Краток одговор
Муслиманите не го нарекуваат Буда веровесник, и не го нарекуваат лажен учител. Куранот вели дека Бог пратил опоменувач до секој народ, но не именува ниеден веровесник во Индија. Вели и дека Бог не ни ја кажал приказната за секој пратеник. Затоа муслиманите не даваат никакво тврдење за човекот, а судот за него Му припаѓа на Бог. Но раните будистички текстови го прикажуваат како расправа против Создател, а ниеден Божји пратеник не го учел тоа. Затоа муслиманите секое учење го мерат со Куранот. Она што се согласува со него, како правењето добро и пречекувањето на гневот со добрина, е исправно каде и да се најде, а на она што не се согласува исламот му одговара. Пораката што муслиманите ви ја ставаат пред вас да ја испитате е Куранот, донесен од Мухамед (ﷺ) до целото човештво.
Целосно објаснување
Опоменувач до секој народ, и не секој именуван
Куранот вели дека ниеден народ не бил оставен без опоменувач. Вели и дека Бог ја кажал приказната за некои пратеници, а за други не. Значи Куранот не тврди дека дава целосен список, и не именува ниеден веровесник пратен во Индија. Буда поучувал во северна Индија. Затоа муслиманите не можат да кажат дека тој бил еден од опоменувачите, а не можат да кажат ни дека не бил. Како што стојат палиските текстови, учењето што му го припишуваат расправа против Создател. Секој пратеник го повикувал својот народ да Му служи на Аллах (﷾) и да го избегнува злото (16:36). Затоа муслиманите не можат тоа учење да го сметаат за порака од Бог. За самиот човек Бог не им кажал ништо, па тие не велат ништо. Ибн Кесир овие ајети ги чита како да значат дека ниеден народ од синовите на Адем не поминал без опоменувач.
“Ние те пративме со Вистината, радосни вести да носиш и да опоменуваш; а нема народ на кого не му дошол тој што опоменува.”
“Ние на секој народ Пратеник му испративме: „Само Аллах обожувајте Го, а тргнете се од тагутот!“ И меѓу нив имаше од тие коишто Аллах ги упатил, а и од тие што заслужиле да останат во заблуда. Затоа патувајте по светот за да видите како завршија тие што Пратениците за лага ги обвинуваа.”
“Секој народ имал Пратеник. И кога Пратеникот нивен ќе дојде меѓу нив, ним праведно ќе им биде пресудено, нема да им биде нанесено насилство.”
“и пративме Пратеници за кои претходно ти кажувавме и Пратеници за кои не ти кажавме. А Аллах, сигурно, разговараше со Муса.”
“И пред тебе Пратеници испраќавме, за некои од нив ти кажувавме, а за некои не ти кажувавме. И ниеден Пратеник не можеше да направи никакво чудо без Аллахова волја. А кога Аллаховата закана ќе се исполни, ќе биде пресудено според правдата и тогаш лажливците ќе бидат губитници.”
Го објаснува ајетот: ниеден народ од синовите на Адем не поминал без Аллах да му испрати опоменувачи и да му го отстрани секое оправдување. Покрај него ги става 13:7, „секој народ го имал тој што на Вистинскиот пат го упатувал“, и 16:36, „Ние на секој народ Пратеник му испративме“. Вели дека има многу ајети за ова.
Самиот човек: учтивост, и судот оставен на Бог
Куранот им вели на муслиманите да ги повикуваат другите мудро и да дискутираат на најдобар и најубав начин. Вели дека секој народ ќе биде суден праведно и дека никому нема да му се направи неправда. Вели и дека Бог не ја праќа Својата казна додека не дојде пратеник. Муслиманите немаат никаков збор од Бог за самиот Буда, па не изрекуваат пресуда за него. Зборуваат за него со почит, и не се подбиваат ни со него ни со неговите следбеници.
“На патот на Господарот твој мудро и со убав совет повикувај, и со нив на најубав начин дискутирај! Господарот твој ги знае тие што заталкале од Неговиот пат и Тој ги знае тие што се на Вистинскиот пат.”
“Секој народ имал Пратеник. И кога Пратеникот нивен ќе дојде меѓу нив, ним праведно ќе им биде пресудено, нема да им биде нанесено насилство.”
“Тој што оди по Вистинскиот пат, од тоа само тој ќе има корист, а тој што талка – на своја штета талка, и ниту еден грешник туѓите гревови нема да ги носи! А Ние ниту еден народ не сме казниле, додека Пратеник не сме им испратиле!”
Две гранки на будизмот, и што вели Буда за себе
Будизмот има две големи гранки. Теравада, која се наоѓа главно во Јужна и Југоисточна Азија, ги следи палиските текстови, кои ги смета за збор на Буда. Махајана, која се наоѓа главно во Источна Азија, додава понатамошни сутри и почитува многу Буди и бодисатви (суштества заветени да станат Буди и да ги спасуваат другите). Зен и Чиста земја се махајански школи. Оваа страница ги наведува палиските текстови и кажува кога едно тврдење ѝ припаѓа на една школа. Во Дхамапада, збирка стихови што теравада ја смета за учење на Буда, Буда укажува настрана од себе. Неговите следбеници мора самите да ја вршат работата, а Будите само го покажуваат патот.
“Вие самите мора да ја вршите работата; Остварените само го покажуваат патот.”
Буди во множина
Палиските текстови зборуваат за Буди, а не за еден. Еден стих од Дхамапада повикот да не се прави зло и да се прочисти умот го нарекува поука на Будите. Во еден долг говор Буда именува шест Буди пред него и вели дека и тој се појавил во светот. Во друг стих вели дека знае сам и прашува чиј следбеник би требало да биде. Будистички читател може да види сличност со опоменувачот до секој народ во Куранот. Сличноста е вистинска во еден поглед: двете зборуваат за многу учители во многу векови. Што се учителите, и кој ги праќа, е местото каде двете се разликуваат, како што покажуваат следните делови.
“Да не се прави никакво зло; да се прифати доброто; да се прочисти својот ум: ова е поуката на Будите.”
Во Саватхи Буда им зборува на монасите за минатите животи. Именува шест Буди пред него: Випаси, Сикхи, Весабху, Какусандха, Конагамана и Касапа. Секој од нив, вели тој, се појавил во светот ‘усовршен и целосно пробуден’. Додава дека во сегашната епоха и тој се појавил во светот, усовршен и целосно пробуден. Сутрата потоа подробно го опишува првиот од шесте.
“Јас сум победникот на сè, знаечот на сè, неизвалкан среде сите нешта. Се откажав од сè, ослободен во престанувањето на копнежот. Бидејќи знам сам за себе, чиј следбеник би требало да бидам?”
Зулкифл, и што велат коментаторите
Некои муслимани претпоставувале дека Буда бил Зулкифл, човек што Куранот го именува двапати меѓу трпеливите и добрите. Ајетите не даваат никакво место, народ или време за него. Класичните коментатори Ибн Кесир и ет-Табари опширно расправаат за него. Се разликуваат во тоа дали бил веровесник или праведен човек, а преданијата што ги даваат го поврзуваат со Елисеј и Израелците. Ниеден од нив не го поврзува со Индија. Куранот и веродостојните преданија не велат ништо што би го направило Буда, па муслиманите не треба да го велат тоа, а оваа страница не го вели.
“И спомни ги Исмаил и Идрис и Зулкифл, а сите тие беа трпеливи.”
“И сети се на Исмаил и на Елјеса и на Илјас и на Зулкифл, сите тие беа од најдобрите луѓе.”
Ибн Кесир вели дека Исмаил е синот на Авраам, а Идрис бил спомнат претходно. За Зул-Кифл вели дека јасното значење на ајетот е дека е именуван покрај веровесниците затоа што е веровесник. Додава дека други сметале оти бил праведен човек, праведен крал и судија, и дека Ибн Џерир (ет-Табери) се воздржал од одлука. Го наведува Муџахид: праведен човек, не веровесник, кој се обврзал пред веровесникот на својот народ да управува со нивните работи и праведно да им суди; и предание дека Елисеј, кога остарел, избрал таков човек за свој наследник. Го наведува Ибн Абас дека бил судија меѓу Израелците, а Ебу Муса ел-Ешари дека не бил веровесник, туку праведен човек меѓу нив. Потоа дава предание со необичен синџир за човек по име ел-Кифл и вели дека, ако името таму е ел-Кифл, може да е друго лице.
Ет-Табери вели дека Зул-Кифл бил човек што презел задача за некои луѓе, или за веровесник или за крал меѓу праведните кралеви. Останал верен на она што го презел, и Бог го пофалил и го вбројал меѓу оние што се пофалени за трпеливост во покорноста. Дава рани преданија во таа смисла. Во едно, веровесник прашува кој ќе се обврзе да пости дење, да клања ноќе и да не се лути, а еден млад човек го прави тоа и го зазема неговото место. Во друго, од Муџахид, Елисеј, кога остарел, избира таков човек за свој наследник.
Мерење на едно учење со Куранот
Муслиманите сметаат дека Куранот е зачуваниот Божји збор, и секое учење го мерат со него. Куранот за себе вели дека бдее над поранешните книги. Ибн Кесир го бележи раното читање: она што се согласува со него е вистинито, а она што се разликува од него е лажно. Муслиманот го применува истото мерило на секое учење надвор од Куранот. Она што се согласува е исправно каде и да се најде. Каде раните будистички текстови расправаат против Создател, исламот им одговара на страницата „Дали Буда верувал во Бог?“ Куранот не бара да му се верува на доверба. Вели дека да дошол од кој било друг освен од Бог, во него би се нашле многу противречности. Го предизвикува и оној што се сомнева да донесе сура слична на него.
“А тебе ти објавуваме Книга, со Вистината, да ги потврди книгите пред неа објавени и над нив да бдее. И ти суди им според тоа што го објавува Аллах и не следи ги желбите нивни, и не отстапувај од Вистината која ти доаѓа; на сите вас закон и правец ви пропишавме! А да сакаше Аллах, ќе ве направеше следбеници на една вера, но, Тој сака да ве искуша во тоа што ви го пропишува, затоа натпреварувајте се кој повеќе добрини ќе прави; кај Аллах сите ќе се вратите, па Тој ќе ве извести за тоа за што не се согласувавте.”
Го објаснува мухејмин („над нив да бдее“) според раните авторитети. Во едно предание од Ибн Аббас, Куранот е доверлив над секоја книга пред него. Во друго е сведок над нив, а во трето судија над нив. Го наведува Ибн Џурејџ: сè што во претходните книги се согласува со Куранот е вистина, а сè што се разликува од него е лажно. Ибн Кесир вели дека зборот ги вклучува сите овие значења. Додава дека Аллах го направил Куранот, последната од книгите, чувар, сведок и судија над сите нив. Аллах презел Сам да го чува (15:9).
“А зошто тие не го проучуваат Куранот? Бидејќи, да е од некој друг, а не од Аллах, тие во него би нашле многу противречности!”
“А ако се сомневате во тоа што Сме му го објавиле на Својот роб, тогаш, донесете вие едно поглавје слично на тоа; повикајте ги и божествата ваши, ако вистината ја зборувате.”
| Прашањето | Што велат муслиманите |
|---|---|
| Дали Буда бил веровесник? | Не можат да кажат дека бил, ниту дека не бил. Куранот не именува ниеден веровесник испратен во Индија. |
| Дали бил лажен учител? | Не го велат тоа. Судот за него Му припаѓа на Бога. |
| Дали бил Зулкифл? | Не треба да го велат тоа. Ибн Кесир и ет-Табери не го поврзуваат Зулкифл со Индија. |
| Неговото учење против Создател | Не е од пратеник: секој пратеник ги повикувал луѓето да Му служат на Аллах (﷾). |
| Неговиот повик на гневот да се одговори со добрина | Исправно каде и да се најде. |
Што препорачуваат палиските текстови
Еден стих од Дхамапада му вели на слушателот да го победи гневот со добрина, злобата со доблест, скржавоста со давање, а лагите со вистина. Муслиманите го читаат ова со почит. Тоа е повик кон карактер, и не е тоа што го одделува исламот од учењето на Буда.
“Победи го гневот со добрина, злобата со доблест, скржавоста со давање, а лагите со вистина.”
Што препорачува Куранот, и повикот зад тоа
Куранот заповеда праведност и правење добро. Му вели на верникот да возврати на злото со подобро, за оној што бил непријател да стане близок пријател. Затоа муслиманите слободно велат дека таквото учење е исправно. Продолжуваат да прашуваат кој нè создал и што следи по смртта, затоа што секој пратеник дошол со еден повик: служете Му на Аллах (﷾) и избегнувајте го злото. Во исламот верувањето, обожувањето и карактерот се еден начин на живот, и ниедно од трите не е целосно без другите.
“Аллах бара да се почитува сечие право, да се прави добро, и на блиските да им се дава, а развратот и сè што е лошо и одвратно и насилството го забранува; да примите поука, Тој ве советува.”
“Доброто и злото не се исто! На злото возврати му со добро, па непријателот твој одеднаш близок пријател ќе ти стане.”
“Ние на секој народ Пратеник му испративме: „Само Аллах обожувајте Го, а тргнете се од тагутот!“ И меѓу нив имаше од тие коишто Аллах ги упатил, а и од тие што заслужиле да останат во заблуда. Затоа патувајте по светот за да видите како завршија тие што Пратениците за лага ги обвинуваа.”
Последниот пратеник, пратен до сите
Куранот вели дека Мухамед (ﷺ) бил пратен до целото човештво, и како милост за сите суштества. Затоа муслиманите го повикуваат секого, па и будистите, да погледне што донел тој. Не бараат од никого да го прифати на доверба. Куранот бара да биде испитан. Страницата „Како да знаеме дали една света книга навистина доаѓа од Бог?“ изнесува проверки што важат за која било книга.
“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”
“а тебе само како милост на световите те пративме.”
Шест одговори, одговорени
Дамапада 276 — Патот, стих 276
“Вие самите мора да ја вршите работата; Остварените само го покажуваат патот.”
Наведено за
Буда само го покажал патот и ни рекол сами да одиме по него. Нему не му треба рангот на веровесник, а исламот нема што да додаде на она што тој го учел.
Одговорот
Муслиманите не му даваат на Буда никаков ранг и не му одземаат ниеден. Исламот вели дека нема никаков збор од Бог за него, и не го става ни над ни под никого. Она што го вели е дека Бог пратил упатство до секој народ, повикувајќи ги да Му служат на Аллах (﷾) и да го избегнуваат злото (16:36). Последното од него дошло со Мухамед (ﷺ). И Куранот вели дека секоја душа одговара за своите дела и никој не го носи товарот на друг (6:164). Каде води патот е прашањето што го разгледуваат другите будистички страници.
Каде завршува — Исламот го проверува учењето, а не човекот. Ниту го издига Буда до веровесник ниту го спушта до лажен учител.
Дамапада 183 — Будите, стих 183
“Да не се прави никакво зло; да се прифати доброто; да се прочисти својот ум: ова е поуката на Будите.”
Наведено за
Вашиот опоменувач до секој народ е само нашите Буди во секој век. Ние веќе се согласуваме, па нема ништо повеќе да се каже.
Одговорот
Сличноста е во идејата за многу учители низ времето. Во палиските текстови Буда е оној што се разбудил и го покажува патот. Во Дхамапада Буда вели дека знае сам и прашува чиј следбеник би требало да биде (353). Во исламот пратеникот прима Божји збор (18:110); Буда на палиските текстови не тврди таков. Сите тие повикувале кон истото: служете Му на Аллах (﷾) (16:36). Бидејќи исламот не именува ниеден во Индија, не вели дека Буда бил таков.
Каде завршува — Многу учители во многу векови е заедничка идеја. Што се учителите, и кој ги праќа, е местото каде двете се разликуваат.
Куран 21:85 — сура Ел-Енбија, ајет 85
“И спомни ги Исмаил и Идрис и Зулкифл, а сите тие беа трпеливи.”
Наведено за
Некои муслимани велат дека Буда бил Зулкифл, или дека Маитреја е Мухамед (ﷺ). Значи исламот сепак го почитува како веровесник.
Одговорот
Куранот го именува Зулкифл двапати, меѓу трпеливите и добрите, и не вели ништо за тоа каде живеел или кој бил неговиот народ. Ибн Кесир го пренесува како човек меѓу Израелците, а и тој и ет-Табари даваат преданија што го поврзуваат со Елисеј. Научниците се разликуваат дури и во тоа дали бил веровесник. Ништо во Куранот или во веродостојните преданија не го поврзува со Индија или со Буда, ниту го поврзува Маитреја со Мухамед (ﷺ). Затоа муслиманите не треба да го велат ниту едното, а оваа страница не го вели.
Каде завршува — Она што не е во Куранот или во веродостојно предание не се тврди. Исламот го вели само она што може да го каже со сигурност.
Куран 3:85 — сура Али Имран, ајет 85
“А тој што сака друга вера освен исламот, нема да му биде примена, и тој на оној свет ќе биде меѓу губитниците.”
Наведено за
Исламот вели дека само муслиманите се спасени, па мора да каже дека Буда е изгубен. Тоа тешко се совпаѓа со нарекувањето на него добар човек.
Одговорот
Муслиманите немаат никаков збор од Бог за самиот Буда, па не изрекуваат пресуда за него. Куранот вели дека Бог не праќа казна додека не дојде пратеник (17:15), и дека секој народ се суди праведно и не му се прави неправда (10:47). Вели и: „А тој што сака друга вера освен исламот, нема да му биде примена“ (3:85). Затоа исламот бара од секој читател што ја слушнал неговата порака да ја измери. Страницата „Што се случува со луѓето што никогаш не чуле за исламот или за Исус?“ го разгледува ова.
Каде завршува — Судот за секој човек е Божји. Куранот ветува праведност и никаква неправда.
Куран 5:48 — сура Ел-Маиде, ајет 48
“А тебе ти објавуваме Книга, со Вистината, да ги потврди книгите пред неа објавени и над нив да бдее. И ти суди им според тоа што го објавува Аллах и не следи ги желбите нивни, и не отстапувај од Вистината која ти доаѓа; на сите вас закон и правец ви пропишавме! А да сакаше Аллах, ќе ве направеше следбеници на една вера, но, Тој сака да ве искуша во тоа што ви го пропишува, затоа натпреварувајте се кој повеќе добрини ќе прави; кај Аллах сите ќе се вратите, па Тој ќе ве извести за тоа за што не се согласувавте.”
Наведено за
Мерењето на моето учење со Куранот не докажува ништо. Вие претпоставувате дека Куранот е вистинит.
Одговорот
Тоа е праведно, и муслиманите не бараат од вас да почнете од тоа. Мерат со Куранот затоа што го сметаат за Божји збор, но Куранот бара прво да биде испитан. Вели дека да дошол од кој било друг освен од Бог, во него би се нашле многу противречности (4:82). Го предизвикува оној што се сомнева да донесе сура слична на него (2:23). Страницата „Како да знаеме дали една света книга навистина доаѓа од Бог?“ дава проверки што важат за која било книга, вклучувајќи го и Куранот.
Каде завршува — Куранот бара да биде проверен пред да му се поверува. Муслиманите не бараат доверба.
Дамапада 223 — Гневот, стих 223
“Победи го гневот со добрина, злобата со доблест, скржавоста со давање, а лагите со вистина.”
Наведено за
Палиските текстови веќе учат добрина, вистина и самоконтрола. Не ми треба друга религија за тоа.
Одговорот
Исламот ја поздравува согласноста и го вели тоа јасно. Заповеда праведност и правење добро (16:90), и ви вели на злото да возвратите со подобро (41:34). Но доброто однесување не е целото прашање. Се прашува и кој нè создал, кој нè слуша и што следи по смртта, а Куранот одговара на нив. Секој пратеник повикувал заедно да Му се служи на Аллах (﷾) и да се избегнува злото (16:36). Исламот е тој целосен пат, со верувањето, обожувањето и карактерот како едно. Страницата за тоа зошто будист би го разгледал исламот го разгледува ова.
Каде завршува — Заедничката добрина е местото каде што почнува патот. Исламот додава Кому служиме, и целиот начин на живот што следи.
Гледишта
Будистичко учење (палиските текстови)
Будистички читател може да одговори од палиските текстови, кои теравада ги смета за збор на Буда. Буда укажува настрана од себе, а Будите се појавуваат во многу векови. Под прашање се ставаат и пресудата на исламот за немуслиманите и неговото користење на Куранот како мерило.
Дхамапада, текст на теравада, го прикажува Буда како вели дека неговите следбеници мора самите да ја вршат работата, а Будите само го покажуваат патот. Тој не тврдел никаква порака од создател, па ‘дали бил веровесник?’ е погрешно прашање.
Побивање
Да признаеме, а муслиманите не го нарекуваат веровесник. Тврдењето на Куранот е за тоа што направил Бог: пратил опоменувач до секој народ и именувал малкумина од нив. Дали некое учење е целосно се мери со Куранот, кој поканува на испитување.
Палиските текстови зборуваат за Буди во многу векови што даваат една поука (Дхамапада 183; Дига Никаја 14). Тоа е муслиманската идеја за опоменувач до секој народ, па муслиманите треба да го почитуваат Буда како веровесник.
Побивање
Сличноста е само во идејата за многу учители. Пратеникот во исламот е човек на кого Бог му го објавува Својот збор, и тој го повикува својот народ да Му служи на Аллах (﷾). Исламот не именува ниеден пратеник во Индија, па не може да каже дека Буда бил таков.
Некои муслимани велат дека Буда бил Зулкифл, или дека Маитреја, Буда што треба да дојде, е Мухамед (ﷺ). Значи исламот веќе го почитува како веровесник.
Побивање
Куранот го именува Зулкифл двапати и не му дава никакво место или народ. Ибн Кесир и ет-Табари даваат преданија што го поврзуваат со Елисеј, а Ибн Кесир го пренесува како еден од Израелците. Научниците се разликуваат во тоа дали бил веровесник. Ништо во Куранот или во веродостојните преданија не го поврзува со Буда, ниту Маитреја со Мухамед (ﷺ), па муслиманите не треба да го велат тоа.
Исламот вели дека вера друга освен исламот нема да биде примена (3:85). Значи исламот мора да каже дека Буда е изгубен.
Побивање
Муслиманите немаат никаков збор од Бог за самиот Буда, па не изрекуваат пресуда за него. Куранот вели дека Бог не праќа казна додека не дојде пратеник, и дека секој народ се суди праведно и не му се прави неправда. Судот е Божји.
Мерењето на моето учење со Куранот не докажува ништо, затоа што муслиманите претпоставуваат дека Куранот е вистинит.
Побивање
Муслиманите навистина го сметаат Куранот за Божји збор, но не бараат од вас да почнете од тоа. Куранот вели дека би покажувал многу противречности ако не е од Бог. И го предизвикува оној што се сомнева да донесе сура слична на него.
Исламското гледиште
Муслиманите не го нарекуваат Буда ниту веровесник ниту лажен учител. Бог пратил опоменувач до секој народ и не ги именувал сите, а Куранот не именува ниеден во Индија. Муслиманите не изрекуваат пресуда за човекот и секое учење го мерат со Куранот. Го повикуваат секого да ги испита Куранот и последниот пратеник, пратен до целото човештво. Верувањето, обожувањето и карактерот заедно прават еден начин на живот.
Куранот вели дека секој народ имал опоменувач, и дека секој пратеник го повикувал својот народ да Му служи на Аллах (﷾).
Бог не ја кажал приказната за секој пратеник, а Куранот не именува ниеден веровесник во Индија.
Затоа муслиманите ниту тврдат ниту негираат дека Буда бил пратеник. Немаат никаков збор од Бог за него, па не изрекуваат пресуда за него и зборуваат за него учтиво.
Куранот го именува Зулкифл без место или народ. Ибн Кесир го пренесува како еден од Израелците, тој и ет-Табари даваат преданија што го поврзуваат со Елисеј, а ниеден не го поврзува со Индија.
Муслиманите секое учење го мерат со Куранот. Она што се согласува со него е исправно каде и да се најде. Каде раните будистички текстови расправаат против Создател, исламот им одговара.
Куранот бара да биде испитан. Вели дека би содржел многу противречности ако не е од Бог, и го предизвикува оној што се сомнева да донесе сура слична на него.
Дхамапада го повикува слушателот да го победи гневот со добрина и да го прифати доброто. Куранот заповеда праведност и му вели на верникот да возврати на злото со подобро.
Мухамед (ﷺ) бил пратен до целото човештво, и како милост за сите суштества.