Краток одговор
Не на начинот на кој бил зачуван Куранот. Според сопствените хроники на будистите, монасите учењето на Буда го пренесувале само со помнење. Дури подоцна, во Шри Ланка, под кралот Ваттагамани, го запишале, за учењето да не се изгуби. Вилхелм Гајгер, кој преведе една хроника, го датира ова во првиот век пр.н.е., повеќе од четиристотини години по смртта на Буда. Една од нив, Дипавамса, вели дека долго пред тоа ривалски монаси ги менувале текстовите, ги преместувале говорите и составувале нови. Буда исто така им дозволил на монасите да ги учат неговите зборови секој на својот дијалект. Во своето сопствено писмо Буда дури вели дека вистинското учење ќе трае само петстотини години. Куранот бил запишуван како што доаѓал, од писари за време на животот на Веровесникот (ﷺ). Неговиот прв наследник го собрал во една книга.
Целосно објаснување
Учењето требало да биде Учителот
Пред да умре, Буда им рекол на своите монаси дека учењето и обуката што им ги дал ќе им бидат Учител по неговото заминување. Значи, сè зависело од тоа учењето да се зачува цело.
“Учењето и обуката што ви ги поучив и ви ги посочив ќе бидат ваш Учител по моето заминување.”
Пренесувано со помнење, запишано векови подоцна
Две хроники од Шри Ланка, Дипавамса и Махавамса, раскажуваат како биле чувани писмата. Монасите ги пренесувале трите збирки писма, наречени Типитака, и нивниот коментар со помнење. Во времето на владеењето на кралот Ваттагамани, монасите виделе дека луѓето отпаѓаат. Затоа се собрале и ги запишале писмата во книги, за учењето да трае. Вилхелм Гајгер, кој ја преведе Махавамса, смртта на Буда ја става околу 483 пр.н.е., приближен датум. Владеењето на овој крал го става во првиот век пр.н.е.
“Пред ова време, мудрите монаси (бхиккху) усно го пренесувале текстот на трите Питаки, а исто така и Аттхакатха. Во ова време, монасите што го согледаа пропаѓањето на создадените суштества се собраа и, за Верата да опстане долго време, ги запишаа (горенаведените текстови) во пишани книги.”
“Текстот на трите питаки и аттхакатха за нив најмудрите монаси (бхиккху) во поранешните времиња го пренесувале усно, но бидејќи видоа дека луѓето отпаѓаат (од верата), монасите се собраа и, за вистинското учење да опстане, ги запишаа во книги.”
Гајгер, преведувачот на хрониката, ја дава околу 483 пр.н.е. како веројатна година на смртта на Буда и нагласува дека датумот е само приближен. Почетокот на втората половина од владеењето на кралот Ваттагамани го става на крајот на 29 или на почетокот на 28 пр.н.е., а неговото враќање на престолот околу десет години порано според бројките на самата хроника.
Други верзии, според сопствениот извештај на хрониката
Дипавамса вели дека по Вториот собор, околу сто години по Буда, монаси што таа ги нарекува зли одржале ривалски Голем собор. Го промениле изворниот редослед и преместувале учења од едно место на друго. Измислиле и други учења, и друга Винаја, правилник на монасите, што само изгледале вистински. Хрониката брои седумнаесет такви школи во рок од двесте години по Буда. Својата школа ја нарекува единствената во која ништо не е испуштено и ништо не е додадено. Значи, според сопствената историја на Теравада, повеќе од една верзија на писмата се рецитирала долго пред која било да биде запишана.
“Кога првите сто години се наполнија и започна вториот век, се случи голем раскол, најжесток, во учењето на тхерите.”
“Монасите од Големиот собор утврдија учење спротивно (на вистинската Вера). Менувајќи ја изворната редакција, направија друга редакција. Пренесоа сути што припаѓаа на едно место (од збирката) на друго место; го уништија (вистинското) значење и Верата, во Винаја и во петте Збирки (на сути).”
“Отфрлајќи поединечни пасуси од сутите и од длабоката Винаја, составија други сути и друга Винаја што имаа (само) изглед (на вистинските).”
“Најодличната Тхеравада, која наликува на големо банјаново дрво, е целосното учење на Џина, без испуштања или додавања. Другите школи настанаа како што растат трни на дрвото. Во првиот век немаше раскол; во вториот век настанаа седумнаесетте еретички школи во верата на Џина.”
- Околу 483 пр.н.е.
Буда умира
Неговото учење треба да биде Учител на монасите по него.
- Набргу потоа
Првиот собор
Старешините даваат шест одговори за тоа кои помали правила ги отпуштил.
- Околу еден век потоа
Сопернички собор
Според описот на Дипавамса, монаси го менуваат редот и составуваат други говори.
- Првиот век пр.н.е.
Запишано во Шри Ланка
Под кралот Ватагамани, по векови пренесување преку меморијата.
Секој на својот дијалект
Правилникот на монасите раскажува за монаси од свештеничкиот сталеж што се пожалиле на други монаси. Монаси од многу потекла, рекле тие, го расипувале зборот на Будите повторувајќи го на своите дијалекти. Побарале да го стават во санскритски стих наместо тоа. Буда одбил. Му дозволил на секој монах да го учи неговиот збор на својот дијалект, како што го читале изразот преведувачите од деветнаесеттиот век. Значи, од почетокот учењето патувало во повеќе од еден облик на говор.
“Во сегашно време, Господи, монаси што се разликуваат по име, по лоза, по раѓање, по семејство, се повлекле (од светот). Тие го расипуваат зборот на Будите (повторувајќи го) на својот дијалект. Дозволи ни, Господи, зборот на Будите да го ставиме во (санскритски) стих.”
“Не смеете, о монаси, зборот на Будите да го ставате во (санскритски) стих. Кој и да го направи тоа, ќе биде виновен за дукката. Ви дозволувам, о монаси, зборот на Будите да го учите секој на својот дијалект.”
Правила што ги отпуштил, но никој не знаел кои
Пред да умре, Буда рекол дека по неговото заминување монасите можат, ако сакаат, да ги укинат помалите и споредните правила за обука. На првиот собор, одржан набргу по неговата смрт, Ананда им го кажал ова на постарите монаси. Тие прашале дали го прашал Буда кои се тие правила. Не го прашал. Постарите тогаш дале шест различни одговори. На крајот Маха Кассапа направил соборот да го задржи секое правило како што било поставено, а постарите му рекле на Ананда да признае грешка затоа што не прашал. Значи, на првиот собор неговите најблиски следбеници не можеле да кажат што опфаќала неговата прошталната дозвола.
“Ако сака, по моето заминување Сангха може да ги укине помалите и споредните правила за обука.”
“‘Благословениот, господа, во времето на своето заминување, ми рече вака: „Кога ќе ме нема, Ананда, нека Сангха, ако посака, ги укине сите помали и споредни правила.“’ ‘Дали тогаш, почитуван Ананда, го праша Благословениот кои беа помалите и споредните правила?’ ‘Не, господа.’”
“Некои тхери тогаш рекоа дека сите правила освен четирите параџики; други дека сите освен тие и тринаесетте самгхадисеси; други дека сите освен тие и двете анијати; други дека сите освен тие и триесетте нисаггији; други дека сите освен тие и деведесет и двете пачиттији; други дека сите освен тие и четирите патидесанији се помали и споредни правила.”
“Ако времето ѝ се чини соодветно на Сангха, без да пропишува она што не е пропишано и без да укинува она што е пропишано, нека ги прифати и секогаш нека се раководи според правилата онака како што се поставени. Ова е одлуката.”
“‘Лошо постапи, пријателе Ананда, што не го праша Благословениот кои беа помалите и споредните правила. Признај ја својата грешка.’ ‘Од заборавност, господа, не го прашав тоа Благословениот. Не гледам грешка во тоа. Сепак, од довербата во вас, го признавам тоа како грешка.’”
Вистинско учење што ќе трае петстотини години
Во еден од Нумерираните говори Буда вели дека ако на жените не им било дозволено да станат монахињи, вистинското учење би траело илјада години. Бидејќи им било дозволено, ќе трае само петстотини години. Гајгер смртта на Буда ја става околу 483 пр.н.е. Според тој датум, дури и илјада години истекле во шестиот век н.е. Значи, или предвидувањето на Буда не се остварило, или, според неговите сопствени зборови, вистинското учење веќе го нема.
“Ананда, ако жените не го беа добиле повлекувањето од животот на лаик во бездомништво во учењето и обуката што ги објави Остварениот, духовниот живот ќе траеше долго. Вистинското учење ќе останеше илјада години. Но бидејќи го добија повлекувањето, сега духовниот живот нема да трае долго. Вистинското учење ќе остане само петстотини години.”
Гајгер, преведувачот на хрониката, ја дава околу 483 пр.н.е. како веројатна година на смртта на Буда и нагласува дека датумот е само приближен. Почетокот на втората половина од владеењето на кралот Ваттагамани го става на крајот на 29 или на почетокот на 28 пр.н.е., а неговото враќање на престолот околу десет години порано според бројките на самата хроника.
Проверка што секој читател може да ја примени
Поставете три прашања за кое било писмо. Дали било запишано додека оној што го донел бил жив, од луѓе што го слушнале од него? Дали било проверено со него додека бил жив? И дали записот на сопствената заедница вели дека делови биле изменети? Според сопствените хроники, палискиот канон бил пренесуван со помнење со векови, се рецитирале ривалски верзии, а запишувањето дошло долго по Буда.
“Пред ова време, мудрите монаси (бхиккху) усно го пренесувале текстот на трите Питаки, а исто така и Аттхакатха. Во ова време, монасите што го согледаа пропаѓањето на создадените суштества се собраа и, за Верата да опстане долго време, ги запишаа (горенаведените текстови) во пишани книги.”
“Монасите од Големиот собор утврдија учење спротивно (на вистинската Вера). Менувајќи ја изворната редакција, направија друга редакција. Пренесоа сути што припаѓаа на едно место (од збирката) на друго место; го уништија (вистинското) значење и Верата, во Винаја и во петте Збирки (на сути).”
Гајгер, преведувачот на хрониката, ја дава околу 483 пр.н.е. како веројатна година на смртта на Буда и нагласува дека датумот е само приближен. Почетокот на втората половина од владеењето на кралот Ваттагамани го става на крајот на 29 или на почетокот на 28 пр.н.е., а неговото враќање на престолот околу десет години порано според бројките на самата хроника.
Што вели Куранот и што покажува записот
Куранот вели дека Бог ја спуштил Опомената и дека ќе бдее над неа, и дека лагата не може да ѝ пријде. Зејд ибн Сабит ја запишувал објавата за Веровесникот (ﷺ). Џибрил го преминувал целиот Куран со него секоја година, а двапати во годината кога тој умрел. По неговата смрт, Ебу Бекр, првиот водач по него, му наредил на Зејд да ги собере запишаните делови и запаметениот текст во еден том.
“Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.”
“лагата не може да ѝ пријде од која било страна, таа е Објава од Мудриот и за благодарност достојниот.”
Зејд ибн Сабит пренесува дека откако многумина што го знаеле Куранот напамет биле убиени кај Јемама, Ебу Бекр го замолил да го собере Куранот во еден том, потсетувајќи го дека тој ја запишувал објавата за Аллаховиот Пратеник. Зејд го собрал од запишани парчиња и од меморијата на луѓето, а довршениот примерок поминал од Ебу Бекр кај Омер, а потоа кај Хафса.
Ебу Хурејре пренесува дека Џибрил го преминувал Куранот со Веровесникот (ﷺ) еднаш секоја година, а двапати во годината кога тој умрел.
Вообичаените одговори
Сахих ал-Бухари 4986 — Китаб Федаил ел-Куран (Вредностите на Куранот), хадис 4986
Зејд ибн Сабит пренесува дека откако многумина што го знаеле Куранот напамет биле убиени кај Јемама, Ебу Бекр го замолил да го собере Куранот во еден том, потсетувајќи го дека тој ја запишувал објавата за Аллаховиот Пратеник. Зејд го собрал од запишани парчиња и од меморијата на луѓето, а довршениот примерок поминал од Ебу Бекр кај Омер, а потоа кај Хафса.
Наведено за
И Ебу Бекр наредил Куранот да се собере откако биле убиени рецитатори. Муслиманите своето писмо го запишале за да не се изгуби, исто како монасите.
Одговорот
Куранот веќе бил запишан во делови како што доаѓал, за време на животот на Веровесникот (ﷺ), од писари како Зејд. Ебу Бекр наредил тие запишани делови да се соберат во еден том, проверен со луѓето што го знаеле напамет, набргу по смртта на Веровесникот (ﷺ). Монасите, според сопствените хроники, немале ништо запишано со векови.
Каде завршува — Куранот бил собран од она што било запишано за време на животот на Веровесникот (ﷺ). Палискиот канон првпат бил запишан векови по Буда.
Куран 33:63 — сура Ел-Ахзаб, ајет 63
“Луѓето те прашуваат за Крајот на светот; кажи: „Тоа само Аллах го знае!“ А ти не знаеш, можеби Крајот на светот е блиску!”
Наведено за
И Куранот вели дека Часот е блиску, а не дошол.
Одговорот
Куранот вели дека знаењето за тоа кога ќе дојде Часот е само кај Бог, и дека можеби е блиску. Не дава датум. Буда дал број: вистинското учење ќе остане петстотини години.
Каде завршува — Куранот не определил датум за Часот. Буда определил рок, и тој поминал.
Гледишта
Тхеравада будист
Монасите биле обучени рецитатори што ги пееле текстовите заедно. Значи, помнењето верно ги чувало текстовите додека не биле запишани. Буда исто така дал проверка за секое учење за кое се вели дека е негово.
Монасите ги пренесувале текстовите со помнење со голема грижа, и ги запишале само за да не се изгубат. Ништо не било изменето.
Побивање
Истата хроника вели дека еден ривалски собор на монаси го променил изворниот редослед, преместувал учења, и измислил други учења и друга Винаја, правилник на монасите. Значи, помнењето не чувало еден текст. Чувало повеќе, а Теравада вели дека само нејзиниот е вистински.
Буда дал проверка: учењето за кое се вели дека е негово мора да одговара на говорите и да се појавува во обуката. Палискиот канон ја поминува.
Побивање
Таа проверка проверува нов збор наспроти текстовите што заедницата веќе ги има. Не може да покаже дека тие текстови биле зачувани непроменети. А хрониките раскажуваат за ривалски школи, секоја со свои текстови.
‘На својот дијалект’ значи на сопствениот јазик на Буда, па учењето останало на еден јазик.
Побивање
Што и да значела одлуката, жалбата зад неа покажува што веќе се случувало. Монаси од многу потекла го повторувале зборот на Будите на своите дијалекти, а други велеле дека го расипуваат.
Соборот го задржал секое правило, па ништо што Буда поставил не било изгубено.
Побивање
Дозволата никогаш не била искористена, бидејќи никој не знаел што опфаќа: постарите дале шест различни одговори. Основач чија проштална дозвола неговите најблиски следбеници не можеле да ја разберат не оставил утврден закон. Куранот вели дека Бог ја усовршил верата, а Омер рекол дека тој ајет бил објавен на Арафат, додека Веровесникот (ﷺ) бил жив. Значи, верата била целосна пред тој да умре.
Буда поставил осум правила на почит како насип, заштита. Преку нив вистинското учење сепак би траело полните илјада години.
Побивање
Дури и илјада години, бројани од околу 483 пр.н.е., завршиле во шестиот век н.е. Денес е долго по рокот што го дал Буда, според кое било броење.
Петстотините години се само првата фаза на долго опаѓање. Самото учење е сè уште тука.
Побивање
Зборовите се дека вистинското учење ќе остане само петстотини години. Ако е сè уште тука, тие зборови не се оствариле. Ако го нема, будистите денес го немаат.
Што покажува записот
Според сопствените хроники на Теравада, писмата биле пренесувани со помнење со векови. Биле запишани во Шри Ланка во првиот век пр.н.е., откако веќе се рецитирале ривалски верзии.
Дипавамса и Махавамса велат дека монасите ја пренесувале Типитака усно. Ја запишале во времето на владеењето на кралот Ваттагамани.
Гајгер смртта на Буда ја става околу 483 пр.н.е., приближен датум, а владеењето на Ваттагамани во првиот век пр.н.е.
Дипавамса вели дека еден ривалски собор ја изменил изворната редакција и составил други говори и друга Винаја.
Винаја вели дека постарите на првиот собор не можеле да се согласат кои правила се помалите и споредните. Затоа ги задржале сите.
Буда вели дека вистинското учење ќе остане само петстотини години, наместо илјада.
Исламското гледиште
Куранот бил запишуван како што бил објавуван, проверуван со Веровесникот (ﷺ) секоја година, и собран во еден том од неговиот прв наследник. Бог ветил дека ќе бдее над него.
Куранот вели дека Бог ја спуштил Опомената и дека ќе бдее над неа, и дека никаква лага не може да ѝ пријде.
Зејд ибн Сабит ја запишувал објавата за Веровесникот (ﷺ). Подоцна го собрал Куранот во еден том за Ебу Бекр.
Џибрил го преминувал Куранот со Веровесникот (ﷺ) еднаш секоја година, а двапати во годината кога тој умрел.
Куранот вели дека Бог ја усовршил верата и ја надополнил Својата благодат. Омер рекол дека ајетот бил објавен на Арафат, за време на животот на Веровесникот (ﷺ).