Jawapan ringkas
Tidak. Vessantara Jataka ialah satu kisah kehidupan-kehidupan lampau Buddha, yang diceritakan dalam seribu rangkap. Di dalamnya Putera Vessantara memberikan dua orang anaknya yang masih kecil kepada seorang brahmin tua, Jujaka. Ketika dia menuangkan air pemberian itu, dia berseru bahawa pengetahuan sempurna lebih disayanginya daripada anaknya, seratus ribu kali ganda. Kisah itu berkata bumi bergegar kerana pemberian itu. Jujaka mengikat tangan kanak-kanak itu dan memukul mereka sehingga berdarah, di hadapan mata ayah mereka. Vessantara meredakan kesedihannya dengan menenangkan kasih sayangnya. Pada akhirnya Buddha berkata dia sendiri ialah Vessantara, dan anaknya sendiri Rahula ialah budak lelaki itu. Islam tidak mengira ini sebagai kebaikan. Nabi (ﷺ) menyuruh orang-orang beriman memulakan pemberian mereka dengan orang-orang di bawah tanggungan mereka.
Penjelasan penuh
Pemberian anak-anak itu
Vessantara, seorang putera yang terkenal kerana pemberiannya, tinggal di hutan. Dia memberikan dua orang anaknya yang masih kecil kepada seorang brahmin tua, Jujaka. Dia menuangkan air sebagai tanda pemberian, sambil berdoa agar dia mencapai pengetahuan sempurna. Dia berseru bahawa pengetahuan sempurna lebih disayanginya daripada anaknya seratus ribu kali ganda. Kisah itu berkata bumi bergegar.
“Kemudian dia mengambil air dalam kendinya, dan memanggil brahmin itu supaya mendekat, dia menuangkan air itu, sambil berdoa supaya dia mencapai pengetahuan sempurna. ‘Lebih kusayangi daripada anakku seratus kali ganda, seribu kali ganda, seratus ribu kali ganda ialah pengetahuan sempurna!’ serunya, sehingga bumi bergema, dan kepada brahmin itu dia memberikan hadiah berharga ini, iaitu anak-anaknya.”
“Maka timbullah kengerian dan ketakutan, dan bumi yang besar pun bergegar, Ketika raja dengan tangan bertangkup menyerahkan kedua-dua anaknya;”
Dipukul di hadapan ayah mereka
Vessantara bergembira dengan pemberian itu sambil memandang anak-anaknya. Jujaka mengikat tangan budak lelaki itu dengan tangan budak perempuan itu dengan akar menjalar dan menghalau mereka, memukul mereka sehingga kulit terkoyak dan darah mengalir, “di hadapan mata ayah mereka”. Apabila kesedihan timbul dalam diri Vessantara, dia menenangkan kasih sayangnya dan duduk diam.
“Apabila Makhluk Agung itu telah memberikan hadiah itu, dia bergembira, memikirkan betapa baiknya hadiah yang telah dibuatnya, sambil dia berdiri memandang anak-anak itu. Dan Jujaka pergi ke dalam hutan, dan menggigit putus sejenis akar menjalar, dan dengannya dia mengikat tangan kanan budak lelaki itu dengan tangan kiri budak perempuan itu, dan menghalau mereka sambil memukul mereka dengan hujung akar menjalar itu.”
“Dan kemudian brahmin itu, dengan tongkat di tangan, memegang akar menjalar itu erat-erat, Memukul mereka dan menghalau mereka terus dan terus di hadapan mata ayah mereka.”
“Di tempat dia memukul mereka, kulit terkoyak, darah mengalir, apabila dipukul mereka terhuyung-hayang berlanggar antara satu sama lain belakang dengan belakang.”
“Kemudian dia berfikir: ‘Semua kesakitan ini datang daripada kasih sayang, dan bukan sebab lain; aku mesti menenangkan kasih sayang ini, dan bertenang.’ Maka dengan kuasa pengetahuannya dia menghapuskan pedihnya kesedihan yang tajam itu, dan duduk diam seperti biasa.”
Diberikan sebagai hamba, dan ditebus semula
Jujaka kemudian memberitahu datuk kanak-kanak itu, sang raja, bahawa Vessantara memberikan mereka kepadanya sebagai hamba. Raja membayar harganya dan membebaskan mereka. Pada akhir kisah itu Buddha menyatakan siapa setiap orang itu: isterinya ialah Maddi, anaknya Rahula ialah kanak-kanak lelaki bernama Jali, dan dia sendiri ialah Vessantara.
“Rajalah Vessantara, yang tinggal di tanah hutan, Memberikan mereka sebagai hamba, dia yang seperti bumi memberi dengan bebas kepada semua yang meminta.”
“Raja memerintahkan supaya harga bagi anak-anak itu dibayar.”
“Pada masa itu, Devadatta ialah Jujaka, puan Cinca ialah Amittatapani, Channa ialah Cetaputta, Sariputta ialah petapa Accuta, Anuruddha ialah Sakka, Raja Suddhodana ialah Raja Sanjaya, Mahamaya ialah Phusati, ibu Rahula ialah Permaisuri Maddi, Rahula ialah Putera Jali, Uppalavanna ialah Kanhajina, pengikut-pengikut Buddha ialah orang-orang yang lain, dan Raja Vessantara ialah aku sendiri.”
Vessantara memberikan dua anaknya yang kecil kepada Jujaka
Sambil berdoa agar dia menjadi maha mengetahui.
Jujaka mengikat dan memukul mereka hingga berdarah
“di hadapan mata ayah mereka”.
Vessantara meredakan kasih sayangnya dan duduk diam
Jujaka memberitahu raja bahawa mereka diberikan kepadanya sebagai hamba
Raja membayar harganya dan membebaskan mereka
Buddha berkata dirinya sendirilah Vessantara
Mulakan dengan orang-orang di bawah tanggungan anda
Nabi (ﷺ) bersabda sedekah yang terbaik datang daripada lebihan harta. Seseorang, sabda baginda, hendaklah memulakan dengan orang-orang di bawah tanggungannya. Apabila seorang lelaki ingin memberikan semua hartanya, Nabi (ﷺ) menolak. Lebih baik, sabda baginda, meninggalkan waris-waris anda kaya daripada meminta-minta. Baginda mengajar bahawa isteri seorang lelaki mempunyai hak ke atasnya. Al-Quran menyuruh orang-orang beriman memelihara keluarga mereka. Ia menyuruh mereka berdoa agar isteri dan zuriat mereka menjadi penyejuk mata mereka.
Nabi (ﷺ) bersabda bahawa sedekah yang terbaik ialah yang diberikan daripada lebihan, dan bahawa seseorang hendaklah bermula dengan orang-orang yang di bawah tanggungannya.
Sa'd bin Abi Waqqas, yang sakit di Makkah, bertanya kepada Nabi (ﷺ) sama ada dia boleh mewasiatkan semua hartanya untuk sedekah. Nabi bersabda tidak, dan tidak juga separuh, dan membenarkan sepertiga, sambil menambah bahawa sepertiga pun sudah banyak: lebih baik meninggalkan warismu dalam keadaan kaya daripada miskin dan meminta-minta kepada orang, dan bahkan makanan yang disuapkan oleh seorang lelaki ke mulut isterinya ialah sedekah.
Abdullah bin Amr bin al-As biasa berpuasa setiap hari dan solat sepanjang malam. Nabi (ﷺ) menyuruhnya jangan berbuat demikian: dia patut berpuasa pada sesetengah hari dan tidak pada hari-hari yang lain, dan solat pada waktu malam serta tidur juga. Baginda bersabda bahawa tubuhnya mempunyai hak ke atasnya, matanya mempunyai hak ke atasnya, dan isterinya mempunyai hak ke atasnya.
“Wahai orang-orang yang beriman! Peliharalah diri kamu dan keluarga kamu dari neraka yang bahan-bahan bakarannya: manusia dan batu (berhala); neraka itu dijaga dan dikawal oleh malaikat-malaikat yang keras kasar (layanannya); mereka tidak menderhaka kepada Allah dalam segala yang diperintahkanNya kepada mereka, dan mereka pula tetap melakukan segala yang diperintahkan.”
“Dan juga mereka (yang diredhai Allah itu ialah orang-orang) yang berdoa dengan berkata: Wahai Tuhan kami, berilah kami beroleh dari isteri-isteri dan zuriat keturunan kami: perkara-perkara yang menyukakan hati melihatnya, dan jadikanlah kami imam ikutan bagi orang-orang yang (mahu) bertaqwa.”
| Sumber | Apa yang dikatakannya |
|---|---|
| Sahih al-Bukhari 1426 | Sedekah yang terbaik datang daripada lebihan; mulakan dengan orang di bawah tanggungan anda. |
| Sahih al-Bukhari 2742 | Lebih baik meninggalkan waris anda kaya daripada meminta-minta. |
| Sahih al-Bukhari 5199 | Isteri seorang lelaki mempunyai hak ke atasnya. |
| Al-Quran 66:6 | Orang-orang beriman hendaklah memelihara keluarga mereka. |
Jawapan-jawapan yang biasa
al-Quran 37:102 — Surah As-Saffat, ayat 102
“Maka ketika anaknya itu sampai (ke peringkat umur yang membolehkan dia) berusaha bersama-sama dengannya, Nabi Ibrahim berkata: “Wahai anak kesayanganku! Sesungguhnya aku melihat dalam mimpi bahawa aku akan menyembelihmu; maka fikirkanlah apa pendapatmu?”. Anaknya menjawab: “Wahai ayah, jalankanlah apa yang diperintahkan kepadamu; Insya Allah, ayah akan mendapati daku dari orang-orang yang sabar”.”
Dipetik untuk
Ibrahim bersedia mengorbankan anaknya sendiri, dan orang Islam memuliakannya kerana itu.
Jawapan
Ibrahim bertindak atas perintah Allah (﷾), dan anaknya bersetuju: “Wahai ayah, jalankanlah apa yang diperintahkan kepadamu”. Allah (﷾) menyerunya sebelum sebarang mudarat berlaku dan menebus budak itu dengan seekor binatang sembelihan yang besar. Vessantara bertindak demi matlamatnya sendiri, dan anak-anaknya diikat dan dipukul di hadapan matanya.
Kesimpulannya — Ujian daripada Allah (﷾) yang dihentikan oleh Allah (﷾) sendiri bukan pemberian seorang ayah akan anak-anaknya kepada seorang lelaki yang kejam.
Perspektif
Balasan-balasan Buddha
Kisah itu mengajar pemberian yang sempurna dan bebas daripada keterikatan. Seorang bodhisattva melepaskan bahkan apa yang paling disayanginya demi kebaikan semua makhluk, dan pada akhirnya kanak-kanak itu dibebaskan.
Seorang bodhisattva mesti melepaskan bahkan apa yang paling disayanginya untuk mencapai pengetahuan sempurna. Dia mencarinya demi kebaikan semua makhluk.
Sanggahan
Kanak-kanak itu yang membayar bagi matlamatnya. Dia berkata pengetahuan sempurna lebih disayanginya daripada anaknya, dan mereka dipukul di hadapan matanya. Islam meminta seseorang memberi daripada lebihan harta dan memulakan dengan orang-orang di bawah tanggungannya.
Kisah itu berakhir dengan baik: datuk mereka menebus kanak-kanak itu, dan keluarga itu dipulihkan.
Sanggahan
Pengakhiran yang bahagia tidak membatalkan pemberian itu. Kanak-kanak itu diserahkan sebagai hamba kepada seorang lelaki yang mengikat dan memukul mereka, dan ayah mereka bergembira dengan pemberian itu. Nabi (ﷺ) tidak membenarkan seorang lelaki meninggalkan bahkan waris-warisnya miskin.
Perspektif Islam
Vessantara Jataka memuji seorang ayah yang memberikan anak-anaknya yang masih kecil kepada seorang lelaki yang kejam demi matlamatnya sendiri. Ia menamakannya sebagai Buddha dalam kehidupan terdahulu. Islam mendahulukan penjagaan keluarga dalam pemberian.
Vessantara memberikan anak-anaknya, sambil berkata pengetahuan sempurna lebih disayanginya daripada anaknya. Jujaka memukul mereka di hadapan matanya.
Buddha berkata dia sendiri ialah Vessantara, dan anaknya Rahula ialah budak lelaki itu.
Nabi (ﷺ) mengajar bahawa sedekah bermula dengan orang-orang di bawah tanggungan seseorang. Baginda tidak membenarkan seorang lelaki meninggalkan waris-warisnya miskin.