Краток одговор
Не. Веровесникот (ﷺ) не рекол дека нема да има веровесник со нов закон. Рекол дека по него нема да има веровесник, а во друго предание, ни пратеник ни веровесник. Дал и јасен пример. Му рекол на Али дека му е како што Арон му бил на Мојсеј, со еден исклучок: по него нема веровесник. Арон бил веровесник што не донел нов закон и му помагал на Мојсеј со неговиот. Значи и тој вид веровесник е исклучен. Ахмадиските читатели сметаат дека сè уште може да дојде веровесник што го следи Мухамед (ﷺ). Оваа страница покажува што велат ајетите и изреките.
Целосно објаснување
Зборовите на Веровесникот (ﷺ) немаат исклучок
Веровесникот (ﷺ) рекол дека Израелците ги воделе веровесници и секогаш кога еден ќе умрел, друг го заземал неговото место. Потоа рекол дека по него нема да има веровесник, но ќе има халифи. Не додал ‘освен ако не донесе нов закон’. Друго предание вели дека и пратеништвото и веровесништвото завршиле, па по него нема ни пратеник ни веровесник. Луѓето се вознемириле, и тој им кажал што останува: добрите соништа. Исто така претскажал дека триесет луѓе ќе тврдат дека се веровесници. Кај Бухари предупредувањето е истото: околу триесет, секој тврдејќи дека е Аллахов (﷾) пратеник. Кај Ебу Давуд и Тирмизи тој својот одговор го ставил во истата реченица. Тој е Печатот на веровесниците и, во неговото сопствено објаснување на титулата, по него нема веровесник.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Израелците ги воделе веровесници, и секогаш кога еден ќе умрел, друг го заземал неговото место. Но по мене нема да има веровесник, рекол тој; ќе има халифи, и тоа многу.
Енес ибн Малик пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека пратеништвото и веровесништвото завршиле, па по него нема да има ни пратеник ни веровесник. Луѓето се вознемириле, па тој рекол: но ќе има мубешшират. Објаснил дека тоа се соништата на муслиманот, дел од деловите на веровесништвото.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Часот нема да дојде сè додека две групи со исто тврдење не се борат една против друга со големи загуби, и сè додека не се појават околу триесет лажговци, од кои секој ќе тврди дека е Аллахов пратеник.
Ебу Хурејре го пренесува списокот на Веровесникот (ﷺ) за она што мора да се случи пред Часот: две големи групи со исто тврдење ќе се борат со тешки загуби; ќе се појават околу триесет лажговци, од кои секој ќе тврди дека е Аллахов Пратеник; верското знаење ќе биде одземено; земјотресите ќе се зачестат; времето брзо ќе минува; ќе се појават искушенија; убивањето ќе се зголеми; богатството ќе биде толку изобилно што богатите ќе се грижат дека никој нема да го прифати нивниот зекат; луѓето ќе се натпреваруваат во подигање високи згради; човек што ќе поминува покрај гроб ќе посака да е во него; и сонцето ќе изгрее од запад.
Севбан пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека во неговата заедница ќе има триесет лажни претенденти, секој тврдејќи дека е веровесник, додека тој е Печатот на веровесниците (хатемен-небијјин): по него нема веровесник.
Севбан пренесува како Веровесникот (ﷺ) го опишува она што ја чека неговата заедница. Рекол дека меѓу неговиот народ ќе има триесет лажни претенденти, секој велејќи дека е веровесник, додека тој е Печатот на веровесниците и по него нема веровесник. Една група од неговиот народ, додал тој, ќе остане на вистината додека не дојде Аллаховата заповед.
Арон: веровесник без нов закон
Куранот го нарекува Арон веровесник. Мојсеј го побарал од Аллах (﷾) како помошник, за да го засили и да ја дели неговата задача. Работата на Арон била да му помага на Мојсеј во неговата мисија, а не да донесе своја мисија. Аллах (﷾) им го дал Фурканот на Мојсеј и Арон заедно (21:48). Куранот не именува посебна книга за Арон. Веровесникот (ﷺ) еднаш го оставил Али да управува со Медина. Го прашал дали Али не би бил задоволен да му биде како што Арон му бил на Мојсеј. Потоа додал еден исклучок: по него нема веровесник. Неговите зборови се општи. Не рекол само дека Али нема да биде веровесник. Муслим ги бележи истите зборови. Единственото нешто што Али не го дели со Арон е самото веровесништво. Значи видот веровесник што бил Арон, оној што му служи на постоечки закон, исто така е исклучен.
“и му го подаривме од милоста Наша, како веровесник, братот негов Харун.”
“и подари ми го за помошник од семејството мое Харун, братот мој; засили ме со него и направи го содружник во задачата моја за многу да Те фалиме и за многу да Те спомнуваме, Ти, навистина, знаеш за нас. „Удоволено ѝ е на молбата твоја, о Муса,“ – рече Тој,”
“Ние на Муса и на Харун им дадовме Фуркан, светло и опомена за богобојазливите,”
Саʻд ибн Еби Веккас пренесува дека Веровесникот (ﷺ) тргнал кон Табук и го оставил Али да управува со Медина. Али прашал дали го оставаат со децата и жените. Веровесникот прашал дали не би бил задоволен да му биде како што Арон му беше на Мојсеј, со овој исклучок: по мене нема веровесник.
Саʻд ибн Еби Веккас ги пренесува истите зборови во неколку верзии. Веровесникот (ﷺ) му рекол на Али дека му е како што Арон му беше на Мојсеј, со исклучок што по него нема веровесник. Една верзија го наведува поводот како походот кон Табук, а една вели дека по него нема веровесништво.
| Прашање | Арон | Али |
|---|---|---|
| Стоел покрај пратеникот како негов помошник | ||
| Веровесник | ||
| Донел нов закон |
- Да
- Не
Единствениот исклучок што го именувал Веровесникот (ﷺ): по него нема веровесник.
Како го разбирале асхабите
Ибн Еби Евфа, асхаб, бил прашан за малиот син на Веровесникот (ﷺ), Ибрахим. Рекол дека ако било определено по Мухамед (ﷺ) да дојде веровесник, момчето би живеело. Додал: по него нема веровесник. Зборувал за кој било веровесник, а не само за еден со закон. Ибн Кесир (у. 1373) расудува на ист начин за Печатот на веровесниците: ако нема веровесник, нема ни пратеник. Ел-Куртуби го наведува Ибн Атијје дека научниците на заедницата, поранешни и подоцнежни, зборовите ги сфаќале во целосна општост: по него нема веровесник.
Исмаил ибн Еби Халид го прашал асхабот Абдуллах ибн Еби Евфа дали го видел Ибрахим, синот на Веровесникот (ﷺ). Тој рекол дека детето умрело мало и дека, ако било определено по Мухамед (ﷺ) да дојде веровесник, неговиот син би живеел; но по него нема веровесник.
Ибн Кесир објаснува дека ајетот забранува Зејд да се нарекува ‘син на Мухамед’, бидејќи Веровесникот (ﷺ) не бил татко на ниеден од мажите. За ‘Печатот на веровесниците’ вели дека ајетот е изричен дека по него нема веровесник. Ако по него нема веровесник, нема ни пратеник, бидејќи секој пратеник е веровесник, а не обратно. Додава дека преданијата за ова се мутеватир, од група асхаби, и ги наведува хадисот за тулата што недостасува и хадисот на Енес.
Ел-Куртуби бележи дека само Асим читал хатем, со значење дека веровесниците биле запечатени со него, така што тој е како печатот и жигот врз нив. Повеќето читаат хатим, со значење дека тој ги запечатил и дошол последен од нив. Го наведува Ибн Атијје: научниците на заедницата, поранешни и подоцнежни, ги сфаќаат овие зборови во целосна општост, како текст дека по него нема веровесник. Ги наведува и преданијата на Муслим за хадисот за тулата, вклучувајќи ‘дојдов и ги запечатив веровесниците’.
Веровесникот што се враќа бил испратен порано
Веровесникот (ﷺ) рекол дека немало веровесник меѓу него и Исус. Исус бил испратен пред Мухамед (ﷺ). Кога ќе се врати, доаѓа како следбеник. Не го губи своето веровесништво, кое Аллах (﷾) му го дал пред Мухамед (ﷺ). Никој не станува веровесник по Мухамед (ﷺ), а Исус го следи неговиот закон. Еден преносител на хадисот објаснува дека тој ќе предводи според Книгата на нивниот Господар и суннетот на нивниот Веровесник. Не донесува нов закон. Значи по Мухамед (ﷺ) не се испраќа веровесник. Следните страници го разгледуваат ова во целост.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека тој е најблизок од сите луѓе до синот на Мерјем. Веровесниците се браќа со еден татко, рекол, и немало веровесник меѓу него и Исус.
Во 155а Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се заколнал дека синот на Мерјем наскоро ќе слезе како праведен судија, ќе го скрши крстот, ќе ги убие свињите и ќе ја укине џизјата. Во 155ф Веровесникот прашува како ќе биде кога синот на Мерјем ќе слезе и ќе ги предводи муслиманите како еден од нив; преносителот Ибн Ебу Зиб објаснува дека тој ќе ги предводи според Книгата на нивниот Господар и суннетот на нивниот Веровесник.
Што вели ахмадиското гледиште
Ахмадиите учат дека Мухамед (ﷺ) е последниот веровесник што донесува закон. Сметаат дека веровесник што не донесува нов закон и го следи неговиот сè уште може да дојде. Мирза Гулам Ахмад напишал дека бил веровесник во еден поглед, а уммети, следбеник на Веровесникот, во друг. Прашањето тука е тесно. Дали сопствените зборови на Веровесникот оставаат место за таков веровесник?
Мирза Гулам Ахмад пишува дека во Барахин-е-Ахмадија напишал дека Исус, синот на Марија, ќе слезе од небото, бидејќи една група муслимани го имала тоа верување и тој го имал исто така. Подоцна, пишува тој, откровенијата го навеле да каже дека самиот тој е Месијата што требало да дојде. На стр. 184 пишува дека титулата Веровесник му била доделена со услов дека тој е веровесник во еден поглед, а уммети (следбеник на Веровесникот (ﷺ)) во друг.
Мирза Гулам Ахмад пишува дека Мухамед (ﷺ) станал Хатемул-енбија (Печатот на веровесниците) во смисла дека го поседува печатот без чие потврдување никаква благодат не стигнува до никого. Пишува дека самостојното веровесништво завршило со Веровесникот, но дека веровесништвото по пат на зилл (одраз), примено чисто преку покорност кон него, ќе трае до Судниот ден. Пишува и дека за неговата заедница вратата на разговорот и заедништвото со Божественото никогаш нема да се затвори до Судниот ден.
Довата во Ел-Фатиха и 4:69
Ахмадиските списи довата во Ел-Фатиха, „На патот на тие на коишто благодатта им ја подари“, ја читаат заедно со 4:69. Тој ајет ги именува: веровесниците, праведниците, шехидите и добрите луѓе. Читањето е дека следбениците можат да го достигнат степенот на веровесник. Некои степени во овој ајет се достигнуваат со труд. Верникот може да стане вистинољубив, шехид или праведен. Веровесништвото не е еден од нив. Аллах (﷾) ги одбира Своите пратеници (22:75), и Тој најдобро знае кому ќе го довери Своето пратеништво (6:124). Никој не го заслужува со послушност. Ајетот им ветува на послушните друштво со сите четири групи. Веровесникот (ﷺ), самиот веровесник, го учел во својата последна болест како желба да биде со нив. Довата бара да се оди по нивниот пат, а не да се има нивната служба.
“Упати нè на Правиот пат. На патот на тие на коишто благодатта им ја подари, а не на тие коишто гневот го предизвикаа ниту на тие што заталкаа!”
“Тие што им се покорни на Аллах и на Пратеникот, ќе бидат во друштвото со оние на кои Аллах Своите благодати им ги дарил: веровесниците, праведниците, шехидите и добрите луѓе. А тоа е прекрасно друштво!”
“Аллах одбира Пратеници меѓу мелеците и луѓето – Аллах сè слуша и сè гледа.”
“Аллах најдобро знае кому ќе му го довери пратеништвото Свое”
Аиша пренесува дека Веровесникот (ﷺ) велел дека ниеден веровесник не се разболува без да му се понуди избор меѓу овој свет и оној. Во неговата последна болест, со зарипнат глас, таа го слушнала како го учи ајетот за тоа да се биде во друштво на оние на кои Аллах им дал благодат: веровесниците, искрените, шехидите и праведните (4:69). Од ова разбрала дека му бил даден изборот.
‘Пратеници од меѓу вас’ (7:35)
Заедницата го наведува и 7:35, „кога меѓу вас самите ќе ви доаѓаат Пратеници“. Истите арапски зборови (имма је'тијаннекум) биле речени кога Адам и неговата сопруга биле спуштени на земјата со Иблис (2:38, 20:123). Ибн Кесир упатството ветено таму го објаснува како веровесниците и пратениците што ќе дојдат. Ајетот 7:35 е дел од тоа обраќање до синовите Адемови. Тој кажува како Аллах (﷾) го упатувал човештвото низ историјата. Таа линија пратеници завршила со Печатот на веровесниците (33:40).
“О, синови Адемови, кога меѓу вас самите ќе ви доаѓаат Пратеници кои прописите Мои ќе ви ги објаснуваат – тогаш тие што ќе се плашат од Аллах и што ќе прават добри дела од ништо нема да се плашат ниту за што било ќе тагуваат;”
“И Ние рековме: „Слезете од него сите! Од Мене ќе ви доаѓа Упатството; и тие што ќе го следат Упатството Мое, ниту ќе стравуваат, ниту ќе тагуваат!“”
“„Излегувајте од него сите,“ – рече Тој – едни на други непријатели ќе бидете! Од Мене упатство ќе ви доаѓа, и тој што ќе го следи Моето Упатство нема да заталка и нема несреќен да биде.”
Ибн Кесир вели дека Аллах ги предупредил Адам, неговата сопруга и Иблис, а преку нив и нивните потомци, дека ќе спушта книги и ќе испраќа веровесници и пратеници. Го наведува Ебул-Али: упатството се веровесниците, пратениците и јасното објаснување. Додава дека Та Ха 20:123 го вели истото.
“Мухамед не е татко никому од вашите луѓе, туку е Аллахов Пратеник и последен веровесник – а Аллах сè добро знае.”
Заветот на веровесниците
Четвртиот поглавар на ахмадиската заедница го наведува 3:81 како свој прв доказ. Во него Аллах (﷾) зема завет од веровесниците: ако дојде пратеник што потврдува дека е вистина она што го имаат, мора да поверуваат во него и да му помогнат. Ибн Кесир објаснува дека овој завет бил земен од секој веровесник од Адам до Исус. Ибн Аббас, како што бележи Ет-Табери, вели дека тој бил да поверуваат во Мухамед (ﷺ) кога ќе дојде. Четвртиот поглавар го додава 33:8, што тука е 33:7, заветот земен од самиот Мухамед (ﷺ). Тој е да ја пренесе пораката и да си помагаат еден на друг. Ибн Кесир забележува дека ајетот го именува него прв, како Печатот. Ништо од ова не спомнува веровесник по него.
“Аллах од секој веровесник на кого Книга му објавил и знаење му дал зел обврска: „Кога после вас ќе дојде Пратеник кој ќе потврди дека е вистина тоа што го имате, дали целосно ќе му поверувате и ќе го поддржите? Дали се сложувате и ја прифаќате таа обврска кон Мене?“ Тие одговорија: „Прифаќаме“. „Тогаш бидете сведоци,“ – рече Тој – „а и Јас со вас ќе сведочам“.”
Ибн Кесир објаснува дека Аллах го зел заветот на секој веровесник што го испратил, од Адам до Исус: каква и да е книгата и мудроста што ја добил некој од нив, ако по него дојде пратеник, мора да поверува во него и да му помогне. Ништо што веровесникот веќе го знаел не смеело да го спречи да го следи оној што бил испратен по него. Пренесува од Ибн Абас, Муџахид, ер-Рабиʻ, Катаде и ес-Судди дека ‘мојот товар’ значи ‘мојот завет’.
Ет-Табери го бележи Ибн Абас за заветот: Аллах го спомнал она што го зел од Луѓето на Книгата и од нивните веровесници, дека ќе поверуваат во Мухамед (ﷺ) кога ќе дојде кај нив. Го бележи и ставот дека заветот бил земен од веровесниците да се потврдуваат еден со друг. Неговото сопствено мислење е дека ги опфаќа двете: Аллах го зел заветот од Своите веровесници, а секој веровесник го зел истиот завет од својот народ.
Ибн Кесир вели дека Аллах зел од петте големи пратеници, и од другите веровесници, завет да ја воспостават Аллаховата вера, да ја пренесат Неговата порака и да си помагаат и да се согласуваат еден со друг, како во 3:81. Забележува дека ајетот го именува Мухамед (ﷺ) прв, ‘Печатот’, поради неговата чест, а потоа другите по редоследот на нивното време.
| Пасус | Ахмадиското читање | Што велат текстовите |
|---|---|---|
| 1:6-7, читано со 4:69 | Следбениците можат да го достигнат рангот на веровесник. | Аллах (﷾) ги избира Своите пратеници; молитвата бара да се оди по нивниот пат, а не да се држи нивната служба. |
| 7:35 | Пратениците сè уште можат да доаѓаат. | Истите зборови биле кажани кога Адем бил спуштен, а низата завршила со Печатот на веровесниците. |
| 3:81 | Првиот доказ на четвртиот поглавар: завет за пратеник што доаѓа. | Заветот бил земен од секој веровесник, да верува во Мухамед (ﷺ); не спомнува веровесник по него. |
Гледишта
Ахмедискиот став
Ахмадиите сметаат дека Мухамед (ﷺ) е последниот веровесник што донесува закон. Сметаат дека веровесник што не донесува нов закон и го следи него сè уште може да дојде. Куранот и хадисите ги читаат како да ја оставаат таа врата отворена.
Мухамед (ﷺ) е последниот веровесник со закон. Веровесник што не донесува нов закон и го следи неговиот сè уште може да дојде.
Побивање
Арон не донел нов закон, а сепак кога Веровесникот (ﷺ) го споредил Али со Арон, направил еден исклучок: по него нема веровесник. Не рекол само дека Али нема да биде веровесник. Рекол и дека по него нема ни пратеник ни веровесник.
‘По мене нема веровесник’ значи нема веровесник непосредно по него, бидејќи Исус ќе дојде подоцна.
Побивање
Во Бухари 3455 веровесниците на Израелците следеле еден по друг, но по него доаѓаат халифи, а не веровесници. Во друго предание тој претскажал лажни претенденти пред Часот, многу по своето време. Одговорил во истиот здив: по мене нема веровесник. Значи ‘по мене’ го опфаќа целото време до Часот. Една верзија од неговите зборови до Али гласи: по мене нема веровесништво. Исус бил испратен пред него.
Долгото предание кај Муслим го нарекува Исус Аллахов веровесник четири пати, значи веровесник може да дојде по Мухамед (ﷺ).
Побивање
Исус е веровесник веќе испратен, а Веровесникот (ﷺ) рекол дека немало веровесник меѓу него и Исус. Тој го задржува веровесништвото што му било дадено и се враќа како следбеник. Еден преносител објаснува дека тој предводи според Книгата на Господарот на муслиманите и суннетот на нивниот Веровесник. Не донесува нов закон.
Довата во Ел-Фатиха и 4:69 покажуваат дека благодатта на веровесништвото сè уште е отворена за следбениците.
Побивање
Некои степени во овој ајет се достигнуваат со труд: верникот може да стане вистинољубив, шехид или праведен. Веровесништвото не е еден од нив. Аллах (﷾) ги одбира Своите пратеници (22:75), и Тој најдобро знае кому ќе го довери Своето пратеништво (6:124). Никој не го заслужува со послушност. Ајетот им ветува на послушните друштво со сите четири групи. Веровесникот (ﷺ), самиот веровесник, го учел во својата последна болест како желба да биде со нив.
Ајетот 7:35, „кога меѓу вас самите ќе ви доаѓаат Пратеници“, покажува дека пратениците сè уште можат да доаѓаат.
Побивање
Истите арапски зборови (имма је'тијаннекум) биле речени кога Адам и неговата сопруга биле спуштени на земјата со Иблис (2:38, 20:123). Ибн Кесир упатството ветено таму го објаснува како веровесниците и пратениците што ќе дојдат. Ајетот 7:35 е дел од тоа обраќање до синовите Адемови. Тој кажува како Аллах (﷾) го упатувал човештвото низ историјата, а таа линија пратеници завршила со Печатот на веровесниците (33:40).
Заветот на веровесниците во 3:81 покажува дека требало да дојде уште еден веровесник по Мухамед (ﷺ).
Побивање
Ибн Кесир 3:81 го чита како завет на секој веровесник од Адам до Исус. Ибн Аббас вели дека тој бил да поверуваат во Мухамед (ﷺ) кога ќе дојде. Заветот земен од Мухамед (ﷺ) во 33:7 не именува подоцнежен веровесник.
Едно предание вели дека ако синот на Веровесникот (ﷺ), Ибрахим, живеел, би бил вистински веровесник.
Побивање
Тоа предание кај Ибн Маџе (бр. 1511) е оценето како слабо (Darussalam, на sunnah.com). Дури и онака како што е формулирано, тоа е ‘ако’, а момчето не живеело. Ибн Еби Евфа бил прашан за детето и го рекол спротивното: по Мухамед (ﷺ) нема веровесник. Бухари го бележи тоа.
Исламското гледиште
Веровесникот (ﷺ) рекол дека по него нема веровесник, ниту пратеник. Не повлекол граница меѓу веровесници со нов закон и веровесници без него, а случајот на Арон покажува дека двата вида се исклучени.
Веровесникот (ﷺ) рекол дека по него нема да има веровесник, и ни пратеник ни веровесник.
Му рекол на Али дека му е како Арон на Мојсеј, освен што по него нема веровесник.
Арон бил веровесник што му помагал на Мојсеј и не донел своја мисија.
Претскажал дека луѓе ќе тврдат дека се веровесници. Во истата реченица одговорил дека тој е Печатот на веровесниците.
Асхабот Ибн Еби Евфа рекол дека ако било определено по Мухамед (ﷺ) да дојде веровесник, неговиот син би живеел.
Исус, кој ќе се врати, бил испратен пред Мухамед (ﷺ), го задржува своето веровесништво и доаѓа како следбеник.