Краток одговор
Тројца не можат да бидат еден на начинот на кој тоа ѝ е потребно на Троицата, а нејзиното сопствено вероисповедание покажува зошто. Атанасиевото вероисповедание, старо христијанско исповедание на верата, вели дека Отецот е Бог, Синот е Бог и Светиот Дух е Бог. Вели и дека Отецот е една личност, а Синот друга, и дека нема три Бога, туку еден. Сè зависи од тоа што значи ‘е Бог’. Ако значи ‘е единиот Бог’, Отецот и Синот се истиот. Двајца мажи што се секој единствениот градоначалник на градот се еден човек. Вероисповеданието го негира тоа. Ако значи ‘ја има Божјата природа’, тројца што ја имаат се три Бога. Тројца што ја имаат човечката природа се тројца луѓе. Вероисповеданието го негира и тоа. Во секој случај, еден од неговите сопствени редови се крши. Одговорот на Куранот е едноставен: Бог е Еден, и никој не Му е рамен.
Целосно објаснување
Што вели вероисповеданието
Атанасиевото вероисповедание е старо христијанско исповедание на верата. Напишано е на латински околу 5 или 6 век, и западните цркви го користат оттогаш. Англиските зборови прикажани тука доаѓаат од Книгата на заедничката молитва, молитвеникот на Англиканската црква. Филип Шаф, црковен историчар, ги ревидирал во 1877 година. Вероисповеданието вели дека Отецот е Бог, Синот е Бог и Светиот Дух е Бог. Сепак „не се три Бога: туку еден Бог“. Отецот, Синот и Духот ги нарекува три ‘личности’. Трите личности не смеат да се мешаат. „една е Личноста на Отецот: друга на Синот: и друга на Светиот Дух“. А секоја личност, земена сама по себе, е Бог.
“Така Отецот е Бог: Синот е Бог: и Светиот Дух е Бог. А сепак не се три Бога: туку еден Бог.”
“А католичката вера е оваа: Да Го обожуваме едниот Бог во Троица, и Троицата во Единство; Ниту мешајќи ги Личностите: ниту делејќи ја Суштината [Битието]. Зашто една е Личноста на Отецот: друга на Синот: и друга на Светиот Дух.”
“Зашто, како што христијанската вистина нè принудува: да ја признаеме секоја Личност сама по себе за Бог и Господ: Така католичката религија ни забранува: да кажеме дека има три Бога или три Господа.”
Проверката: што значи ‘е Бог’?
Земете го редот ‘Отецот е Бог’. Тој може да значи само едно од две нешта. Прво, може да значи ‘е единиот Бог’, како што ‘Том е градоначалникот’ значи дека Том е единствениот градоначалник на градот. Ако Том е градоначалникот, и Дик е градоначалникот, а има еден градоначалник, тогаш Том е Дик. На ист начин, ако Отецот е единиот Бог и Синот е единиот Бог, Отецот е Синот. Вероисповеданието го негира ова. Дури вели дека Отецот не е „роден“, односно не доаѓа од никого како син, додека Синот е роден. Едно и исто нешто не може да биде и двете. Второ, ‘е Бог’ може да значи ‘ја има природата на Бог’: сè што го прави Бог Бог. Христијаните ова го нарекуваат ‘божествена природа’. Функционира како што ‘Том е човек’ значи дека Том има човечка природа. Том, Дик и Хари секој има човечка природа, па тие се тројца луѓе. На ист начин, три личности што секоја целосно ја има божествената природа се три Бога. Вероисповеданието го негира и ова. Некои одговараат дека божествената природа не е вид што многумина можат да го делат, како човештвото, туку едно единствено нешто. Тогаш секоја личност е тоа едно нешто, и се враќаме на првото значење: Отецот е Синот. Кое и да е значењето што ќе го избере христијанинот, се крши друг ред од вероисповеданието. Доказите од самата Библија за учењето се изнесени на страницата ‘Дали Светата Троица има смисла?’.
“Така Отецот е Бог: Синот е Бог: и Светиот Дух е Бог. А сепак не се три Бога: туку еден Бог.”
“А католичката вера е оваа: Да Го обожуваме едниот Бог во Троица, и Троицата во Единство; Ниту мешајќи ги Личностите: ниту делејќи ја Суштината [Битието]. Зашто една е Личноста на Отецот: друга на Синот: и друга на Светиот Дух.”
“Отецот не е направен од никого: ниту создаден, ниту роден. Синот е само од Отецот: не направен, ниту создаден: туку роден.”
| Ако ‘е Бог’ значи… | Тогаш | Но верувањето вели |
|---|---|---|
| Е единиот Бог | Отецот е Синот, како што двајца мажи од кои секој е единствениот градоначалник на градот се еден човек. | Отецот е една личност, а Синот друга. |
| Ја има природата на Бог | Тројца што ја имаат се три Бога, како што тројца што ја имаат човечката природа се три луѓе. | „не се три Бога: туку еден Бог“. |
Кое и да е значењето избрано, друг ред од верувањето е прекршен.
Црквите ги затвориле двата излеза
Самите цркви ги отфрлаат двата лесни излеза. Три одделни суштества, како Авраам, Исак и Јаков, би биле тритеизам, верување во три бога. Еден Бог што покажува три лица, или начини на појавување, би бил савелијанство, именувано по неговиот ран учител Савелиј. Цариградскиот собор, собир на црковни епископи во 381 година, ги осудил савелијаните по име. Вероисповеданието исто така забранува ‘мешање на Личностите’, односно нивно мешање. Филип Шаф, објаснувајќи го вероисповеданието, ги исклучува двата. Она што останува, вели тој, е вистинска и вечна разлика, но „неискажлива“: не може да се изрази со зборови.
Белешката на Шаф за клаузулата 4 вели дека во современата употреба личност значи одделна и посебна индивидуа. Вели дека трите личности на Троицата не се три суштества, како Авраам, Исак и Јаков, зашто тоа би било тритеизам. Ниту се само три аспекти или начини на едниот Бог, во савелијанска смисла. Она што останува го нарекува вистинска, објективна и вечна, иако ‘неискажлива’, разлика во рамките на едното божествено битие.
Соборот ја потврдува верата од Никеја и ја анатемисува секоја ерес, именувајќи ги меѓу нив савелијаните.
“А католичката вера е оваа: Да Го обожуваме едниот Бог во Троица, и Троицата во Единство; Ниту мешајќи ги Личностите: ниту делејќи ја Суштината [Битието]. Зашто една е Личноста на Отецот: друга на Синот: и друга на Светиот Дух.”
Едноставниот одговор: Бог е Еден
Куранот им вели на христијаните да не велат „Тројца се!“, бидејќи Аллах (﷾) е само еден Бог. Тврдењето дека Аллах (﷾) е еден од тројца го нарекува неверство. Сура Ел-Ихлас, поглавјето 112 од Куранот, Го опишува Бог во четири кратки реда. Бог е Еден, Вечен и Апсолутен, не родил и не е роден, и никој не Му е рамен. На ова верување не му требаат излези. Тоа е и првата заповед како што ја учел Исус: „Господ, нашиот Бог, е еден Господ“. А Исус Отецот го нарекол „единиот вистински Бог“.
“О, следбеници на Книгата, не застранувајте во своето верување и за Аллах зборувајте ја само вистината! Месих, Иса, синот Мерјемин, е само Аллахов Пратеник, создаден е со Зборот Негов кој на Мерјем ѝ го достави, и живот му даде; затоа верувајте во Аллах и во Неговите Пратеници и не велете: „Тројца се!“ Престанете, подобро е за вас! Аллах е само еден Бог, славен нека е Тој, зарем Тој да има дете?! Негово е тоа што е на небесата и тоа што е на Земјата, и Аллах е доволен сведок.”
“Неверници се тие што велат: „Бог е дел од тројството!“ А само еден е Бог! И доколку тие не се откажат од тоа што го велат, неиздржливо страдање, навистина, ќе го стигне секој од нив кој неверник ќе остане.”
“Кажи: „Тој е Аллах, Еден е! Аллах е прибежиште секому! Не родил и не е роден, и никој не Му е рамен!“”
“А Исус му одговори: Првата од сите заповеди е: Слушај, Израилу; Господ, нашиот Бог, е еден Господ:”
“А ова е вечниот живот: да Те познаваат Тебе, единиот вистински Бог, и Исус Христос, Кого Ти Го прати.”
Одговори што ги даваат христијаните
Атанасиевиот Символ на верата — клаузули 3-5
“А католичката вера е оваа: Да Го обожуваме едниот Бог во Троица, и Троицата во Единство; Ниту мешајќи ги Личностите: ниту делејќи ја Суштината [Битието]. Зашто една е Личноста на Отецот: друга на Синот: и друга на Светиот Дух.”
Наведено за
Бог е еден по битие и три по личности. ‘Еден’ го брои битието, а ‘три’ ги брои личностите, па нема судир. Накратко: едно ‘што’, три ‘кој’.
Одговорот
Тогаш прашајте што има секој ‘кој’. Секој целосно ја има едната божествена природа, а токму тоа значи ‘е Бог’ во ‘Отецот е Бог’. Три ‘кој’ што секој целосно ја има човечката природа се тројца луѓе. Некои одговараат дека божествената природа не е вид што многумина можат да го делат, како човештвото, туку едно единствено нешто. Тогаш секоја личност е тоа едно нешто, и Отецот е Синот: повторно првото значење. Григориј Ниски, епископ од 4 век што го бранел учењето, бил прашан токму ова прашање за Петар, Јаков и Јован. Сметал дека тројцата луѓе делат една човечка природа, како што многу златни монети делат едно злато. Затоа, рекол тој, нарекувањето ‘тројца луѓе’ е злоупотреба на зборовите. Според неговото правило тие строго би требало да се нарекуваат еден човек, а тие очигледно се тројца. Тврдел и дека трите божествени личности никогаш не дејствуваат одделно. Секое дело доаѓа од Отецот, преку Синот, и се усовршува во Духот. Но дури и во неговата слика секој има свој дел: од Отецот, преку Синот, во Духот. Едно дело направено од тројца е сепак направено од тројца. А вероисповеданието вели дека секоја личност „сама по себе“ е Бог.
Каде завршува — Три личности што секоја целосно ја има божествената природа се три Бога, како што тројца луѓе се тројца луѓе. Ако природата е едно нешто што е секоја личност, Отецот е Синот.
Атанасиевиот Символ на верата — клаузули 15-16
“Така Отецот е Бог: Синот е Бог: и Светиот Дух е Бог. А сепак не се три Бога: туку еден Бог.”
Наведено за
Отецот и Синот се истиот Бог, но не истата личност. ‘Истиот’ секогаш значи истиот нешто, па нема судир. Ништо не вели дека во основата мора да бидат едноставно истото нешто.
Одговорот
Тогаш избројте ги нештата што се таму. Ако има едно нешто, а Отецот е тоа и Синот е тоа, Отецот е Синот. Ако има повеќе од едно, има повеќе од еден Бог. Велењето ‘истиот Бог, но не истиот’ не одговара на бројот. Само ги поместува зборовите. А вероисповеданието означува вистинска разлика. Отецот не е роден, односно не доаѓа од никого како син. Синот е роден. Двајца што се разликуваат така се двајца. Ако двајца сепак можат да бидат ‘истиот Бог’, тогаш ‘Бог’ се дели на начинот на кој се дели ‘човек’, а тоа значи три Бога.
Каде завршува — Да се биде ‘истиот Бог’ без да се биде истото нешто го остава бројот без одговор, па проверката стои.
Првиот ватикански собор, Догматска конституција Dei Filius (24 април 1870) — глава 4, За верата и разумот
“Но иако верата е над разумот, никогаш не може да има вистинско несогласие меѓу верата и разумот, бидејќи истиот Бог што ги открива тајните и ја влева верата му ја дарувал светлината на разумот на човечкиот ум; а Бог не може да се одрече од Себеси, ниту вистината некогаш може да ѝ противречи на вистината. Лажниот изглед на таква противречност главно се должи или на тоа што догмите на верата не се разбрани и изложени според умот на Црквата, или на тоа што измислиците на мислењето се земени за пресуди на разумот.”
Наведено за
Троицата е тајна објавена од Бог. Таа е над разумот, но никогаш против него, па секој судир е само привиден. Нашите умови се премали за да видат како се вклопуваат редовите.
Одговорот
Тајната и противречноста се различни нешта. Тајната е нешто што не можеме целосно да го разбереме, на пример како Бог знае сè. Противречноста вели и да и не на истото тврдење во исто време. Првиот ватикански собор, собир на католички епископи, во 1870 година учел дека вистината никогаш не може да ѝ противречи на вистината. Рекол дека привидниот судир главно доаѓа од погрешно читање на официјалното учење на Црквата или од земање мислење за разум. Но проверката ги користи сопствените зборови на вероисповеданието. Самото вероисповедание расудува чекор по чекор: христијанската вистина „нè принудува“ секоја личност да ја признаеме за Бог, а католичката религија „ни забранува“ да кажеме дека има три Бога. Според кое било значење на ‘е Бог’, еден од неговите редови се крши.
Каде завршува — Нарекувањето на противречноста тајна не ја отстранува, а самите цркви велат дека вистината не може да ѝ противречи на вистината.
Атанасиевиот Символ на верата — клаузули 15-16
“Така Отецот е Бог: Синот е Бог: и Светиот Дух е Бог. А сепак не се три Бога: туку еден Бог.”
Наведено за
Бог е како водата, што може да биде мраз, течност и пареа. Или е како еден човек што е истовремено татко, син и сопруг.
Одговорот
Двете слики покажуваат едно нешто во три облици или улоги. Тоа е савелијанство, наречено и модализам, од ‘модус’, начин на појавување: еден Бог што носи три маски. Црквите го осудиле. Вероисповеданието забранува ‘мешање на Личностите’, односно нивно мешање. Цариградскиот собор во 381 година ги вбројал савелијаните меѓу ересите, лажните учења што ги осудил. Дури и при единствената температура и притисок каде што мразот, водата и пареата постојат заедно, секое од нив е различен дел од водата. Тоа наместо тоа внесува друг проблем: делови.
Каде завршува — Водата и трите улоги учат учење што самите цркви го осудиле.
Атанасиевиот Символ на верата — клаузули 19-20
“Зашто, како што христијанската вистина нè принудува: да ја признаеме секоја Личност сама по себе за Бог и Господ: Така католичката религија ни забранува: да кажеме дека има три Бога или три Господа.”
Наведено за
Бог е како детелина: три листа, едно растение.
Одговорот
Листовите се делови, и ниту еден лист не е целата детелина. Но вероисповеданието вели дека секоја личност „сама по себе“ е Бог. Исто така забранува ‘делење на Суштината’, односно делење на едното Божјо битие. Бог составен од три дела би го направил Отецот само една третина од Бог.
Каде завршува — Детелината ги прави личностите делови од Бог, што вероисповеданието го негира.
Атанасиевиот Символ на верата — клаузули 15-16
“Така Отецот е Бог: Синот е Бог: и Светиот Дух е Бог. А сепак не се три Бога: туку еден Бог.”
Наведено за
Бог е над бројките. Бројењето им припаѓа на создадените нешта, па Бог не може да се брои ни како еден ни како тројца.
Одговорот
Вероисповеданието прво брои. Вели дека „една е Личноста на Отецот: друга на Синот: и друга на Светиот Дух“. Вели дека „не се три Бога: туку еден Бог“. Ако бројките не важат за Бог, паѓаат двата тие реда, а со нив паѓа и учењето. Исламот го нема тој проблем: брои еден Бог и никакви личности во Него.
Каде завршува — Троицата самата е изјава за бројки, па не може да излезе надвор од бројењето.
Атанасиевиот Символ на верата — клаузули 3-5
“А католичката вера е оваа: Да Го обожуваме едниот Бог во Троица, и Троицата во Единство; Ниту мешајќи ги Личностите: ниту делејќи ја Суштината [Битието]. Зашто една е Личноста на Отецот: друга на Синот: и друга на Светиот Дух.”
Наведено за
Троицата не е 1 + 1 + 1 = 3. Таа е 1 × 1 × 1 = 1.
Одговорот
Множењето е аритметика на хартија, а не начин да се изброи кој е таму. Тројца луѓе во една соба се тројца, каков и да е збирот што ќе го напишете. Истиот збир би ги претворил и трите личности во една личност. Вероисповеданието го забранува тоа: Отецот е една личност, Синот друга, Духот друга.
Каде завршува — Изборот на збир што дава одговор еден не го менува бројот, а самото вероисповедание брои три личности.
Гледишта
Главниот христијански поглед
Бог е едно битие во три личности, Отецот, Синот и Светиот Дух. Секоја личност е целосно Бог, а сепак има само еден Бог. Учењето е тајна над разумот, но не против него.
Атанасиевото вероисповедание вели дека Отецот, Синот и Светиот Дух се секој Бог. Сепак, вели тоа, нема три Бога, туку еден.
Побивање
Вероисповеданието навистина го вели ова, но не може двете половини да ги направи вистинити. Ако ‘е Бог’ значи ‘е единиот Бог’, Отецот е Синот, што вероисповеданието го негира. Ако значи ‘ја има божествената природа’, има три Бога, што вероисповеданието исто така го негира.
Бог е еден по битие и три по личности: едно ‘што’ и три ‘кој’. Значи ‘еден’ и ‘три’ не бројат исто нешто.
Побивање
Секој ‘кој’ целосно ја има божествената природа, па три ‘кој’ се три Бога, како што три ‘кој’ со човечка природа се тројца луѓе. Ако пак таа природа е едно единствено нешто што е секоја личност, Отецот е Синот. Григориј Ниски, епископ од 4 век што го бранел учењето, се соочил токму со овој случај. Одговорил дека дури и ‘тројца луѓе’ е злоупотреба на зборовите. Според неговото правило Петар, Јаков и Јован би биле еден човек, а тие очигледно се тројца.
Троицата е тајна објавена од Бог: над разумот, но никогаш против него.
Побивање
Тајната е нешто што не можеме целосно да го разбереме; противречноста вели и да и не на истото тврдење. Првиот ватикански собор, собир на католички епископи во 1870 година, учи дека вистината никогаш не може да ѝ противречи на вистината. Вели дека привидниот судир доаѓа главно од погрешно читање на учењето на Црквата или од земање мислење за разум. Но проверката ги користи сопствените зборови на вероисповеданието, и според кое било читање еден од неговите редови се крши.
Исламското гледиште
Бог е Еден во секоја смисла. Редовите на вероисповеданието не можат сите заедно да бидат вистинити, а и Куранот и сопствените зборови на Исус учат за единство во кое нема тројца.
Земете кое било значење на ‘е Бог’, и еден ред од вероисповеданието се крши. Или Отецот е Синот, или има три Бога.
Самите цркви ги осудуваат двата излеза: три суштества е тритеизам, а една личност во три начини е савелијанство.
Куранот забранува да се вели ‘Тројца се’ и учи дека нема бог освен Единиот Аллах (﷾).
Сура Ел-Ихлас Го опишува Бог како Еден, Кој не родил и не е роден, и никој не Му е рамен.
Исус ја нарекол „Господ, нашиот Бог, е еден Господ“ првата од сите заповеди. Отецот го нарекол „единиот вистински Бог“.