Дали исламот вели дека нашите избори не се важни? Дали муслиманите имаат слободна волја?

“Ние на Вистинскиот пат му укажуваме, а негово е дали благодарен или неблагодарен ќе биде;”

“И кажи: „Вистината доаѓа само од Господарот ваш, па кој сака нека верува, а кој сака нека не верува!“”

“дека ниту еден грешник туѓите гревови нема да ги носи, и дека на човекот му припаѓа само тоа што тој сам ќе го стори,”

“Со секој од вас се мелеците, пред него и зад него, по Аллаховата наредба над него бдеат. Аллах нема да измени еден народ додека тој самиот не се измени. А кога Аллах сака еден народ да казни, никој не може тоа да го спречи, освен Него му нема заштитник.”

“Ние, навистина, ќе ги оживееме мртвите и Ние го запишавме тоа што го сторија и делата кои зад себе ги оставија; Ние сето тоа во јасната Книга го набројавме.”

“Нема неволја која ќе ја погоди Земјата и вас, а која не е, пред да ја дадеме, запишана во Книгата – тоа за Аллах е навистина лесно – за да не тагувате по тоа што ви одминало, а и да не се радувате премногу на тоа што Тој ќе ви го даде. Аллах не сака никакви прекумерни трошачи, фалбаџии,”

“за оној од вас кој сака да е на Вистинскиот пат, а вие не можете ништо да сакате, ако тоа Аллах, Господарот на световите, не го сака!”

“Тој е Првиот и Последниот, и Видливиот и Невидливиот; Тој знае сè!”

“Создателот на небесата и на Земјата! Тој како парови ве создава – а создава парови и од животните – за така да ве размножува. Ништо Нему не му е слично! Тој сè слуша и сè гледа.”

Омер ибн ел-Хаттаб пренесува дека еден странец во многу бела облека, без никаков знак од патување на него, седнал пред Веровесникот (ﷺ) и го прашал за исламот, иманот и совршенството во обожувањето. Прашан за иманот, Веровесникот рекол дека тоа е да се верува во Аллах, Неговите ангели, Неговите книги, Неговите пратеници и Судниот ден, и да се верува во божествената одредба, нејзиното добро и нејзиното зло. Потоа Веровесникот му рекол на Омер дека странецот бил Џибрил, кој дошол да ги поучи за нивната вера.

Јахја ибн Јаʻмур пренесува дека првиот човек што ја негирал предодреденоста (кадер) во Басра бил Маʻбед ел-Џухени. Јахја и еден негов другар го прашале Абдуллах ибн Омер за луѓе што велат дека нема предодреденост. Ибн Омер рекол: кажете им дека јас немам ништо со нив и тие немаат ништо со мене. Се заколнал дека кога некој од нив би дал милостина злато колку планината Ухуд, Аллах не би ја примил додека не поверува во предодреденоста. Потоа го пренел, од својот татко Омер, хадисот за Џибрил, кој го наведува верувањето во предодреденоста меѓу темелите на верата.

“Ние навистина сè со мерка создаваме,”

“И кажи: „Вистината доаѓа само од Господарот ваш, па кој сака нека верува, а кој сака нека не верува!“ Ние на неверниците им подготвивме Оган чијшто пламен од сите страни ќе ги опфаќа; ако побараат помош, ќе им се помогне со течност слична на растопена ковина која лицата ќе ги испече. Колку ужасен напиток и колку грозно престојувалиште!”

“за оној од вас кој сака да е на Вистинскиот пат, а вие не можете ништо да сакате, ако тоа Аллах, Господарот на световите, не го сака!”

“Ако вие нема да верувате, па, Аллах не зависи од вас, но Тој не е задоволен со неверувањето на Своите робови. А ако бидете благодарни, Тој со тоа ќе биде задоволен. А ниедна душа нема да ги носи гревовите на другата! Потоа кај својот Господар ќе се вратите, па Тој ќе ве извести за тоа што го работевте. Навистина, Тој знае што се крие во срцата.”

“Џините и луѓето ги создадов само за да Ме обожуваат.”

Ибн Аббас пренесува дека Веровесникот (ﷺ), кажувајќи што рекол неговиот Господар, поучил: добро дело што е намерено, а не е сторено, се запишува како едно цело добро дело; ако се стори, се запишува од десет до седумстотини пати повеќе, или повеќе; лошо дело што е намерено, а не е сторено, се запишува како цело добро дело; ако се стори, се запишува само како едно лошо дело. Исто и во Сахих Муслим 131.

“Под предодреденост го подразбираме вечниот Божји декрет, со кој Тој сам во Себе одредил што сака да се случи со секој човек. Не се сите создадени под еднакви услови, туку некои се однапред одредени за вечен живот, а други за вечна осуда; и, според тоа, бидејќи секој е создаден за едната или за другата од овие цели, велиме дека тој е предодреден за живот или за смрт.”

“Дека Бог, со вечна, непроменлива намера во Исус Христос, Својот Син, пред основањето на светот, одредил од паднатиот, грешен човечки род да ги спаси во Христос, заради Христос и преку Христос оние што, преку благодатта на Светиот Дух, ќе поверуваат во овој Негов Син Исус и ќе истраат во оваа вера и во послушноста на верата, преку оваа благодат, сè до крајот; а од друга страна, непоправливите и неверните да ги остави во гревот и под гнев и да ги осуди како отуѓени од Христос.”

Харис, невронаучник и атеистички писател, ја започнува книгата: ‘Слободната волја е илузија. Нашите волји едноставно не се наше дело.’ Тврди дека мислите и намерите доаѓаат од причини што човекот не ги избира ниту ги контролира.

Саполски, професор по биологија и неврологија на Универзитетот Стенфорд, тврди дека нема слободна волја: секој избор е резултат на гените, хормоните, воспитувањето, културата и околностите, од кои ниту едно човекот не го избрал. Ова го применува на вината, казната и правдата.

Али ибн Ебу Талиб пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол оти има тројца чии дела не се запишуваат: оној што спие додека не се разбуди, момчето додека не стигне до пубертет и лудиот додека не дојде до разум.

“Тој што оди по Вистинскиот пат, од тоа само тој ќе има корист, а тој што талка – на своја штета талка, и ниту еден грешник туѓите гревови нема да ги носи! А Ние ниту еден народ не сме казниле, додека Пратеник не сме им испратиле!”

“И Книгата ќе биде поставена и ќе ги видите грешниците преплашени поради тоа што е во неа. „Тешко нам!“ – ќе зборуваат – „Каква е оваа книга, ни мал ни голем грев не пропуштила, сè набројала?!“ – И ќе го видат запишано тоа што го правеле. Господарот твој нема никому да му направи неправда.”

“Тој ве направи едни по други на Земјата да се сменувате и Тој според положбата едни над други ве издигнува за да ве искуша во тоа што ви го дава. Господарот твој навистина брзо казнува, но Тој и простува и Милостив е!”

“Тој е Првиот и Последниот, и Видливиот и Невидливиот; Тој знае сè!”

“Ние на Вистинскиот пат му укажуваме, а негово е дали благодарен или неблагодарен ќе биде;”

“Нема неволја која ќе ја погоди Земјата и вас, а која не е, пред да ја дадеме, запишана во Книгата – тоа за Аллах е навистина лесно – за да не тагувате по тоа што ви одминало, а и да не се радувате премногу на тоа што Тој ќе ви го даде. Аллах не сака никакви прекумерни трошачи, фалбаџии,”

“за оној од вас кој сака да е на Вистинскиот пат, а вие не можете ништо да сакате, ако тоа Аллах, Господарот на световите, не го сака!”

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах не спуштил ниедна болест а да не го спуштил и нејзиниот лек.

Усаме ибн Шерик пренесува дека пустински Арапи го прашале Веровесникот (ﷺ) дали треба да бараат лекување. Тој им рекол да бараат лекување, зашто Аллах не создал ниедна болест а да не создал и лек за неа, освен една: староста.

“Ние ќе ве ставаме на искушение, малку со страв и со глад, и со губење на имотите, животите и посевите ваши. А ти израдувај ги трпеливите, тие кои, кога ќе ги снајде некаква неволја, само велат: „Ние сме Аллахови и Нему ќе Му се вратиме“. Ним им припаѓаат благословите од Господарот нивен и милоста; тие се на Вистинскиот пат.”

Ебу Сеид ел-Худри и Ебу Хурејре пренесуваат дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека муслиманот не го снаоѓа никаков замор, болест, тага, жалост, повреда или неволја, дури ни убод од трн, а Аллах поради тоа да не му избрише дел од неговите гревови.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека силниот верник е подобар и помил на Аллах од слабиот верник, иако во двајцата има добро. Стремете се кон она што ви користи, барајте помош од Аллах и не се откажувајте. Ако нешто ве снајде, не велете ‘да сум го направил ова’, туку кажете дека Аллах го одредил тоа и направил како што сакал, зашто ‘да сум’ ја отвора вратата на Шејтанот.

“Кога Муса му рече на народот свој: „О, народе мој, зошто ме вознемирувате, а добро знаете дека јас сум ви Аллахов Пратеник!“ И кога тие скршнаа настрана – Аллах стори срцата нивни да застранат, а Аллах нема да му укаже на Вистинскиот пат на народот кој е непослушен.”

“а ги заблудува само грешниците!”

“Многубошците ќе велат: „Да сакаше Аллах, ние немаше да Му припишуваме здруженици, а ниту предците наши, ниту ќе сторевме нешто забрането“. Така исто и тие пред нив негираа, сè додека Нашата казна не ја искусија. Кажи: „Имате ли некаков доказ да ни изнесете? Вие само според претпоставките се раководите и вие само невистината ја зборувате“.”

“Аллах никого не оптоварува преку неговите можности; во негова корист е доброто кое го стекнал, а на негова штета е злото кое го стекнал! „Господару наш, не казнувај нè ако заборавиме или ако нешто не сакајќи направиме! Господару наш, не товари нè со товарот кој си им го натоварил на тие пред нас! Господару наш, не оптоварувај нè со тоа за кое немаме сила! Избриши ни ги гревовите наши, прости ни и смилувај ни се! Ти си нашиот Господар, па помогни ни против народот кој не верува!“”

Али пренесува дека на еден погреб Веровесникот (ﷺ) рекол дека местото на секој човек во Џенетот или во Огнот е веќе запишано. Асхабите прашале дали тогаш треба да се потпрат на она што е запишано и да престанат да прават дела. Тој рекол: продолжете да правите дела, зашто на секој човек ќе му биде лесно да ги прави делата што водат кон она за што е создаден. Потоа го проучил Куран 92:5-7.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека силниот верник е подобар и помил на Аллах од слабиот верник, иако во двајцата има добро. Стремете се кон она што ви користи, барајте помош од Аллах и не се откажувајте. Ако нешто ве снајде, не велете ‘да сум го направил ова’, туку кажете дека Аллах го одредил тоа и направил како што сакал, зашто ‘да сум’ ја отвора вратата на Шејтанот.

Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах не спуштил ниедна болест а да не го спуштил и нејзиниот лек.

Усаме ибн Шерик пренесува дека пустински Арапи го прашале Веровесникот (ﷺ) дали треба да бараат лекување. Тој им рекол да бараат лекување, зашто Аллах не создал ниедна болест а да не создал и лек за неа, освен една: староста.

“Со Аллаховата милост ти си благ кон нив. А да си груб и со тврдо срце, би се разбегале од твојата близина. Затоа простувај им и моли да им биде простено, и договарај се со нив! А кога ќе одлучиш, потпри се на Аллах, бидејќи Аллах навистина ги сака тие кои на Него се потпираат.”