Краток одговор
Никој не го купува Џенетот со дела, дури ни Веровесникот (ﷺ). Муслиманот се спасува преку верата, преку добрите дела што произлегуваат од неа, и на крајот преку Божјата милост. Човек станува муслиман кога верува во Единиот Бог и во Мухамед (ﷺ) како Божји Пратеник. Куранот им ветува Џенет на „тие што веруваат и што прават добри дела“, и верата ја именува прва. Веровесникот (ﷺ) рекол дека муслиманот што ќе умре верувајќи дека нема бог освен Аллах (﷾), на крајот ќе влезе во Џенетот. Гревовите за кои не се покајал сепак можат најпрвин да бидат казнети. А рекол и дека ничии дела нема да го спасат, освен ако Бог не го покрие со милост. Бог простува кој било грев кому сака, освен обожувањето други покрај Него ако човек умре сè уште правејќи го тоа. Кој ќе се откаже од тоа пред смртта, му се простува. Никаков свештеник не стои помеѓу, затоа што Бог му е поблиску на секој човек од вената на неговиот врат.
Целосно објаснување
Верата доаѓа прва
Исламот е верата што Бог ја прифаќа, а човек влегува во неа преку верата, а не преку некое дело. Стих по стих, Куранот им ветува награда на „тие што веруваат и што прават добри дела“. Верата ја именува пред делата. Таму каде што стихот ги именува делата први, сепак верата ја прави услов: „а верник е, ќе влезе во Џенетот“. Друг стих вели: „Успешни се верниците!“, и дури потоа го именува нивниот намаз. Добрите дела произлегуваат од верата. Не ја заменуваат. Без вера, делата воопшто не се прифаќаат: Куранот вели дека друга вера освен исламот „нема да му биде примена“.
“За Аллах единствено исламот е вистинска вера. А тие на кои им е дадена Книгата се раздвоија во моментот кога им дојде знаењето и тоа од меѓусебна завист. А Аллах брзо ќе се пресмета со тие што не веруваат во Аллаховите зборови!”
“А израдувај ги тие што веруваат и што прават добри дела дека ним им припаѓаат џенетските градини низ кои реки течат! Кога и да бидат снабдени од градините со некаков плод, велат: „Со ова и претходно бевме снабдени.“, а им беа давани само слични на нив! Во градините само чисти жени ќе имаат и во нив вечно ќе престојуваат!”
“Но, не е така! Тој што ќе Му биде предан на Аллах и ќе прави добри дела, го очекува награда кај Господарот негов; таквите од ништо нема да се плашат, ниту пак за нешто ќе тагуваат.”
“а тој што прави добро, било да е маж или жена, а верник е, ќе влезе во Џенетот и нема да му се направи неправда.”
“Успешни се верниците! Tие кои во своите намази (молитви) се понизни.”
“А тој што сака друга вера освен исламот, нема да му биде примена, и тој на оној свет ќе биде меѓу губитниците.”
Тежината на ‘нема бог освен Аллах’
Тевхидот (единственоста на Бог) тежи повеќе од кое било друго дело. Веровесникот (ﷺ) рекол дека кој од неговиот умет ќе умре сè уште верувајќи дека нема бог освен Аллах (﷾), ќе влезе во Џенетот. Ебу Зер, еден од неговите асхаби, се зачудил. Прашал: дури и ако извршил блуд и кражба? Веровесникот (ﷺ) одговорил: дури и така. Ова не го прави гревот лесен. Ел-Бухари, кој собирал хадиси во деветтиот век, го објаснува како оној што се покајува пред смртта. Хадисите се преданија за тоа што Веровесникот (ﷺ) рекол и направил. Муслиманските научници додаваат дека верникот што ќе умре со гревови за кои не се покајал може да одговара за нив, но не е затворен надвор од Џенетот засекогаш. Веровесникот (ﷺ) рекол дека човекот што вели дека нема бог освен Аллах (﷾) ќе биде изваден од Џехенемот. Тоа е така ако во своето срце има добро колку тежината на едно зрно јачмен.
Ебу Зер пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека секој што вели дека нема бог освен Аллах и умре држејќи се до тоа, ќе влезе во Џенетот. Ебу Зер прашал: дури и ако извршил блуд и кражба? Веровесникот рекол: дури и така, и го повторувал тоа секој пат кога Ебу Зер прашувал повторно. Ел-Бухари додава дека ова се однесува на оној што, при смртта или пред неа, се покае и рече дека нема бог освен Аллах: тој е простен.
Ебу Зер пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Џибрил му ја донел радосната вест дека кој од неговиот умет ќе умре без да Му припише ништо како сопатник на Аллах, ќе влезе во Џенетот. Ебу Зер прашал: дури и ако извршил блуд и кражба? Веровесникот рекол: дури и ако извршил блуд и кражба.
Енес пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: кој ќе рече дека нема бог освен Аллах и има во своето срце добро колку тежината на едно зрно јачмен, ќе биде изваден од Џехенемот; исто така и кој има колку тежината на едно зрно пченица, и кој има колку тежината на еден атом.
Делата не го купуваат Џенетот
Веровесникот (ﷺ) рекол дека ничии дела нема да го спасат. Бил прашан дали тоа важи дури и за него. Рекол да, освен ако Аллах (﷾) не го покрие со милост. Поучувал дека делата се мерат според намерата зад нив. А на еден човек му рекол дека ќе биде со оние што ги сака. Човекот немал многу намаз и пост да покаже, но ги сакал Аллах (﷾) и Неговиот Пратеник. Во Џенетот се влегува преку Божјата милост. Верата и добрите дела се начинот на кој робот ја бара. Куранот им вели на верниците да влезат во Џенетот „поради тоа што го правевте“. Муслиманските научници објаснуваат дека делата се средството преку кое Бог ја дава Својата милост, а не цена што го купува Џенетот. Зборовите на Веровесникот (ﷺ) за неговите сопствени дела покажуваат дека одлучува милоста, а не делата.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека ничии дела нема да го спасат. Кога бил прашан дали тоа го вклучува и него, рекол: ниту мене, освен ако Аллах не ме покрие со Својата милост. Потоа им рекол да прават добри дела како што треба, искрено и умерено.
Омер ибн ел-Хаттаб го слушнал Веровесникот (ﷺ) да вели дека делата се судат според намерите, и секој човек го добива она што го намерил. Човек што се иселил заради световна корист или за да се ожени со некоја жена, го има само она заради што се иселил.
Енес ибн Малик пренесува дека еден човек го прашал Веровесникот (ﷺ) кога ќе дојде Часот. Веровесникот прашал што подготвил за него. Човекот рекол дека не подготвил многу намаз, пост или милостина, но дека ги сака Аллах и Неговиот Пратеник. Веровесникот му рекол дека ќе биде со оние што ги сака.
“на тие на кои мелеците душите ќе им ги земат, а тие чисти, и на кои ќе им велат: „Мир со вас! Влезете во Џенетот поради тоа што го правевте!“”
Што простува Бог
Куранот вели дека Бог простува кој било грев кому сака, освен здружувањето други со Него. Тоа значи обожување други покрај Него, наречено ширк. Муслиманските научници го читаат како човекот што умира сè уште правејќи го тоа. Друг стих му вели на секој грешник да не губи надеж во Божјата милост, зашто Тој ги простува сите гревови. Муслиманските научници го читаат како ветување за оној што се покајува, бидејќи следниот стих ги повикува луѓето да се вратат кон Него.
“Аллах нема да прости ако нешто Му се здружува, а ќе прости сè освен тоа кому Тој сака! А тој што на Аллах Му припишува здруженик, тој прави клевета и голем грев.”
“Кажи: О, робови Мои кои кон себеси во гревовите претерувавте, не губете надеж во Аллаховата милост! Аллах, сигурно, сите гревови ќе ви ги прости; Тој, навистина, многу простува и Тој е Милостив.”
Верувајте во единиот Бог, и дека Мухамед (ﷺ) е Негов пратеник. Тоа е исламот, верата што Бог ја прифаќа.
Правете добро, искрено заради Бог. Секое дело се вреднува според намерата зад него.
Гревови по патот?
Вратете се кон Бог и барајте Негова прошка. Тој го простува секој грев на оние што се каат.
Единствениот исклучок: ако човек умре сè уште обожувајќи други покрај Бог, или отфрлајќи Го Него и Неговиот пратеник откако пораката стигнала до него, тоа не се простува. Бог не казнува никого додека не му дојде пратеник.
Џенетот е Божји дар: секој што влегува во него, влегува со Неговата милост. Никој не го заслужува само со добри дела, и Веровесникот (ﷺ) скромно го рекол тоа и за самиот себе.
Џенетот: градини низ кои течат реки, дом засекогаш.
Никој не стои помеѓу
Нема свештеник, нема света тајна (црковен обред за кој се вели дека дава Божја благодат) и нема посредник. Куранот вели дека Бог му е поблиску на човекот од неговата вратна вена (големата вена на вратот). Вели дека Тој се одѕива на секој што Го повикува.
“Ние го создаваме човекот и знаеме душата негова што му шепоти, бидејќи Ние сме му поблиски од вратната вена.”
“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”
Праведна пресметка
Секое дело се гледа: трошка добро и трошка зло. Никој не е казнет за порака што никогаш не стигнала до него, затоа што Бог не казнува додека не испрати пратеник. А Бог испратил пратеник на секој народ, па ниту еден народ не останал без упатство.
“тој што дури и трошка добро ќе стори – ќе го види, и тој што дури и трошка зло ќе стори – ќе го види!”
“Тој што оди по Вистинскиот пат, од тоа само тој ќе има корист, а тој што талка – на своја штета талка, и ниту еден грешник туѓите гревови нема да ги носи! А Ние ниту еден народ не сме казниле, додека Пратеник не сме им испратиле!”
“Ние на секој народ Пратеник му испративме: „Само Аллах обожувајте Го, а тргнете се од тагутот!“ И меѓу нив имаше од тие коишто Аллах ги упатил, а и од тие што заслужиле да останат во заблуда. Затоа патувајте по светот за да видите како завршија тие што Пратениците за лага ги обвинуваа.”
“Ние те пративме со Вистината, радосни вести да носиш и да опоменуваш; а нема народ на кого не му дошол тој што опоменува.”
Христијанското тврдење
Христијаните често велат дека христијанството учи спасение како бесплатен дар примен преку вера, додека исламот бара луѓето да го заработат. Укажуваат на посланието на Павле до Ефесјаните. Павле бил христијански мисионер од првиот век. Посланието вели дека луѓето се спасени со благодат (бесплатната Божја наклонетост) преку вера, „не од дела“.
“Зашто со благодат сте спасени преку вера; и тоа не е од вас: тоа е дар Божји: не од дела, за никој да не се фали.”
Каде Новиот завет се дели
Павле вели дека човекот се оправдува (се прогласува за праведен пред Бог) „со вера без делата на законот“. Јаков вели дека човекот „се оправдува со дела, а не само со вера“. Двете стојат во Новиот завет. Езекиел, пророк од шестиот век пр.н.е., вели дека беззаконикот што ќе се одврати од своите гревови и ќе прави што е праведно „сигурно ќе живее“. Не именува никаква жртва како услов. Исус го цитирал Бог: „Милост сакам, а не жртва“. А книгата Дела на апостолите вели дека нема друго име преку кое луѓето можат да се спасат. Читано строго, како што го читаат многу христијани, тоа ги исклучува сите што умреле без да го слушнат тоа име.
“Затоа заклучуваме дека човекот се оправдува со вера без делата на законот.”
“Гледате, значи, дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера.”
“Но ако беззаконикот се одврати од сите свои гревови што ги направил, и ги пази сите Мои наредби, и прави што е законито и праведно, тој сигурно ќе живее, нема да умре. Ниеден од неговите престапи што ги направил нема да му се спомене: во својата праведност што ја направил ќе живее.”
“Но одете и научете што значи тоа: Милост сакам, а не жртва: зашто не дојдов да ги повикам праведниците, туку грешниците на покајание.”
“И во никој друг нема спасение: зашто нема друго име под небото дадено меѓу луѓето, преку кое треба да се спасиме.”
Стих по стих
Ефесјаните 2:8-9 — глава 2, стихови 8-9
“Зашто со благодат сте спасени преку вера; и тоа не е од вас: тоа е дар Божји: не од дела, за никој да не се фали.”
Наведено за
Спасението е дар примен преку вера, додека исламот учи дека човек мора да го заработи Џенетот со дела.
Одговорот
Исламот не го учи тоа. Веровесникот (ﷺ) рекол дека никој, дури ни тој, не се спасува со своите дела без Божјата милост. Куранот навистина зборува за мерење на делата. Но Бог секое добро дело го наградува десетократно, а секое лошо го смета само како едно (6:160). Верата е услов за кое било дело воопшто да се смета. А самиот Нов завет е поделен: Јаков вели дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера.
Каде завршува — Исламот го темели спасението на верата и Божјата милост, па обвинението за ‘заработување’ на Џенетот погрешно го разбира.
Дела на апостолите 4:12 — глава 4, стих 12
“И во никој друг нема спасение: зашто нема друго име под небото дадено меѓу луѓето, преку кое треба да се спасиме.”
Наведено за
Спасението доаѓа само преку името на Исус.
Одговорот
Читано строго, тоа ги исклучува сите што умреле без да го слушнат името на Исус. Езекиел вели дека Бог му простува на беззаконикот што се одвраќа од своите гревови, и не именува никаква жртва. Исус ги цитирал Божјите зборови: „Милост сакам, а не жртва“. Куранот додава дека Бог не казнува никого додека не стигне до него пратеник.
Каде завршува — Езекиел и зборовите што ги цитирал Исус опишуваат Бог што му простува на оној што се покајува, а токму тоа учи Куранот.
Куран 19:60-61 — сура Мерјем, ајети 60-61
“со исклучок на тие што се покајаа, и веруваа, и добро правеа, на нив никаква неправда нема да им се направи, тие во Џенетот ќе влезат. Во еденските градини кои Семилосниот на робовите Свои им ги вети затоа што во нив верувале, а не ги виделе, а ветувањето Негово, навистина ќе се исполни,”
Наведено за
Христијанинот може да биде сигурен во спасението, но муслиманот никогаш не знае дали ќе оди во Џенетот.
Одговорот
Куранот им го ветува Џенетот на оние што се покајуваат, веруваат и прават добро, и вели дека „ветувањето Негово, навистина ќе се исполни“. Муслиманот е сигурен во тоа ветување. Она што не го претпоставува е сопствениот крај, па Го моли Бог да му го одржи срцето цврсто, како што се молел Веровесникот (ﷺ): Аллаху (﷾), Ти што ги свртуваш срцата, сврти ги нашите срца кон покорност кон Тебе. Ниту христијаните не се согласуваат за ова. Католичкиот Тридентски собор го осудил секого што тврди дека со непогрешлива сигурност ќе истрае до крајот. Исус рекол: „Нема секој што Ми вели: Господи, Господи, да влезе во царството небесно“.
Каде завршува — Исламот им го ветува Џенетот на оние што веруваат и прават добро. Сигурност за сопствениот крај не тврди исламот, а ни голем дел од црквата.
Гледишта
Главниот христијански поглед
Спасението е бесплатен Божји дар, примен преку вера во смртта и воскресението на Христос, и не може да се заработи со дела.
Посланието до Ефесјаните вели дека верниците се спасени со благодат преку вера, не од дела.
Побивање
Исламот се согласува дека никој не го заработува Џенетот: Веровесникот (ﷺ) рекол дека никој не се спасува со своите дела без Божјата милост. Исламот исто така ја прави верата услов за да се смета кое било дело. А Јаков вели дека човекот се оправдува со дела, а не само со вера.
Дела на апостолите вели дека спасение нема во друго име освен во името на Исус.
Побивање
Да речеме дека Дела на апостолите го вели тоа, но кога бил прашан како да се влезе во животот, самиот Исус рекол: пази ги заповедите. Езекиел вели дека Бог му простува на грешникот што се покајува, без да именува жртва, а Исус го цитирал Бог: „Милост сакам, а не жртва“. Куранот додава дека Бог не казнува никого додека не стигне до него пратеник.
Исламското гледиште
Спасението доаѓа преку верата во Единиот Бог и Неговиот Пратеник (ﷺ), покажана во добри дела, и дадена на крајот преку Божјата милост. Никој не го заработува, и никој не стои помеѓу човекот и Бог.
Куранот им ветува Џенет на оние што веруваат и прават добро, именувајќи ја верата прва.
Веровесникот (ﷺ) рекол дека кој од неговиот умет ќе умре верувајќи дека нема бог освен Аллах (﷾), ќе влезе во Џенетот. Го рекол тоа дури и за оној што извршил блуд и кражба.
Веровесникот (ﷺ) поучувал дека ничии дела нема да го спасат, ниту неговите, без Божјата милост.
Делата се судат според намерата зад нив.
Бог простува кој било грев кому сака, освен здружувањето други со Него. Дури и тоа му го простува на оној што се покајува.
Никој не е казнет за порака што никогаш не стигнала до него.
Бог е блиску и одговара директно, па не е потребен никаков свештеник или посредник.