Зошто приказната на Куранот за Јосиф се разликува од Битие?

“И ја зедоа облеката на Јосиф, заклаа јаре од козите и ја натопија облеката во крвта; И ја испратија шарената облека и ја донесоа кај својот татко; и рекоа: Ова го најдовме: познај сега дали е облеката на твојот син или не. И тој ја позна и рече: Тоа е облеката на мојот син; лош ѕвер го изел; Јосиф без сомнение е растргнат. И Јаков ја раскина својата облека, стави вреќиште околу својот појас и тагуваше за својот син многу денови. И сите негови синови и сите негови ќерки станаа да го утешат; но тој одби да биде утешен; и рече: Зашто ќе слезам во гробот кај својот син тагувајќи. Така неговиот татко плачеше за него.”

“И навечер плачејќи му дојдоа на својот татко. „О, татко наш,“ – рекоа – „заминавме да се натпреваруваме, а Јусуф го оставивме кај нашите работи, па го изеде волк. А ти нема да ни веруваш, иако вистината ти ја говориме.“ И ја донесоа кошулата негова, со лажна крв натопена. „Во вашите души изникна злобна мисла,“ – рече тој – „и јас нема да се жалам, барам помош од Аллах против ова што вие го изнесувате.“”

“„Јас тагата своја и жалта своја пред Аллах ги изнесувам, а од Аллах го знам тоа што вие не го знаете.“ – рече тој.”

“И кога караванот го напушти Египет, неговиот татко рече: „Јас навистина го чувствувам мирисот на Јусуф, само немојте да кажете дека сум станал сенилен.“”

“Еден од нив рече: „Ако навистина сакате нешто да сторите, тогаш не го убивајте Јусуф, туку фрлете го на дното на некој бунар, ќе го земе некој караван.“”

“И дојде еден караван, па го испратија водоносецот свој и тој ја спушти кофата своја. „Види среќа!“ – викна тој – „еве едно момче!“ И тие како трговска стока го скрија, а Аллах добро го знаеше тоа што го направија. И го продадоа за евтина цена, за неколку гроша; едвај чекаа да се ослободат од него. И потоа тој од Египет, што го купи, ѝ кажа на жената своја: „Направи му го престојот пријатен! Може корисен да ни биде, а можеме и да го посиниме!“ И ете така Ние на Јусуф му дадовме убаво место на Земјата и го научивме да толкува соништа, а Аллах прави што сака, но повеќето луѓе не знаат.”

“И Рувим го слушна тоа, и го избави од нивните раце; и рече: Да не го убиеме. И Рувим им рече: Не пролевајте крв, туку фрлете го во оваа јама што е во пустината, и не кревајте рака на него; за да го избави од нивните раце и повторно да го врати кај неговиот татко.”

“И седнаа да јадат леб: и ги подигнаа своите очи и погледнаа, и ете, еден караван Исмаилци доаѓаше од Галаад со своите камили натоварени со мириси, балсам и смирна, и одеше да ги однесе долу во Египет.”

“И Јуда им рече на своите браќа: Каква корист ако го убиеме нашиот брат и ја прикриеме неговата крв? Дојдете, да го продадеме на Исмаилците, и нашата рака да не биде врз него; зашто тој е наш брат и наше тело. И неговите браќа се согласија.”

“Тогаш поминаа мадијамски трговци; и го извлекоа и го кренаа Јосиф од јамата, и го продадоа Јосиф на Исмаилците за дваесет сребреници: и тие го одведоа Јосиф во Египет.”

“И Рувим се врати кон јамата; и ете, Јосиф го немаше во јамата; и тој ја раскина својата облека. И се врати кај своите браќа и рече: Детето го нема; а јас, каде да одам?”

“А Мадијамците го продадоа во Египет на Потифар, службеник на фараонот и началник на стражата.”

“А Јосиф беше одведен долу во Египет; и Потифар, фараонов дворјанин, началник на стражата, Египќанец, го купи од рацете на Исмаилците, кои го беа довеле таму.”

“Зашто навистина бев украден од земјата на Евреите: а и овде ништо не сум направил за да ме стават во темница.”

“И Јосиф им рече на своите браќа: Приближете ми се, ве молам. И тие се приближија. А тој рече: Јас сум Јосиф, вашиот брат, кого го продадовте во Египет.”

Раши, средновековен еврејски коментатор, ги толкува Мадијанците како друг караван и вели дека Писмото покажува оти Јосиф бил продаден неколку пати: неговите браќа го извлекле од јамата и го продале на Исмаилците, Исмаилците на Мадијанците, а Мадијанците во Египет (според Мидраш Танхума).

За ‘И Рувим се врати’, Раши вели дека Рувим не бил таму кога бил продаден Јосиф, и дава две различни причини: бил негов ред да се грижи за својот татко, или бил зафатен со вреќиште и пост во покајание затоа што ја нарушил постелата на својот татко. Двете доаѓаат од Битие Раба 84:19.

За тоа како била составена приказната: до почетокот на 1990-тите мнозинството модерни научници сметале дека приказната за Јосиф е мудросна новела напишана од еден автор, додека други ја гледаат како дело со рани и доцни делови. Во еврејската традиција, рабините различните имиња за продавачите ги толкуваат како синџир продажби: рабинот Јуда брои четири продажби, а Рав Хуна додава петта.

“Тогаш поминаа мадијамски трговци; и го извлекоа и го кренаа Јосиф од јамата, и го продадоа Јосиф на Исмаилците за дваесет сребреници: и тие го одведоа Јосиф во Египет.”

“А Јосиф беше одведен долу во Египет; и Потифар, фараонов дворјанин, началник на стражата, Египќанец, го купи од рацете на Исмаилците, кои го беа довеле таму.”

“И Гедеон им рече: Би сакал да ве замолам нешто, секој од вас да ми ги даде обетките од својот плен. (Зашто имаа златни обетки, бидејќи беа Исмаилци.)”

“Тогаш поминаа мадијамски трговци; и го извлекоа и го кренаа Јосиф од јамата, и го продадоа Јосиф на Исмаилците за дваесет сребреници: и тие го одведоа Јосиф во Египет.”

“Потоа Авраам повторно зеде жена, и нејзиното име беше Хетура. И таа му ги роди Зимран, и Јоксан, и Медан, и Мадијам, и Јесвак, и Суах.”

“И Агар му роди син на Аврам: и Аврам го нарече својот син, што му го роди Агар, Исмаил.”

Ги печати петте книги со секој извор обележан. Во Битие 37 Исмаилците што го однесуваат Јосиф во Египет ги припишува на еден извор (Ј), а Мадијанците што го вадат од јамата и го продаваат на друг (Е), споени од подоцнежен уредник.

За тоа како била составена приказната: до почетокот на 1990-тите мнозинството модерни научници сметале дека приказната за Јосиф е мудросна новела напишана од еден автор, додека други ја гледаат како дело со рани и доцни делови. Во еврејската традиција, рабините различните имиња за продавачите ги толкуваат како синџир продажби: рабинот Јуда брои четири продажби, а Рав Хуна додава петта.

“А тебе ти објавуваме Книга, со Вистината, да ги потврди книгите пред неа објавени и над нив да бдее. И ти суди им според тоа што го објавува Аллах и не следи ги желбите нивни, и не отстапувај од Вистината која ти доаѓа; на сите вас закон и правец ви пропишавме! А да сакаше Аллах, ќе ве направеше следбеници на една вера, но, Тој сака да ве искуша во тоа што ви го пропишува, затоа натпреварувајте се кој повеќе добрини ќе прави; кај Аллах сите ќе се вратите, па Тој ќе ве извести за тоа за што не се согласувавте.”

“Овој Куран на синовите Израилови најмногу им кажува за тоа за што не се согласуваат,”

Ебу Хурејре пренесува дека луѓето на Книгата ја читале Тората на хебрејски и им ја објаснувале на арапски на муслиманите. Веровесникот (ﷺ) им рекол на муслиманите ниту да им веруваат ниту да ги нарекуваат лажговци, туку да кажат: веруваме во Аллах и во она што ни е објавено нам (Куран 2:136).

“Но, бидејќи заветот свој го прекршија, Ние ги проколнавме и срцата нивни крути ги сторивме. Тие, зборовите од местото на кое што беа ги отстрануваа, а добар дел од тоа со што беа опоменувани го изоставија. И ти кај нив, освен кај малкумина од нив, непрекинато на ерес ќе наидуваш, но прости им и не карај ги! Аллах, навистина, ги сака добродетелите.”

“А тешко на тие кои со своите раце пишуваат книга, а потоа велат: „Ова е од Аллах.“, со цел незначителна корист да извлечат. И тешко ним за тоа што нивните раце го пишуваат и тешко ним што на тој начин заработуваат!”

“Во кажувањата за нив има поука за тие што се обдарени со разум. Куранот не е измислена приказна, тој ги признава Книгите кои се објавени пред него, и објаснува сè, и патоказ и милост е за народот што верува.”