Краток одговор
Изборот на Куранот е историски точен. Зборот ‘фараон’ доаѓа од египетското пер-аа, ‘голема куќа’. Повеќе од илјада години значел палата, а не човек. Станал име за самиот цар дури во Новото Кралство, кое започнало околу 1550 пр.н.е. Куранот владетелот во приказната за Јосиф го нарекува ‘царот’, а ‘фараон’ го чува за владетелот со кого се соочил Мојсеј. Библијата двајцата ги нарекува фараон одново и одново, а исто така и владетелот во времето на Авраам. Веровесникот (ﷺ) владетелот во времето на Авраам го нарекол цар или тиранин, а не фараон. Никој не можел да го провери ова сè додека хиероглифите (египетското сликовно писмо) не биле прочитани во 1822 година. Човек што ја препишува Библијата би напишал фараон. Значи, тука Куранот не ја препишал Библијата, што одговара на одговорот на исламот дека тој доаѓа од Бога.
Целосно објаснување
Две приказни, две титули
Во приказната за Јосиф, Куранот владетелот на Египет секој пат го нарекува ел-мелик, царот. Во таа сура никогаш не го користи зборот фирʻавн (фараон). Во приказната за Мојсеј, владетелот го нарекува фараон од самиот почеток.
“И владетелот рече: „Сонував како седум слаби крави изедоа седум дебели, и сонував седум класја зелени и седум други, исушени. О, великани, протолкувајте ми го сонот мој, ако знаете да толкувате соништа!“”
“И владетелот рече: „Донесете ми го!“ И кога на Јусуф му дојде гласникот, тој рече: „Врати се кај владетелот твој и запрашај го: Што е со жените кои си ги исекоа рацете? Сопственикот мој добро ги знае интригите нивни!“”
“Потоа, по нив, го пративме Муса со доказите Наши кај фараонот и кај главешините негови, но тие не поверуваа во нив, па погледни како завршија тие што правеа безредија.”
Библијата користи фараон за сите три
Битие го користи зборот ‘фараон’ 94 пати во Библијата на кралот Џејмс. Го користи три пати во еден стих за владетелот што го сретнал Авраам, и низ целата приказна за Јосиф. ‘Цар египетски’ вели само четири пати, во три стиха, а едно од нив е ‘фараонот, царот египетски’. Излез потоа повторно користи фараон за владетелот во времето на Мојсеј.
“И кнезовите на фараонот ја видоа и ја пофалија пред фараонот: и жената беше одведена во домот на фараонот.”
“А Јосиф беше одведен долу во Египет; и Потифар, фараонов дворјанин, началник на стражата, Египќанец, го купи од рацете на Исмаилците, кои го беа довеле таму.”
“И по две цели години, фараонот сонуваше: и ете, стоеше покрај реката.”
“Тогаш фараонот прати и го повика Јосиф, и брзо го изведоа од темницата: и тој се избричи, ја промени својата облека и влезе кај фараонот.”
Што рекол Веровесникот (ﷺ) за владетелот во времето на Авраам
Веровесникот (ﷺ) ја раскажал приказната за Авраам, Сара и владетелот што ѝ ја дал Хаџер. Според неговите зборови, тој владетел е „цар или тиранин“. Ебу Хурејре, асхаб на Веровесникот (ﷺ), ја раскажува истата приказна и вели ‘тиранин’. Ниеден од нив не го нарекува фараон.
Ебу Хурејре пренесува како Веровесникот (ﷺ) раскажувал за тоа како Ибрахим патувал со Сара во земја со која владеел ‘цар или тиранин’, кој се обидел да ја земе, секој пат бил погоден со немоќ, и ја вратил кај Ибрахим со Хаџер како слугинка.
Ебу Хурејре ја раскажува истата приказна за Ибрахим и Сара: поминале низ земјата на еден тиранин, чиј обид врз Сара пропаднал, и кој ѝ ја дал Хаџер како слугинка.
| Приказна | Исламските извори го нарекуваат владетелот | Библијата го нарекува владетелот |
|---|---|---|
| Ибрахим и Сара во Египет | ‘Цар или тиранин’, со сопствените зборови на Веровесникот (ﷺ) | Фараон |
| Јусуф | Царот (ел-мелик), секој пат | Фараон, низ целата приказна |
| Муса | Фараон (Фираун) | Фараон |
Зборот фараон доаѓа од египетскиот пер-аа, ‘голема куќа’: палатата. Име за самиот цар станал дури во Новото кралство, кое започнало околу 1550 пр.н.е. Никој не можел ова да го провери додека не биле прочитани хиероглифите, почнувајќи од 1822 година.
Што значело пер-аа и кога
Египтолозите, кои го проучуваат стариот Египет, пер-аа го читаат како ‘голема куќа’, кралската палата. Дури во Новото Кралство, во 18-тата династија (18-тата лоза цареви), се користело за самиот цар. Најраниот можен случај е под царот Тутмозис III, околу 1450 пр.н.е. Најраниот сигурен е под царот Ехнатон, околу 1350 пр.н.е. Ова се знае само затоа што хиероглифите биле дешифрирани, почнувајќи со Шамполион, француски научник, во 1822 година. Пред тоа ниеден жив човек не можел да ги чита.
Стандардната граматика на средноегипетскиот јазик. Објаснува дека пер-аа, ‘Голема куќа’, најпрвин ја означувала кралската палата, и дури во Новото кралство (од 18. династија) почнало да се употребува за самиот крал.
Писмото, прочитано пред Академијата за натписи и книжевност во Париз во септември 1822, во кое Шамполион изложил како функционираат египетските хиероглифи. Тоа го означува почетокот на нивното дешифрирање; пред него, никој не можел да ги чита многу повеќе од илјада години.
Јосиф дошол долго пред Мојсеј
Библијата става 430 години на Израел во Египет пред Излезот, заминувањето на Израелците од Египет (Излез 12:40). Сопствената египетска Мернептахова стела, камен споменик на царот Мернептах, го именува Израел во Ханаан околу 1208 пр.н.е. Според таа бројка, Јосиф пристигнал пред да започне Новото Кралство, околу 1550 пр.н.е. Некои христијани користат пократко сметање. Дури и според тоа сметање, тој пристигнал долго пред најраната сигурна употреба на пер-аа за царот, под Ехнатон околу 1350 пр.н.е. Според сопствените бројки на Библијата, титулата што Куранот ја ускратува била таква што сè уште не одговарала.
“А престојувањето на синовите Израилеви, кои живееја во Египет, беше четиристотини и триесет години.”
Победнички натпис од петтата година на Мернептах, околу 1208 пр.н.е. Меѓу народите во Ханаан што тврди дека ги поразил го спомнува Израил, најраното спомнување на Израил надвор од Библијата.
Дали препишувач би напишал ‘цар’?
Обвинението дека Веровесникот (ﷺ) ги зел своите приказни од Библијата пропаѓа тука. Не е позната ниту една пишана арапска Библија од пред исламот, а тој не знаел да чита. Изворот што го именуваат критичарите е Битие, а Битие владетелот во времето на Јосиф го нарекува фараон одново и одново. Битие вели ‘цар египетски’ само четири пати, едно од нив ‘фараонот, царот египетски’, наспроти 94 употреби на фараон. Значи, препишувач што ја следи би напишал фараон. Препишувачот го пишува она што го вели неговиот извор, но Куранот ниту еднаш не го нарекува владетелот во времето на Јосиф фараон.
Не наоѓа доказ за пишан арапски превод на Библијата пред исламот; најраните зачувани арапски верзии ги направиле христијани и Евреи што живееле под муслиманска власт.
“И по две цели години, фараонот сонуваше: и ете, стоеше покрај реката.”
“И владетелот рече: „Сонував како седум слаби крави изедоа седум дебели, и сонував седум класја зелени и седум други, исушени. О, великани, протолкувајте ми го сонот мој, ако знаете да толкувате соништа!“”
Стих по стих
Битие 41:1 — Тора (Законот), глава 41, стих 1
“И по две цели години, фараонот сонуваше: и ете, стоеше покрај реката.”
Наведено за
Нарекувањето на владетелот на Јосиф фараон не е грешка; писателот ја користел титулата што ја знаеле неговите читатели.
Одговорот
Тогаш Библијата користела подоцнежна титула за порано време. Куранот, за кој критичарите велат дека дошол уште подоцна и ја препишал Библијата, не го направил тоа. Ја користел титулата што одговарала на секое време. Никој не можел да го провери ова дванаесет стотини години.
Каде завршува — Во секој случај, Куранот е точен таму каде што неговиот наводен извор не е, а тоа не е она што го прави препишувачот.
Гледишта
Христијански
Битие било напишано или уредено откако ‘фараон’ станал царска титула. Затоа писателот го користел зборот што го знаеле неговите читатели.
Битие владетелот во времето на Јосиф постојано го нарекува фараон. Христијаните го читаат ова како раскажувачот да ја користи титулата од своето време.
Побивање
Да прифатиме дека раскажувачот може да ја користи титулата од своето време. Тогаш Битие користи подоцнежна титула за порано време, додека Куранот го задржува ‘царот’, титулата што одговарала. Препишувач што го следи Битие би напишал фараон.
Еврејски: Тората го нарекува фараон
Тората владетелот во времето на Јосиф постојано го нарекува фараон. Еврејската традиција смета дека Тората му била дадена на Мојсеј, па нејзиниот збор за царот е точен.
Битие владетелот на Јосиф го нарекува фараон: „И по две цели години, фараонот сонуваше“.
Побивање
Египетските записи покажуваат дека пер-аа, ‘Голема куќа’, најпрвин ја именувала палатата, а почнала да се користи за самиот цар дури во Новото Кралство. Според сопствените бројки на Библијата, Јосиф живеел пред тоа. Куранот владетелот на Јосиф го нарекува ‘царот’, а владетелот на Мојсеј ‘фараон’, секој на своето место, иако никој не можел да ги чита хиероглифите до 1822 година.
Исламското гледиште
Куранот ја користи секоја титула таму каде што ѝ е местото, а Библијата не. Веровесникот (ﷺ) не знаел да чита. Немал пишана арапска Библија. Живеел дванаесет века пред некој да може да ги чита хиероглифите. Разликата е знак дека Куранот не е негов.
Куранот владетелот на Јосиф го нарекува ‘царот’, а владетелот на Мојсеј ‘фараон’.
Битие владетелите во времето на Авраам и Јосиф ги нарекува фараон.
Веровесникот (ﷺ) владетелот во времето на Авраам го нарекол „цар или тиранин“, а не фараон.
Пер-аа значело палата и станало титула на царот дури во Новото Кралство.
Употребата на пер-аа можела да се знае дури откако хиероглифите биле дешифрирани од 1822 година.
Библијата дава 430 години во Египет. Сметани наназад од присуството на Израел во Ханаан околу 1208 пр.н.е., тие го ставаат Јосиф пред Новото Кралство.
Не е познат ниту еден пишан арапски превод на Библијата од пред исламот.