam për ju këshillues i sinqertë!” Dhe i mashtroi me dinakërinë e tij. Pasi e shijuan frutën, atyre iu zbuluan vendet e turpshme dhe nisën të mbulohen me gjethet e Xhenetit dhe Zoti i tyre i thirri: “A nuk jua kisha ndaluar atë pemë? A nuk ju pata thënë se djalli është vërtet armiku juaj i hapët?””
“Kështu, ata të dy, (Ademi dhe Havaja), hëngrën nga ajo pemë e u ndërgjegjësuan për lakuriqësinë e tyre, prandaj nisën të mbulohen me gjethet e Xhenetit. Ademi nuk e zbatoi urdhrin e Zotit të vet, kështu që devijoi (nga rruga e drejtë). Pastaj, Zoti i tij e zgjodhi atë, ia pranoi pendimin, e udhëzoi”
“Dhe njeriu tha: Gruaja që ti më dhe të rrinte me mua, ajo më dha nga pema dhe unë hëngra. Dhe ZOTI Perëndi i tha gruas: Ç'është kjo që bëre? Dhe gruaja tha: Gjarpri më mashtroi dhe unë hëngra.”
“Dhe Adami nuk u mashtrua, por gruaja, duke u mashtruar, ra në shkelje.”
| Pyetja | Kurani | Zanafilla dhe Pavli |
|---|---|---|
| Kush u shmang nga rruga? | Shejtani u pëshpëriti të dyve, dhe të dy hëngrën | Gjarpri e mashtroi gruan, dhe ajo i dha Adamit |
| Kush fajësohet? | Asnjëri vetëm; përmend mosbindjen e Ademit | Adami fajëson gruan; Pavli thotë se gruaja u mashtrua |
| A u falën? | Po. Të dy u penduan, dhe Allahu (﷾) i fali | Shumë të krishterë: mëkati kaloi te gjithë njerëzimi |
| A lind dikush me mëkatin e tyre? | Jo. Asnjë shpirt nuk mbart barrën e tjetrit | Shumë të krishterë: po, çdo njeri lind në mëkat |
Ata u penduan dhe Allahu (﷾) i fali
Ademi dhe gruaja e tij thanë: “O Zoti ynë! Ne e kemi futur veten në gjynah, prandaj, nëse Ti nuk na fal dhe nuk na mëshiron, ne vërtet që do të jemi nga të humburit”. Allahu (﷾) ia mësoi Ademit fjalët e pendimit dhe iu kthye. “Zoti i tij e zgjodhi atë” dhe e udhëzoi. Pra mëkati i tyre u fal dhe nuk u kalua më tej. Kurani thotë “askush nuk do t’i mbartë gjynahet e tjetrit”. Çdo fëmijë lind i lirë nga mëkati i Ademit.
“Ata thanë: “O Zoti ynë! Ne e kemi futur veten në gjynah, prandaj, nëse Ti nuk na fal dhe nuk na mëshiron, ne vërtet që do të jemi nga të humburit”.”
“Ademi mësoi disa fjalë (se si të kërkonte falje) nga Zoti i tij, kështu që Ai ia pranoi pendimin. Sigurisht, Ai i pranon shumë pendimet, Ai është Mëshirëploti.”
“Kështu, ata të dy, (Ademi dhe Havaja), hëngrën nga ajo pemë e u ndërgjegjësuan për lakuriqësinë e tyre, prandaj nisën të mbulohen me gjethet e Xhenetit. Ademi nuk e zbatoi urdhrin e Zotit të vet, kështu që devijoi (nga rruga e drejtë). Pastaj, Zoti i tij e zgjodhi atë, ia pranoi pendimin, e udhëzoi”
“se askush nuk do t’i mbartë gjynahet e tjetrit”
Jeta në tokë ishte gjithmonë plani
Para se të bëhej Ademi, Allahu (﷾) kishte thënë se do të vendoste një mëkëmbës në tokë. Pra toka nuk është burg për mëkatin e çiftit të parë. Është vendi ku njerëzit ishin menduar gjithmonë të jetonin dhe të sprovoheshin. Allahu (﷾) u tha se do t'u vinte udhëzimi dhe kush e ndjek atë nuk ka pse të ketë frikë. Profeti (ﷺ) tha se Ademi iu përgjigj fajësimit të Musait duke thënë se Allahu (﷾) e kishte shkruar këtë para se ta krijonte (Buhari 6614). Dhe Allahu (﷾) e zgjodhi Ademin, me Nuhun dhe familjet e Ibrahimit e të Imranit.
“Kur Zoti yt u tha engjëjve: “Unë do të krijoj një mëkëmbës (që do të zbatojë ligjet e Zotit) në tokë”, ata thanë: “A do të vësh atje dikë që do të bëjë çrregullime e do të derdhë gjak në të, ndërkohë që Ne të madhërojmë, të lavdërojmë dhe të lartësojmë ashtu si të takon Ty?!” Ai tha: “Unë di atë që ju nuk e dini”.”
“Ne u thamë: Zbritni të gjithë prej Xhenetit! Kur t’ju vijë udhërrëfimi Ynë, ata që do t’i përmbahen atij, nuk do të kenë frikë dhe nuk do të dëshpërohen.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Ademi dhe Musai u grindën. Musai e fajësoi Ademin se i nxori njerëzit nga Kopshti. Ademi u përgjigj se Allahu ia kishte shkruar këtë para se ta krijonte. Profeti (ﷺ) tha se Ademi e fitoi debatin.
“Allahu i zgjodhi Ademin, Nuhun, familjen e Ibrahimit dhe familjen e Imranit mbi të gjithë njerëzit (e kohës së tyre).”
Këndvështrime
Mëkati fillestar
Shumë të krishterë besojnë se mëkati i Adamit u kalua te të gjithë pasardhësit e tij. Prandaj çdo njeri lind në mëkat dhe ka nevojë për vdekjen e Krishtit për t'u shpëtuar.
Pavli thotë se nëpërmjet një njeriu mëkati hyri në botë dhe vdekja kaloi mbi të gjithë njerëzit.
Kundërpërgjigje
Kurani thotë se Allahu (﷾) e fali Ademin dhe gruan e tij dhe se asnjë shpirt nuk mbart barrën e tjetrit. Vetë Bibla thotë: “Biri nuk do të mbajë paudhësinë e atit”. Një mëkat i falur nuk mund të kalohet më tej.
Pikëpamja islame
Allahu (﷾) e krijoi Ademin prej balte dhe gruan e tij nga Ademi. Të dy hëngrën nga pema, të dy u penduan dhe të dy u falën. Askush nuk e trashëgon mëkatin e tyre dhe jeta në tokë ishte gjithmonë plani i Allahut (﷾).
Allahu (﷾) e bëri Ademin prej balte, i fryu dhe i mësoi emrat e çdo gjëje.
Iblisi refuzoi të përulej nga mendjemadhësia: “Unë jam më i mirë se ai”.
Shejtani u pëshpëriti të dyve dhe të dy hëngrën nga pema.
Të dy u penduan dhe Allahu (﷾) i fali.
Asnjë shpirt nuk mbart barrën e tjetrit, ndaj askush nuk lind me mëkatin e Ademit.