Краток одговор
Куранот вели дека чистото млеко излегува од меѓу содржината на стомакот и крвта, и тоа го нарекува знак (16:66). Ајетот му бил објавен на Веровесникот Мухамед (ﷺ) во Арабија во седмиот век. Најдоброто знаење на тоа време велело дека млекото е изменета крв. Аристотел, а по него и Гален, грчки лекар во Рим, учеле дека млекото е сварена крв. Куранот не го вели тоа. Млекото го нарекува чисто, нешто одделно од двете. Денес знаеме дека храната се разградува во цревата, а нејзините хранливи материи преминуваат во крвта. Крвта ги носи до вимето, каде сопствените клетки на жлездата го прават млекото. Ништо научено оттогаш не му противречи на ајетот, а тој не ја повторил грешката на своето време. Ајетот е знак, што нè повикува да размислиме за Оној Кој изведува чисто млеко од меѓу двете.
Целосно објаснување
Што вели стихот
Куранот го нарекува млекото знак од кој треба да се учи. Вели дека млекото доаѓа од меѓу две нешта, фертх и крв, и дека излегува чисто. Арапскиот фертх значи содржината на стомакот на животното. Двајца класични коментатори (научници што го објаснуваат Куранот) го велат истото: ел-Куртуби, од 13 век, и ел-Бегави, од 12 век. Го објаснуваат како материјата во стомакот, што повеќе не се нарекува фертх откако ќе излезе. Двајцата пренесуваат и едно објаснување припишано на Ибн Абас, братучед и асхаб на Веровесникот (ﷺ). Во ова објаснување, храната во стомакот се раздвојува на измет, млеко и крв. Тоа е објаснување за тоа како, кое самиот ајет не го дава. Ајетот вели само дека чистото млеко доаѓа од меѓу двете. Значи ајетот именува две нешта меѓу кои се наоѓа млекото. Вели дека млекото е одделно од двете.
“Навистина имате поука во вашиот добиток: Ние ви даваме да го пиете чистото млеко кое се наоѓа во внатрешноста на нивните тела, а настанува во внатрешните органи и крвта, вкусно за тие што го пијат.”
Фертх го објаснува како изметната материја што слегува во стомакот (буражот), и вели дека откако ќе излезе, повеќе не се нарекува фертх. Вели дека ајетот го насочува вниманието кон големата Божја моќ во изведувањето на чистото млеко од меѓу фертхот и крвта.
Фертх го објаснува како тешката материја во стомакот (буражот), и вели дека откако ќе го напушти стомакот не се нарекува фертх. Додава дека млекото ја нема ниту бојата на крвта ниту мирисот на фертхот. Го пренесува и објаснувањето припишано на Ибн Аббас дека храната во стомакот се раздвојува на измет долу, млеко во средината и крв горе, а црниот дроб дејствува врз нив.
Што велело најдоброто знаење на тоа време
Аристотел, грчкиот филозоф од 4 век пр.н.е., учел дека млекото е крв што топлината на телото ја сварила и прочистила. Рекол дека е од иста материја како менструалното крвавење. Гален, лекар од 2 век и најпознатиот доктор во римскиот свет, го учел истото. За него, млекото е направено од крв што е совршено сварена. Идејата опстанала во медицината многу векови. Англиските лекари сè уште учеле во 1700-тите дека млекото е крв направена бела. Значи кога Куранот му бил објавен на Веровесникот (ﷺ), ова било ученото гледиште: млекото е изменета крв.
Аристотел учи дека млекото е крв што е сварена, т.е. зготвена и прочистена од топлината на телото. Млекото, за него, е изменета крв. Тој исто така смета дека млекото и менструалното крвавење се од иста природа, па додека жената дои, крвавењето не доаѓа.
Гален учи дека млекото, како и семето, се создава од крв што е совршено сварена, т.е. зготвена и прочистена. Вели дека садовите што ги хранат градите доаѓаат од далеку за крвта да има време да се свари на патот.
Статија за раномодерната англиска медицина. Покажува дека англиските медицински писатели од седумнаесеттиот и почетокот на осумнаесеттиот век сè уште го опишувале мајчиното млеко како крв направена бела во градите, и дека ставот го надживеал Харвиевото откритие на крвотокот во 1620-тите.
Што се знае за млекото денес
Храната се разградува во цревата, а нејзините хранливи материи преминуваат во крвта. Крвта ги носи до вимето, каде млекото се прави во клетките што создаваат млеко. Околу 500 литри крв поминуваат низ вимето за секој литар млеко. Млекото не е побелена крв. Неговиот шеќер, лактозата, се гради во клетката што создава млеко. Неговиот главен белковина, казеинот, исто така се гради таму, од амино киселини (градежните елементи на белковините) што ги носи крвта.
Водич за млекарство. Вели дека млекото се синтетизира во секреторните клетки на алвеолите на вимето, и дека околу 500 литри крв мора да поминат низ вимето за да се направи еден литар млеко. Лактозата се гради од гликоза и галактоза во клетката што лачи млеко. Кратковерижните масни киселини се градат во жлездата од ацетат и бета-хидроксибутират што доаѓаат од крвта. Млечниот протеин, главно казеин, се гради од амино киселини што исто така доаѓаат од крвта.
| Извор | Што вели |
|---|---|
| Аристотел, 4 век пр.н.е. | Млекото е крв, сварена и прочистена од топлината на телото. |
| Гален, 2 век | Млекото е направено од крв сварена до совршенство. |
| Англиски лекари, 1700-тите | Млекото е крв што побелела. |
| Куран 16:66 | Чисто млеко излегува од меѓу содржината на стомакот и крвта. |
| Денес | Крвта ги донесува суровините; сопствените клетки на жлездата го прават млекото. |
Од стомакот, преку крвта, до млекото
Кај кравата патот е особено јасен. Ситни организми во нејзиниот бураг (првата комора на нејзиниот стомак) ја ферментираат тревата во едноставни киселини како ацетатот. Тие минуваат низ ѕидот на стомакот во нејзината крв. Вимето ги зема од крвта за да изгради дел од млечната маст. Значи млекото не е ниту содржината на стомакот ниту крвта. Аристотел мислел дека самата крв се варела во млеко. Всушност крвта само носи суровини. Клетките на жлездата ги градат шеќерот на млекото и неговата главна белковина, кои ги нема во крвта, и голем дел од неговата маст. Суровините доаѓаат од содржината на стомакот, преку крвта. Вимето од нив прави нешто ново: млеко што е чисто и пријатно за пиење, како што вели ајетот.
Стручен водич за тоа како говедата ја варат својата храна. Вели дека микробите во буражот ги ферментираат шеќерите во испарливи масни киселини (ацетат, пропионат и бутират), и дека овие киселини се апсорбираат низ ѕидот на буражот во крвта.
Водич за млекарство. Вели дека млекото се синтетизира во секреторните клетки на алвеолите на вимето, и дека околу 500 литри крв мора да поминат низ вимето за да се направи еден литар млеко. Лактозата се гради од гликоза и галактоза во клетката што лачи млеко. Кратковерижните масни киселини се градат во жлездата од ацетат и бета-хидроксибутират што доаѓаат од крвта. Млечниот протеин, главно казеин, се гради од амино киселини што исто така доаѓаат од крвта.
Аристотел учи дека млекото е крв што е сварена, т.е. зготвена и прочистена од топлината на телото. Млекото, за него, е изменета крв. Тој исто така смета дека млекото и менструалното крвавење се од иста природа, па додека жената дои, крвавењето не доаѓа.
“Навистина имате поука во вашиот добиток: Ние ви даваме да го пиете чистото млеко кое се наоѓа во внатрешноста на нивните тела, а настанува во внатрешните органи и крвта, вкусно за тие што го пијат.”
Организмите во бурагот ја ферментираат тревата
во едноставни киселини, како ацетатот.
Киселините преминуваат во нејзината крв
Вимето ги зема од крвта
Неговите клетки градат нешто ново
Млеко, ни содржината на стомакот ни крвта.
Гледишта
Древната медицина
Аристотел учел, а Гален и подоцнежните лекари повторувале, дека млекото е крв, сварена и прочистена од телото.
Аристотел учел дека млекото е крв што телото ја сварило (тој го нарекувал ‘сварена’).
Гален учел дека млекото е направено од крв што е совршено сварена.
Идејата дека млекото е крв направена бела сè уште се учела во европската медицина во осумнаесеттиот век.
Исламското гледиште
Куранот 16:66, објавен на Веровесникот Мухамед (ﷺ), е знак. Го сместил млекото меѓу содржината на стомакот и крвта и го нарекол чисто. Знаењето на неговото време го нарекувало млекото изменета крв. Ништо научено оттогаш не му противречи на ајетот.
Куранот вели дека чистото млеко излегува од меѓу фертх (содржината на стомакот) и крвта, и тоа го нарекува знак.
Класичните коментатори го дефинираат фертх како материјата во стомакот.
Млекото се прави во сопствените клетки на вимето од материи што ги носи крвта. Тие материи доаѓаат од сварената храна.
Ајетот не го повторил древното учење дека млекото е изменета крв, и ништо што се знае денес не им противречи на неговите зборови.
Ајетот го повикува читателот да размисли од каде доаѓа млекото. Укажува и на Оној Кој го изведува, чисто и пријатно за пиење, од меѓу двете.