Краток одговор
Муслиманите веруваат во еден Бог, Аллах (﷾), Кој единствено треба да се обожува. Тој нема ортак, нема син и нема рамен. Веруваат во Неговите ангели. Веруваат во книгите што Тој ги објавил, онакви какви што секоја од нив првпат била дадена. Меѓу нив се Тевратот, Зебурот, Инџилот (Евангелието што го проповедал Исус) и Куранот. Веруваат во сите Негови веровесници, од Адам, преку Нух, Ибрахим, Муса и Исус, до Мухамед (ﷺ), последниот. Сите тие биле луѓе, и сите донеле една порака: обожувајте го само Аллах (﷾). Веруваат во Судниот ден, кога секој ќе биде оживеан и суден според своето верување и делата. И веруваат во Аллаховата (﷾) одредба: Тој знае и сака сè, додека секој човек е слободен да избира и одговара за тој избор. Исламот е целосен начин на живот. Верувањето е на прво место, и тоа ги обликува обожувањето, карактерот, семејството, работата и законот.
Целосно објаснување
Шесте столба на верувањето
Ангелот Џибрил еднаш дошол во човечки лик и го прашал Веровесникот (ﷺ) што е верувањето. Веровесникот (ﷺ) набројал шест работи. Тоа се верувањето во Аллах (﷾), Неговите ангели, Неговите книги, Неговите пратеници и Последниот ден. Шестото е верувањето во божествената одредба, нејзиното добро и нејзиното зло. Куранот ги набројува првите пет заедно. Вели дека верниците не прават разлика меѓу ниеден од Аллаховите (﷾) пратеници.
Омер ибн ел-Хаттаб пренесува дека еден странец во многу бела облека, без никаков знак од патување на него, седнал пред Веровесникот (ﷺ) и го прашал за исламот, иманот и совршенството во обожувањето. Прашан за иманот, Веровесникот рекол дека тоа е да се верува во Аллах, Неговите ангели, Неговите книги, Неговите пратеници и Судниот ден, и да се верува во божествената одредба, нејзиното добро и нејзиното зло. Потоа Веровесникот му рекол на Омер дека странецот бил Џибрил, кој дошол да ги поучи за нивната вера.
“Пратеникот верува во тоа што му се објавува од Господарот негов, и верниците, секој од нив верува во Аллах, и во мелеците Негови, и во Книгите Негови, и во Пратениците Негови: „Ние не правиме поделба меѓу Пратениците Негови“. И велат: „Слушаме и се покоруваме. Те молиме за прошка, Господару наш, Тебе ќе Ти се вратиме“.”
“Добродетелството не е во тоа да ги вртите вашите лица кон исток и запад, туку добродетели се тие кои веруваат во Аллах, во оној свет, во мелеците, во книгите, во веровесниците, и тие што од имотот свој, иако им е мил, им даваат на роднините, на сирачињата, на сиромашните, на патниците, на питачите, и за откуп од ропство, и тие што намазот (молитвата) го извршуваат и зекат даваат, и кои кога ќе ги преземат обврските свои, ги исполнуваат, и тие што се издржливи во немаштијата и во болеста, и за време на борба. Тоа се тие што се искрени и тоа се тие што се богобојазливи.”
“О, верници, верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, и во Книгата која Тој на Својот Пратеник му ја објавува и во Книгите кои претходно ги објавил. А тој што нема да верува во Аллах, и во мелеците Негови, и во Книгите Негови, и во Пратениците Негови, и во оној свет, тој далеку заталкал!”
| Верување во | Што значи |
|---|---|
| Аллах (﷾) | Еден Бог, без соучесник, без син и без рамен, Кој единствено се обожува. |
| Неговите мелеци | Почитувани созданија што го извршуваат она што Бог го наредува и никогаш не Му се непокорни. |
| Неговите книги | Тевратот, Зебурот, Инџилот и Куранот, како што секој бил прво објавен. |
| Неговите пратеници | Една порака до секој народ, од Адем до Мухамед (ﷺ), последниот: обожувајте Го само Бога. |
| Судниот ден | Сите се воскреснуваат и им се суди; ќе се види дури и добро или зло со тежина на атом. |
| Одредбата | Бог знае, запишува, сака и создава сè, а секој човек сепак е слободен да избира. |
Веровесникот (ﷺ) ги именувал овие шест кога мелекот Џибрил го прашал што е верата.
Тевхид: Аллах (﷾) е Еден
Тевхидот, единственоста на Аллах (﷾), е темелот на сè друго. Аллах (﷾) е Еден и Вечен. Тој не раѓа (нема потомство) и не е роден, и ништо не Му е слично. Никој освен Него не смее да се повикува во молитва или да се обожува. Секој пратеник пред Веровесникот (ﷺ) бил испратен со таа иста порака. Аллах (﷾) е блиску и му се одѕива на секој што Го повикува, без никој помеѓу. Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах (﷾) е помилостив кон Своите робови отколку мајката кон своето дете.
“Кажи: „Тој е Аллах, Еден е! Аллах е прибежиште секому! Не родил и не е роден, и никој не Му е рамен!“”
“Пред тебе ниту еден Пратеник не испративме, а да не му објавевме: „Нема бог освен Мене, затоа Мене обожувајте Ме!“”
“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”
Омер пренесува дека кај Веровесникот (ﷺ) биле доведени заробеници, меѓу кои и една жена чии гради биле полни со млеко; секогаш кога ќе најдела дете меѓу заробениците, го притискала до градите и го доела. Веровесникот прашал дали таа некогаш би го фрлила своето дете во оган. Рекле: не. Тој рекол: Аллах е помилостив кон Своите робови отколку оваа жена кон своето дете.
Ангелите и објавените книги
Ангелите се почитувани созданија што го извршуваат она што Аллах (﷾) го наредува и никогаш не Му се непослушни. Џибрил ја донел објавата на срцето на Веровесникот (ﷺ). Аллах (﷾) им објавил книги на Своите пратеници: Тевратот на Муса, Зебурот на Давуд, Инџилот на Исус и Куранот на Мухамед (ﷺ). Муслиманите веруваат во тие поранешни книги онакви какви што првпат биле објавени. Тие не биле сочувани онакви какви што биле дадени. Затоа Куранот, за кој Аллах (﷾) ветил дека ќе го чува од искривување, е мерилото според кое тие се судат. Страницата „Дали муслиманите веруваат во книгите што Бог им ги дал на Мојсеј и Исус?“ ова целосно го објаснува.
“Сета благодарност Му припаѓа на Аллах, Создателот на небесата и на Земјата, Кој мелеците со по две, три и четири крила ги прави пратеници; Тој на тоа што го создава му додава што сака, Тој, навистина, може сè.”
“О, вие кои верувате, себеси и семејствата свои вардете ги од Огнот чиешто гориво луѓето и камењата ќе бидат, и за кој строги и силни мелеци ќе се грижат, коишто на тоа што Аллах ќе им го заповеда нема да бидат непослушни, и кои тоа што ќе им се нареди ќе го извршат.”
“Кажи: „Кој му е непријател на Џибрил?“, а тој, со Аллахова волја, тебе Куранот на срцето ти го става, потврдувајќи ја вистинитоста на тоа претходно, како патоказ и радосна вест за верниците.”
“Тој ти ја објавува Книгата со Вистината, која ги потврдува претходните, а и Тевратот и Инџилот ги објавил”
“Ние ти објавуваме тебе како што му објавувавме на Нух и на веровесниците по него, а му објавивме и на Ибрахим, и на Исмаил, и на Исхак, и на Јакуб и на внуците, и на Иса, и на Ејуб, и на Јунус, и на Харун, и на Сулејман, а на Давуд му го дадовме Зебурот,”
“Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.”
“А тебе ти објавуваме Книга, со Вистината, да ги потврди книгите пред неа објавени и над нив да бдее. И ти суди им според тоа што го објавува Аллах и не следи ги желбите нивни, и не отстапувај од Вистината која ти доаѓа; на сите вас закон и правец ви пропишавме! А да сакаше Аллах, ќе ве направеше следбеници на една вера, но, Тој сака да ве искуша во тоа што ви го пропишува, затоа натпреварувајте се кој повеќе добрини ќе прави; кај Аллах сите ќе се вратите, па Тој ќе ве извести за тоа за што не се согласувавте.”
Рисалет: веровесниците
Рисалет значи веровесништво. Аллах (﷾) испратил пратеник кај секој народ, сите со една порака: служете Му на Аллах (﷾) и држете се подалеку од злото, односно од секој лажен бог. Муслиманите веруваат во сите нив, од Адам до Исус, и не прават разлика меѓу нив. Секој од нив бил човечко суштество, и ниеден не учествувал во Аллаховата (﷾) божественост. Муслиманските учени сметаат дека секогаш кога учењето на некој веровесник било искривено, Аллах (﷾) испраќал друг. Последниот бил Веровесникот (ﷺ), кого Куранот го нарекува Печат на веровесниците.
“Ние на секој народ Пратеник му испративме: „Само Аллах обожувајте Го, а тргнете се од тагутот!“ И меѓу нив имаше од тие коишто Аллах ги упатил, а и од тие што заслужиле да останат во заблуда. Затоа патувајте по светот за да видите како завршија тие што Пратениците за лага ги обвинуваа.”
“Кажете: „Ние веруваме во Аллах, и во тоа што ни се објавува, и во тоа што му беше објавено на Ибрахим, и на Исмаил, и на Исхак, и на Јакуб, и на внуците; и во тоа што му е дадено на Муса, и на Иса, и во тоа што им е дадено на веровесниците од Господарот нивен; ние не правиме никаква разлика меѓу нив и ние само Нему Му се покоруваме.“”
“Кажи: Јас сум човек како и вие, мене ми се објавува дека вашиот Бог е еден Бог. Па кој се надева на средба со Господарот свој, нека прави добри дела и во обожувањето на Господарот свој нека не Му припишува здруженик.”
“Мухамед не е татко никому од вашите луѓе, туку е Аллахов Пратеник и последен веровесник – а Аллах сè добро знае.”
Ахирет: животот по смртта
Секоја душа ќе ја вкуси смртта. На Судниот ден сите луѓе ќе бидат оживеани и во потполност ќе им биде платено за она што го правеле. Дури и тежина од атом добро или зло ќе биде видена. Кој ќе биде оддалечен од Огнот (Џехенемот) и воведен во Градината (Џенетот), успеал. Ова верување, што го поучувал Веровесникот (ﷺ), им дава тежина на секојдневните избори на муслиманот.
“Секое живо суштество смртта ќе ја вкуси и само на Судниот ден во потполност ќе ги добиете платите ваши! Па кој ќе биде од огнот оддалечен и во Џенетот воведен, успеал! А животот на овој свет е само лажно насладување!”
“тој што дури и трошка добро ќе стори – ќе го види, и тој што дури и трошка зло ќе стори – ќе го види!”
Божествената одредба и слободната волја
Муслиманските учени ја опишуваат одредбата во четири дела. Аллах (﷾) знае сè. Тој запишал сè што ќе се случи. Ништо не се случува ако Тој не го сака тоа. И Тој создал сè. Ова не го отстранува човечкиот избор. Куранот вели дека Аллах (﷾) им го покажал патот на луѓето. Секој е слободен да биде благодарен или неблагодарен, да верува или да одбие, и ќе одговара за тоа. Веровесникот (ﷺ) ја набројал одредбата меѓу шесте столба на верувањето.
“Ние навистина сè со мерка создаваме,”
“Нема неволја која ќе ја погоди Земјата и вас, а која не е, пред да ја дадеме, запишана во Книгата – тоа за Аллах е навистина лесно –”
“Ние на Вистинскиот пат му укажуваме, а негово е дали благодарен или неблагодарен ќе биде;”
“И кажи: „Вистината доаѓа само од Господарот ваш, па кој сака нека верува, а кој сака нека не верува!“ Ние на неверниците им подготвивме Оган чијшто пламен од сите страни ќе ги опфаќа; ако побараат помош, ќе им се помогне со течност слична на растопена ковина која лицата ќе ги испече. Колку ужасен напиток и колку грозно престојувалиште!”
Омер ибн ел-Хаттаб пренесува дека еден странец во многу бела облека, без никаков знак од патување на него, седнал пред Веровесникот (ﷺ) и го прашал за исламот, иманот и совршенството во обожувањето. Прашан за иманот, Веровесникот рекол дека тоа е да се верува во Аллах, Неговите ангели, Неговите книги, Неговите пратеници и Судниот ден, и да се верува во божествената одредба, нејзиното добро и нејзиното зло. Потоа Веровесникот му рекол на Омер дека странецот бил Џибрил, кој дошол да ги поучи за нивната вера.
Верување изјавено и живеено
Верувањето се изјавува со една реченица: нема бог освен Аллах (﷾), а Мухамед (ﷺ) е Аллахов (﷾) Пратеник. Таа ги спојува тевхидот и рисалетот. Веровесникот (ﷺ) рекол дека исламот е изграден на пет столба. Тоа се тоа сведочење, намазот, зекатот (годишната милостина), аџилакот и постот во Рамазан. Името ‘муслиман’, оној што Му се покорува на Аллах (﷾), го дал Самиот Аллах (﷾), а Куранот му го дава и на Ибрахим. Куранот вели дека и учениците на Исус рекле: ние сме муслимани. Зборот ‘христијанин’, напротив, се јавува само три пати во Новиот завет и никогаш во евангелијата на Новиот завет.
Ибн Омер пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека исламот е изграден на пет: да се посведочи дека нема бог освен Аллах и дека Мухамед е Аллахов Пратеник, да се клања намазот, да се дава зекатот, да се изврши аџилакот и да се пости месецот Рамазан.
“И борете се, поради Аллах, така како што треба да се борите! Тој вас ве избра и во верата ништо тешко не ви пропиша, во верата на вашиот предок Ибрахим. Аллах одамна муслимани ве нарекол, и во овој Куран, за Пратеникот да биде сведок против вас, и за вие да бидете сведоци против останатите луѓе. Затоа, намаз (молитва) извршувајте и зекат давајте и до Аллах цврсто држете се. Тој е вашиот Господар, па колку прекрасен Господар и колку прекрасен Помагач!”
“Ибрахим не беше ниту евреин ниту христијанин, туку беше вистински верник, муслиман. Тој не беше идолопоклоник!”
“А кога Иса почувствува дека тие не веруваат, рече: „Кои ќе ми бидат помошници на Аллаховиот пат?“ „Ние сме помагачи на Аллаховата вера!“ – рекоа учениците – Ние веруваме во Аллах, а ти биди сведок дека ние сме муслимани!”
“И откако го најде, го доведе во Антиохија. И се случи цела година да се собираат со црквата и да поучуваат многу народ. И учениците први пат во Антиохија се наречени христијани.”
Гледишта
Исламското гледиште
Верувањето почива на шест столба, што ги набројал Веровесникот (ﷺ) кога го прашал ангелот Џибрил. Тоа се Аллах (﷾), Неговите ангели, Неговите книги, Неговите пратеници, Последниот ден и божествената одредба. Три од нив се темелите: тевхид, рисалет и ахирет.
Веровесникот (ﷺ) го дефинирал верувањето. Тоа е верување во Аллах (﷾), Неговите ангели, Неговите книги, Неговите пратеници, Последниот ден и божествената одредба.
Аллах (﷾) е Еден, без ортак, син или рамен, и само Тој треба да се обожува.
Секој веровесник бил човек и ја донел истата порака, а Мухамед (ﷺ) е последниот од нив.
Сите луѓе ќе бидат оживеани и судени според своето верување и делата.
Аллаховата (﷾) одредба опфаќа сè, а сепак луѓето слободно избираат и одговараат за своите избори.