Дали Мухамед (ﷺ) е последниот веровесник?

“Мухамед не е татко никому од вашите луѓе, туку е Аллахов Пратеник и последен веровесник – а Аллах сè добро знае.”

Ги собира класичните арапски речници. Под х-т-м, хатем е најпрвин печат, прстен што се користи за печатење. Одредницата потоа дава, како пренесено значење, крајот или последниот дел од нешто и последниот од една група луѓе. Го наведува Куран 33:40, хатемен-небијјин, со објаснувањето ‘последниот од веровесниците’. Под 83:26 го објаснува хитам како последното што го чувствуваат оние што пијат, мирисот на мошус. Украсот што го спомнува е прстенот на прстот. Одредницата не дава значење ‘најдобриот’.

Ибн Манзур ги собира постарите речници. Хатим на нешто и неговата хатиме се неговиот крај и последниот дел, а хитам на пијалокот е неговиот последен дел. Хитам, хатим и хатем на еден народ се неговиот последен, според раниот филолог ел-Лихјани. Веровесникот (ﷺ) е хатим на веровесниците, а ајетот ‘Печатот на веровесниците’ значи ‘последниот од нив’, според ел-Езхери. Едно од неговите имиња е ел-Акиб, а неговото значење е последниот од веровесниците. Хатм на срцето значи дека ништо не влегува во него и ништо не излегува од него.

Ел-Џевхери го дава хатимет еш-шеј' како ‘последното од нешто’ и вели дека Мухамед (ﷺ) е хатим на веровесниците. Го објаснува хитамуху миск (83:26) како ‘неговиот крај’, бидејќи последното што го наоѓаат оние што пијат е мирисот на мошус. Го дава и хатемту-л-Куран како ‘стигнав до неговиот крај’.

“чиј печат мошусот ќе биде – и за тоа нека се натпреваруваат оние коишто сакаат да се натпреваруваат!”

“Аллах ги запечатил срцата нивни и ушите нивни, а пред очите нивни има перде, и ним им следува голема казна.”

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се споредил себеси и веровесниците пред него со човек што изградил убава куќа, но во еден агол оставил празно место за една тула. Луѓето ја обиколувале, ѝ се восхитувале и посакувале тулата да е на своето место. Рекол: јас сум таа тула, и јас сум последниот од веровесниците.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се споредил себеси и веровесниците пред него со човек што изградил убава куќа, но оставил празно местото на една тула во еден агол. Луѓето оделе околу неа, се восхитувале и посакувале тулата да биде на место. Тој рекол: јас сум таа тула и јас сум Печатот на веровесниците (хатимен-небијјин).

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се споредил себеси и веровесниците пред него со човек што изградил убава куќа и оставил да недостасува една тула. Луѓето оделе околу неа, посакувале тулата да биде на место, а тој рекол дека тој е таа тула. Во третата верзија додава: и јас сум Печатот на веровесниците (хатемен-небијјин).

Џабир пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се споредил себеси и веровесниците со човек што изградил куќа и ја довршил, освен местото на една тула. Рекол: јас сум местото на таа тула; дојдов и ги запечатив веровесниците (фе-хатемтул-енбија).

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) навел шест работи во кои бил одликуван над другите веровесници. Меѓу нив: бил испратен до целото создание, а веровесниците биле запечатени со него (хутиме бијен-небијјун).

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Израелците ги воделе веровесници, и секогаш кога еден ќе умрел, друг го заземал неговото место. Но по мене нема да има веровесник, рекол тој; ќе има халифи, и тоа многу.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека тој е најблизок од сите луѓе до синот на Мерјем. Веровесниците се браќа со еден татко, рекол, и немало веровесник меѓу него и Исус.

Ебу Хурејре вели дека намазот во џамијата на Веровесникот (ﷺ) е подобар од илјада намази во другите џамии освен Светата џамија, а пренесувачот Абдуллах ибн Ибрахим ибн Кариз сведочи дека го слушнал Ебу Хурејре како вели дека Веровесникот (ﷺ) рекол: зашто јас сум последниот од веровесниците (ахирул-енбија), а мојата џамија е последната од џамиите.

Џубејр ибн Мутʻим пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се нарекол Мухамед и Ахмед, ел-Махи (преку кого се брише неверувањето), ел-Хашир (пред чии нозе ќе се соберат луѓето) и ел-Акиб. Преданието додава дека ел-Акиб е оној по кого нема веровесник. Во 2354c раниот пренесувач ез-Зухри, прашан што значи ел-Акиб, го дава истиот одговор.

Ет-Табери го објаснува ‘Печатот на веровесниците’ како оној што го запечатил веровесништвото и го жигосал, така што тоа не се отвора за никого по него до Часот. Го пренесува Катаде: ‘Печатот на веровесниците’ значи последниот од нив. Забележува дека повеќето читачи читаат хатим (оној што печати), додека Асим и ел-Хасан читаат хатем, што тој го објаснува како ‘последниот од веровесниците’, како во 83:26. Додава дека се пренесува дека Ибн Месуд го читал ајетот ‘туку веровесник што ги запечати веровесниците’.

Ел-Куртуби бележи дека само Асим читал хатем, со значење дека веровесниците биле запечатени со него, така што тој е како печатот и жигот врз нив. Повеќето читаат хатим, со значење дека тој ги запечатил и дошол последен од нив. Го наведува Ибн Атијје: научниците на заедницата, поранешни и подоцнежни, ги сфаќаат овие зборови во целосна општост, како текст дека по него нема веровесник. Ги наведува и преданијата на Муслим за хадисот за тулата, вклучувајќи ‘дојдов и ги запечатив веровесниците’.

Исмаил ибн Еби Халид го прашал асхабот Абдуллах ибн Еби Евфа дали го видел Ибрахим, синот на Веровесникот (ﷺ). Тој рекол дека детето умрело мало и дека, ако било определено по Мухамед (ﷺ) да дојде веровесник, неговиот син би живеел; но по него нема веровесник.

“Денес верата ваша ви ја усовршив и благодатта Своја спрема вас ја надополнив и задоволен Сум исламот да ви биде вера.”

Еден Евреин му рекол на Омер ибн ел-Хаттаб дека ако ајетот „Денес верата ваша ви ја усовршив“ им бил објавен на Евреите, тие тој ден би го чувале како празник. Омер одговорил дека муслиманите точно знаат кога и каде слегол: во петок, додека Веровесникот (ﷺ) стоел на Арафат за време на аџилакот.

“А Тој одговори и рече: Јас сум пратен само до изгубените овци од домот Израилев.”

“Овие дванаесетмина Исус ги испрати и им заповеда, велејќи: Не одете по патот на незнабошците, и не влегувајте во ниеден самарјански град: туку одете поскоро кај изгубените овци од домот Израилев.”

“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”

“а тебе само како милост на световите те пративме.”

Џабир ибн Абдуллах пренесува дека Веровесникот (ﷺ) спомнал пет нешта што му биле дадени, а што не му биле дадени на ниеден веровесник пред него. Последното од нив: секој претходен веровесник бил испратен само до својот народ, а тој бил испратен до целото човештво.

“Ние на секој народ Пратеник му испративме: „Само Аллах обожувајте Го, а тргнете се од тагутот!“ И меѓу нив имаше од тие коишто Аллах ги упатил, а и од тие што заслужиле да останат во заблуда. Затоа патувајте по светот за да видите како завршија тие што Пратениците за лага ги обвинуваа.”

“И пред тебе Пратеници испраќавме, за некои од нив ти кажувавме, а за некои не ти кажувавме. И ниеден Пратеник не можеше да направи никакво чудо без Аллахова волја. А кога Аллаховата закана ќе се исполни, ќе биде пресудено според правдата и тогаш лажливците ќе бидат губитници.”

“Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.”

“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”

Зејд ибн Сабит пренесува дека откако многумина што го знаеле Куранот напамет биле убиени кај Јемама, Ебу Бекр го замолил да го собере Куранот во еден том, потсетувајќи го дека тој ја запишувал објавата за Аллаховиот Пратеник. Зејд го собрал од запишани парчиња и од меморијата на луѓето, а довршениот примерок поминал од Ебу Бекр кај Омер, а потоа кај Хафса.

“Пратеникот верува во тоа што му се објавува од Господарот негов, и верниците, секој од нив верува во Аллах, и во мелеците Негови, и во Книгите Негови, и во Пратениците Негови: „Ние не правиме поделба меѓу Пратениците Негови“. И велат: „Слушаме и се покоруваме. Те молиме за прошка, Господару наш, Тебе ќе Ти се вратиме“.”

“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) ги прашал своите асхаби како ќе биде со нив кога синот на Мерјем ќе слезе меѓу нив, додека нивниот имам е меѓу нив.

Џабир пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Исус, синот на Мерјем, ќе слезе, а водачот на муслиманите ќе го покани да го предводи намазот. Исус ќе одбие и ќе рече дека водачите на муслиманите се од нив самите, чест од Аллах за овој умет.

Во 155а Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се заколнал дека синот на Мерјем наскоро ќе слезе како праведен судија, ќе го скрши крстот, ќе ги убие свињите и ќе ја укине џизјата. Во 155ф Веровесникот прашува како ќе биде кога синот на Мерјем ќе слезе и ќе ги предводи муслиманите како еден од нив; преносителот Ибн Ебу Зиб објаснува дека тој ќе ги предводи според Книгата на нивниот Господар и суннетот на нивниот Веровесник.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Израелците ги воделе веровесници, и секогаш кога еден ќе умрел, друг го заземал неговото место. Но по мене нема да има веровесник, рекол тој; ќе има халифи, и тоа многу.

Мирза Гулам Ахмад пишува дека Мухамед (ﷺ) станал Хатемул-енбија (Печатот на веровесниците) во смисла дека го поседува печатот без чие потврдување никаква благодат не стигнува до никого. Пишува дека самостојното веровесништво завршило со Веровесникот, но дека веровесништвото по пат на зилл (одраз), примено чисто преку покорност кон него, ќе трае до Судниот ден. Пишува и дека за неговата заедница вратата на разговорот и заедништвото со Божественото никогаш нема да се затвори до Судниот ден.

Статијата за завршеноста на веровесништвото ги наведува речниците за хатем: печат или жиг, прстен печатар, крајот или последниот дел од нешто, и украс, најдобриот и најсовршениот. Смета дека печатењето е првото значење, а завршувањето на нешто второстепено значење. Заклучува дека хатемен-небијјин значи Печатот на веровесниците, најдобриот и најсовршениот од нив, и, наведувајќи го Коментарот во пет тома на заедницата, ‘второстепено’ последниот од веровесниците. Наведува четири можни значења, вклучувајќи последниот од веровесниците што донеле закон.

Страницата на заедницата вели дека хатем првенствено значи печат, а исто така и најдобриот и најсовршениот, и дека во времето на Веровесникот (ﷺ) никогаш не бил користен со значење ‘последен’. Вели дека хатем се чита со фетха, па значи ‘Печатот’ или ‘Најдобриот’ од веровесниците. Како примери дава едно предание во Кенз ел-уммал во кое Веровесникот му кажува на својот вујко Абас дека е ‘хатем на мухаџирите’ како што тој е хатем на веровесниците, и титулите хатемул-евлија за еш-Шафиʻи и хатемуш-шуара за Ебут-Тајиб. Тврди дека ако ‘последниот од веровесниците’ ги исклучувал подоцнежните веровесници, ‘последната од џамиите’ би ги исклучувала подоцнежните џамии.

Ги собира класичните арапски речници. Под х-т-м, хатем е најпрвин печат, прстен што се користи за печатење. Одредницата потоа дава, како пренесено значење, крајот или последниот дел од нешто и последниот од една група луѓе. Го наведува Куран 33:40, хатемен-небијјин, со објаснувањето ‘последниот од веровесниците’. Под 83:26 го објаснува хитам како последното што го чувствуваат оние што пијат, мирисот на мошус. Украсот што го спомнува е прстенот на прстот. Одредницата не дава значење ‘најдобриот’.

Ибн Манзур ги собира постарите речници. Хатим на нешто и неговата хатиме се неговиот крај и последниот дел, а хитам на пијалокот е неговиот последен дел. Хитам, хатим и хатем на еден народ се неговиот последен, според раниот филолог ел-Лихјани. Веровесникот (ﷺ) е хатим на веровесниците, а ајетот ‘Печатот на веровесниците’ значи ‘последниот од нив’, според ел-Езхери. Едно од неговите имиња е ел-Акиб, а неговото значење е последниот од веровесниците. Хатм на срцето значи дека ништо не влегува во него и ништо не излегува од него.

Џабир пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се споредил себеси и веровесниците со човек што изградил куќа и ја довршил, освен местото на една тула. Рекол: јас сум местото на таа тула; дојдов и ги запечатив веровесниците (фе-хатемтул-енбија).

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) се споредил себеси и веровесниците пред него со човек што изградил убава куќа, но оставил празно местото на една тула во еден агол. Луѓето оделе околу неа, се восхитувале и посакувале тулата да биде на место. Тој рекол: јас сум таа тула и јас сум Печатот на веровесниците (хатимен-небијјин).

Ебу Хурејре вели дека намазот во џамијата на Веровесникот (ﷺ) е подобар од илјада намази во другите џамии освен Светата џамија, а пренесувачот Абдуллах ибн Ибрахим ибн Кариз сведочи дека го слушнал Ебу Хурејре како вели дека Веровесникот (ﷺ) рекол: зашто јас сум последниот од веровесниците (ахирул-енбија), а мојата џамија е последната од џамиите.

Страницата на заедницата вели дека хатем првенствено значи печат, а исто така и најдобриот и најсовршениот, и дека во времето на Веровесникот (ﷺ) никогаш не бил користен со значење ‘последен’. Вели дека хатем се чита со фетха, па значи ‘Печатот’ или ‘Најдобриот’ од веровесниците. Како примери дава едно предание во Кенз ел-уммал во кое Веровесникот му кажува на својот вујко Абас дека е ‘хатем на мухаџирите’ како што тој е хатем на веровесниците, и титулите хатемул-евлија за еш-Шафиʻи и хатемуш-шуара за Ебут-Тајиб. Тврди дека ако ‘последниот од веровесниците’ ги исклучувал подоцнежните веровесници, ‘последната од џамиите’ би ги исклучувала подоцнежните џамии.

“Мухамед не е татко никому од вашите луѓе, туку е Аллахов Пратеник и последен веровесник – а Аллах сè добро знае.”

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Израелците ги воделе веровесници, и секогаш кога еден ќе умрел, друг го заземал неговото место. Но по мене нема да има веровесник, рекол тој; ќе има халифи, и тоа многу.

Ибн Абас пренесува дека Мусејлеме дошол во Медина за време на животот на Аллаховиот Пратеник (ﷺ) со многу од својот народ и рекол: ако Мухамед (ﷺ) ме направи свој наследник, ќе го следам. Веровесникот (ﷺ) отишол кај него држејќи парче од палмин лист и рекол: да ме побараш дури и ова парче, не би ти го дал.

Исмаил ибн Еби Халид го прашал асхабот Абдуллах ибн Еби Евфа дали го видел Ибрахим, синот на Веровесникот (ﷺ). Тој рекол дека детето умрело мало и дека, ако било определено по Мухамед (ﷺ) да дојде веровесник, неговиот син би живеел; но по него нема веровесник.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Израелците ги воделе веровесници, и секогаш кога еден ќе умрел, друг го заземал неговото место. Но по мене нема да има веровесник, рекол тој; ќе има халифи, и тоа многу.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) ги прашал своите асхаби како ќе биде со нив кога синот на Мерјем ќе слезе меѓу нив, додека нивниот имам е меѓу нив.

“Бог, Кој многупати и на многу начини им зборуваше одамна на татковците преку пророците, во овие последни денови ни прозбори преку Својот Син, Кого Го постави за наследник на сè, преку Кого ги создаде и световите;”