Краток одговор
Не. Тоа не е трајна заповед до муслиманите да се борат против Евреите и христијаните. Ајетот дошол во деветтата година по Хиџрата, кога Веровесникот (ﷺ) тргнал кон Табук. Тргнал поради вестите дека византиските Ромеи собрале голема војска во Сирија. На крајот, таму не се водела битка. Во класичното исламско право, само владетелот на државата можел да одлучи за војна, никогаш поединец. Дури и тогаш, борбата морала да престане штом другата страна ќе се согласи да плаќа џизја, данок што се плаќал за возврат на заштитата. Подоцнежните муслимански држави џизјата ја засновале на овој ајет, но ниту една муслиманска земја денес не бара од своите немуслимански државјани да ја плаќаат. Значи, ајетот денес никому не му дава дозвола да се бори против кого било. Муслиманот е врзан со својот договор со земјата во која живее и ги почитува нејзините закони. Куранот им дозволува на муслиманите да бидат добри и праведни кон сите што не се борат против нив. Им дозволува да ја јадат храната на Евреите и христијаните и му дозволува на муслиманот да се ожени со Еврејка или христијанка.
Целосно објаснување
Ајетот што го наведуваат христијаните
Христијаните што го изнесуваат овој ајет го читаат како трајна заповед да се борат против Евреите и христијаните додека не бидат понижени. Критичарите го наведуваат заедно со ‘ајетот за мечот’, 9:5, од истата сура, Сурат ет-Тевба (деветтата). Ајетот 9:5 е за многубошците на Арабија и има своја страница.
“Борете се против тие на кои им е дадена Книгата, а кои не веруваат ниту во Аллах ниту во оној свет, не го сметаат за забрането тоа што Аллах и Неговиот Пратеник го забрануваат и не ја исповедаат вистинската вера, сè додека не дадат главарина послушно и понизно.”
Кога дошол ајетот и што следело
Ибн Кесир бил учен за Куранот од 14 век. Тој запишува дека ајетот дошол во деветтата година по Хиџрата, преселбата на Веровесникот (ﷺ) од Мека во Медина, откако многубошците на Арабија биле поразени. Веровесникот (ﷺ) тогаш повел војска од околу триесет илјади кон Сирија против византиските Ромеи. Тоа бил походот на Табук. Историчарот Ибн Сад, кој умрел во 845 година, запишува зошто бил направен. До Веровесникот (ﷺ) стигнале вести дека византиските Ромеи собрале голема војска во Сирија, дека арапски племиња им се придружиле и дека нивната претходница стигнала до Ел-Белка, во денешна Јордан. Походот бил одговор на таа закана, и завршил без битка. Муслиманите не сретнале непријател кај Табук, и по дваесет дена се вратиле дома во Медина. Значи, ајетот најпрвин ѝ зборувал на една држава во една конкретна војна. Класичните учени се разликувале и за тоа кој може да плаќа џизја. Еш-Шафии, основач на една од четирите главни школи на исламското право, сметал дека може да се зема само од Евреите, христијаните и зороастријанците. Малик, основач на друга, дозволувал и од други.
Објаснува дека по поразот на многубошците од Арабија, Аллах му наредил на Веровесникот (ﷺ) да се бори против луѓето на Книгата во деветтата година по Хиџрата. Веровесникот тогаш ги повикал луѓето под оружје и тргнал со војска од околу триесет илјади кон Сирија против Римјаните: походот на Табук.
“Борете се против тие на кои им е дадена Книгата, а кои не веруваат ниту во Аллах ниту во оној свет, не го сметаат за забрането тоа што Аллах и Неговиот Пратеник го забрануваат и не ја исповедаат вистинската вера, сè додека не дадат главарина послушно и понизно.”
Еш-Шафии смета дека џизјата се зема само од Евреите, христијаните и зороастријанците. За зборовите ‘ве хум сагирун’ во 9:29 пренесува дека слушнал голем број научници да ги објаснуваат како примена на прописите на исламот врз оние што ја плаќаат.
Запишува дека правниците се разликувале околу тоа кој може да плаќа џизје: еш-Шафии ја ограничил на луѓето на Книгата и зороастријанците, додека Малик дозволил да се зема и од други немуслимани.
Ибн Сад бележи дека походот на Табук дошол во месецот реџеб од деветтата година по Хиџра. До Веровесникот (ﷺ) стигнала вест дека Ромеите собрале големи сили во Сирија, дека Ираклиј им платил на своите војници годишна плата, дека арапските племиња Лахм, Џузам, Амиле и Гасан му се придружиле и дека ги испратиле своите претходници во ел-Белка. Веровесникот ги повикал луѓето да тргнат, стигнал во Табук со триесет илјади луѓе, останал таму дваесет дена и се вратил од Табук без судир, стигнувајќи во Медина во Рамазан.
Вести за византиска војска
Голема војска се собрала во Сирија, ѝ се придружиле арапски племиња, а нејзината претходница стигнала до ел-Белка.
Веровесникот (ﷺ) тргнува
Околу триесет илјади луѓе тргнуваат кон Сирија.
Без битка
Кај Табук не сретнале никаков непријател, и по дваесет дена се вратиле во Медина.
Војната е за државата, не за поединецот
Исламското право не му дозволува на поединечен муслиман да објави војна. Ибн Кудаме, водечки ханбелиски правник, смета дека војната му е оставена на владетелот и на неговата проценка. Единствен исклучок е ненадеен напад, кога луѓето можат да се бранат. Тој пропишува и дека муслиман што влегува во немуслиманска земја под ветување за безбедност не смее да ги изневери нејзините жители ниту да им го земе имотот. Куранот им вели на муслиманите да го исполнуваат секое ветување што ќе го дадат: „исполнете ја обврската“. Каде и да живее муслиманот, тој е врзан со тоа.
Ибн Кудаме, ханбелиски правник, смета дека прашањето на џихадот му е доверено на владетелот (имамот) и на неговата проценка, и дека луѓето мора да му се покоруваат во тоа. Прави еден исклучок: ако непријателот нападне ненадејно и нема време да се праша владетелот, луѓето можат да се бранат без негова дозвола. Исто така смета дека муслиман што ќе влезе во немуслиманска земја со ветување за безбедност (аман) не смее да ги изневери нејзините жители или да им го земе имотот, затоа што безбедноста му била дадена со разбирање дека нема да ги изневери, дури и ако тоа не било кажано со зборови.
“И не доближувајте му се на имотот на сирачето, освен ако сакате да го зголемите, сè додека не стане полнолетно. И исполнете ја обврската, затоа што за обврската навистина ќе се одговара.”
Што сметале класичните правници
Класичните правници пишувале за државите од своето време и ајетот го третирале како закон за муслиманската држава. Еш-Шафии, на пример, врз него ги изградил своите правила за тоа кој плаќа џизја. Но дури и тие војната ја давале само на владетелот, освен за одбрана од ненадеен напад. Ја следеле наредбата на Веровесникот (ﷺ) на непријателот да му се понуди исламот или џизјата, и да се воздржат штом џизјата ќе биде договорена. Ја следеле неговата забрана за убивање жени и деца. И ги обврзувале муслиманите да го почитуваат секој договор и секое ветување за безбедност. Муслиманот живее под таков договор со земјата во која живее, а Куранот му вели да го почитува. Ниту една муслиманска земја денес не бара од своите немуслимански државјани да плаќаат џизја.
Еш-Шафии смета дека џизјата се зема само од Евреите, христијаните и зороастријанците. За зборовите ‘ве хум сагирун’ во 9:29 пренесува дека слушнал голем број научници да ги објаснуваат како примена на прописите на исламот врз оние што ја плаќаат.
Ибн Кудаме, ханбелиски правник, смета дека прашањето на џихадот му е доверено на владетелот (имамот) и на неговата проценка, и дека луѓето мора да му се покоруваат во тоа. Прави еден исклучок: ако непријателот нападне ненадејно и нема време да се праша владетелот, луѓето можат да се бранат без негова дозвола. Исто така смета дека муслиман што ќе влезе во немуслиманска земја со ветување за безбедност (аман) не смее да ги изневери нејзините жители или да им го земе имотот, затоа што безбедноста му била дадена со разбирање дека нема да ги изневери, дури и ако тоа не било кажано со зборови.
Бурејде пренесува дека кога Веровесникот (ﷺ) поставувал командант, му велел да се плаши од Аллах и да биде добар кон своите луѓе, и да не краде од пленот, да не прекршува заложба, да не ги осакатува мртвите и да не убива деца. Пред каква било борба на непријателот требало да му се понудат три избори: да го прифати исламот; ако не, да плаќа џизје, и тогаш муслиманите мора да се воздржат од нив; и само ако двете се одбиени, да се бори.
Ибн Омер пренесува дека за време на еден од походите на Веровесникот (ﷺ) била најдена убиена жена, и Веровесникот го забранил убивањето на жени и деца.
“Со многубошците со кои имате склучено договори кои тие во ништо не ги нарушиле, ниту некого против вас помогнале, исполнете ги договорите до договорениот рок. Аллах навистина ги сака богобојазливите.”
“И не доближувајте му се на имотот на сирачето, освен ако сакате да го зголемите, сè додека не стане полнолетно. И исполнете ја обврската, затоа што за обврската навистина ќе се одговара.”
Вели дека џизјето не се собира во модерните муслимански национални држави, бидејќи државјанството веќе не се дефинира со верски поими и обично постои постојана национална армија, во која сите возрасни машки државјани слободно можат да се приклучат.
Смее ли поединечен муслиман да објави војна?Војната е одлука на владетелот, освен одбраната од ненадеен напад.
Мора ли борбата да престане штом се договори џизјата?
Смеат ли да се убиваат жени и деца?
Мора ли да се почитуваат договорите и ветувањата за безбедност?
Дали некоја муслиманска земја денес бара џизја?
Што значи ‘понизно’
Последните зборови на ајетот се „послушно и понизно“. Во таа војна, тие опишувале како другата страна доаѓа под власта и законот на државата на Веровесникот (ﷺ). Еш-Шафии пренесува дека голем број учени ги објаснувале како врзаност со законот на исламот. Ајетот завршува со џизјата и заштитата, а не со смрт или присилно преобраќање. Страницата ‘Што беше данокот џизја?’ објаснува кој го плаќал, кој не и колку.
“Борете се против тие на кои им е дадена Книгата, а кои не веруваат ниту во Аллах ниту во оној свет, не го сметаат за забрането тоа што Аллах и Неговиот Пратеник го забрануваат и не ја исповедаат вистинската вера, сè додека не дадат главарина послушно и понизно.”
Еш-Шафии смета дека џизјата се зема само од Евреите, христијаните и зороастријанците. За зборовите ‘ве хум сагирун’ во 9:29 пренесува дека слушнал голем број научници да ги објаснуваат како примена на прописите на исламот врз оние што ја плаќаат.
Наредби за војска на бојното поле
Веровесникот (ﷺ) им давал наредби на своите команданти за своите походи. Не смееле да крадат од пленот, да прекршат ветување, да ги осакатуваат мртвите или да убиваат деца. Пред секоја битка, морале да ѝ понудат на непријателската војска излез од борбата: да го прифати исламот или да плаќа џизја. Ако непријателот се согласел на џизјата, муслиманите морале да се воздржат. Тоа биле наредби за војска што стои наспроти војска. Не биле зборови што муслиманите да им ги кажуваат на своите соседи.
Бурејде пренесува дека кога Веровесникот (ﷺ) поставувал командант, му велел да се плаши од Аллах и да биде добар кон своите луѓе, и да не краде од пленот, да не прекршува заложба, да не ги осакатува мртвите и да не убива деца. Пред каква било борба на непријателот требало да му се понудат три избори: да го прифати исламот; ако не, да плаќа џизје, и тогаш муслиманите мора да се воздржат од нив; и само ако двете се одбиени, да се бори.
“Борете се против тие на кои им е дадена Книгата, а кои не веруваат ниту во Аллах ниту во оној свет, не го сметаат за забрането тоа што Аллах и Неговиот Пратеник го забрануваат и не ја исповедаат вистинската вера, сè додека не дадат главарина послушно и понизно.”
Евреите и христијаните како соседи
Правилото на Куранот за оние што не се борат против муслиманите е мирот. Им дозволува на муслиманите да бидат добри и праведни кон сите што не се борат против нив заради верата и не ги прогонуваат од нивните домови. Ја прави храната на следбениците на Книгата дозволена за муслиманите. Му дозволува на муслиманот да се ожени со чесна христијанка или Еврејка. И вели: „Нема присилба кон верата“.
“Аллах не ви забранува да чините добро и да бидете праведни кон тие што не војуваат против вас заради верата и кои од родниот крај не ве прогонуваат – Аллах, навистина, ги сака тие што се праведни –”
“Од сега ви се дозволува сета убава храна; и ви се дозволува храната на тие на кои им е дадена Книгата, и вашата храна им е дозволена на нив; и чедните вернички ви се дозволени, и чедните ќерки на тие на кои им е дадена Книгата пред вас, кога нивните венчални дарови ќе им ги дадете со намера со нив да се ожените, а не со нив да блудничите и за љубовници да ги земате. А тој што ќе отпадне од вистинската вера – залудни ќе му бидат делата негови и тој, на оној свет, ќе биде губитник.”
“Нема присилба кон верата, Вистинскиот пат јасно се разликува од заблудата! Тој што не верува во тагутот, а верува во Аллах, се држи за најцврстата врска, којашто нема да се прекине! А Аллах сè слуша и сè знае.”
Границите на секоја борба
Ибн Кесир известува дека многу рани учени сметале оти првиот ајет што им дозволил на муслиманите да се борат е 22:39-40. Тој им бил даден на луѓе протерани од своите домови. Ги именува манастирите, црквите и синагогите, пред џамиите, меѓу Божјите домови што борбата ги заштитува. Куранот им заповеда на муслиманите да не ги преминуваат границите во ниту една борба. Им вели да прифатат мир кога непријателот е склон кон него. Им дозволува да постапуваат љубезно и праведно со оние што не се борат против нив. Веровесникот (ﷺ) го забранил убивањето жени и деца, и забранил казнување со оган. Едно предание е за напаѓање борци ноќе, кога жените и децата би можеле да бидат повредени (Сахих ел-Бухари 3012). Тоа не ја укинува забраната тие да се убиваат намерно (Сахих ел-Бухари 3015).
“Им се дозволува одбрана на тие што од други ќе бидат нападнати, бидејќи им се врши насилство – а Аллах е навистина кадарен да им помогне. На тие кои ни криви ни должни од домовите свои се протерани, само затоа што говореа: „Наш Господар е Аллах!“ А да не сузбие Аллах некои луѓе со други, до темел би биле изрушени манастирите, црквите, синагогите, а и џамиите, во кои многу се спомнува Аллаховото име. А Аллах сигурно ќе ги помогне тие кои Него Го помагаат – та Аллах е навистина Моќен и Силен.”
“И борете се на Аллаховиот пат против тие што се борат против вас, но не преминувајте ги границите! Аллах, навистина, не ги сака тие што ги пречекоруваат границите.”
“Ако тие бидат склони кон мир, биди и ти склон и потпри се на Аллах, бидејќи Тој, навистина, сè слуша и сè знае.”
“Аллах не ви забранува да чините добро и да бидете праведни кон тие што не војуваат против вас заради верата и кои од родниот крај не ве прогонуваат – Аллах, навистина, ги сака тие што се праведни –”
Ибн Омер пренесува дека за време на еден од походите на Веровесникот (ﷺ) била најдена убиена жена, и Веровесникот го забранил убивањето на жени и деца.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) ѝ рекол на една воена дружина да запали двајца именувани мажи, а потоа ја повлекол наредбата пред тие да тргнат: само Аллах казнува со оган, па ако ги најдат, да ги убијат, а не да ги запалат.
Ес-Саб ибн Џессаме пренесува дека Веровесникот (ﷺ) бил прашан за напаѓање на многубожечки борци ноќе, кога нивните жени и деца би можеле да бидат изложени на штета, и одговорил дека тие се од нив.
Правото на војната во Библијата
Новиот завет не дава закон за војна, па единствениот во христијанската Библија е оној од Тората. Тој има правила. Војската мора прво да му понуди мир на градот. Град што ќе прифати мир мора да плаќа данок и да служи. Но за градовите на Ханаан заповеда: „не оставај жив ништо што дише“. Веровесникот (ﷺ) дал спротивно правило за жените и децата.
“Кога ќе се приближиш до некој град за да војуваш против него, тогаш понуди му мир.”
“И ако ти одговори со мир и ти ги отвори портите, тогаш целиот народ што се наоѓа во него нека ти плаќа данок и нека ти служи.”
“Но од градовите на овие народи, што Господ, твојот Бог, ти ги дава во наследство, не оставај жив ништо што дише:”
Стих по стих
Куран 9:29 — сура Ет-Тевбе, ајет 29
“Борете се против тие на кои им е дадена Книгата, а кои не веруваат ниту во Аллах ниту во оној свет, не го сметаат за забрането тоа што Аллах и Неговиот Пратеник го забрануваат и не ја исповедаат вистинската вера, сè додека не дадат главарина послушно и понизно.”
Наведено за
Критичарите велат дека ајетот им наредува на муслиманите да се борат против Евреите и христијаните додека не се покорат и не бидат понижени.
Одговорот
Ајетот дошол при походот кон Табук, одговор на вестите за византиска војска што се собира во Сирија, и таму не се водела битка. За војна одлучува владетелот, а не поединец. Ајетот ја завршува борбата со џизјата. Наредбите што Веровесникот (ﷺ) им ги дал на своите команданти им велеле да се воздржат штом таа ќе биде договорена. Џизјата била цената на заштитата и на ослободувањето од воена служба; страницата ‘Што беше данокот џизја?’ објаснува кој ја плаќал и кој не. Ниту една муслиманска земја денес не ја зема. Што се однесува до ‘понизно’ (сагирун), еш-Шафии пренесува дека голем број учени го објаснувале како врзаност со законот на исламот.
Каде завршува — Ајетот дошол за време на еден поход во времето на Веровесникот (ﷺ), направен како одговор на закана, и тој поход завршил без битка, а не со смрт или присилно преобраќање.
Куран 9:5 — сура Ет-Тевбе, ајет 5
“Кога ќе поминат светите месеци, тогаш убивајте ги многубошците каде и да ги најдете, заробувајте ги, опсадете ги и на секој премин дочекувајте ги! Па ако се покајат и почнат намазот (молитвата) да го извршуваат и зекат да даваат, оставете ги на мира, бидејќи Аллах навистина простува и Милостив е.”
Наведено за
Критичарите велат дека ‘ајетот за мечот’ им заповеда на муслиманите да ги убиваат неверниците каде и да ги најдат.
Одговорот
Ајетот е за многубошците на Арабија што ги прекршиле своите договори и први напаѓале. Ајетот пред него го поштедува секое племе што го одржало својот збор. Ајетот по него му дава безбеден премин на секој непријател што ќе побара.
Каде завршува — Читан со ајетите околу него, 9:5 е насочен кон идолопоклониците на Арабија што војувале против Веровесникот (ﷺ), и и тој има граници.
Сахих Муслим 1731 — Китаб ел-Џихад ве ес-Сијер (Книга за џихадот и походите), хадис 1731
Бурејде пренесува дека кога Веровесникот (ﷺ) поставувал командант, му велел да се плаши од Аллах и да биде добар кон своите луѓе, и да не краде од пленот, да не прекршува заложба, да не ги осакатува мртвите и да не убива деца. Пред каква било борба на непријателот требало да му се понудат три избори: да го прифати исламот; ако не, да плаќа џизје, и тогаш муслиманите мора да се воздржат од нив; и само ако двете се одбиени, да се бори.
Наведено за
Критичарите велат дека муслиманите нудат три избори: стани муслиман, плаќај џизја или војна. Значи, тоа е она што муслиманите го сакаат за Западот.
Одговорот
Тие три избори биле наредби што Веровесникот (ﷺ) ѝ ги дал на муслиманска војска што стои наспроти непријателска војска, пред битка (Муслим 1731). Тие не се зборови што муслиманот да им ги каже на своите соседи. Муслиманот што живее во која било земја има договор со неа, а Куранот му заповеда да го почитува: „исполнете ја обврската“ (17:34). Не смее никому да му го наметне исламот: „Нема присилба кон верата“ (2:256). Страницата ‘Дали муслиманите мора да го почитуваат законот таму каде што живеат? Дали сакаат да им го наметнат шеријатот на другите?’ го објаснува ова.
Каде завршува — Трите избори биле наредби на Веровесникот (ﷺ) до неговата војска во неговите сопствени војни. Тие не се порака што муслиманите да ја носат кај кого било, а муслиманот што живее во друга земја е врзан со својот договор со неа.
Гледишта
Читањето на критичарот
Критичарите Куранот 9:29 го читаат како наредба до муслиманите да се борат против Евреите и христијаните додека не платат данок и не бидат понижени. Значи, велат тие, исламот заповеда непријателство кон нив.
Критичарите велат дека Куранот 9:29 им заповеда на муслиманите да се борат против следбениците на Книгата, Евреите и христијаните. Борбата, велат тие, трае додека не платат џизја и не се почувствуваат понижени.
Побивање
Ајетот дошол при походот кон Табук, по вестите за византиска војска што се собира во Сирија, и таму не се водела битка. Во исламското право, за војна одлучува владетелот, а не поединец. Дури и тогаш, борбата завршувала со џизјата: наредбите на Веровесникот (ﷺ) велеле да се воздржат штом таа ќе биде договорена. Што се однесува до ‘понизно’, еш-Шафии пренесува дека голем број учени го објаснувале како врзаност со законот на исламот.
Критичарите велат дека ајетот е трајна заповед за борба против Евреите и христијаните. Борбата, велат тие, трае додека не платат џизја и не бидат понижени.
Побивање
Тоа не е заповед до муслиманите да се борат против своите соседи. Дошол за време на војна што ја водела државата на Веровесникот (ﷺ), а за војната одлучува владетелот, не поединецот. Куранот забранува преминување на границите во секоја борба. Заповеда прифаќање на мирот кога непријателот е склон кон него. И дозволува добрина и праведност кон сите што не се борат против муслиманите.
Исламското гледиште
Ајетот дошол при походот кон Табук, по вестите за византиска војска што се собира во Сирија, и таму не се водела битка. За војната одлучува владетелот на државата, а борбата завршувала штом џизјата ќе биде договорена. Куранот дозволува добрина и праведност кон сите што не се борат против муслиманите. Ниту една муслиманска земја денес не зема џизја.
Ајетот дошол во деветтата година по Хиџрата, при походот кон Табук. Походот бил одговор на вестите за византиска војска што се собира во Сирија, и таму не се водела битка.
Во исламското право, за војната одлучува владетелот, а не поединци. А муслиман на кого му е дадена безбедност во некоја земја не смее да ги изневери нејзините жители.
Ајетот завршува кога ќе се плати џизјата, а не со смрт или преобраќање.
Веровесникот (ﷺ) им рекол на своите команданти пред секоја битка на непријателот да му понудат ислам или џизја. Им рекол да се воздржат штом џизјата ќе биде договорена. Им забранил да прекршуваат заложби, да ги осакатуваат мртвите или да убиваат деца.
Првата дозвола за борба ги именува црквите и синагогите меѓу Божјите домови што борбата ги заштитува.
Веровесникот (ﷺ) забранил убивање жени и деца и забранил казнување со оган.
Секоја борба во исламот е управувана со заповедта да не се преминуваат границите.
Тората заповеда во градовите на Ханаан да не се остави жив ништо што дише. Веровесникот (ﷺ) забранил убивање жени и деца.
Куранот им дозволува на муслиманите да ја јадат храната на Евреите и христијаните и му дозволува на муслиманот да се ожени со Еврејка или христијанка. И вели дека нема присилба кон верата.