Jawapan ringkas
Al-Quran berkata bahawa susu yang bersih keluar dari antara kandungan perut dengan darah, dan ia menyebutnya satu pelajaran (16:66). Ayat itu diwahyukan kepada Nabi Muhammad (ﷺ) di tanah Arab pada abad ketujuh. Ilmu yang terbaik pada zaman itu berkata susu ialah darah yang telah berubah. Aristotle, dan selepasnya Galen, seorang tabib Yunani di Rom, mengajar bahawa susu ialah darah yang dimasak. Al-Quran tidak berkata demikian. Ia menyebut susu itu bersih, sesuatu yang terpisah daripada kedua-duanya. Kini kita tahu bahawa makanan dicerna di dalam usus, dan zat makanannya masuk ke dalam darah. Darah membawanya ke ambing, tempat sel-sel kelenjar itu sendiri membuat susu. Tiada apa-apa yang dipelajari sejak itu bercanggah dengan ayat itu, dan ia tidak mengulangi kesilapan zamannya. Ayat itu ialah tanda, yang mengajak kita merenungi Yang Esa yang mengeluarkan susu yang bersih dari antara kedua-duanya.
Penjelasan penuh
Apa yang dikatakan ayat itu
Al-Quran menyebut susu satu pelajaran yang mendatangkan iktibar. Ia berkata susu itu datang dari antara dua perkara, farth dan darah, dan bahawa ia keluar dalam keadaan bersih. Perkataan Arab farth bermaksud kandungan perut binatang itu. Basmeih menterjemahkannya “hampas makanan”. Dua orang mufassir klasik (ulama yang mentafsirkan al-Quran) mengatakan perkara yang sama: al-Qurtubi, abad ke-13, dan al-Baghawi, abad ke-12. Mereka menjelaskannya sebagai bahan di dalam perut, yang tidak lagi disebut farth setelah ia keluar. Kedua-duanya juga menyampaikan penjelasan yang disandarkan kepada Ibnu Abbas, sepupu dan Sahabat Nabi (ﷺ). Dalam penjelasan ini, makanan terpisah di dalam perut menjadi tahi, susu dan darah. Itu penjelasan tentang bagaimana, yang tidak diberikan oleh ayat itu sendiri. Ayat itu hanya berkata susu yang bersih datang dari antara kedua-duanya. Maka ayat itu menyebut dua perkara yang di antaranya terletak susu. Ia berkata susu itu berbeza daripada kedua-duanya.
“Dan sesungguhnya pada binatang-binatang ternak itu, kamu beroleh pelajaran yang mendatangkan iktibar. Kami beri minum kepada kamu daripada apa yang terbit dari dalam perutnya, yang lahir dari antara hampas makanan dengan darah; (iaitu) susu yang bersih, yang mudah diminum, lagi sedap rasanya bagi orang-orang yang meminumnya.”
Menerangkan farth sebagai bahan tahi yang turun ke dalam perut (rumen), dan berkata bahawa setelah ia keluar ia tidak lagi dipanggil farth. Dia berkata ayat itu menarik perhatian kepada kekuasaan Allah yang besar dalam mengeluarkan susu yang bersih dari antara farth dan darah.
Menerangkan farth sebagai bahan berat di dalam perut (rumen), dan berkata bahawa setelah ia keluar dari perut ia tidak dipanggil farth. Dia menambah bahawa susu itu tidak membawa warna darah dan tidak membawa bau farth. Dia juga menyampaikan penjelasan yang disandarkan kepada Ibn Abbas bahawa makanan ternakan terpisah di dalam perut kepada tahi di bawah, susu di tengah dan darah di atas, dengan hati bertindak ke atasnya.
Apa kata ilmu yang terbaik pada zaman itu
Aristotle, ahli falsafah Yunani abad ke-4 SM, mengajar bahawa susu ialah darah yang telah dimasak dan diperhalus oleh haba tubuh. Dia berkata ia bahan yang sama dengan darah haid. Galen, seorang tabib abad ke-2 dan doktor yang paling terkenal di dunia Rom, mengajar perkara yang sama. Baginya, susu dibuat daripada darah yang telah dimasak dengan sempurna. Idea itu bertahan dalam ilmu perubatan selama berabad-abad. Doktor-doktor England masih mengajar pada tahun 1700-an bahawa susu ialah darah yang diputihkan. Maka ketika al-Quran diwahyukan kepada Nabi (ﷺ), inilah pandangan golongan terpelajar: susu ialah darah yang telah berubah.
Aristotle mengajarkan bahawa susu ialah darah yang telah dimasak, iaitu dimasak dan diperhalus oleh haba tubuh. Susu, baginya, ialah darah yang telah berubah. Dia juga berpendapat bahawa susu dan darah haid mempunyai sifat yang sama, sehingga semasa seorang wanita menyusukan anak, haid tidak datang.
Galen mengajarkan bahawa susu, seperti air mani, dibuat daripada darah yang telah dimasak dengan sempurna, iaitu dimasak dan diperhalus. Dia berkata saluran-saluran yang membekalkan payudara datang dari jauh supaya darah sempat dimasak dalam perjalanan.
Sebuah makalah tentang perubatan England awal moden. Ia menunjukkan bahawa penulis perubatan England pada abad ke-17 dan awal abad ke-18 masih menggambarkan susu ibu sebagai darah yang diputihkan di dalam payudara, dan bahawa pandangan itu bertahan lebih lama daripada penemuan Harvey tentang peredaran darah pada tahun 1620-an.
Apa yang diketahui tentang susu hari ini
Makanan dicerna di dalam usus, dan zat makanannya masuk ke dalam darah. Darah membawanya ke ambing, tempat susu dibuat dalam sel-sel pembuat susu. Kira-kira 500 liter darah melalui ambing bagi setiap liter susu. Susu bukan darah yang diputihkan. Gulanya, laktosa, dibina di dalam sel pembuat susu. Protein utamanya, kasein, juga dibina di sana, daripada asid amino (bahan binaan protein) yang dibawa oleh darah.
Sebuah panduan tenusu. Ia menyatakan bahawa susu disintesis dalam sel-sel rembesan alveoli ambing, dan bahawa kira-kira 500 liter darah mesti melalui ambing untuk menghasilkan satu liter susu. Laktosa dibina daripada glukosa dan galaktosa di dalam sel yang merembeskan susu. Asid lemak berantai pendek dibina di dalam kelenjar daripada asetat dan beta-hidroksibutirat yang datang daripada darah. Protein susu, terutamanya kasein, dibina daripada asid amino yang juga datang daripada darah.
| Sumber | Apa yang dikatakannya |
|---|---|
| Aristotle, abad ke-4 SM | Susu ialah darah, yang dimasak dan dimurnikan oleh haba tubuh. |
| Galen, abad ke-2 | Susu dibuat daripada darah yang dimasak hingga sempurna. |
| Doktor-doktor Inggeris, abad ke-18 | Susu ialah darah yang diputihkan. |
| Al-Quran 16:66 | Susu yang bersih keluar dari antara “hampas makanan” dan darah. |
| Hari ini | Darah membawa bahan mentah; sel-sel kelenjar itu sendiri yang menghasilkan susu. |
Dari perut, melalui darah, kepada susu
Pada lembu jalannya sangat jelas. Organisma kecil di dalam rumennya (ruang pertama perutnya) menapai rumput menjadi asid-asid ringkas seperti asetat. Asid-asid ini melalui dinding perut ke dalam darahnya. Ambing mengambilnya daripada darah untuk membina sebahagian lemak susu. Maka susu itu bukan kandungan perut dan bukan darah. Aristotle menyangka darah itu sendiri dimasak menjadi susu. Sebenarnya darah hanya membawa bahan mentah. Sel-sel kelenjar itu membina gula susu dan protein utamanya, yang tiada dalam darah, dan sebahagian besar lemaknya. Bahan mentah datang daripada kandungan perut, melalui darah. Ambing membuat sesuatu yang baharu daripadanya: susu yang bersih dan mudah diminum, sebagaimana kata ayat itu.
Sebuah panduan pengembangan tentang cara lembu mencerna makanannya. Ia menyatakan bahawa mikrob di dalam rumen menapai gula menjadi asid lemak meruap (asetat, propionat dan butirat), dan bahawa asid-asid ini diserap merentasi dinding rumen ke dalam darah.
Sebuah panduan tenusu. Ia menyatakan bahawa susu disintesis dalam sel-sel rembesan alveoli ambing, dan bahawa kira-kira 500 liter darah mesti melalui ambing untuk menghasilkan satu liter susu. Laktosa dibina daripada glukosa dan galaktosa di dalam sel yang merembeskan susu. Asid lemak berantai pendek dibina di dalam kelenjar daripada asetat dan beta-hidroksibutirat yang datang daripada darah. Protein susu, terutamanya kasein, dibina daripada asid amino yang juga datang daripada darah.
Aristotle mengajarkan bahawa susu ialah darah yang telah dimasak, iaitu dimasak dan diperhalus oleh haba tubuh. Susu, baginya, ialah darah yang telah berubah. Dia juga berpendapat bahawa susu dan darah haid mempunyai sifat yang sama, sehingga semasa seorang wanita menyusukan anak, haid tidak datang.
“Dan sesungguhnya pada binatang-binatang ternak itu, kamu beroleh pelajaran yang mendatangkan iktibar. Kami beri minum kepada kamu daripada apa yang terbit dari dalam perutnya, yang lahir dari antara hampas makanan dengan darah; (iaitu) susu yang bersih, yang mudah diminum, lagi sedap rasanya bagi orang-orang yang meminumnya.”
Organisma di dalam rumen menapai rumput
menjadi asid ringkas seperti asetat.
Asid itu masuk ke dalam darahnya
Ambing mengambilnya daripada darah
Sel-selnya membina sesuatu yang baharu
Susu, bukan hampas makanan dan bukan darah.
Perspektif
Perubatan purba
Aristotle mengajar, dan Galen serta tabib-tabib kemudian mengulanginya, bahawa susu ialah darah, yang dimasak dan diperhalus oleh tubuh.
Aristotle mengajar bahawa susu ialah darah yang telah dimasak oleh tubuh (dia menyebutnya ‘dimasak’).
Galen mengajar bahawa susu dibuat daripada darah yang telah dimasak dengan sempurna.
Idea bahawa susu ialah darah yang diputihkan masih diajar dalam perubatan Eropah pada abad kelapan belas.
Perspektif Islam
Al-Quran 16:66, yang diwahyukan kepada Nabi Muhammad (ﷺ), ialah satu tanda. Ia meletakkan susu di antara kandungan perut dengan darah dan menyebutnya bersih. Ilmu pada zamannya menyebut susu darah yang telah berubah. Tiada apa-apa yang dipelajari sejak itu bercanggah dengan ayat itu.
Al-Quran berkata susu yang bersih keluar dari antara farth (kandungan perut) dengan darah, dan menyebutnya satu pelajaran.
Para mufassir klasik mentakrifkan farth sebagai bahan di dalam perut.
Susu dibuat dalam sel-sel ambing itu sendiri daripada bahan-bahan yang dibawa oleh darah. Bahan-bahan itu datang daripada makanan yang telah dicerna.
Ayat itu tidak mengulangi ajaran purba bahawa susu ialah darah yang telah berubah, dan tiada apa-apa yang diketahui hari ini bercanggah dengan kata-katanya.
Ayat itu mengajak pembaca merenungi dari mana susu datang. Ia juga menunjuk kepada Siapa yang mengeluarkannya, bersih dan mudah diminum, dari antara kedua-duanya.