Краток одговор
Да Го познаваме Бог и да Го обожуваме. Куранот вели дека Бог ги создал џиновите (невидливи суштества) и луѓето само за да Му служат. Секој човек се раѓа со вродена свест за Него. Куранот вели дека сите Адемови потомци еднаш посведочиле дека Бог е нивниот Господар. Веровесникот Мухамед (ﷺ) рекол дека секое дете се раѓа на фитра, природната состојба на познавање на Бог. На Бог не Му е потребно нашето обожување. Нему ништо не Му е потребно, а нам ни е потребен Тој. Во исламот, обожувањето е повеќе од молитва. Тоа значи покорување на Бог во целиот живот и често сеќавање на Него. Исус го учел истото: само оние што ја вршат волјата на неговиот Отец ќе влезат во царството небесно. Куранот вели дека оние што веруваат и прават добро се најдобрите суштества.
Целосно објаснување
Секоја душа веќе Го познава Бог
Куранот вели дека Бог еднаш го извел сето потомство на Адем и ги натерал да посведочат дека Тој е нивниот Господар. Бог го направил тоа за никој да не може да изнесе две оправдувања на Судниот ден, денот кога Бог ќе им суди на сите. Не би можеле да кажат дека никогаш не знаеле, или дека само ги следеле своите татковци. Веровесникот (ﷺ) го потврдил овој договор. Рекол дека Аллах (﷾) ќе го потсети на ова еден човек во Огнот. Додека човекот уште бил во ‘рбетот на Адем, од него било побарано само да не обожува ништо освен Него. Веровесникот (ﷺ) рекол и дека секое дете се раѓа на фитра, природната склоност да се обожува само Бог. Родителите се тие што го прават детето нешто друго. Детето не се раѓа во грев. Се раѓа свртено кон својот Господар.
“И кога Господарот твој од ‘рбетите на Адемовите синови го изведе потомството нивно и побара од нив да посведочат против себе: „Зарем Јас не сум Господарот ваш?“ – тие одговараа: „Си, ние сведочиме!“ – и поради тоа на Судниот Ден да не кажете: „Ние за ова ништо не знаевме!“ Или да не кажете: „Нашите предци пред нас, други на Аллах Му здружуваа, а ние сме поколение по нив. Зарем ќе нè казниш за тоа што лажливците го правеа?“”
Енес пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах ќе го праша човекот во Огнот со најлесна казна дали би дал сè што има на земјата за да се откупи. Тој ќе рече да. Аллах ќе рече дека додека тој уште бил во 'рбетот на Адам, Тој побарал од него многу помалку од тоа: да не обожува ништо освен Него. Но тој упорно обожувал други.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека секое дете се раѓа на фитра (природната склоност да се обожува само Аллах), а неговите родители го прават Евреин, христијанин или маг, исто како што животното раѓа цело, неосакатено младо. Потоа Ебу Хурејре го проучил Куранот 30:30.
Создадени за обожување
Ова знаење за Бог е вложено во секоја душа. Затоа Куранот може да ја изрече целта на човечкиот живот во една реченица. Бог ги создал џиновите и луѓето само за да Му служат. Арапскиот глагол е ‘јаʻбудун’. Доаѓа од ‘ибаде’, што значи обожување.
“Џините и луѓето ги создадов само за да Ме обожуваат.”
На Бог ништо не Му е потребно; нам ни е потребен Тој
Бог не ги создал луѓето затоа што Му било потребно нешто. Куранот вели дека Тој не бара снабдување од нив и не Му треба никој да Го храни. Вели дека луѓето се тие на кои им е потребен Бог, а Тој е слободен од секоја потреба. Ако никој не Го обожувал, Неговата слава не би била помала. Ако сите Го обожувале, не би била поголема. Обожувањето е за доброто на оној што обожува.
“Јас не барам снабдување од нив, ниту сакам да Ме хранат, Снабдувач е само Аллах, Моќниот и Силниот!”
“О, луѓе, вие сте зависни, вам ви треба Аллах, а Аллах е Независен и за благодарност Достоен.”
Што значи обожување
Англискиот збор ‘worship’ доаѓа од староанглискиот збор за чест. Арапскиот збор ‘ибаде’ доаѓа од истиот корен како ‘абд’, слуга, оној што ја врши волјата на својот господар. Затоа обожувањето во исламот значи покорување на Божјата волја во секој дел од животот. Тоа го усогласува човекот со останатото создание, кое веќе ја објавува Божјата слава. Намазот е пропишан за сеќавање на Бог. Постот гради самоконтрола. Сеќавањето треба да биде постојано, за Бог да не се заборави во брзањето на секојдневните потреби.
“Него Го слават седумте небеса и Земјата, и тие на нив; и не постои ништо што не Го слави, фалејќи Го; но вие не го разбирате славењето нивно. Тој е навистина Благ и многу простува.”
“Навистина, Јас Сум Аллах! Нема друг бог освен Мене, па Мене обожувај Ме и кога ќе се сетиш на Мене, намазот (молитвата) извршувај го!”
“О, верници! Ви се пропишува пост, како што им е пропишан и на тие пред вас, за да бидете богобојазливи.”
“О, верници, често Аллах споменувајте Го,”
Исус учел покорност како пат кон животот
Евангелијата на Новиот завет го бележат истото учење од Исус. Не е доволно да Го нарекувате „Господи“. Само оној што ја врши волјата на Неговиот Отец влегува во царството. Кога бил прашан како да се стекне вечен живот, двапати укажал на Божјите заповеди. Во ниеден од двата одговори не рекол дека човек се спасува со верување дека Неговата смрт ги плаќа неговите гревови. Рекол и дека љубовта кон Него се покажува со пазење на Неговите заповеди. Павле, христијански мисионер од првиот век, подоцна напишал дека со делата на законот нема да се оправда ниедно тело. Тука ‘законот’ значи заповедите дадени на Мојсеј. Исус го праќа оној што прашува кон заповедите како пат кон животот. Павле вели дека тие не оправдуваат никого.
“Нема секој што Ми вели: Господи, Господи, да влезе во царството небесно; туку оној што ја врши волјата на Мојот Отец, Кој е на небесата.”
“А Тој му рече: Зошто Ме нарекуваш добар? Никој не е добар освен Еден, тоа е Бог: но ако сакаш да влезеш во животот, пази ги заповедите.”
“И, ете, еден законик стана и Го искушуваше, велејќи: Учителе, што да правам за да наследам вечен живот? А Тој му рече: Што е напишано во законот? Како читаш? А тој одговори и рече: Љуби Го Господа, твојот Бог, со сето свое срце, и со сета своја душа, и со сета своја сила, и со сиот свој ум; и својот ближен како самиот себеси. А Тој му рече: Правилно одговори: прави го тоа, и ќе живееш.”
“Ако Ме љубите, пазете ги Моите заповеди.”
“Знаејќи дека човекот не се оправдува со делата на законот, туку со верата во Исус Христос, и ние поверувавме во Исус Христос, за да се оправдаме со верата во Христос, а не со делата на законот: зашто со делата на законот нема да се оправда ниедно тело.”
Зошто е важно сеќавањето
Гревот обично се случува кога Бог е заборавен. Куранот вели дека Шејтанот работи луѓето да го изгубат сеќавањето на Аллах (﷾). Ги наведува опојните средства (нештата што го заматуваат умот) и коцката како алатки што го попречуваат. Оние што ќе се сетат на Бог по некоја грешка се враќаат и бараат простување. Сеќавањето на Бог е начинот на кој човекот што се лизнал повторно станува.
“Со нив завладеал шејтанот и направил да заборават да Го спомнуваат Аллах. Тие се шејтанова партија, а навистина, тие од шејтановата партија се вистински губитници.”
“Шејтанот сака со помош на виното и коцката меѓу вас да внесе непријателство и омраза, и да ве одврати од сеќавање на Аллах и од извршување на намазот (молитвата). Па, ќе престанете ли?”
“И за тие кои, кога нешто лошо ќе сторат или себеси насилство ќе си сторат, на Аллах ќе се сетат и прошка за своите гревови молат – а кој ќе ги прости гревовите ако не Аллах? – и кои свесно во гревот не истрајуваат!”
Не најголемото создание, но способни да бидат најдобри
Куранот вели дека небесата и Земјата се поголемо создание од човечкиот род. Тоа ја понижува човечката гордост. Сепак вели и дека оние што веруваат и прават добри дела се најдобрите суштества. Луѓето не се најголемото нешто што Бог го создал. Тие се оние што можат да изберат да Му служат.
“Создавањето на небесата и Земјата е сигурно поголемо отколку создавањето на човековиот род, но повеќето луѓе не знаат.”
“А тие што веруваат и прават добри дела – тие навистина се најдобрите суштества,”
Секој човек се раѓа со вродена свест за Бога. Куранот вели дека сите синови на Адем посведочиле дека Тој е нивниот Господар, а Веровесникот (ﷺ) рекол дека секое дете се раѓа со оваа природна вера (фитра).
Зошто сме создадени?
За да Го обожуваме. Куранот вели дека Бог ги создал џините (невидливи суштества) и луѓето само за да Му служат.
Дали на Бога Му треба нашето обожување?
Не. Тој нема потреба од ништо. Ние сме тие на кои им треба Тој, а обожувањето е за наше сопствено добро.
Што е обожувањето?
Покорување на Божјата волја во секој дел од животот. Исус учел исто: во царството влегува само оној што ја врши волјата на неговиот Отец.
Како да се држиме до тоа?
Намазот, постот и честото спомнување на Бога Го држат во мислите. Оние што Го спомнуваат откако згрешиле се враќаат и бараат Негова прошка.
Куранот вели дека кој верува и прави добри дела станува најдоброто од созданијата: не по раѓање или раса, туку по верата и побожноста.
Одговори на приговорите
Куран 51:56 — сура Ез-Заријат, ајет 56
“Џините и луѓето ги создадов само за да Ме обожуваат.”
Наведено за
Бог ми дал улога во животот, и јас веќе ја вршам. Знам која е по интуиција.
Одговорот
Секое дете се раѓа на фитра, природата што Бог им ја дал на луѓето (Бухари 1358). Чувството дека животот има цел одговара на таа природа. Но едно чувство не може да каже која е улогата. Истиот извештај вели дека родителите можат да го одвратат детето од фитра, па чувството го носи и она што таму го ставило воспитувањето. Куранот ја именува улогата со зборови. Тоа е да Му се служи на Бог (51:56), и да се биде искушуван во тоа „кој од вас подобро ќе постапува“ (67:2). За тоа која е улогата, предупредува: „Не зборувај го тоа што не го знаеш!“ (17:36).
Каде завршува — Интуицијата може да ни каже дека животот има цел. Божјиот збор ни кажува која е целта.
Куран 10:36 — сура Јунус, ајет 36
“Повеќето од нив ги следат само претпоставките; но претпоставките не ѝ се нималку од корист на Вистината; Аллах навистина добро го знае тоа што тие го прават.”
Наведено за
Секој човек си создава своја смисла. Мојата цел е она што ќе одлучам да биде.
Одговорот
Смислата што ја измислувате може да се промени следниот ден, и завршува кај гробот. Таа исто така не може да каже зошто вашата избрана цел е подобра од целта што ја избрал некој суров човек. Ако Бог нè создал, целта е Негова да ја даде, и Тој ја дал (51:56). Куранот прашува: „Зарем мислите дека залудно ве создадовме“ (23:115)? Вели дека „претпоставките не ѝ се нималку од корист на Вистината“ (10:36). Да ја пронајдеме целта за која сме создадени е подобро отколку да измислиме една.
Каде завршува — Целта што ја измислуваме не може да нè надживее. Целта што ја дал Бог може, и Тој ни кажал која е.
Гледишта
Шинто: благослови и чистота во овој живот
Шинто гледа кон овој живот. Луѓето бараат од ками благослови за здравјето, работата и семејството, и се држат чисти преку обреди на прочистување.
Животот се живее во овој свет: човек бара од ками практични благослови и се држи себеси чист.
Побивање
Добрите нешта на овој живот се вистински дарови. Но тие завршуваат со смртта, и не ни кажуваат за што е животот. Куранот вели дека луѓето се создадени за да Му служат на Бог. Вели дека животот на овој свет е само минливо уживање што мами. Кој ќе стигне до Џенетот, ја постигнал целта на животот.
Таоистички: живеј како водата, во склад со Таото
Тао Те Чинг учи дека највисокото добро е како водата. Водата им помага на сите нешта и го зазема ниското место без борба. Да се живее добро значи да се живее едноставно, во склад со Таото.
Највисоката одлика е како водата, која им користи на сите нешта без да се бори, и затоа е близу до Таото.
Побивање
Исламот исто така ги почитува понизноста и правењето добро на сите. Но водата не избира, а луѓето избираат, па ќе бидат прашани за своите избори. Куранот вели дека Бог ги создал смртта и животот за да провери кој од вас подобро постапува, и ги создал луѓето за да Му служат.
Конфучијански: станете доблесен човек
За Конфучиј, целта на животот е да се стане добар човек (рен). Тоа значи да ги сакате другите, да постапувате со нив како што би сакале тие да постапуваат со вас, и да ја вршите својата должност во семејството и во општеството.
Добрината значи да се сакаат сите луѓе. А праведноста е правило за целиот живот: она што не сакате да ви се направи вам, не им го правете на другите.
Побивање
Исламот ги учи истата љубов и праведност кон луѓето. Но почнува од Оној на Кого сите Му должат сè. Куранот вели: служете Му на Аллах (﷾) и ништо не Му здружувајте, и правете добро на родителите, на роднините, на сирачињата, на сиромашните и на соседите. Самиот Конфучиј рекол дека оној што го навредува Небото нема кому да се моли.
Кинеската традиција: семејство, предци и добра среќа
За многу кинески семејства, животот е семејството. Тоа значи почитување на родителите и предците, продолжување на семејната лоза и напредок. Повеќето секоја година ги посетуваат гробовите на своите предци. Многумина се молат во храмовите за богатство и среќа.
Животот е за семејството: да се почитуваат родителите и предците, да се продолжи лозата и да се напредува.
Побивање
Исламот ги почитува родителите веднаш по Бог. Куранот го става обожувањето само на Него покрај добрината кон родителите. Но семејната лоза завршува, а богатството се остава зад себе. Куранот вели дека животот на овој свет е само минливо уживање што мами. Само на Судниот ден секој човек ќе биде наплатен во потполност.
Христијански
Презвитеријанските и другите реформирани цркви одговараат со зборовите на Вестминстерскиот краток катихизис, кратко резиме на христијанското учење од 1647. Многу други христијани исто така го наведуваат: човекот постои за да Го слави Бога и да ужива во Него засекогаш.
Вестминстерскиот краток катихизис учи дека главната цел на човекот е да Го слави Бога и да ужива во Него засекогаш.
Побивање
Исламот се согласува дека луѓето постојат за да Го слават Бог. А исламот кажува што значи тоа во секојдневниот живот: доброволно покорување на Бог во секој дел од животот, одржувано живо со намаз, пост и сеќавање на Него.
Исус учел дека влезот во царството му припаѓа на оној што ја врши волјата на Неговиот Отец.
Побивање
Исламот овде се согласува со Исус. Тој исто така ги упатувал оние што прашувале за вечниот живот кон Божјите заповеди, а исламот смета дека токму оваа покорност е она што значи обожување.
Нема дадена цел (атеизам)
Многу луѓе без вера сметаат дека животот нема цел дадена однадвор. Бертранд Расел, британскиот филозоф, тврдел дека мислењето на човекот не може да го надживее мозокот. Напишал дека верува оти ќе изгние кога ќе умре. Среќата, мислата и љубовта ја задржуваат својата вредност, рекол тој, иако завршуваат. Според ова гледиште, секој човек мора сам да си создаде смисла.
Расел тврдел дека мислата не може да го надживее телото. Рекол дека среќата, мислата и љубовта ја задржуваат својата вредност, иако завршуваат.
Побивање
Смислата што сами ја измислувате може да се промени следниот ден, и завршува кај гробот. Таа исто така не може да каже зошто вашата избрана цел е подобра од целта што ја избрал некој суров човек. Ако Бог нè создал, целта е Негова да ја даде, и Тој ја дал (51:56). Куранот прашува: „Зарем мислите дека залудно ве создадовме“ (23:115)?
Расел рекол дека верата почива главно на стравот: страв од непознатото, од пораз и од смрт.
Побивање
Зошто некој верува не покажува дали тоа во што верува е вистина. Исплашен човек сепак може да биде во право за она од што се плаши. Куранот не бара верување од страв. Укажува на небесата и Земјата и на смената на ноќта и денот, и ги нарекува знаци за луѓето што размислуваат.
Ослободување од повторното раѓање (мокша)
Хинду учењето наведува четири цели на животот: исправно живеење (дарма), богатство, задоволство и највисоката од сите, мокша, што значи ослободување. Поради своите дела, душата се раѓа повторно и повторно сè додека не биде ослободена. Шветашватара Упанишада вели дека јаството е врзано со плодовите на своите дела. Но кога ќе Го запознае Бог, се ослободува од сите окови.
Шветашватара Упанишада вели дека јаството е врзано со плодовите на своите дела. Кога ќе Го запознае Бог, се ослободува од сите окови.
Побивање
Исламот се согласува дека целта на животот е да се запознае Бог, и дека душата не е Бог. Но не учи круг на раѓања од кој треба да се избега. Најстарите химни на Ведите ги праќаат мртвите кај Татковците „на највисокото небо“, а не назад во утроба. Куранот вели дека мртвите не се враќаат назад (23:99-100). Секој човек има еден живот во кој да Го запознае Бог и да Му служи (51:56).
Крајот на страдањето (нирвана)
Буда учел четири благородни вистини. Постои страдање. Тоа доаѓа од копнежот. Може да заврши. И осумделниот пат води до неговиот крај. Според ова гледиште, целта на животот е да се стави крај на копнежот и да се достигне нирвана. Секој човек мора сам да ја врши работата; Будите само го покажуваат патот.
Дамапада ги наведува четирите благородни вистини. Тоа се страдањето, потеклото на страдањето, надминувањето на страдањето и благородниот осумделен пат што води кон неговото смирување.
Побивање
Прифатено е дека згаснувањето на копнежот носи мир. Куранот вели дека срцата наоѓаат смиреност во спомнувањето на Бог. Исто така ѝ вели на душата да се врати кај својот Господар, задоволна и Нему мила.
Крајот на страдањето се постигнува со сопствен напор. „Вие самите мора да ја вршите работата; Остварените само го покажуваат патот.“
Побивање
Исламот исто така вели дека секоја душа одговара за своите дела. Но патот на Буда не именува Создател на Кого треба да Му се служи. А тој не сакал да каже дали ослободениот човек се прераѓа или не: ништо од ова, рекол тој, не важи. Куранот ги именува и Оној на Кого треба да Му се служи (51:56) и крајот на патот. На душата ѝ се вели да Му се врати на својот Господар (89:27-30).
Исламското гледиште
Луѓето се создадени за да Го познаваат и обожуваат Бог, на Кого ништо не Му е потребно од нив. Секоја душа се раѓа со вродена свест за Него, како што учел Веровесникот Мухамед (ﷺ). Обожувањето значи покорување на Него во целиот живот. Оние што веруваат и прават добро се најдобрите суштества.
Куранот вели дека Бог ги создал џиновите и луѓето само за да Му служат.
Секое човечко суштество носи вродено знаење за Бога од заветот земен од синовите на Адем.
Веровесникот Мухамед (ﷺ) рекол дека секое дете се раѓа на фитрата, природната вера. Неговите родители го прават Евреин, христијанин или маг.
Бог е слободен од секоја потреба; обожувањето му користи на оној што обожува, а не на Бог.
Обожувањето (ибаде) значи послушно предавање на Божјата волја, одржувано живо со намаз, пост и сеќавање.
Во Евангелијата Исус го прави вршењето на волјата на Отецот и пазењето на заповедите пат кон вечниот живот.
Куранот ги нарекува оние што веруваат и прават добро најдобрите суштества. Сепак вели дека небесата и Земјата се поголемо создание од човекот.