Краток одговор
Бил чуван на два начина истовремено, од првиот ден. Секој пасус бил учен напамет, збор по збор, и рецитиран во намазот. Секој бил и запишуван од писари како што доаѓал. Веровесникот (ﷺ) им кажувал каде припаѓа секој пасус. Еднаш годишно ангелот Џибрил го преминувал целиот текст со него, а двапати во неговата последна година. Во рок од две години по неговата смрт, Ебу Бекр, првиот водач по него, дал да се собере во еден том. Ги користел запишаните парчиња и меморијата на луѓето. Помалку од дваесет години по неговата смрт, Осман, третиот водач, испратил преписи од тој том во секој голем град. Некои од најстарите зачувани листови, што се чуваат во Бирмингем во Англија, го носат денешниот текст, освен мали правописни детали. Куранот ветил дека Аллах (﷾) ќе го чува, а историјата покажува дека ветувањето е исполнето.
Целосно објаснување
Ветувањето
Куранот вели дека Аллах (﷾) ја објавил Опомената, Куранот, и дека ќе ја чува. Му вели и на Веровесникот (ﷺ) да не го брза својот јазик додека доаѓа објавата. Неговото собирање и учење, вели тој, е Аллахова (﷾) работа. Значи ова е тврдење за историјата, а историјата може да го провери. Куранот нуди и тест што секој читател може да го примени: да дошол од некој друг, а не од Аллах (﷾), луѓето би нашле во него многу противречности.
“Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.”
“Не изговарај го Куранот со јазикот свој за што побргу да го запомниш, Ние сме должни да го собереме за ти да го читаш. А кога го читаме, ти следи го читањето негово, а потоа, Ние сме должни да го објасниме.”
“А зошто тие не го проучуваат Куранот? Бидејќи, да е од некој друг, а не од Аллах, тие во него би нашле многу противречности!”
Запаметен и запишан додека тој бил жив
Куранот доаѓал дел по дел во текот на дваесет и три години. Неговите асхаби, верниците што живееле покрај него, го учеле секој дел напамет и го рецитирале во своите намази. Живееле во култура што носела долги песни и цели родословија во меморијата. Писарите го запишувале секој пасус како што доаѓал, а Зејд ибн Сабит бил главниот писар. Сахих ел-Бухари е збирка доверливи преданија за Веровесникот (ﷺ). Таа бележи дека Џибрил го преминувал целиот текст со него секоја година, а двапати во неговата последна година. Подоцна Осман, третиот водач на муслиманите, не сакал да помести ниту еден ајет од местото каде што бил поставен.
Ебу Хурејре пренесува дека Џибрил го преминувал Куранот со Веровесникот (ﷺ) еднаш секоја година, а двапати во годината кога тој умрел.
Зејд ибн Сабит пренесува дека откако многумина што го знаеле Куранот напамет биле убиени кај Јемама, Ебу Бекр го замолил да го собере Куранот во еден том, потсетувајќи го дека тој ја запишувал објавата за Аллаховиот Пратеник. Зејд го собрал од запишани парчиња и од меморијата на луѓето, а довршениот примерок поминал од Ебу Бекр кај Омер, а потоа кај Хафса.
Ибн ез-Зубејр го прашал Осман зошто продолжува да запишува ајет (2:240) чија одредба била заменета со друга. Осман одговорил дека нема да помести ништо од Куранот од неговото место.
Собран во рок од две години
Многу асхаби што го знаеле Куранот напамет биле убиени во битката кај Јемама. Тоа било помалку од две години по смртта на Веровесникот (ﷺ). Омер, водечки асхаб, го поттикнал Ебу Бекр, првиот водач на муслиманите по Веровесникот (ﷺ), да даде да се собере Куранот. Ебу Бекр му ја доверил задачата на Зејд. Зејд го собрал од запишаните парчиња и од меморијата на луѓето. Не се потпирал само на меморијата, па ни на својата. Значи секој пасус почивал и на меморија и на запис. Довршениот том поминал од Ебу Бекр кај Омер, а потоа кај Хафса, ќерката на Омер и една од сопругите на Веровесникот (ﷺ).
Зејд ибн Сабит пренесува дека откако многумина што го знаеле Куранот напамет биле убиени кај Јемама, Ебу Бекр го замолил да го собере Куранот во еден том, потсетувајќи го дека тој ја запишувал објавата за Аллаховиот Пратеник. Зејд го собрал од запишани парчиња и од меморијата на луѓето, а довршениот примерок поминал од Ебу Бекр кај Омер, а потоа кај Хафса.
Вели дека Зејд ибн Сабит не прифаќал меморија без запис, иако самиот го знаел Куранот напамет. Неговото барање било заради најголема претпазливост и за да се држи до она што било запишано во присуство на Веровесникот (ﷺ).
Преписите на Осман
Како што се ширел исламот, војниците од Сирија и Ирак се расправале за тоа како се учи Куранот. Хузејфе, асхаб, го предупредил Осман да дејствува пред муслиманите да се разделат околу својата Книга како што се разделиле Евреите и христијаните. Осман дал да се направат преписи од томот на Хафса и испратил по еден во секоја покраина, односно во секоја област од муслиманските земји. Самиот нејзин том ѝ бил вратен, а не изгорен. Го направил ова помалку од дваесет години по смртта на Веровесникот (ﷺ). Илјадници што го слушнале Куранот од него сè уште биле живи. Али, кој подоцна и самиот ги водел муслиманите, рекол дека би го направил истото.
Енес пренесува дека Хузејфе ибн ел-Јеман, вознемирен од тоа колку војниците од Сирија и Ирак се разликувале во учењето на Куранот, го поттикнал Осман да го спаси уметот пред тој да се раздели околу својата Книга како што се разделиле Евреите и христијаните. Осман ги позајмил собраните листови што ги чувала Хафса, им наредил на Зејд ибн Сабит и на тројца мажи од Курејшите да ги препишат, велејќи им на тројцата дека секаде каде што ќе се разликуваат со Зејд, треба да пишуваат на дијалектот на Курејшите, на кој е објавен Куранот, ѝ ги вратил листовите, испратил по еден примерок во секоја покраина и наредил сиот друг пишан куранскиот материјал да биде изгорен.
Сувејд ибн Гафеле пренесува дека Али рекол да се зборува само добро за Осман во врска со примероците на Куранот, затоа што тој постапил дури откако се советувал со асхабите, и дека ако Али бил на чело, ќе го направел истото. Ибн Хаџер синџирот на ова предание го нарекува исправен.
Најстарите ракописи
Ракописите се стари преписи пишувани со рака. Два листа во Бирмингем се напишани на пергамент, подготвена животинска кожа. Пергаментот е радиојаглеродно датиран (тестиран за старост) во периодот меѓу 568 и 645 година. Тој распон го опфаќа животот на Веровесникот (ﷺ). Листовите носат делови од сурите (поглавјата) 18 до 20. Освен мали правописни детали, зборовите се оние од Куранот што денес го има секој муслиман во рацете. Сер Вилијам Мјур бил христијански историчар од деветнаесеттиот век непријателски настроен кон исламот. Дури и тој проценил дека веројатно нема друга книга на светот што зачувала толку чист текст дванаесет века.
Два пергаментни листа со делови од сурите 18 до 20 во рано хиџаско писмо. Во 2015 Оксфордската единица за радиојаглеродно датирање со акцелератор го датирала пергаментот меѓу 568 и 645 н.е., со веројатност од 95,4 проценти, распон што го опфаќа животот на Веровесникот (ﷺ) (околу 570-632). Освен мали правописни детали, текстот на листовите е текстот на тие сури каков што го има Куранот денес.
Мјур, христијански историчар и остар критичар на исламот, проценил дека веројатно нема друга книга на светот што зачувала толку чист текст дванаесет века.
- За време на неговиот живот
Научен напамет
Куранот му доаѓал на Веровесникот (ﷺ) во делови во текот на дваесет и три години. Неговите асхаби, верниците околу него, го учеле секој дел збор по збор и го учеле во намазот. Секоја година ангелот Џибрил го поминувал целиот со него.
- За време на неговиот живот
Запишан
Писари, предводени од Зејд ибн Сабит, го запишувале секој пасус како што доаѓал. Веровесникот им кажувал каде припаѓа секој пасус.
- За 2 години
Собран во еден том
Ебу Бекр, првиот водач по Веровесникот, му наложил на Зејд да го собере во еден том, од запишаните парчиња и од луѓето што го знаеле напамет. Зејд не додал ништо свое.
- За 20 години
Препишан за секоја покраина
Додека исламот се ширел, Осман, третиот водач, наредил да се направат преписи од тој том и испратил по еден во секоја покраина. Илјадници што го слушнале Куранот од Веровесникот сè уште биле живи.
- Денес
Најстарите листови се совпаѓаат
Два многу стари листа што се чуваат во Бирмингем содржат делови од поглавјата (сурите) 18 до 20. Научна проверка на нивната старост (радиојаглеродно датирање) дава распон на датуми што го опфаќа животот на Веровесникот. Нивните зборови се зборовите на Куранот што муслиманите го читаат денес.
Спротивно на тоа, најраниот зачуван список со точно дваесет и седумте книги на Новиот завет потекнува од 367, повеќе од три века по Исус.
- Истражувачката библиотека Кедбери, Универзитет во Бирмингем
Седум начини на учење
Веровесникот (ﷺ) рекол дека Куранот е објавен за да се учи на седум начини, па луѓето можат да го учат она што е полесно. Го рекол ова кога Омер му довел еден асхаб што учел една сура поинаку од начинот на кој Омер ја научил. Веровесникот (ﷺ) го слушнал секој човек како учи, и за двајцата рекол дека е објавена така. Исламските научници објаснуваат дека ова го олеснило учењето за племињата што зборувале различно. Се разликуваат за тоа како седумте начини се однесуваат кон читањата што се учат денес. Читањето е признат начин на учење, предаден од учител на ученик. Хафс и Верш се две од читањата што се користат ширум светот. Муслиманските учени се согласуваат дека овие читања стигнуваат до Веровесникот (ﷺ) преку непрекинати синџири учачи. Се согласуваат и дека секое читање одговара на пишаниот текст на барем еден од преписите на Осман. И се согласуваат дека читањата никогаш не си противречат: каде што формулацијата се разликува, двете читања се објавени.
Омер го слушнал Хишам ибн Хаким како ја учи сурата Ел-Фуркан поинаку од начинот на кој тој ја научил и го довел кај Веровесникот (ﷺ). Веровесникот му рекол на секој од нив да учи, за двете читања рекол дека сурата е објавена така, и рекол дека Куранот е објавен за да се учи на седум начини, па учете го она што е полесно.
Ставено покрај Библијата
Куранот бил собран во рок од две години по смртта на Веровесникот (ﷺ), од луѓе што го слушнале од него. Најраниот зачуван список точно на дваесет и седумте книги на Новиот завет потекнува од 367 година. Тоа е писмо на Атанасиј, епископ на Александрија. Тоа е повеќе од три века по Исус, кога ниеден очевидец не бил жив. Современите Библии означуваат цели пасуси како отсутни од најстарите ракописи. Еден пример се последните дванаесет стиха од Марко. Двата најстари целосни грчки преписи на Марко завршуваат на 16:8.
Атанасиј, епископот на Александрија, ги набројува книгите што ги смета за Писмо. Неговиот список на Новиот завет се дваесет и седумте книги на денешниот Нов завет, најраниот зачуван список токму на овие книги и ниедна друга.
За Марко 16:9-20 известува дека последните дванаесет стихови ги нема во двете најстари грчки Библии што се зачувани во голем дел, Синајскиот кодекс и Ватиканскиот кодекс, и во други рани сведоци; дека Евсевиј и Јероним наведуваат дека стиховите ги немало во речиси сите грчки преписи што ги познавале; дека некои ракописи наместо тоа имаат друг, пократок крај; и заклучува дека Евангелието, како што го имаме од најраните докази, завршува на 16:8.
Одговор на приговорот
Сахих ал-Бухари 4987 — Китаб Федаил ел-Куран (Вредностите на Куранот), хадис 4987
Енес пренесува дека Хузејфе ибн ел-Јеман, вознемирен од тоа колку војниците од Сирија и Ирак се разликувале во учењето на Куранот, го поттикнал Осман да го спаси уметот пред тој да се раздели околу својата Книга како што се разделиле Евреите и христијаните. Осман ги позајмил собраните листови што ги чувала Хафса, им наредил на Зејд ибн Сабит и на тројца мажи од Курејшите да ги препишат, велејќи им на тројцата дека секаде каде што ќе се разликуваат со Зејд, треба да пишуваат на дијалектот на Курејшите, на кој е објавен Куранот, ѝ ги вратил листовите, испратил по еден примерок во секоја покраина и наредил сиот друг пишан куранскиот материјал да биде изгорен.
Наведено за
Осман ги изгорил сите преписи освен својот, па спротивставени Курани мора да биле уништени, а текстот што го имаме е негово издание.
Одговорот
Муслиманските учени објаснуваат дека она што било изгорено биле личните работни преписи и парчиња на асхабите, некои со сопствени белешки на нивните сопственици. Преписите на Осман биле направени од томот собран под Ебу Бекр. Зејд тој том го собрал и од запишаните парчиња и од меморијата на луѓето. Осман им рекол на тројцата преписувачи од Курејш дека секаде каде што ќе се разликуваат со Зејд, треба да пишуваат на дијалектот на Курејш. Тоа било сопственото племе на Веровесникот (ﷺ), а Куранот слегол на неговиот дијалект. Муслиманските учени објаснуваат дека ова решило како се пишуваат зборовите, а не што вели Куранот. Осман постапил јавно, додека илјадници што го научиле Куранот од Веровесникот (ﷺ) сè уште биле живи. Али рекол дека Осман постапил дури откако се советувал со асхабите, и дека тој би го направил истото.
Каде завршува — Осман го препишал текстот веќе собран под Ебу Бекр; не направил нов.
Гледишта
Преписот на Осман ги заменил другите
Многу скептици посочуваат дека халифот Осман испратил по еден препис од Куранот во секоја покраина, а другите пишани преписи дал да се изгорат. Прашуваат како може некој да знае што пишувало во изгорените преписи.
Осман наредил сите други пишани преписи да се изгорат, па никој не може да знае што содржеле.
Побивање
Истото предание кажува од што бил направен преписот на Осман. Тоа бил томот што Ебу Бекр го собрал од запишаните парчиња и од меморијата на луѓето, чуван кај Хафса и вратен ѝ на неа. Горењето ставило крај на расправите за начинот на учење. Не го променило текстот, што многу луѓе го знаеле напамет. Али рекол дека Осман постапил дури откако ги прашал асхабите, и дека тој би го направил истото. А листовите датирани во сопственото време на Веровесникот (ﷺ) го носат денешниот текст.
Утврден дури два века подоцна
Во 1970-тите се појавила школа критичари, предводена од Џон Вонсбро. Тие тврделе дека Куранот својот утврден облик го добил полека, околу два века по Веровесникот (ﷺ).
Џон Вонсбро тврдел дека утврдениот текст на Куранот се појавил во текот на околу два века. Не бил конечен, велел тој, сè до околу крајот на осмиот век.
Побивање
Вонсбро пишувал пред радиојаглеродните тестови. Тие ги датирале листовите од Бирмингем, што го носат денешниот текст, во периодот меѓу 568 и 645 година. Еден лист од пергаментот од Сана бил датиран, со висока веројатност, пред 671 година. Неговиот избришан текст ги има истите ајети во секоја сура, речиси секогаш во истиот редослед. Значи денешниот текст бил во употреба во првиот век на исламот, а не два века подоцна.
Пергаментот од Сана покажува поинаков Куран
Еден пергамент пронајден во Сана, во Јемен, има постар текст измиен под денешниот текст. Некои критичари велат дека овој избришан текст покажува поранешен, поинаков Куран.
Избришаниот текст под пергаментот од Сана се разликува од денешниот Куран, па Куранот некогаш бил поинаков.
Побивање
Неговите приредувачи го проучиле збор по збор. Во секоја сура, зачуваниот долен текст ги има истите ајети во истиот редослед, со два исклучока: еден пар ајети е заменет, а еден ајет што речиси повторува друг недостасува. Другите разлики се мали зборови и изрази, а сурите доаѓаат во поинаков редослед. Приредувачите го сметаат за личен препис на еден асхаб, од видот за кој муслиманските извори велат дека постоеле пред преписите на Осман и биле повлечени. И заклучуваат дека денешниот текст е поверен на учењето на Веровесникот (ﷺ).
Ајети биле изгубени
Критичарите посочуваат преданија за ајети што некогаш се учеле, а ги нема во денешниот Куран. Најпознато е преданието на Омер за ајетот за каменувањето. Друго вели дека една овца изела лист што го чувала Аиша.
Омер рекол дека ајетот за каменувањето бил објавен и учен, а сепак го нема во Куранот. Значи ајети биле изгубени.
Побивање
Самиот Куран вели дека Аллах (﷾) заменува некои објави и прави некои да бидат заборавени (2:106). Му вели на Веровесникот (ﷺ) дека нема да заборави, „освен тоа што Аллах (﷾) ќе сака“ (87:6-7). Ибн Кесир, коментатор од 14 век, пренесува дека некои коментатори тој исклучок го читале како она што Аллах (﷾) сакал да го крене. Значи она што било кренато, Аллах (﷾) го кренал додека објавата сè уште доаѓала. Самата Книга го рекла тоа. Не било изгубено подоцна од оние што го чувале. Сопствените зборови на Омер се совпаѓаат со ова. Тој вели дека ајетот бил учен и паметен, и дека Веровесникот (ﷺ) постапувал според неговиот пропис. Не обвинува никого дека го изгубил. Се плашел дека луѓето еден ден ќе го напуштат прописот затоа што нема да го најдат ајетот во Книгата. Во последната година на Веровесникот (ﷺ) Џибрил двапати го преминал Куранот со него, а наскоро по неговата смрт Ебу Бекр дал да се собере од запис и меморија.
Аиша рекла дека ајетот за каменувањето и еден ајет за доењето биле на лист под нејзиниот кревет. Откако умрел Веровесникот (ﷺ), една питома овца го изела.
Побивање
Белешката за ова предание вели дека овие ајети веќе биле кренати од учењето, додека нивниот пропис останал. Ништо што Аллах (﷾) сакал да се учи не почивало на еден лист. Многу асхаби го знаеле Куранот напамет, а Зејд го собрал од запис и од меморија. Асхабите се согласиле за преписите на Осман, а Али ги одобрил.
Куранот вели дека бил искинат на парчиња
Некои критичари велат дека самиот Куран признава оти луѓето го искинале, наведувајќи го 15:91.
Куранот 15:91 зборува за оние што ‘го поделија Куранот на делови’. Значи самиот Куран признава дека бил искинат.
Побивање
Ајетот зборува за луѓе и за она што го правеле со неговата порака, а не за изгубен текст. Ибн Аббас, братучедот на Веровесникот (ﷺ), објаснил кои биле тие. Тоа се луѓето на Книгата, кои ја поделиле, верувајќи во еден дел, а отфрлајќи го остатокот. Ибн Кесир дава втор поглед: Курејшите, кои ги поделиле своите пресуди за него. Некои го нарекувале Веровесникот (ﷺ) волшебник, некои луд, некои гатач. Следните ајети велат дека тие ќе бидат повикани на одговорност (15:92-93). Ајетот не кажува ништо за губење на ајети.
Малку точки, па првото читање е изгубено
Критичарите забележуваат дека најстарите преписи имаат малку од точките што ги разликуваат арапските букви. Велат дека никој не може да знае како текстот најпрвин се читал.
Најстарите ракописи имаат малку точки. Многу арапски букви делат ист облик, па никој не може да знае како текстот првично се читал.
Побивање
Вистина е дека најраните преписи означуваат само некои од точките. Но Куранот никогаш не бил чуван само со мастило. Неговото име значи рецитирање. Бил учен напамет и слушан на глас повеќе отколку читан, а пишаниот препис им помагал на луѓето што веќе ги знаеле зборовите. Каде што еден збор без точки може да се прочита на повеќе од еден начин, се учат само одредени читања. Секое мора да одговара на преписите на Осман, да биде исправен арапски јазик и да доаѓа преку исправен синџир учачи од Веровесникот (ﷺ). Една детална студија на две читања што се учат денес, Хафс и Верш, утврдила дека многу малку од нивните разлики прават каква било вистинска разлика во значењето.
Што покажува историскиот запис
Изворите опишуваат текст запаметен и запишан за време на животот на Веровесникот (ﷺ). Бил собран во рок од две години и препишан за секоја покраина во рок од дваесет.
Откако многу учачи биле убиени кај Јемама, Ебу Бекр му дал на Зејд ибн Сабит да го собере Куранот. Зејд ги користел запишаните парчиња и меморијата на луѓето.
Осман дал да се направат преписи од томот на Хафса и испратил по еден во секоја покраина, за да ги запре расправите за учењето.
Али го одобрил она што Осман го направил со преписите на Куранот.
Пергаментот на листовите од Бирмингем е датиран со радиојаглерод во периодот меѓу 568 и 645 година. Листовите го носат денешниот текст на сурите 18 до 20, освен правописот.
Сер Вилијам Мјур не бил пријател на исламот. Проценил дека веројатно нема друга книга на светот што зачувала толку чист текст дванаесет века.
Првиот зачуван список точно на дваесет и седумте книги на Новиот завет потекнува од 367 година. Дотогаш не бил жив ниеден очевидец на Исус.
Исламското гледиште
Аллах (﷾) му го објавил Куранот на Веровесникот (ﷺ) и ветил дека ќе го чува. Го чувал на два одделни начина, еден покрај друг, од почетокот: во меморијата и во записот.
Куранот ветува дека Самиот Аллах (﷾) ќе го чува од искривување.
Куранот му вели на Веровесникот (ﷺ) дека собирањето и учењето на објавата е Аллахова (﷾) работа.
Исламскиот метод смета дека Веровесникот (ﷺ) го одредил местото на секој ајет. А Џибрил го преминувал целиот текст со него секоја година.
Веровесникот (ﷺ) учел дека Куранот може да се учи на седум начини.
Веровесникот (ﷺ) одобрил две различни учења на истата сура како двете објавени.