Краток одговор
Исламот учи вера и добри дела заедно, а на крајот Божја милост. Новиот завет тука не зборува со еден глас. Павле бил христијански мисионер од првиот век. Напишал дека човекот се оправдува (се исправа пред Бог) со вера без делата на законот. Јаков, чие послание е во Новиот завет, напишал дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера. Двајцата укажале на Авраам. Кога бил прашан како да се има вечен живот, Исус не рекол ништо за жртва за гревовите. Рекол: „пази ги заповедите“. Куранот повторува одново и одново: тие што веруваат и прават добри дела. Верата доаѓа прва, а добрите дела растат од неа. Веровесникот (ﷺ) поучувал дека никој не се спасува само со дела, туку со Божјата милост.
Целосно објаснување
Павле: оправдан со вера
Павле поучувал дека човекот се исправа пред Бог со вера, а не со држење на Мојсеевиот закон. Укажал на Авраам, кој Му поверувал на Бог и му се засметало за праведност. Повеќето протестанти овие стихови ги читаат како учење за спасение само со вера, како бесплатен дар.
“Затоа заклучуваме дека човекот се оправдува со вера без делата на законот.”
“Зашто, ако Авраам се оправдал со дела, има со што да се фали; но не пред Бога. Зашто што вели Писмото? Авраам Му поверува на Бога, и тоа му се засмета за праведност.”
“Знаејќи дека човекот не се оправдува со делата на законот, туку со верата во Исус Христос, и ние поверувавме во Исус Христос, за да се оправдаме со верата во Христос, а не со делата на законот: зашто со делата на законот нема да се оправда ниедно тело.”
“Зашто со благодат сте спасени преку вера; и тоа не е од вас: тоа е дар Божји: не од дела, за никој да не се фали.”
Јаков: оправдан со дела
Јаков прашува дали вера без дела може некого да спаси. Одговара дека таквата вера е мртва. Укажува на истиот Авраам, кој се оправдал со дела кога го принел својот син. Потоа ја искажува спротивноста на Павловата реченица речиси со истите зборови.
“Така и верата, ако нема дела, мртва е сама по себе.”
“Зарем нашиот татко Авраам не се оправда со дела, кога го принесе својот син Исак на жртвеникот?”
“Гледате, значи, дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера.”
Црквите застанале на различни страни
Несогласувањето не е модерно. Мартин Лутер бил германски монах што ја започнал Реформацијата, расколот од шеснаесеттиот век што ги создал протестантските цркви. Тој верата сама ја направил нејзино срце. Јаков го нарекол „сламено послание“ и рекол дека му противречи на Павле. Католичката црква одговорила на Тридентскиот собор, католички собор од шеснаесеттиот век. Го осудил секој што учи дека грешникот се оправдува само со вера. Католичкото и православното учење го читаат Павле преку Јаков. Повеќето протестанти го читаат Јаков преку Павле. Во 1999 година лутераните и католиците потпишале заедничка изјава. Таа вели дека старите осуди не се однесуваат на меѓусебните учења како што се изложени во неа. Самите осуди ги оставиле на сила, и двете цркви остануваат поделени.
Во својот предговор од 1522 кон германскиот Нов завет, Лутер ги рангира книгите и вели дека, споредено со Евангелието според Јован и посланијата на Павле и Петар, посланието на Јаков е „сламено послание“, затоа што нема ништо од природата на Евангелието во себе. Во својот предговор кон Јаков додава дека тоа му противречи на Павле припишувајќи го оправдувањето на делата.
Тридентскиот собор, во својот декрет за оправдувањето, го осудува секој што вели дека грешникот се оправдува само со вера, во смисла дека не е потребно ништо друго да соработува во добивањето на благодатта на оправдувањето.
Лутеранската светска федерација и Католичката црква изјавуваат консензус во основните вистини на учењето за оправдувањето. Велат дека осудите од шеснаесеттиот век не се однесуваат на меѓусебните учења како што се изложени во изјавата, додавајќи дека со тоа ништо не се одзема од сериозноста на тие осуди. Методистички, реформирани и англикански тела подоцна ѝ се приклучиле.
Повикување на името или вршење на волјата
Исус додава услов што стиховите за повикувањето го изоставаат. Дела, новозаветната книга за раната црква, и Павле велат дека секој што ќе го повика името Господово ќе биде спасен. Исус вели дека нема секој што го нарекува Господи да влезе во царството. Ќе влезе само оној што ја врши волјата на неговиот Отец.
“И ќе биде, секој што ќе го повика името Господово ќе биде спасен.”
“Зашто секој што ќе го повика името Господово ќе биде спасен.”
“Нема секој што Ми вели: Господи, Господи, да влезе во царството небесно; туку оној што ја врши волјата на Мојот Отец, Кој е на небесата.”
Што рекол Исус кога бил прашан
Еден човек директно го прашал Исус што мора да направи за да има вечен живот. Исус не рекол ништо за жртва за гревовите ниту за својата крв. Му рекол на човекот да ги пази заповедите. Во Дела, Петар, еден од учениците на Исус, вели речиси исто. Во секој народ, оној што се бои од Бог и прави праведност Му е угоден.
“И, ете, еден пристапи и Му рече: Добар Учителе, какво добро да направам за да имам вечен живот? А Тој му рече: Зошто Ме нарекуваш добар? Никој не е добар освен Еден, тоа е Бог: но ако сакаш да влезеш во животот, пази ги заповедите.”
“Тогаш Петар ја отвори својата уста и рече: Навистина разбирам дека Бог не гледа кој е кој: туку во секој народ, кој се бои од Него и прави праведност, Му е угоден.”
Единствениот одговор на Куранот
Куранот ги спојува верата и добрите дела во истиот израз десетици пати. Никогаш не го спротивставува едното на другото. Сурата Ел-Аср вели дека сите луѓе губат, освен оние што веруваат и прават добри дела.
“Се колнам во времето, човекот навистина губи, освен тие коишто веруваат и коишто прават добри дела, и коишто едни со други си ја препорачуваат вистината, и коишто едни со други си ја препорачуваат трпеливоста.”
“А израдувај ги тие што веруваат и што прават добри дела дека ним им припаѓаат џенетските градини низ кои реки течат! Кога и да бидат снабдени од градините со некаков плод, велат: „Со ова и претходно бевме снабдени.“, а им беа давани само слични на нив! Во градините само чисти жени ќе имаат и во нив вечно ќе престојуваат!”
“А тие што ќе веруваат и што ќе прават добри дела – тие ќе бидат жители на Џенетот и во него вечно ќе престојуваат.”
“Тие што веруваат и прават добри дела, и намазот (молитвата) го извршуваат, и зекат даваат, ги чека награда кај Господарот нивен. За нив нема страв, ниту пак ќе тагуваат.”
| Извор | Што вели |
|---|---|
| Павле | Преку вера, без делата на законот |
| Јаков | Преку дела, „а не само со вера“ |
| Исус, кога бил прашан | Пази ги заповедите |
| Исус | Во царството влегува само оној што ја врши волјата на неговиот Отец |
| Куранот | Оние што веруваат и прават добри дела |
| Веровесникот (ﷺ) | Никој само со своите дела, туку со Божјата милост |
Милост, а не плата
Исламот не учи дека човекот го заработува Џенетот како плата. Веровесникот (ﷺ) рекол дека ничии дела нема да го спасат. Кога бил прашан дали тоа го вклучува и него, рекол: ниту мене, освен ако Бог не ме покрие со Својата милост. Потоа им рекол да прават добри дела како што треба и искрено. Поучувал и дека Бог доброто дело го запишува од десет до седумстотини пати повеќе, или повеќе, а лошото дело како едно. Верата и делата се патот, а Божјата милост е таа што го воведува човекот.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека ничии дела нема да го спасат. Кога бил прашан дали тоа го вклучува и него, рекол: ниту мене, освен ако Аллах не ме покрие со Својата милост. Потоа им рекол да прават добри дела како што треба, искрено и умерено.
Ибн Аббас пренесува дека Веровесникот (ﷺ), кажувајќи што рекол неговиот Господар, поучил: добро дело што е намерено, а не е сторено, се запишува како едно цело добро дело; ако се стори, се запишува од десет до седумстотини пати повеќе, или повеќе; лошо дело што е намерено, а не е сторено, се запишува како цело добро дело; ако се стори, се запишува само како едно лошо дело. Исто и во Сахих Муслим 131.
Стих по стих
Јаков 2:24 — глава 2, стих 24
“Гледате, значи, дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера.”
Наведено за
Протестантите велат дека Јаков мисли оти делата покажуваат пред другите луѓе дека верата е вистинска. Павле зборува за тоа како човекот се исправа пред Бог. Значи двајцата не се разминуваат.
Одговорот
Двајцата писатели го користат истиот човек, Авраам, и го наведуваат истиот стих од Битие за него. Јаков го наведува како „тоа му се засмета за праведност“, што е Божјо сметање, а не мислење на луѓето. Павле вели дека Авраам не се оправдал со дела пред Бог. Јаков вели дека се оправдал со дела и додава „а не само со вера“. Лутер добро го знаел ова читање. Сепак проценил дека Јаков му противречи на Павле.
Каде завршува — Двете реченици одговараат на истото прашање за истиот човек на спротивни начини. Тие ги држат црквите поделени уште од Реформацијата.
Матеј 19:21 — глава 19, стих 21
“Исус му рече: Ако сакаш да бидеш совршен, оди, продај го она што го имаш и дај им на сиромасите, и ќе имаш богатство на небото: и дојди и следи Ме.”
Наведено за
Исус продолжил и рекол „дојди и следи Ме“, и дека спасението е невозможно кај луѓето. Значи тој го упатил човекот кон себе и кон благодатта.
Одговорот
Исус најпрвин му рекол на човекот да ги пази заповедите. „Следи Ме“ дошло заедно со „продај го она што го имаш и дај им на сиромасите“: повеќе да се направи, а не помалку. Ништо во делот не спомнува жртва за гревовите ниту негова крв. А „кај Бога сè е можно“ е милоста што ја учи и исламот. Веровесникот (ﷺ) рекол дека никој не се спасува само со своите дела, туку со Божјата милост.
Каде завршува — Одговорот што Исус го дал на единственото директно прашање за вечниот живот бил послушност, со Божја милост.
Римјаните 10:13 — глава 10, стих 13
“Зашто секој што ќе го повика името Господово ќе биде спасен.”
Наведено за
Секој што со вера ќе го повика името Господово е спасен. Послушноста следи како плод на таа вера, но не ѝ додава ништо.
Одговорот
Исус предупредил дека не е доволно да се нарекува Господи. Во царството влегува само оној што ја врши волјата на Отецот. Кога бил прашан за патот до вечниот живот, укажал на заповедите.
Каде завршува — Сопствените зборови на Исус ја спојуваат верата со послушноста, како што тоа го прави Куранот.
Гледишта
Протестантски
Спасението е со благодат преку вера само, а не со дела. Добрите дела ја следат вистинската вера како нејзин плод, но не ѝ додаваат ништо.
Павле пишува дека човекот се оправдува со вера без делата на законот.
Побивање
Павле навистина го напишал тоа. Но Јаков напишал спротивно речиси со истите зборови, а Лутер проценил дека Јаков му противречи на Павле. Кога бил директно прашан, Исус рекол да се пазат заповедите.
Посланието до Ефесјаните вели дека спасението е со благодат преку вера, не од дела, за никој да не се фали.
Побивање
Исламот се согласува дека никој не го заработува Џенетот како плата: Веровесникот (ﷺ) рекол дека она што спасува е Божјата милост. Но милоста и делата одат заедно. Бог Својата милост ја одредува за „тие кои од гревовите ќе се чуваат“ и за „тие кои во доказите Наши ќе веруваат“ (7:156). Ниедна жртва не стои меѓу нив. А Исус рекол дека во царството влегува само оној што ја врши волјата на Отецот.
Протестантите го читаат Јаков како да зборува за вера што со своите дела се покажува како вистинска. Велат дека тоа не е за тоа како грешникот првпат се исправа пред Бог.
Побивање
Јаков го користи истиот човек, Авраам, и истиот стих од Битие како Павле. Јаков го наведува како „тоа му се засмета за праведност“, што е Божјо сметање, а не како луѓето го гледаат. Сепак Јаков вели дека Авраам се оправдал со дела, „а не само со вера“, а Лутер сепак проценил дека Јаков му противречи на Павле.
Католичко и православно
Верата е неопходна, но не е сама. Благодатта делува преку верата, светите тајни и добрите дела заедно.
Јаков пишува дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера.
Побивање
Исламот се согласува со Јаков дека вистинската вера се покажува во делата. Исламот оди и подалеку: ги спојува верата и добрите дела во еден израз и никогаш не го спротивставува едното на другото. А Веровесникот (ﷺ) поучувал дека на крајот Божјата милост го воведува човекот.
Тридентскиот собор го осудил учењето дека грешникот се оправдува само со вера.
Побивање
Исламот се согласува дека верата мора да биде споена со добри дела. Оди и подалеку: тоа се темели на сопствениот одговор на Исус, да се пазат заповедите, и на единствениот одговор на Куранот, а не на одлука на собор.
Исламското гледиште
Спасението доаѓа преку вера во Единиот Бог заедно со добри дела, а на крајот преку Неговата милост. Тоа го поучувал Веровесникот (ﷺ), и тоа му го рекол Исус на човекот што го прашал.
Павле пишува дека човекот се оправдува со вера без делата на законот. Јаков пишува дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера. Двајцата го наведуваат Авраам.
Двата одговора не можат да се помират.
Самиот Лутер рекол дека Јаков му противречи на Павле, а црквите сè уште се поделени околу тоа.
Кога бил прашан како да се има вечен живот, Исус рекол да се пазат заповедите.
Куранот им ветува Џенет на оние што веруваат и прават добри дела, и никогаш не го спротивставува едното на другото.
Веровесникот (ﷺ) поучувал дека никој не се спасува само со дела, туку со Божјата милост. Поучувал и дека Бог ги умножува добрите дела, а лошото дело го брои само еднаш.