Краток одговор
Не. Постои еден Куран, што се учи на мал број одобрени начини. Веровесникот (ﷺ) рекол дека бил објавен за да се учи на седум начини, наречени ахруф. Го рекол тоа кога двајца асхаби ја проучиле истата сура различно, а тој ги одобрил двата начина. Начините биле дадени како олеснување, за секој да може да учи на начинот што му е полесен. Денес повеќето муслимани го учат читањето наречено Хафс. Многумина во Северна и Западна Африка учат Верш. Двете се разликуваат во самогласките, звуците и мал број зборови. Во првата сура, едното чита ‘Господар на Судниот ден’, а другото ‘Цар’. Двете се вистинити за Бога. Ниту едно читање не му противречи на друго и ниту едно не менува верување: ни за Бога, ни за Исус, ни за ахиретот. Одговорот на исламот е еден Куран, поучуван од самиот Веровесник (ﷺ).
Целосно објаснување
Што рекол Веровесникот (ﷺ)
Омер, асхаб на Веровесникот (ﷺ), слушнал друг асхаб како учи една сура поинаку од начинот на кој тој ја научил. Го довел човекот кај Веровесникот (ﷺ). Веровесникот (ﷺ) им дал на двајцата да учат и за двата начина рекол дека така била објавена. Потоа рекол дека Куранот бил објавен за да се учи на седум начини, па нека учат на кој било начин што им е полесен. Омер речиси го зграпчил човекот за време на неговиот намаз. Тоа покажува колку внимателно слушале асхабите: секоја промена во изразот веднаш била оспорувана. Ел-Бухари е збирка на веродостојни хадиси, преданија за зборовите и делата на Веровесникот (ﷺ). Во друго предание таму, Веровесникот (ﷺ) вели дека постојано барал од Џибрил повеќе, сè додека Куранот не му бил проучен на седум начини.
Омер го слушнал Хишам ибн Хаким како ја учи сурата Ел-Фуркан поинаку од начинот на кој тој ја научил и го довел кај Веровесникот (ﷺ). Веровесникот му рекол на секој од нив да учи, за двете читања рекол дека сурата е објавена така, и рекол дека Куранот е објавен за да се учи на седум начини, па учете го она што е полесно.
Ибн Аббас пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Џибрил најпрвин му го учел Куранот на еден начин, а тој постојано барал повеќе сè додека Џибрил не го проучил на седум начини.
Пример за една разлика
Во читањето Хафс, четвртиот ајет од првата сура Бога Го нарекува маалики, со долго а: Господар на Судниот ден. Во читањето Верш истиот збор се чита малики, со кратко а: Цар на Судниот ден. Осман бил третиот халиф (водач на муслиманите) по Веровесникот (ﷺ). Тој наредил да се направат преписи на Куранот и да се испратат во покраините. Во тие преписи двата се еден напишан збор. Раното писмо не ја означувало долгата самогласка. Двата Го опишуваат истиот Бог, и секој е вистинит за Него. Повеќето разлики меѓу читањата се од овој вид, или помали: самогласка, точка на буква или начинот на кој се изговара еден звук.
“Владетелот на Судниот ден.”
Детално ги споредува преносите на Куранот Хафс и Верш. Наоѓа дека речиси сите нивни разлики се во самогласките и во точките што ги разликуваат буквите со ист облик, и дека многу малку од нив прават некаква значајна разлика во значењето. Заклучува дека преносот на Куранот по Мухамед (ﷺ) бил во суштина непроменлив: постоел еден единствен текст, и ништо значајно не можело да се извади од него или да се стави во него.
Енес пренесува дека Хузејфе ибн ел-Јеман, вознемирен од тоа колку војниците од Сирија и Ирак се разликувале во учењето на Куранот, го поттикнал Осман да го спаси уметот пред тој да се раздели околу својата Книга како што се разделиле Евреите и христијаните. Осман ги позајмил собраните листови што ги чувала Хафса, им наредил на Зејд ибн Сабит и на тројца мажи од Курејшите да ги препишат, велејќи им на тројцата дека секаде каде што ќе се разликуваат со Зејд, треба да пишуваат на дијалектот на Курејшите, на кој е објавен Куранот, ѝ ги вратил листовите, испратил по еден примерок во секоја покраина и наредил сиот друг пишан куранскиот материјал да биде изгорен.
| Читање | Зборот | Значење |
|---|---|---|
| Хафс | маалики | Господарот на Судниот ден |
| Варш | малики | Царот на Судниот ден |
Во примероците на Осман двата се еден запишан збор, и двата се вистинити за Бога.
Што покажала една подробна споредба
Адријан Брокет, академик што пишувал во 1988 година, подробно ги споредил Хафс и Верш. Утврдил дека многу малку од нивните разлики воопшто го менуваат значењето. Заклучил дека постоел еден текст на Куранот. Заклучил и дека ништо значајно не било извадено од него или ставено во него по Мухамед (ﷺ).
Детално ги споредува преносите на Куранот Хафс и Верш. Наоѓа дека речиси сите нивни разлики се во самогласките и во точките што ги разликуваат буквите со ист облик, и дека многу малку од нив прават некаква значајна разлика во значењето. Заклучува дека преносот на Куранот по Мухамед (ﷺ) бил во суштина непроменлив: постоел еден единствен текст, и ништо значајно не можело да се извади од него или да се стави во него.
Како настанале читањата
Веровесникот (ﷺ) му дозволил на секој асхаб да учи на кој било од објавените начини што му бил полесен. Затоа секој асхаб учел онака како што бил поучен и ги поучувал своите ученици на ист начин. Кога асхабите се населиле во Мека, Медина, Куфа, Басра и Дамаск, секој град почнал да учи онака како што учеле неговите учители. Читањето е именувано по мајстор-учач познат по еден таков начин на учење, пренесен со неговиот синџир. Нафи од Медина е еден: Верш го пренел неговото читање. Асим од Куфа е друг: Хафс го пренел неговото. Ибн Муџахид именувал седум такви учачи во десеттиот век. Подоцнежните научници, а пред сè Ибн ел-Џезери, признале уште тројца, со што се добиени десетте читања што се поучуваат денес.
Омер го слушнал Хишам ибн Хаким како ја учи сурата Ел-Фуркан поинаку од начинот на кој тој ја научил и го довел кај Веровесникот (ﷺ). Веровесникот му рекол на секој од нив да учи, за двете читања рекол дека сурата е објавена така, и рекол дека Куранот е објавен за да се учи на седум начини, па учете го она што е полесно.
Ибн ел-Џезери го дава читањето на Нафи од Медина во преданијата на Калун и Верш. Во ајетот каде што Мојсеј му одговара на фараонот (17:102), запишува дека ел-Кисаи чита ‘јас знам’ (ле-кад ʻалимту) таму каде што другите учачи имаат ‘ти знаеш’ (ле-кад ʻалимте). Во 49:6 и двапати во 4:94, Хамза, ел-Кисаи и Халеф читаат ‘уверете се’ (фе-тесеббету) таму каде што другите имаат ‘проверете’ (фе-тебејјену).
Ибн ел-Џезери ги изнесува синџирите на читањето на Асим од Куфа (поч. 745 н.е.), кое го пренел Хафс. Хафс го научил од Асим. Асим учел од Ебу Абдурахман ес-Сулеми, Зирр ибн Хубејш и Ебу Амр еш-Шејбани, кои учеле од Абдулах ибн Месуд. Ес-Сулеми и Зирр учеле и од Осман и Али, а ес-Сулеми од Убеј ибн Кеʻб и Зејд ибн Сабит. Овие асхаби го научиле од Веровесникот (ﷺ). Асим го водел подучувањето на Куранот во Куфа по ес-Сулеми. Ибн ел-Џезери наведува десетици патишта по кои читањето стигнало до него.
Покажува како багдадскиот научник Ибн Муџахид (починал 936 н.е.) избрал седум учачи на Куранот како стандардни на почетокот на десеттиот век, и како тој избор бил прифатен.
Стандардното класично дело за читањата. Утврдува дека едно читање се прифаќа како Куран само ако одговара на пишаниот облик на еден од примероците на Осман, е исправен арапски јазик и има исправен синџир на пренесување до Веровесникот (ﷺ). Забележува дека седумте учачи што ги избрал Ибн Муџахид не се исто што и седумте ахруф од хадисот, и дека сите читања што ги исполнуваат овие услови се прифатени како Куран.
Две страни на една вистина
Некои разлики додаваат значење без да го менуваат. Кога Мојсеј му ги покажува знаците на фараонот, повеќето читања го прикажуваат Мојсеј како вели: ти добро знаеш дека ова не го спуштил никој друг освен Господарот на небесата и на земјата. Во читањето на ел-Кисаи, Мојсеј вели: јас добро знам. Фараонот ја знаел вистината што ја негирал, а Мојсеј бил сигурен во неа. Двете се вистинити. Во друг ајет, на верниците што слушаат вест од грешник им е речено да ја проверат; во други читања им е речено да се уверат во неа. Должноста е иста во двата израза.
“А Муса одговори: „Ти добро знаеш дека ова не го дал никој друг туку Господарот на небесата и на Земјата, како јасни знаци, и јас мислам дека ти, о, фараону, сигурно ќе настрадаш.“”
“О, верници, ако некој грешник ви донесе некаква вест, добро проверете ја, не знаејќи некому зло да не му направите, па, заради тоа што сте го сториле да се покаете.”
Ибн ел-Џезери го дава читањето на Нафи од Медина во преданијата на Калун и Верш. Во ајетот каде што Мојсеј му одговара на фараонот (17:102), запишува дека ел-Кисаи чита ‘јас знам’ (ле-кад ʻалимту) таму каде што другите учачи имаат ‘ти знаеш’ (ле-кад ʻалимте). Во 49:6 и двапати во 4:94, Хамза, ел-Кисаи и Халеф читаат ‘уверете се’ (фе-тесеббету) таму каде што другите имаат ‘проверете’ (фе-тебејјену).
Седумте начини и седумте читања
Седумте начини од хадисот не се исто што и седумте читања именувани подоцна. Тие седум учачи ги избрал багдадскиот научник Ибн Муџахид на почетокот на десеттиот век, од читањата што тогаш се поучувале. Муслиманските научници се разликуваат во тоа што точно биле седумте начини. Се согласуваат за тестот за секое прифатено читање. Мора да одговара на пишаниот облик на преписите на Осман. Мора и да се враќа кај Веровесникот (ﷺ) преку веродостоен синџир на учачи.
Покажува како багдадскиот научник Ибн Муџахид (починал 936 н.е.) избрал седум учачи на Куранот како стандардни на почетокот на десеттиот век, и како тој избор бил прифатен.
Стандардното класично дело за читањата. Утврдува дека едно читање се прифаќа како Куран само ако одговара на пишаниот облик на еден од примероците на Осман, е исправен арапски јазик и има исправен синџир на пренесување до Веровесникот (ﷺ). Забележува дека седумте учачи што ги избрал Ибн Муџахид не се исто што и седумте ахруф од хадисот, и дека сите читања што ги исполнуваат овие услови се прифатени како Куран.
Енес пренесува дека Хузејфе ибн ел-Јеман, вознемирен од тоа колку војниците од Сирија и Ирак се разликувале во учењето на Куранот, го поттикнал Осман да го спаси уметот пред тој да се раздели околу својата Книга како што се разделиле Евреите и христијаните. Осман ги позајмил собраните листови што ги чувала Хафса, им наредил на Зејд ибн Сабит и на тројца мажи од Курејшите да ги препишат, велејќи им на тројцата дека секаде каде што ќе се разликуваат со Зејд, треба да пишуваат на дијалектот на Курејшите, на кој е објавен Куранот, ѝ ги вратил листовите, испратил по еден примерок во секоја покраина и наредил сиот друг пишан куранскиот материјал да биде изгорен.
Одговара на запишаниот облик на примероците на Осман
Води до Веровесникот (ﷺ) преку исправен синџир на учачи
Еден Куран во секоја џамија
Бидејќи секое прифатено читање е Куранот, муслиманот може да учи кое било од нив во намазот. Муслиманот може да клања и зад имам (човекот што го предводи намазот) што учи друго. Муслиман од Каиро, каде што се учи Хафс, и муслиман од Казабланка, каде што се учи Верш, можат да клањаат еден до друг без тешкотија. Куранот вели дека е направен лесен за паметење, а читањата се дел од тоа олеснување.
Стандардното класично дело за читањата. Утврдува дека едно читање се прифаќа како Куран само ако одговара на пишаниот облик на еден од примероците на Осман, е исправен арапски јазик и има исправен синџир на пренесување до Веровесникот (ﷺ). Забележува дека седумте учачи што ги избрал Ибн Муџахид не се исто што и седумте ахруф од хадисот, и дека сите читања што ги исполнуваат овие услови се прифатени како Куран.
“И Ние Куранот го направивме лесен за поука – па има ли некој да прими поука?”
Што велат критичарите и одговорите
Сахих ал-Бухари 4992 — Китаб Федаил ел-Куран (Вредностите на Куранот), хадис 4992
Омер го слушнал Хишам ибн Хаким како ја учи сурата Ел-Фуркан поинаку од начинот на кој тој ја научил и го довел кај Веровесникот (ﷺ). Веровесникот му рекол на секој од нив да учи, за двете читања рекол дека сурата е објавена така, и рекол дека Куранот е објавен за да се учи на седум начини, па учете го она што е полесно.
Наведено за
Омер и Хишам ибн Хаким, двајца асхаби, ја проучиле истата сура различно, па од самиот почеток немало еден Куран.
Одговорот
Двајцата мажи своето учење го научиле од самиот Веровесник (ﷺ), а тој ги потврдил двете како објавени. Разликата не била искривување најдено подоцна. Ја поучувал Веровесникот (ﷺ), од објавата. Двете учења биле истата сура со истата содржина.
Каде завршува — Разликата што ја поучувал самиот Веровесник (ﷺ) е дел од објавата, а не промена на неа.
Куран 1:4 — сура Ел-Фатиха, ајет 4
“Владетелот на Судниот ден.”
Наведено за
Хафс чита ‘Господар’, а Верш чита ‘Цар’, па зборовите на Куранот се изменети.
Одговорот
Двете читања се еден напишан збор во преписите на Осман. Двете се учат со непрекинати синџири до Веровесникот (ﷺ). Господар на Судниот ден и Цар на Судниот ден се двата вистинити за Бога, и ниту едното не му противречи на другото. Повеќето други разлики се од ист вид или помали: самогласка, буква или понекогаш краток збор како ‘и’. Во тој случај, самите преписи што Осман ги испратил во различни градови се разликувале по таа буква. Ниту една не му противречи на друго читање ниту менува верување.
Каде завршува — Читањата се еден Куран што се учи на одобрени начини. Не се различни верзии.
Гледишта
Христијански критичари
Некои христијански апологети тврдат дека печатените Курани во Хафс и Верш се разликуваат, па муслиманите не можат да тврдат дека имаат еден, непроменет текст.
Читањата Хафс и Верш се разликуваат во одреден број зборови, како и во самогласките и изговорот.
Побивање
Исламот се согласува дека мал број зборови се разликуваат. Една подробна споредба утврдила дека многу малку од овие разлики го менуваат значењето. Таму каде што некоја го менува, двете читања биле објавени и ниту едно не му противречи на другото, како што и ‘Господар’ и ‘Цар’ се вистинити за Бога.
Овие разлики покажуваат дека постојат различни Курани, како што постојат различни Библии.
Побивање
Тоа не се ривалски текстови. Секое прифатено читање одговара на пишаниот облик на преписите на Осман, и ниту едно не му противречи на друго. Самиот Веровесник (ﷺ) одобрил повеќе од еден начин, па муслиманот може да клања зад имам што учи кое било од нив.
Раните критичари на хадисот го нарекувале Хафс, чие читање го користат повеќето муслимани, лажго. Значи, Куранот што го читаат повеќето муслимани доаѓа преку несигурен човек.
Побивање
Тие критичари ги оценувале неговите хадиси, што е друга вештина. Ез-Зехеби, стручњак за пренесувачите од 14 век, го нарекол точен во Куранот, а слаб во хадисот. Дури и Јахја ибн Меин, кој не им верувал на неговите хадиси, неговото учење го ставал над учењето на Шуʻбе. А текстот не се потпира на Хафс. Шуʻбе учел од истиот учител, Асим, а нивните читања се разликуваат само во мали точки на звук и правопис. Бирминемските листови, направени пред да се роди Хафс, го носат денешниот текст.
Исламското гледиште
Веровесникот (ﷺ) го поучувал Куранот на повеќе од еден начин, по објава, како олеснување за својот народ. Читањата што се учат денес сите се враќаат кај него. Секое одговара на пишаниот облик на еден од преписите на Осман, и ниту едно не му противречи на друго.
Веровесникот (ﷺ) одобрил две различни учења на истата сура и рекол дека Куранот бил објавен на седум начини.
Веровесникот (ﷺ) постојано барал Куранот да се учи на повеќе начини и добил седум. Им рекол на своите асхаби да учат на кој било што им е полесен.
Речиси сите разлики меѓу Хафс и Верш се во самогласките и точките на буквите, а многу малку влијаат на значењето.
Едно читање се прифаќа како Куран само ако ги исполнува трите тестови. Одговара на пишаниот облик на еден од преписите на Осман. Е исправен арапски. Има веродостоен синџир на учачи до Веровесникот (ﷺ).