Кој ја обвинил Марија за прељуба, и како одговорил Куранот?

“Зашто тој го прикажува како расправа со Исус и Го побива, како што мисли, во многу точки; и на прво место Го обвинува дека ‘го измислил своето раѓање од девица,’”

“Но сега да се вратиме таму каде што се воведува Евреинот, кој зборува за мајката на Исус и вели дека ‘кога била бремена, била истерана од куќата од столарот со кого била свршена, како виновна за прељуба, и дека родила дете од некој војник по име Пантера;’”

Халаха со два раскази (маасе). Правилото непосредно пред тоа (2:21) забранува работа со миним, секташи, и лекување од нив. 2:22-23: рабинот Елеазар бен Дама бил каснат од змија. Јаков од Кефар Сама дошол да го лекува ‘во името на Јешуа бен Пантера’ (ми-шум Јешуа бен Пантера). Рабинот Јишмаел не дозволил, а Бен Дама умрел пред да го изнесе својот доказ дека тоа е дозволено. Рабинот Јишмаел го пофалил што не ја прекршил ‘оградата на мудреците’ (Проповедник 10:8). 2:24: рабинот Елиезер, уапсен под обвинение за минут (ерес) и ослободен, му кажува на рабинот Акива дека на улицата во Сефорис Јаков од Кефар Сихнин му кажал збор на минут ‘во името на Јешуа бен Пантера’, и тоа му се допаднало. Тука не се кажува ништо за мајката на Исус; Тосефта го дава само името. Правописот на второто име варира меѓу изданијата: Пантера во текстот со вокали на Викиизвори; Херфорд, преведувајќи го изданието на Цукермандел, дава Пандира во 2:22 и Пантири во 2:24.

“Случајот со Р. Елазар бен Дама, кого го касна змија. Влезе Јаков, човек од Кефар Сама, за да го излекува во името на Јешуа бен Пандира, но Р. Јишмаел не дозволи. Рече: ‘Не ти е дозволено, Бен Дама.’ Тој рече: ‘Ќе ти донесам доказ дека тој смее да ме лекува.’ Но не беше завршил со донесувањето доказ кога умре.”

“Еднаш одев по улицата во Сефорис и го сретнав Јаков од Кефар Сихнин, и тој ми кажа збор на минут во името на Јешу бен Пантири, и тоа ми се допадна.”

Херфорд го преведува Шабат 104б и ги објаснува неговите чекори. Смета дека Бен Стада и Бен Пандира, како што ги користи Талмудот, се едно лице и дека тоа лице е Исус, бидејќи Тосефта зборува за лекување ‘во името на Јешу бен Пандира’ (стр. 37-38). Пумбедитското објаснување на Стада го нарекува ‘обично нагаѓање’ (стр. 38). Забележува дека Папос бен Јехуда живеел еден век по Исус и дека мегадела се темели на името Магдала (стр. 40). Смета дека кога бил запишан пасусот, ‘постоела само многу бледа и збркана претстава за потеклото на Исус’ (стр. 40). Мисли дека двете имиња биле стари подбивања на Исус чие значење денес е изгубено (стр. 40). Подоцна допушта дека Бен Стада можеби отпрвин значел друг човек, ‘оној Египќанец’ од Дела 21:38, и дека дури подоцна бил помешан со Исус (стр. 345, бел. 1). Смета дека овие пасуси не додаваат ништо ново на историјата на Исус (стр. 359).

Халаха за саботата. Мишната тука вели дека оној што гребе знаци на своето тело во сабота е виновен според мислењето на рабинот Елиезер, а ослободен според мислењето на мудреците. Една барајта додава дека рабинот Елиезер им рекол на мудреците: зарем Бен Стада не изнесе магии од Египет ‘во засек на своето тело’ (би-серитах ше-ал бесаро)? Тие одговориле: ‘Тој беше будала’ (шоте хаја), а доказ не се носи од будали. Името Јешу не се јавува. Гемарата потоа расправа кој бил Бен Стада и го поврзува со Бен Пандира и со мајка по име Мирјам; таа расправа спаѓа во прашањето за Марија.

Агада сместена во една правна расправа. Мишната (Санхедрин 7:10) се занимава со поттикнувачот (месит) што ги наговара другите да обожуваат идоли. Една барајта вели дека само за овој престап судот крие сведоци за да го фати, и додава: ‘И така му направија на Бен Стада во Луд, и го обесија во предвечерието на Пасха.’ Гемарата потоа прашува, како во Шабат 104б: Бен Стада? Тој е Бен Пандира! Рав Хисда одговара дека Стада бил сопругот, а Пандира друг човек (боел Пандира). Гемарата приговара дека сопругот бил Папос бен Јехуда; можеби мајката била Стада. Повторно приговара дека мајката била Мирјам мегадела нешаја (тука без сеар, ‘коса’, што во Шабат 104б се наоѓа само во вилнското печатење; Шефер, бел. 11). Одговара со една изрека од Пумбедита: сатат да ми-баалах, ‘оваа се оддалечи од својот сопруг’. Името Јешу не се јавува. Печатениот вилнски текст ги има овие редови само во Хесронот ха-Шас, додатокот на цензурираните пасуси.

Халаха за саботата. Мишната тука вели дека оној што гребе знаци на своето тело во сабота е виновен според мислењето на рабинот Елиезер, а ослободен според мислењето на мудреците. Една барајта додава дека рабинот Елиезер им рекол на мудреците: зарем Бен Стада не изнесе магии од Египет ‘во засек на своето тело’ (би-серитах ше-ал бесаро)? Тие одговориле: ‘Тој беше будала’ (шоте хаја), а доказ не се носи од будали. Името Јешу не се јавува. Гемарата потоа расправа кој бил Бен Стада и го поврзува со Бен Пандира и со мајка по име Мирјам; таа расправа спаѓа во прашањето за Марија.

Агада сместена во една правна расправа. Мишната (Санхедрин 7:10) се занимава со поттикнувачот (месит) што ги наговара другите да обожуваат идоли. Една барајта вели дека само за овој престап судот крие сведоци за да го фати, и додава: ‘И така му направија на Бен Стада во Луд, и го обесија во предвечерието на Пасха.’ Гемарата потоа прашува, како во Шабат 104б: Бен Стада? Тој е Бен Пандира! Рав Хисда одговара дека Стада бил сопругот, а Пандира друг човек (боел Пандира). Гемарата приговара дека сопругот бил Папос бен Јехуда; можеби мајката била Стада. Повторно приговара дека мајката била Мирјам мегадела нешаја (тука без сеар, ‘коса’, што во Шабат 104б се наоѓа само во вилнското печатење; Шефер, бел. 11). Одговара со една изрека од Пумбедита: сатат да ми-баалах, ‘оваа се оддалечи од својот сопруг’. Името Јешу не се јавува. Печатениот вилнски текст ги има овие редови само во Хесронот ха-Шас, додатокот на цензурираните пасуси.

Халаха за саботата. Мишната тука вели дека оној што гребе знаци на своето тело во сабота е виновен според мислењето на рабинот Елиезер, а ослободен според мислењето на мудреците. Една барајта додава дека рабинот Елиезер им рекол на мудреците: зарем Бен Стада не изнесе магии од Египет ‘во засек на своето тело’ (би-серитах ше-ал бесаро)? Тие одговориле: ‘Тој беше будала’ (шоте хаја), а доказ не се носи од будали. Името Јешу не се јавува. Гемарата потоа расправа кој бил Бен Стада и го поврзува со Бен Пандира и со мајка по име Мирјам; таа расправа спаѓа во прашањето за Марија.

Шефер тврди дека вавилонскиот пасус (Шабат 104б, Санхедрин 67а) навистина се однесува на Исус од Новиот завет, иако неговиот текст не го именува. Забележува, како што научниците долго забележуваат, ‘извонредна паралела’ кај Евреинот на Келс (стр. 18) и заклучува дека двата најверојатно црпат од заеднички, првобитно еврејски извори. Го чита како контраприказ што ги превртува расказите за раѓањето кај Матеј и Лука. Му одговара на Јохан Мајер, кој предложил друг човек наречен Пантера: можно е, но не многу веројатно, бидејќи името не е вообичаено на хебрејски или арамејски. Известува дека само еден ракопис, Ватикан ebr. 108 (13-14 век), го именува детето ‘Исус Назареецот’. Во една белешка сугерира дека Талмудот можеби ја меша Марија, мајката на Исус, со Марија Магдалена, наведувајќи го читањето на мегадела од Б. Визотски.

За зборовите на Рав Хисда за сопругот и Пандира, Раши објаснува дека синот бил наречен по сопругот на својата мајка, иако не бил дете на сопругот. Така Раши го читал пасусот како обвинение за прељуба против мајката.

Раши го објаснува ‘Бен Стада’ како наречен по сопругот на својата мајка, Стада, а пумбедитскиот израз сатат да како прекар што се однесува на обвинението против неа.

За ‘Бен Стада’, нецензурирано: Рабену Там рекол дека ова не е Јешу ха-Ноцри. Бен Стада за кој се зборува тука живеел во деновите на Папос бен Јехуда, кој живеел во деновите на рабинот Акива (Берахот 61б), додека Јешу живеел во деновите на Јехошуа бен Перахија (Сота 47а), долго пред рабинот Акива. Тосафот додаваат дека ‘Мирјам мегадела нешаја’ од Хагига 4б, во времето на Рав Биви, била друга жена, или пак дека ангелот на смртта му раскажувал на Рав Биви за нешто што се случило многу порано (и нами малах ха-мавет хаја месапер).

Херфорд го преведува Шабат 104б и ги објаснува неговите чекори. Смета дека Бен Стада и Бен Пандира, како што ги користи Талмудот, се едно лице и дека тоа лице е Исус, бидејќи Тосефта зборува за лекување ‘во името на Јешу бен Пандира’ (стр. 37-38). Пумбедитското објаснување на Стада го нарекува ‘обично нагаѓање’ (стр. 38). Забележува дека Папос бен Јехуда живеел еден век по Исус и дека мегадела се темели на името Магдала (стр. 40). Смета дека кога бил запишан пасусот, ‘постоела само многу бледа и збркана претстава за потеклото на Исус’ (стр. 40). Мисли дека двете имиња биле стари подбивања на Исус чие значење денес е изгубено (стр. 40). Подоцна допушта дека Бен Стада можеби отпрвин значел друг човек, ‘оној Египќанец’ од Дела 21:38, и дека дури подоцна бил помешан со Исус (стр. 345, бел. 1). Смета дека овие пасуси не додаваат ништо ново на историјата на Исус (стр. 359).

Шефер тврди дека вавилонскиот пасус (Шабат 104б, Санхедрин 67а) навистина се однесува на Исус од Новиот завет, иако неговиот текст не го именува. Забележува, како што научниците долго забележуваат, ‘извонредна паралела’ кај Евреинот на Келс (стр. 18) и заклучува дека двата најверојатно црпат од заеднички, првобитно еврејски извори. Го чита како контраприказ што ги превртува расказите за раѓањето кај Матеј и Лука. Му одговара на Јохан Мајер, кој предложил друг човек наречен Пантера: можно е, но не многу веројатно, бидејќи името не е вообичаено на хебрејски или арамејски. Известува дека само еден ракопис, Ватикан ebr. 108 (13-14 век), го именува детето ‘Исус Назареецот’. Во една белешка сугерира дека Талмудот можеби ја меша Марија, мајката на Исус, со Марија Магдалена, наведувајќи го читањето на мегадела од Б. Визотски.

Тврди дека ниеден ран рабински пасус јасно не се однесува на Исус и дека пасусите што го именуваат, меѓу нив Санхедрин 43а и 107б, го добиле името подоцна, главно откако Талмудот бил завршен.

Еврејски историчар. Ги става настрана подоцнежните (амораитски) изјави на Талмудот за Исус и пасусите за Бен Стада, за кои смета дека не се за Исус, и задржува неколку рани (танаитски). Меѓу нив, на барајтата од Санхедрин 43а ѝ дава поголема историска тежина отколку на другите. Смета дека нејзиниот датум, предвечерието на Пасха, се совпаѓа со Евангелието според Јован и дека зборува за бесење наместо за распнување. Но гласникот од четириесет дена го смета за расказ со цел, за кој тешко може да се мисли дека е историски, спротивно на набрзиното судење пред римскиот управител во Евангелијата.

“Но затоа што заветот го прекршија и затоа што во Аллаховите докази не поверуваа, што без причина веровесниците ги убиваа и што говореа: „Нашите срца се во обвивка!“ Аллах, поради нивното неверување, срцата им ги запечати, па само мал број од нив веруваат.”

“И поради неверувањето нивно и поради изнесување тешки клевети врз Мерјем.”

Го објаснува ‘нивното изговарање тешка клевета против Мерјем’ (бухтанен азимен) како клеветата на оние што ги опишуваат претходните ајети: ја обвиниле за зина, прељуба, без доказ или сведоштво, додека таа била невина. Ги наведува Ибн Абас, ес-Судди и Џувејбир во истата смисла.

“И кога мелеците рекоа: О, Мерјем, Аллах навистина тебе те одбра и чиста те создаде. Тој те одбра над сите жени на световите!”

“И Мерјем, ќерката Имранова, која невиноста своја ја сочува, а Ние вдахнавме живот во неа, и таа во зборовите на Господарот свој и во книгите Негови веруваше и беше од тие што го поминуваат времето во молитва.”

“И таа дојде со него кај народот свој, носејќи го. „О, Мерјем!“ – рекоа тие – „нешто нечуено си сторила! Еј ти, која според моралот наликуваш на Харун, татко ти не беше никаквец, а ни мајка ти не беше блудница“. Таа него им го посочи: „Како да зборуваме со дете во колевка?“ – рекоа тие. „Јас сум Аллахов роб,“ – рече тој – „Тој мене Книга ќе ми даде и веровесник ќе ме направи, и ќе ме направи благословен каде и да бидам, и ќе ми нареди сè додека сум жив намаз (молитва) да извршувам и зекат да давам, и кон својата мајка добар да бидам, а нема да ме направи силник, несреќник. И нека е мир над мене, на денот кога се родив и на денот кога ќе умрам, и на денот кога од мртвите ќе бидам оживеан.“”

Ел-Мугире ибн Шуба вели дека христијаните од Неџран го прашале како Куранот може Мерјем да ја нарече ‘сестра на Харун’, кога Муса живеел многу пред Исус. Тој го поставил прашањето на Веровесникот (ﷺ), кој одговорил дека луѓето ги именувале своите деца по веровесниците и праведните луѓе што живееле пред нив.

“Случајот со Иса кај Аллах е навистина ист како случајот со Адем: од земја го создаде, а потоа му рече: „Биди!“ – и тој беше создаден.”

“Кажи: „Зарем за Господар да барам некој друг освен Аллах, кога Тој е Господар на сè?“ Што и да направи некој, за себе си прави, и секој грешник само својот товар ќе си го носи. На крајот кај Господарот свој ќе се вратите и Тој ќе ве извести за тоа за што не се согласувавте.”