Ако џините не одговараат на молитвите, кој одговара?

“тој, Архатот, за кого нема тајна, ги знаеше и ги гледаше сите состојби на сите живи суштества на светот, што мислеа, зборуваа или правеа во секој миг.”

“Усовршените души се исклучени од не-светот (Алока); тие живеат на врвот на светот; ги оставаат своите тела тука (долу) и одат таму кога ќе го достигнат совршенството.”

“Таму на врвот на светот живеат блажените усовршени души, ослободени од секое преселување и пристигнати во одличната состојба на совршенството.”

Последното поглавје на Татвартха сутра, која двете џаински традиции ја прифаќаат во различни редакции, е за ослободувањето. Учи дека ослободената душа ги задржува совршеното знаење и совршеното опажање. Се издига до врвот на универзумот и останува таму, бидејќи надвор од него нема медиум на движење. Не вели дека ослободената душа некому одговара.

Џаини пишува дека градењето, посветувањето и почитувањето на ликовите на тиртханкарите се главните верски активности на џаинските лаици. Додава дека џаините не очекуваат никаква световна помош од џините што ги обожаваат, бидејќи знаат дека овие усовршени битија се засекогаш надвор од човечките работи. Затоа во џаинскиот храм нема присутно божество, а односот меѓу обожавателот и џината оди во една насока. Џаинското обожавање на ликови го објаснува како медитација: џината е идеал, состојба што секоја душа може да ја достигне, а камениот лик е потсетник на таа цел.

Џаини пишува дека градењето, посветувањето и почитувањето на ликовите на тиртханкарите се главните верски активности на џаинските лаици. Додава дека џаините не очекуваат никаква световна помош од џините што ги обожаваат, бидејќи знаат дека овие усовршени битија се засекогаш надвор од човечките работи. Затоа во џаинскиот храм нема присутно божество, а односот меѓу обожавателот и џината оди во една насока. Џаинското обожавање на ликови го објаснува како медитација: џината е идеал, состојба што секоја душа може да ја достигне, а камениот лик е потсетник на таа цел.

Џаини вели дека под хиндуистичко побожно влијание, во средниот век во џаинските храмови се појавиле ликови на богови. Тие ги прикажуваат духовите чувари (шасана-девата), како богот-змија Дхаранендра и неговата сопруга Падмавати, кои го заштитиле Паршва. За овие духови се смета дека можат да исполнат световни желби, и многу џаински лаици им се обраќаат за тоа. За секој тиртханкара се вели дека има двајца такви придружници, но само неколку станале популарни: меѓу нив Чакрешвари (Ришабха), Амбика (Неми) и Падмавати (Паршва). Тие никогаш не го зазеле местото на самиот џина. Во белешката 14 Џаини додава дека дигамбарскиот писател Сомадева (десетти век) предупредува дека секој што ги смета овие божества за еднакви на џина оди надолу; стихот на Сомадева продолжува велејќи дека тие се поставени за чувари на учењето и дека треба да се почитуваат. Дигамбарскиот писател Асадхара (тринаесетти век) вели дека човек со вистински увид никогаш не би ги обожавал јакшите, дури ни во голема несреќа, а неговиот ред додава дека почетник смее.

Дандас пишува дека храмовниот култ на обожавање ликови е највидливиот дел од џаинската практика, но две шветамбарски секти, стханакваси и нивниот изданок, терапантхи, го отфрлаат формалното обожавање на ликови. Тие се малцинство покрај шветамбарските и дигамбарските џаини што се нарекуваат обожаватели на ликови. Ликот ги доведува на ум особините на ослободениот учител, а обожавателот стекнува заслуга и внатрешна чистота. Молитвите до џините не се упатуваат за световен успех како работа или брак.

Дандас вели дека секоја џина е поврзана со јакша и јакши, машки и женски придружник, и дека тоа датира барем од првиот век н.е. Околу десеттиот век јакшите, божиците чуварки (шасанадевата), имале сопствени култови, а меѓу најпознатите се Падмавати и Амбика. Легендата за Амбика вели дека умрела и се преродила како придружна божица на Неми. Световните барања, како за благосостојба или брак, се во доменот на овие божества, чии ликови обично стојат надвор од внатрешното светилиште.

Џаини забележува дека шветамбарската секта стханакваси целосно го осудува обожавањето ликови, со образложение дека најстарите џаински текстови не кажуваат ништо за ликови или храмови. Вели дека терапантха започнала подоцна со еден стханакваси монах, Бхиканџи (стр. 314).

“Тој ја воведува ноќта во ден и го воведува денот во ноќ, Тој ги потчини Сонцето и Месечината, секој се движи до рокот одреден; ете, тоа ви е Аллах, Господарот ваш, царството е Негово! А тие кои, покрај Него, ги обожувате не поседуваат ништо, ни колку тенката обвивка на урмината семка.”

“Ако ги молите, не ја слушаат вашата молба, а и да ја чујат, не би ви се одѕвале; на Судниот ден ќе негираат дека Нему Му ги здружувавте. И никој нема да те извести како Тој што знае.”

“Кажи: „Зарем за Господар да барам некој друг освен Аллах, кога Тој е Господар на сè?“ Што и да направи некој, за себе си прави, и секој грешник само својот товар ќе си го носи. На крајот кај Господарот свој ќе се вратите и Тој ќе ве извести за тоа за што не се согласувавте.”

“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”

“Господарот ваш рече: „Повикајте Ме и замолете, Јас ќе ви се одѕвијам! Тие што од вообразеност не сакаат да Ме обожуваат – сигурно понижени ќе влезат во Џехенем.“”

“Кажи: „Никој, освен Аллах, ни на небото ни на Земјата, не го знае гајбот; и тие не знаат кога ќе бидат оживеани.“”

“Аллах е, нема друг бог освен Него, Живиот и Самоопстојувачкиот Одржувател! Не Го обзема ни дремка ни сон! Негово е тоа што е на небесата и на Земјата! Кој може кај Него да се зазема освен со Негова дозвола?! Тој знае што било пред и што ќе биде по нив, и тие не можат да опфатат од Неговото знаење, освен колку што Тој сака! Неговиот Курсиј ги опфаќа и небесата и Земјата, и Нему не Му е тешко да ги одржува! Тој е Севишниот, Величествениот!”

“Тие на кои, покрај Аллах, им се молите, навистина се робови како и вие. Па молете ги и нека ви се одѕвијат ако ја зборувате вистина!”

“Џамиите се само заради Аллах, и покрај Аллах не молете му се на никого!”

Дандас вели дека секоја џина е поврзана со јакша и јакши, машки и женски придружник, и дека тоа датира барем од првиот век н.е. Околу десеттиот век јакшите, божиците чуварки (шасанадевата), имале сопствени култови, а меѓу најпознатите се Падмавати и Амбика. Легендата за Амбика вели дека умрела и се преродила како придружна божица на Неми. Световните барања, како за благосостојба или брак, се во доменот на овие божества, чии ликови обично стојат надвор од внатрешното светилиште.

“Ниту неговите роднини, ниту неговите пријатели, ниту неговите синови, ниту неговите блиски ќе го делат неговото страдање, тој сам мора да го носи; зашто кармата го следи вршителот.”

“Кажи: „Зарем за Господар да барам некој друг освен Аллах, кога Тој е Господар на сè?“ Што и да направи некој, за себе си прави, и секој грешник само својот товар ќе си го носи. На крајот кај Господарот свој ќе се вратите и Тој ќе ве извести за тоа за што не се согласувавте.”

“Кажи: О, робови Мои кои кон себеси во гревовите претерувавте, не губете надеж во Аллаховата милост! Аллах, сигурно, сите гревови ќе ви ги прости; Тој, навистина, многу простува и Тој е Милостив.”

“Тие што веруваат и чиишто срца, кога Аллах ќе се спомне, се смируваат – а срцата навистина, кога Аллах ќе се спомне, се смируваат.”

“А зошто тие не го проучуваат Куранот? Бидејќи, да е од некој друг, а не од Аллах, тие во него би нашле многу противречности!”

“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”