Jawapan ringkas
Islam melarang perkauman. Al-Quran memberitahu seluruh umat manusia bahawa Tuhan menjadikan mereka berbangsa-bangsa dan berpuak-puak supaya mereka saling mengenali. Yang paling mulia di sisi Tuhan ialah yang paling bertakwa, bukan yang paling tinggi keturunannya. Nabi (ﷺ) bersabda bahawa Tuhan tidak melihat kepada rupa atau harta manusia, tetapi kepada hati dan amalan mereka. Seorang sahabat, salah seorang pengikut terawal Nabi (ﷺ), pernah menghina seorang lelaki dan memalukannya kerana ibunya, yang bukan orang Arab. Nabi (ﷺ) memberitahunya bahawa dia masih mempunyai satu sifat dari zaman sebelum Islam. Baginda memilih Bilal, seorang bekas hamba Afrika yang telah dimerdekakan, untuk menyeru orang Islam kepada solat. Umar, yang kemudian memerintah orang Islam, menyebut Bilal ‘tuan kami’. Setiap tahun pada musim Haji, ziarah ke Mekah, jemaah daripada setiap kaum dan bangsa beribadat bersebelahan. Kaum lelaki memakai dua helai kain sederhana yang sama.
Penjelasan penuh
Satu keluarga, banyak bangsa
Al-Quran berbicara kepada seluruh umat manusia, bukan kepada satu bangsa. Ia berkata setiap manusia berasal daripada seorang lelaki dan seorang perempuan. Ia berkata bangsa-bangsa dan puak-puak wujud supaya manusia saling mengenali. Kemuliaan di sisi Tuhan datang daripada takwa semata-mata. Al-Quran mengira kepelbagaian bahasa dan warna kulit antara tanda-tanda kekuasaan Tuhan. Ia juga melarang orang-orang beriman mengejek satu sama lain atau memanggil dengan gelaran yang buruk.
“Wahai umat manusia! Sesungguhnya Kami telah menciptakan kamu dari lelaki dan perempuan, dan Kami telah menjadikan kamu berbagai bangsa dan bersuku puak, supaya kamu berkenal-kenalan (dan beramah mesra antara satu dengan yang lain). Sesungguhnya semulia-mulia kamu di sisi Allah ialah orang yang lebih taqwanya di antara kamu, (bukan yang lebih keturunan atau bangsanya). Sesungguhnya Allah Maha Mengetahui, lagi Maha Mendalam PengetahuanNya (akan keadaan dan amalan kamu).”
“Dan di antara tanda-tanda yang membuktikan kekuasaanNya dan kebijaksanaanNya ialah kejadian langit dan bumi, dan perbezaan bahasa kamu dan warna kulit kamu. Sesungguhnya yang demikian itu mengandungi keterangan-keterangan bagi orang-orang yang berpengetahuan.”
“Wahai orang-orang yang beriman! Janganlah sesuatu puak (dari kaum lelaki) mencemuh dan merendah-rendahkan puak lelaki yang lain, (kerana) harus puak yang dicemuhkan itu lebih baik daripada mereka; dan janganlah pula sesuatu puak dari kaum perempuan mencemuh dan merendah-rendahkan puak perempuan yang lain, (kerana) harus puak yang dicemuhkan itu lebih baik daripada mereka; dan janganlah setengah kamu menyatakan keaiban setengahnya yang lain; dan janganlah pula kamu panggil-memanggil antara satu dengan yang lain dengan gelaran yang buruk. (Larangan-larangan yang tersebut menyebabkan orang yang melakukannya menjadi fasik, maka) amatlah buruknya sebutan nama fasik (kepada seseorang) sesudah ia beriman. Dan (ingatlah), sesiapa yang tidak bertaubat (daripada perbuatan fasiknya) maka merekalah orang-orang yang zalim.”
Tuhan melihat hati, bukan rupa
Nabi (ﷺ) bersabda bahawa Tuhan tidak melihat kepada rupa atau harta, tetapi kepada hati dan amalan. Warna kulit, keturunan dan wang tidak bernilai apa-apa dalam penilaian Tuhan terhadap seseorang.
Abu Hurairah meriwayatkan bahawa Nabi (ﷺ) bersabda: Allah tidak melihat kepada rupa kamu atau harta kamu, tetapi Dia melihat kepada hati kamu dan amalan kamu.
Takwa
Hati
Amalan
Warna kulit
Keturunan
Harta
Satu risalah bagi setiap bangsa
Nabi (ﷺ) disuruh berkata bahawa baginda diutus kepada seluruh umat manusia. Baginda bersabda bahawa nabi-nabi terdahulu diutus kepada kaum mereka sendiri sahaja, tetapi baginda diutus kepada semua manusia.
“Katakanlah (wahai Muhammad): “Wahai sekalian manusia! Sesungguhnya aku adalah Pesuruh Allah kepada kamu semuanya, (di utus oleh Allah) yang menguasai langit dan bumi, tiada Tuhan (yang berhak disembah) melainkan Dia; Yang menghidupkan dan mematikan. Oleh itu, berimanlah kamu kepada Allah dan RasulNya, Nabi yang Ummi yang beriman kepada Allah dan Kalimah-kalimahNya (Kitab-kitabNya); dan ikutilah dia, supaya kamu beroleh hidayah petunjuk”.”
Jabir bin Abdullah meriwayatkan bahawa Nabi (ﷺ) menyebut lima perkara yang diberikan kepada baginda yang tidak diberikan kepada mana-mana nabi sebelum baginda. Yang terakhir daripadanya: setiap nabi sebelumnya diutus kepada kaumnya sahaja, tetapi baginda diutus kepada seluruh umat manusia.
Seorang sahabat ditegur kerana memalukan seorang lelaki kerana ibunya yang bukan Arab
Arabia yang ditemui Nabi (ﷺ) berbangga dengan puak dan keturunannya. Bahkan Abu Dzar, seorang sahabat yang warak dan salah seorang pengikut awal baginda, pernah menghina seorang lelaki. Dia memalukannya kerana ibunya, yang bukan orang Arab. Nabi (ﷺ) memberitahunya bahawa dia masih mempunyai sebahagian daripada cara Zaman Jahiliah, iaitu zaman sebelum Islam. Baginda juga memberitahunya bahawa hamba-hamba ialah saudara tuan-tuan mereka. Mereka hendaklah diberi makan dan pakaian sebagaimana tuan-tuan mereka.
Abu Dzar menghina seorang lelaki dan memalukannya dengan menyebut ibunya. Nabi (ﷺ) memberitahunya bahawa dalam dirinya masih ada sifat-sifat zaman Jahiliah. Baginda bersabda bahawa hamba-hamba mereka ialah saudara mereka: mereka mesti memberi mereka makan daripada apa yang mereka makan, memberi mereka pakaian sebagaimana mereka berpakaian, dan tidak membebani mereka melebihi kemampuan mereka, atau jika tidak, membantu mereka.
Abu Dzar meriwayatkan bahawa dia bertengkar dengan seorang lelaki yang ibunya bukan orang Arab, dan dia mencela ibu lelaki itu. Nabi (ﷺ) bertanya sama ada dia telah mencela ibu lelaki itu dan memberitahunya bahawa dalam dirinya masih ada satu sifat zaman Jahiliah. Baginda menambah bahawa para pembantu ialah saudara tuan-tuan mereka.
Bilal, seorang bekas hamba Afrika
Ini bukan sekadar slogan. Nabi (ﷺ) memilih Bilal, seorang bekas hamba Afrika yang telah dimerdekakan, untuk melaungkan azan. Umar kemudian memerintah Arabia dan jauh melampauinya. Dia biasa berkata bahawa Abu Bakar, pemerintah pertama selepas Nabi (ﷺ), ialah tuan mereka dan telah memerdekakan tuan mereka, iaitu Bilal.
Ibn Umar meriwayatkan bahawa apabila orang Islam di Madinah berbincang tentang cara memanggil orang ramai untuk bersolat, Nabi (ﷺ) menyuruh Bilal berdiri dan melaungkan azan.
Jabir bin Abdullah meriwayatkan bahawa Umar biasa berkata: Abu Bakar ialah tuan kami, dan dia telah memerdekakan tuan kami, iaitu Bilal.
Haji
Al-Quran menyeru semua manusia kepada ibadat haji, dari setiap negeri yang jauh. Setiap tahun jemaah dari setiap benua dan kaum berdiri bersama di Mekah dalam ibadat yang sama. Kaum lelaki memakai dua helai kain sederhana yang sama, maka pangkat dan bangsa tidak dapat dilihat.
“Dan serukanlah umat manusia untuk mengerjakan ibadat Haji, nescaya mereka akan datang ke (rumah Tuhan) mu dengan berjalan kaki, dan dengan menunggang berjenis-jenis unta yang kurus yang datangnya dari berbagai jalan (dan ceruk rantau) yang jauh.”
Perspektif
Perspektif Islam
Semua manusia berasal daripada satu pasangan dan sama di hadapan Tuhan. Satu-satunya pangkat yang dikira ialah takwa. Nabi (ﷺ) mengutuk kebanggaan puak, memuliakan seorang bekas hamba Afrika, dan membawa risalah bagi setiap bangsa.
Al-Quran berkata bangsa-bangsa dan puak-puak wujud supaya manusia saling mengenali. Yang paling mulia di sisi Tuhan ialah yang paling bertakwa.
Al-Quran mengira kepelbagaian bahasa dan warna kulit manusia antara tanda-tanda kekuasaan Tuhan.
Nabi (ﷺ) mengajar bahawa Tuhan melihat kepada hati dan amalan, bukan kepada rupa atau harta.
Nabi (ﷺ) menegur seorang sahabat terkemuka kerana memalukan seorang lelaki kerana ibunya yang bukan Arab. Baginda menyebutnya satu sifat Zaman Jahiliah.
Umar menyebut Bilal, seorang bekas hamba Afrika, ‘tuan kami’.
Nabi (ﷺ) diutus kepada seluruh umat manusia, bukan kepada satu bangsa.