Краток одговор
Верувањето дека Бог е еден само по себе не е доволно. Куранот бара само Тој да се обожува. Вели дека и жителите на Мека верувале дека Аллах (﷾) ги создал нив, небесата и Земјата. Сепак обожувале други суштества, велејќи дека тие ќе ги приближат до Бога и ќе посредуваат за нив. Секој пратеник, вели Куранот, донел една порака: нема бог освен Аллах (﷾), затоа обожувајте Го Него. Гита, едно хинду писмо, покажува во иста насока. Кришна највисоко го рангира човекот чие обожување е упатено само кон едно Суштество. Дури и многу лошо однесуван човек го нарекува добар ако го обожува него, „не обожувајќи никој друг“. Сепак, голем дел од хинду обожувањето, дома и во храмовите, им се дава на многу богови и на нивните ликови. Одговорите што ги даваат хиндусите се одговорени подолу. Исламот намазот, сеџдето и жртвите ги дава само на Бога.
Целосно објаснување
Хинду одговорот: ние веќе веруваме во еден Бог
Многу хиндуси одговараат дека веќе веруваат во еден Бог: Ишвара, Бхагван, Параматма, што се имиња за врховниот Бог. Шветашватара Упанишада, едно хинду писмо, Го нарекува највисоко божество над божествата, господар над господарите и господар на светот. Околу 1030 година, муслиманскиот научник ел-Бируни известил дека хиндусите веруваат оти Бог е еден, вечен и семоќен, над секоја сличност. Во Чикаго во 1893 година, Свами Вивекананда, хинду монах, му рекол на Парламентот на религиите дека во Индија нема верување во многу богови. Во секој храм, рекол тој, верниците на ликовите им ги припишуваат сите Божји својства. Според ова гледиште, боговите се моќи и слуги на Едниот. Рамануџа бил хинду учител од 11 и 12 век. Неговата школа, наречена вишиштадваита, учи дека душите и материјата се тело на Господарот. Учи дека и Индра и другите богови се дел од телото на Господарот. Значи, она што им се принесува ним всушност Му се принесува Нему. Затоа многу хиндуси прашуваат: што би додало тоа да станат муслимани?
“Да го познаеме тој највисок голем господар над господарите, највисокото божество над божествата, господарот над господарите, највисокиот горе, како бог, господарот на светот, достојниот за обожување.”
“Верувањето на образованите и необразованите луѓе се разликува кај секој народ; зашто првите се стремат да замислат апстрактни идеи и да дефинираат општи начела, додека вторите не одат подалеку од она што го доживуваат сетилата и се задоволуваат со изведени правила, без да се грижат за подробностите, особено во прашањата на религијата и правото, околу кои мислењата и интересите се поделени. Хиндусите веруваат за Бог дека тој е еден, вечен, без почеток и крај, дејствува по слободна волја, семоќен, сезнаен, жив, дава живот, владее, чува; еден што е единствен во својата власт, над секоја сличност и несличност, и дека не личи на ништо, ниту нешто личи на него. За да го илустрираме ова, ќе изнесеме некои извадоци од нивната литература, за да не помисли читателот дека нашиот приказ не е ништо друго освен рекла-кажала.”
“Да се спуштиме ли сега од стремежите на филозофијата до религијата на незнајните? Уште на самиот почеток можам да ви кажам дека во Индија нема политеизам. Во секој храм, ако некој застане и слуша, ќе открие дека верниците ги припишуваат на овие ликови сите Божји својства, вклучувајќи ја и сеприсутноста. Тоа не е политеизам, ниту името хенотеизам би одговорило на нашето прашање.”
“И оние што се обожувачи на Индра и на други помали божества, бидејќи се следбеници на трите ведски линии, и што принесуваат жртви упатени до Индра итн., всушност ги упатуваат до Мене. Зашто, од причините наведени претходно, сите (Индра итн.) го сочинуваат Моето тело, чија Душа сум Јас. И секој поим, Индра итн., го наоѓа своето крајно значење во тоа што се однесува на Мене. Но тие принесуваат жртви без да го знаат овој облик, или закон.”
Верувањето во Создателот никогаш не било сè
Куранот го сретнал ова верување кај жителите на Мека, на кои Веровесникот (ﷺ) прво им проповедал. Кога би ги прашале кој ги создал небесата и Земјата, или кој ги создал нив самите, би одговориле: Аллах (﷾). Сепак, покрај Него обожувале други суштества. Велеле дека ги обожуваат само за да ги приближат до Аллах (﷾), и ги нарекувале свои заземачи (оние што посредуваат кај Него за другите). Куранот не прифаќа ниту една од двете причини. Вели дека искреното практикување на верата е долг кон Аллах (﷾), и прашува дали на Аллах (﷾) би Му кажале нешто што Тој не го знае. Работата ја сумира во еден ајет: „Повеќето од нив не веруваат во Аллах (﷾), туку на Него здруженици Му припишуваат.“ За Бог како Создател, Меканците и Куранот се согласувале. Се разделиле околу обожувањето. Некои хиндуси одговараат дека исламот само го задржал највисокиот бог на Арапите, а другите ги отфрлил. Но Аллах (﷾) е едноставно арапскиот збор за Бог, кој го користат и арапските христијани. Она што ги зачудило Меканците не било ново име. Тоа бил повикот само Тој да се обожува: „Зарем тој боговите да ги сведе само на еден Бог? Тоа е, навистина, нешто многу чудно!“
“А да ги запрашаш: „Кој ги создаде небесата и Земјата и кој ги потчини Сонцето и Месечината?“ Сигурно ќе кажат: „Аллах!“ Па тогаш каде се одметнуваат?!”
“А ако ги запрашаш кој ги создаде нив, сигурно ќе речат: „Аллах!“ Па тогаш каде се одметнуваат?!”
“Искреното практикување на верата е долг кон Аллах! А на тие што покрај Него земаат други за заштитници: „Ние ги обожуваме само за да нè приближат што поблиску до Аллах“ – Аллах ним, навистина, ќе им пресуди за тоа за коешто тие не се согласуваа. Аллах нема да го упати на Вистинскиот пат тој што е лажливец и неверник.”
“Тие, покрај Аллах, ги обожуваат тие кои не можат да им наштетат ниту пак можат каква било корист да им донесат, и велат: „Ова се нашите заземачи кај Аллах.“ Кажи: „Како тоа на Аллах да Му кажувате дека на небесата и на Земјата постои нешто, а Тој знае дека не постои?!“ Тој е чист и многу високо над тие што Нему Му ги здружуваат!”
“Повеќето од нив не веруваат во Аллах, туку на Него здруженици Му припишуваат.”
Арапската Библија Смит-Ван Дајк, завршена во 1865 и сè уште стандардна Библија на протестантите што зборуваат арапски, го започнува Битие 1:1 со „Во почетокот Аллах ги создаде небесата и земјата“. Нејзиниот збор за Бог насекаде е Аллах.
“Зарем тој боговите да ги сведе само на еден Бог? Тоа е, навистина, нешто многу чудно!”
Една порака од секој пратеник: обожувајте Го само Него
Куранот вели дека на секој пратеник што Бог го испратил му била дадена една порака: нема бог освен Аллах (﷾), затоа обожувајте Го и служете Му. Вели дека на секој народ му бил испратен пратеник, со наредба да Му се служи на Аллах (﷾). Обожувањето овде е повеќе од верување. Тоа е намаз и жртва, за кои Куранот му кажува на Веровесникот (ﷺ) да изјави дека се само за Аллах (﷾), Кој нема соучесник. Тоа е и повикувањето на Бога за помош. Џамиите се Негови, па никој не треба да се повикува заедно со Него. Во секој намаз муслиманите ги повторуваат зборовите од првата сура на Куранот: „Само Тебе Те обожуваме и само од Тебе помош бараме!“
“Пред тебе ниту еден Пратеник не испративме, а да не му објавевме: „Нема бог освен Мене, затоа Мене обожувајте Ме!“”
“Ние на секој народ Пратеник му испративме: „Само Аллах обожувајте Го, а тргнете се од тагутот!“ И меѓу нив имаше од тие коишто Аллах ги упатил, а и од тие што заслужиле да останат во заблуда. Затоа патувајте по светот за да видите како завршија тие што Пратениците за лага ги обвинуваа.”
“Кажи: „Клањањето мое, и обредите мои, и животот мој, и смртта моја, навистина Му се посветени на Аллах, Господарот на световите, Кој нема соучесник; тоа ми е наредено и јас сум првиот муслиман“.”
“Џамиите се само заради Аллах, и покрај Аллах не молете му се на никого!”
“Само Тебе Те обожуваме и само од Тебе помош бараме!”
Највисокото обожување во Гита му се дава само на еден
Гита, најпознатото хинду писмо, ја повлекува истата линија со свои зборови. Во неа, Кришна именува четири вида добри луѓе што го обожуваат. Највисоко го рангира човекот со знаење чие обожување е упатено само кон едно Суштество (ека-бхакти). Вели дека дури и многу лошо однесуван човек што го обожува, „не обожувајќи никој друг“ (ананја-бхак), мора да се смета за добар. Таков човек добро одлучил. К. Т. Теланг, хинду судијата што ја превел Гита, ја објаснува одлуката: „дека само врховното Суштество треба да се почитува“. Гита обожувањето исто така го третира како нешто што се дава, а не само во што се верува. Кришна се нарекува себеси господар на сите жртви, и вели дека оние што даваат завети на боговите одат кај боговите. Поклониците на други божества што обожуваат со вера, вели тој, го обожуваат „неправилно“ (авидхи-пурвакам), не го познаваат вистински и паѓаат.
“Од нив, оној што има знаење, што е секогаш посветен и чие обожување е (упатено) само кон едно (Суштество), се смета за највисок. Зашто на човекот со знаење јас сум му мил над сè, и тој ми е мил мене.”
“Дури и ако многу лошо однесуван човек ме обожува мене, не обожувајќи никој друг, тој секако мора да се смета за добар, зашто добро одлучил.”
“Имено, дека само врховното Суштество треба да се почитува.”
“Дури и оние, о сине на Кунти! што, бидејќи се поклоници на други божества, обожуваат со вера, само мене ме обожуваат, (но) неправилно. Зашто јас сум уживателот и господарот на сите жртви. Но тие не ме познаваат вистински, затоа паѓаат. Оние што даваат завети на боговите одат кај боговите; оние што даваат завети на маните одат кај маните; оние што ги обожуваат бхутите одат кај бхутите; а исто така оние што мене ме обожуваат одат кај мене.”
Божјите слуги се почитуваат, не се обожуваат
Многу хиндуси велат дека не ги обожуваат боговите како Бог, туку ги почитуваат како Негови слуги. И исламот верува во почитувани Божји слуги: мелеците. Куранот ги нарекува „робови почитувани“, кои постапуваат по Негова наредба и се заземаат само за оној со кого Тој е задоволен. Исламот не им дава ни намаз, ни сеџде (наведнување со челото до земјата), ни жртва. Ниту еден веровесник, вели Куранот, не би им рекол на луѓето мелеците и веровесниците да ги сметаат за господари, а мелеците ќе се одречат од оние што ги обожувале. За сите што луѓето ги повикуваат покрај Аллах (﷾), вели дека се робови како и оние што ги повикуваат. Тоа што едно суштество е Божји слуга е токму причината да не му се моли. Рамануџа учи дека боговите го сочинуваат телото на Господарот. Обредите принесени ним ги смета за обожување на Господарот, кој е „вистинскиот Предмет на тоа обожување“. Ако Господарот е вистинскиот Предмет, Тој може да се обожува директно. На Бога не Му треба посредник за да чуе молитва, како што на кралот му требаат министри: Тој е блиску, и се одѕива на молбата на секој молител.
“Тие велат: „Семилосниот си зел дете!“ Возвишен нека е Тој! А мелеците се само робови почитувани. Тие не зборуваат сè додека Тој не им одобри и постапуваат така како што Тој ќе им нареди. Тој знае што правеле и што ќе прават, и тие ќе се заземаат само за тој од кого Тој ќе биде задоволен, а и тие самите, од страв кон Него, се плашат.”
“Не е примерно за човек кому Аллах му даде Книга и знаење и веровесништво, а потоа да им вели на луѓето: „Бидете мои робови, а не на Аллах!“, туку: „Бидете учени и побожни, со тоа што другите за Книгата ги подучувате и што и самите ја проучувате!“ Тој не ви наредува мелеците и веровесниците за господари да ги сметате! Зарем да ви нареди неверство откако веќе сте станале муслимани?”
“А на Денот кога сите ќе ги собере, па мелеците ќе ги запраша: „Дали овие вас ве обожуваа?“ тие ќе одговорат: „Возвишен нека си, Ти си Господарот наш, а не тие! Тие џините ги обожуваа и повеќето од нив веруваа во нив.“”
“Тие на кои, покрај Аллах, им се молите, навистина се робови како и вие. Па молете ги и нека ви се одѕвијат ако ја зборувате вистина!”
“И оние што се обожувачи на Индра и на други помали божества, бидејќи се следбеници на трите ведски линии, и што принесуваат жртви упатени до Индра итн., всушност ги упатуваат до Мене. Зашто, од причините наведени претходно, сите (Индра итн.) го сочинуваат Моето тело, чија Душа сум Јас. И секој поим, Индра итн., го наоѓа своето крајно значење во тоа што се однесува на Мене. Но тие принесуваат жртви без да го знаат овој облик, или закон.”
“Затоа приврзаниците на Траивидја (или Карма-Канда на Ведите) не разбираат дека обредите се само служби на обожување на самиот Парамапуруша, кој ги има Индра итн. како Свое тело, и дека самиот Парамапуруша е вистинскиот Предмет на тоа обожување. Затоа тие имаат право на ограничена награда и го имаат својството да паднат (од местото или состојбата што ја стекнале).”
“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”
| Што се дава | Бог | Ангелите и веровесниците |
|---|---|---|
| Почит | ||
| Молитва | ||
| Сеџде | ||
| Жртви и приноси | ||
| Повикување на нив за помош |
- Да
- Не
Тоа што едно суштество е Божји роб е причината да не му се молиме.
Бог во сè: што велат Гита и Кена
Чест одговор е дека Бог е во сè, па кој и да е обликот што човекот го обожува, во него го обожува Бог. Гита навистина вели дека човекот со знаење смета „дека Васудева е сè“ (васудевах сарвам ити). Васудева е име на Кришна. Но тоа е истиот човек со знаење чие обожување, два стиха порано, е упатено само кон едно Суштество. Следниот стих вели дека оние што им пристапуваат на други божества се оние што се „лишени од знаење поради различни желби“. Значи, во Гита гледањето на Бога во сè оди заедно со обожувањето само на еден. Кена Упанишада, во преводот на Свами Парамананда, хинду монах, ја повлекува истата линија. Зборува за Едниот преку кого окото гледа, а умот мисли. Пет пати вели: „знај дека само тоа е Брахман“, „а не ова што луѓето го обожуваат тука“. Шанкара бил учител на адваита, школата што вели дека само Брахман е реален. Живеел околу 8 век. Тој рефренот го чита на свој начин. За него Брахман не е она што луѓето го обожуваат, „како Ишвара“ (Господарот), туку сопственото Јаство на обожувачот. Други хинду учители го отфрлаат тоа читање, а самата Кена за Брахман вели: „Тој треба да се обожува под името Тадванам“. Она што луѓето го обожуваат тука не е Едниот, а Едниот треба да се обожува.
“На крајот од многу животи, човекот со знаење ми пристапува, (верувајќи) дека Васудева е сè. Таков човек со возвишена душа е многу тешко да се најде.”
“Од нив, оној што има знаење, што е секогаш посветен и чие обожување е (упатено) само кон едно (Суштество), се смета за највисок. Зашто на човекот со знаење јас сум му мил над сè, и тој ми е мил мене.”
“Оние што се лишени од знаење поради различни желби им пристапуваат на други божества, почитувајќи различни правила и управувани од својата природа. Кој и да е облик (на божество) што некој обожувач сака да го обожува со вера, на тој облик јас ја правам неговата вера постојана. Имајќи ја таа вера, тој се стреми да го умилостиви (божеството во) тој (облик) и добива од него оние корисни нешта што ги посакува, (иако тие) всушност се дадени од мене. Но плодот (добиен) така од нив, што имаат малку расудување, е минлив. Оние што ги обожуваат божествата одат кај божествата, а и моите обожувачи одат кај мене.”
“Она што говорот не го осветлува, а што го осветлува говорот: знај дека само тоа е Брахман (Врховното Суштество), а не ова што луѓето го обожуваат тука. Она што не може да се помисли со умот, а преку што, велат, умот може да мисли: знај дека само тоа е Брахман, а не ова што луѓето го обожуваат тука. Она што не се гледа со окото, а преку што окото може да гледа: знај дека само тоа е Брахман, а не ова што луѓето го обожуваат тука. Она што не може да се слушне со увото, а преку што увото може да слуша: знај дека само тоа е Брахман, а не ова што луѓето го обожуваат тука. Она што никој не го дише со здивот, а преку што здивот се вдишува: знај дека само тоа е Брахман, а не ова што луѓето го обожуваат тука.”
“Занемарувајќи ги овие, знај дека самиот Атман е неусловениот Брахман. Тоа е значењето. Брахман не е она што луѓето тука го обожуваат, како Ишвара, кој не е Атманот, и кој е условен и се означува како ‘ова’.”
“Зашто Писмото, Смрити, Итихаса и Пурана подеднакво учат дека постои една врховна причина, имено Брахман, суштество што е Господар над сите Господари, сезнајно, семоќно, што веднаш ги остварува сите свои намери, слободно од секоја мана, неограничено ни со место ни со време, што ужива врвно ненадминливо блаженство. Ниту може да се тврди дека над Господарот постои ‘чисто Битие’ чиј дел е само Господарот.”
“Тој Брахман се нарекува Тадванам (предмет на обожување). Тој треба да се обожува под името Тадванам. Оној што го знае Брахман така, е сакан од сите суштества.”
Блиску преку Своето знаење, и ничему сличен
Исламот се согласува дека Бог е блиску, но не така што е во нештата. Тој „се возвиши над Аршот“, и е со секој човек преку Своето знаење: „Аллах (﷾) гледа сè што правите“. Тој знае што му шепоти душата на човекот, и му е поблиску од вратната вена. Но тоа не значи дека нешто е Бог, ниту дека нешто може да се обожува како Него. „Ништо Нему не му е слично!“ Секое суштество на небесата и на Земјата Му доаѓа како роб. Сонцето и Месечината се меѓу Неговите знаци, а Куранот вели: не паѓајте ничкум пред нив, туку пред Аллах (﷾), Кој ги создаде. Ако сè би било Бог, така што обожувањето на што било би било обожување на Него, ниедно обожување никогаш не би можело да тргне погрешно. Неговата близина е причина Тој да се обожува директно, а не причина да се обожува она што Тој го создал.
“Тоа е Тој што ги создаде небесата и Земјата за шест временски периоди, а потоа се возвиши над Аршот: Тој знае што влегува во земјата и што излегува од неа, и што од небото слегува и што кон него се крева, Тој е со вас каде и да сте, и Аллах гледа сè што правите.”
“Ние го создаваме човекот и знаеме душата негова што му шепоти, бидејќи Ние сме му поблиски од вратната вена.”
“Создателот на небесата и на Земјата! Тој како парови ве создава – а создава парови и од животните – за така да ве размножува. Ништо Нему не му е слично! Тој сè слуша и сè гледа.”
“Та, сите тие, и тие на небесата и тие на Земјата, ќе Му дојдат на Семилосниот како робови.”
“Меѓу доказите Негови се ноќта и денот, и Сонцето и Месечината. Не паѓајте со лицето на тло ниту на Сонцето ниту на Месечината, туку паѓајте со лицето на тло пред Аллах, Кој ги создаде, ако сакате само Него да Го обожувате.”
Искрено значи чисто
Многу хиндуси велат дека важна е искреноста, каков и да е нејзиниот облик. Исламот исто така бара искреност. Куранот му кажува на Веровесникот (ﷺ) да Му служи на Аллах (﷾), искрено исповедајќи Му ја верата. Вели дека на луѓето им било наредено само Аллах (﷾) да Го обожуваат, искрено исповедајќи Му ја верата (мухлисине лехуд-дин). Но арапските зборови зад ‘искрен’ (мухлис, халис) доаѓаат од корен што значи чист и непомешан. Куранот опишува луѓе на брод што Му се молат само на Аллах (﷾), а потоа, кога ќе стигнат безбедно на копно, на други им даваат дел од своето обожување. За нив се користат истите арапски зборови (мухлисине лехуд-дин), а Јусуф Али ги преведува ‘искрено (и исклучиво)’. А таму каде што тој има ‘Зарем не Му припаѓа на Аллах искрената посветеност?’, арапскиот вели: на Аллах (﷾) Му припаѓа чистата вера (ед-динул-халис). Во смислата на Куранот, посветеноста поделена со други уште не е искрена. И Гита вели дека самата вера не е доволна: поклониците на други богови што обожуваат со вера, вели таа, обожуваат неправилно и паѓаат.
“Ние, навистина, ти ја објавуваме Книгата, со Вистина, затоа само Аллах обожувај Го, искрено исповедајќи Му ја верата!”
“а наредено им е само Аллах да Го обожуваат, искрено, како правоверни, верата да Му ја исповедаат, и намазот (молитвата) да го извршуваат, и зекат да даваат; – па тоа е исправната вера!”
“Кога со бродот ќе запловат, искрено Му се молат на Аллах, а кога Тој до копното ќе ги донесе, одеднаш Нему други за рамни Му здружуваат”
“Искреното практикување на верата е долг кон Аллах! А на тие што покрај Него земаат други за заштитници: „Ние ги обожуваме само за да нè приближат што поблиску до Аллах“ – Аллах ним, навистина, ќе им пресуди за тоа за коешто тие не се согласуваа. Аллах нема да го упати на Вистинскиот пат тој што е лажливец и неверник.”
“Дури и оние, о сине на Кунти! што, бидејќи се поклоници на други божества, обожуваат со вера, само мене ме обожуваат, (но) неправилно. Зашто јас сум уживателот и господарот на сите жртви. Но тие не ме познаваат вистински, затоа паѓаат. Оние што даваат завети на боговите одат кај боговите; оние што даваат завети на маните одат кај маните; оние што ги обожуваат бхутите одат кај бхутите; а исто така оние што мене ме обожуваат одат кај мене.”
Посредувањето Му припаѓа на Бога
Некои хиндуси одговараат дека и муслиманите имаат посредник, бидејќи се надеваат на посредувањето (шефаат) на Веровесникот (ﷺ). Куранот навистина зборува за посредување, и вели дека посредувањето Му припаѓа само на Аллах (﷾). Никој не посредува кај Него освен со Негова дозвола, и само за оние за кои Тој дозволува и чии зборови ги прифаќа. Дури и посредувањето на мелеците не користи ништо сè додека Тој не даде дозвола. Веровесникот (ﷺ) го опишал своето посредување на Судниот ден. Ќе побара дозвола од својот Господар и ќе падне на сеџде пред Него. Дури кога ќе му биде кажано да ја крене главата и да посредува, ќе го стори тоа, во граница што ја одредува Аллах (﷾). Посредникот е и самиот обожувач на Бога, и не прима никакво обожување. Веровесникот (ﷺ) рекол дека неговото посредување ќе стигне, ако Аллах (﷾) сака, до секого од неговиот умет што ќе умре без да Му припише ништо на Аллах (﷾). Прашан кој ќе биде најсреќен со него, го именувал оној што вели „нема друг бог освен Аллах (﷾)“ искрено, од своето срце.
“Кажи: „Никој не може без Негова дозвола да посредува, власта на небесата и на Земјата е Негова, а потоа Нему ќе Му се вратите.“”
“Аллах е, нема друг бог освен Него, Живиот и Самоопстојувачкиот Одржувател! Не Го обзема ни дремка ни сон! Негово е тоа што е на небесата и на Земјата! Кој може кај Него да се зазема освен со Негова дозвола?! Тој знае што било пред и што ќе биде по нив, и тие не можат да опфатат од Неговото знаење, освен колку што Тој сака! Неговиот Курсиј ги опфаќа и небесата и Земјата, и Нему не Му е тешко да ги одржува! Тој е Севишниот, Величествениот!”
“Тој ден ќе биде од корист само заземањето на тој на кого Семилосниот ќе му дозволи и со чиишто зборови е задоволен.”
“А колку мелеци има на небесaтa чиешто посредување никому нема да му биде од корист, сè додека Аллах тоа не го дозволи на оној кому Тој сака и во корист на оној од кого е задоволен.”
Енес пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: на Судниот ден верниците ќе се соберат. Ќе бараат некој да посредува за нив кај нивниот Господар. Ќе одат по ред кај Адем, Нух, Ибрахим, Муса и Иса, и секој ќе каже дека не е достоен за тоа. Потоа ќе дојдат кај него. Тој ќе побара дозвола од својот Господар и ќе му биде дадена. Кога ќе го види својот Господар, ќе падне на сеџде и ќе остане така колку што сака Аллах. Потоа ќе му биде кажано да ја крене главата: да побара, и ќе му биде дадено; да зборува, и ќе биде слушнат. Ќе му биде кажано да посредува, и неговото посредување ќе биде примено. Ќе Го слави својот Господар со зборови што неговиот Господар ќе го научи, а потоа ќе посредува. Аллах ќе му определи граница, и тој ќе ги воведе оние што се во неа во Џенетот. Ќе се врати и истото ќе се случи повторно.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека секој веровесник има една дова што е услишена, и секој веровесник ја направил својата рано. Тој ја задржал својата како посредување за својот умет на Судниот ден. Таа ќе стигне, ако Аллах сака, до секого од неговиот умет што ќе умре без да Му припише ништо на Аллах како еднакво.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) бил прашан кој ќе биде најсреќниот човек со неговото посредување на Судниот ден. Му рекол на Ебу Хурејре дека, гледајќи ја неговата желба за хадисите, очекувал никој да не го праша за тоа пред него. Потоа рекол дека тоа ќе биде оној што рекол „нема друг бог освен Аллах“ искрено (халисен), од своето срце.
Барање блискост преку праведните (тевессул)
Некои хиндуси укажуваат на муслимани што бараат блискост со Бога преку Веровесникот (ﷺ) или преку светците, што муслиманите го нарекуваат тевессул. Текстовите на исламот повлекуваат јасна линија. Муслиман може да побара од жив човек да Му се помоли на Бога за него. Омер бил асхаб на Веровесникот (ﷺ) и вториот водач на муслиманите. Кога по смртта на Веровесникот (ﷺ) дошла суша, Омер го замолил живиот вујко на Веровесникот (ﷺ), ел-Аббас, да се помоли за дожд. Се свртел кон жив човек, а не го повикал Веровесникот (ﷺ) во неговиот гроб. Она што е забрането е молењето на кој било друг освен Бога: „покрај Аллах (﷾) не молете му се на никого“. Веровесникот (ﷺ) ѝ рекол на својата ќерка Фатима дека воопшто не може да ѝ помогне пред Аллах (﷾). Значи, муслиманите Го молат Бога за посредувањето на Веровесникот (ﷺ), а не му се молат нему. Таму каде што муслиманите повикуваат светец за помош, одат против сопственото писмо.
Енес пренесува дека по смртта на Веровесникот (ﷺ), секогаш кога имало суша, Омер ибн ел-Хаттаб го молел живиот вујко на Веровесникот, ел-Аббас, да Му се помоли на Аллах за дожд. Омер рекол: порано го молевме нашиот Веровесник да Ти се моли за дожд, а сега го молиме неговиот вујко.
“Џамиите се само заради Аллах, и покрај Аллах не молете му се на никого!”
Ебу Хурејре пренесува дека кога слегол ајетот „опоменувај ги своите најблиски роднини“ (Куран 26:214), Веровесникот (ﷺ) ги повикал Курејшите, својот вујко ел-Аббас, својата тетка Сафија и својата ќерка Фатима, кажувајќи му на секого дека воопшто не може да му помогне пред Аллах; Фатима можела да побара од него што сака, но тој воопшто не можел да ѝ помогне пред Аллах.
“Кажи: „Никој не може без Негова дозвола да посредува, власта на небесата и на Земјата е Негова, а потоа Нему ќе Му се вратите.“”
Гробовите: за мртвите се моли, не им се моли нив
Муслиманите навистина ги посетуваат гробовите, а Веровесникот (ﷺ) поучил што да се каже таму. Тоа е поздрав со мир до верниците закопани таму, и молитва со која од Аллах (﷾) се бара благосостојба за живите и за мртвите. За мртвите се моли, не им се моли ним. Пет дена пред да умре, Веровесникот (ﷺ) предупредил за она што го правеле поранешните народи. Тие гробовите на своите веровесници и праведници ги правеле места за обожување. Им забранил на муслиманите да го прават истото. Неговиот сопствен гроб бил држен подалеку од отворено, од страв да не стане место за обожување. Таму каде што муслиманите му се молат на оној што е закопан во гробница, или му носат жртви, постапуваат против јасните зборови на сопствениот Веровесник (ﷺ). Една практика се суди според писмото што тврди дека го следи.
Бурејде пренесува дека Веровесникот (ﷺ) ги учел своите асхаби што да кажат кога ќе излезат кај гробовите. Требало со мир да ги поздрават верниците и муслиманите што престојуваат таму и да кажат дека ќе им се придружат, ако Аллах сака. Потоа требало да го молат Аллах за благосостојба за живите и за мртвите.
Џундуб пренесува што го слушнал Веровесникот (ﷺ) да вели пет дена пред неговата смрт. Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах го зел за Свој близок пријател, како што го зел Ибрахим. Ако земел некого од својот умет за свој близок пријател, тоа би бил Ебу Бекр. Потоа предупредил дека народите пред нив ги правеле гробовите на своите веровесници и праведници места за обожување. Им забранил на муслиманите да ги земаат гробовите за места за обожување.
Аиша пренесува дека во својата последна болест Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах ги проколнал Евреите и христијаните затоа што граделе места за обожување кај гробовите на своите веровесници. Таа додава дека, да не било тоа, неговиот гроб ќе бил поставен на отворено; не бил, од страв да не се земе за место за обожување.
Кабата: кон неа се свртува, не се обожува
Некои хиндуси одговараат дека и муслиманите почитуваат камена зграда. Муслиманите навистина се свртуваат кон Кабата, Божјата куќа во Мека, кога клањаат. Страницата за Кабата на ова одговара целосно. Куранот им кажува на жителите на Мека да Го обожуваат Господарот на овој храм; на самиот храм не му се моли. Шеснаесет или седумнаесет месеци откако Веровесникот (ﷺ) стигнал во Медина, муслиманите клањале свртени кон Ерусалим. Потоа Бог го свртел правецот на намазот кон Светата џамија во Мека. Обожувачот може да го смени правецот кон кој се свртува без да Го смени Едниот што Го обожува. И обиколувањето на Кабата се прави по Божји збор: на Ибрахим му било кажано: „исчисти ја Мојата Ќаба за тие што ќе ја обиколуваат“. Омер го бакнал Црниот камен, вграден во ѕидот на Кабата, и рекол дека знае оти тоа е камен што не може ниту да наштети ниту да користи. Го бакнал само затоа што го видел Веровесникот (ﷺ) како го бакнува. Ништо не се бара од Кабата или од Каменот, и ништо не им се принесува.
“Господарот на овој храм нека Го обожуваат, Кој гладните ги храни и од страв ги брани.”
Ел-Бера ибн Азиб пренесува дека по доаѓањето во Медина Веровесникот (ﷺ) клањал свртен кон Ерусалим шеснаесет или седумнаесет месеци, сè додека правецот на намазот не бил свртен кон Кабата.
“Ние гледаме како со копнеж гледаш кон небото и Ние сигурно ќе направиме да се насочуваш кон киблата кон која сакаш; па, сврти го затоа лицето свое кон Месџидил Харам! И кај и да сте, лицата свои свртете ги на таа страна. Навистина, тие на коишто им е дадена Книгата знаат дека тоа е вистина од Господарот нивен. А Аллах не е немарен кон тоа што тие го прават.”
“И кога на Ибрахим за прибежиште му го покажавме местото каде што е Ќаба, му рековме: Не припишувај Ни здруженици, и исчисти ја Мојата Ќаба за тие што ќе ја обиколуваат, кои ќе стојат и кои руку и сеџда ќе извршуваат.”
Абис ибн Рабиа пренесува дека Омер дошол до Црниот камен и го бакнал. Омер рекол дека знае оти тоа е камен што не може ниту да наштети ниту да користи, и дека ако не го видел Веровесникот (ﷺ) како го бакнува, не би го бакнал.
Зошто да не се обожува еден Бог и да се остане хиндус?
Некои хиндуси одговараат дека можат својата посветеност да ја дадат само на еден Бог и да останат хиндуси, како што ја фали и самата Гита. Тоа е вистинскиот чекор, и токму тој чекор го бара исламот. Но Гита оваа посветеност му ја дава на Кришна. Тој за себе вели дека е нероден во својата суштина. А сепак вели дека се раѓа, век по век, со својата моќ (атма-маја). Упанишадата за Бог вели дека Тој нема ни родител ни господар. Куранот вели дека Тој нема ни деца ни родители: Бог никогаш не се раѓа, на никаков начин. А истата Гита ја зацврстува верата на оние што обожуваат други богови. Куранот бара обожување само на Бога, од својата прва сура, и им кажува на луѓето да не повикуваат никого покрај Него. Вели дека тоа била пораката на секој пратеник. И го претставува Мухамед (ﷺ) како Божји пратеник до сите луѓе. Исламот е обожување само на едниот Бог, како што го учат Куранот и Неговиот пратеник (ﷺ).
“Иако сум нероден и неисцрпен во (мојата) суштина, иако сум господар на сите суштества, сепак ја преземам контролата над својата природа и се раѓам со помош на својата моќ на заблуда.”
“Секогаш кога, о потомку на Бхарата! побожноста слабее, а безбожноста е во подем, јас се создавам себеси. Се раѓам век по век, за заштита на добрите, за уништување на злосторниците и за воспоставување на побожноста.”
“Нема господар над него во светот, нема владетел над него, нема ни знак за него. Тој е причината, господарот на господарите на органите, и нема ни родител ни господар над него.”
“Кажи: „Тој е Аллах, Еден е! Аллах е прибежиште секому! Не родил и не е роден, и никој не Му е рамен!“”
“Оние што се лишени од знаење поради различни желби им пристапуваат на други божества, почитувајќи различни правила и управувани од својата природа. Кој и да е облик (на божество) што некој обожувач сака да го обожува со вера, на тој облик јас ја правам неговата вера постојана. Имајќи ја таа вера, тој се стреми да го умилостиви (божеството во) тој (облик) и добива од него оние корисни нешта што ги посакува, (иако тие) всушност се дадени од мене. Но плодот (добиен) така од нив, што имаат малку расудување, е минлив. Оние што ги обожуваат божествата одат кај божествата, а и моите обожувачи одат кај мене.”
“Само Тебе Те обожуваме и само од Тебе помош бараме!”
“Џамиите се само заради Аллах, и покрај Аллах не молете му се на никого!”
“Пред тебе ниту еден Пратеник не испративме, а да не му објавевме: „Нема бог освен Мене, затоа Мене обожувајте Ме!“”
“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”
Еден безобличен Бог, без ликови
Други хиндуси, меѓу нив Арја Самаџ (хинду реформско движење од 19 век), обожуваат еден безобличен Бог и ги отфрлаат ликовите. Сметаат, со Упанишадата, дека „Нема лик на оној чие име е Голема Слава“. Таков хиндус го направил првиот чекор што го бара Куранот. За да го направи, оставил настрана голем дел од својата традиција. Дајананда, основачот на Арја Самаџ, ги нарекол Тантрите и Пураните (подоцнежни хинду списи) што го наложуваат обожувањето ликови спротивни на Ведите. Останува прашањето која објава ова обожување го учи јасно. Химните на Риг Веда им се упатени на боговите. Истата Веда вели дека Индра и Агни се родиле, и дека боговите дошле по светот. Куранот го учи јасно: ‘Кажи’, „Тој е Аллах (﷾), Еден е!“ Доаѓа со пратеник испратен до сите луѓе. Страницата што прашува дали Мухамед (ﷺ) навистина бил Божји пратеник го изнесува доказот за него.
Дајананда Сарасвати, основачот на Арја Самаџ, тврди во ревидираното второ издание на својот Сатјартх Пракаш, книга што посветува и цела глава на напад врз Куранот, дека ниеден стих од Ведите не зборува за повикување на Бог во лик, негово оживување или обожување; стиховите што се рецитираат за овие обреди, вели тој, доаѓаат од Тантрите, а не од Ведите. На гледиштето дека богот доаѓа во ликот кога ќе биде повикан со мантри и заминува кога обредот ќе заврши, тој одговара дека Бог, кој ги исполнува сите нешта, ниту доаѓа ниту заминува. Јаџур Веда 32.3 (на тасја пратима асти) и рефренот на Кена Упанишада ги толкува како забрана за обожување ликови, ги нарекува Тантрите и Пураните што го наложуваат спротивни на Ведите и негира дека обожувањето ликови е прв чекор кон Бог.
“Никој не го опфатил горе, ни попреку, ни во средината. Нема лик на оној чие име е Голема Слава. Неговиот облик не може да се види, никој не го воочува со окото. Оние што преку срцето и умот го знаат така, како престојува во срцето, стануваат бесмртни.”
Вели дека десеттата книга на Риг Веда претставува јасно подоцнежен слој од збирката, дека повеќе од четвртина од Риг Веда е посветена на пофалба на Индра и дека едвај повеќе од триесет од нејзините химни не се упатени до боговите или до обожествени предмети. Идејата дека различните богови се облици на едно божествено суштество, пишува тој, се наоѓа во подоцнежните химни, како неодамнешната химна 1.164; таквите искази покажуваат дека до крајот на ригведскиот период политеизмот на мудреците добил монотеистичка нијанса. Понекогаш химните дури наговестуваат божество што е сите богови и природата исто така; овој зародиш на пантеизмот прераснал преку подоцнежната ведска литература во веданта. Теоријата на Макс Милер за хенотеизмот произлегла од навиката на поетите да го повикуваат секој бог како да е врховен. Според Макдонел, оваа навика едвај е нешто повеќе од природното претерување на пеачот за богот што го повикува, бидејќи мудреците го знаеле точното место на секој бог во обредот сома. Ведските поети, додава тој, сметале дека боговите имале почеток.
“Месечината се зачна од неговиот ум, а од неговото око се роди Сонцето; Индра и Агни се родија од неговата уста, а Вају од неговиот здив.”
“Кој навистина знае и кој може тука да го објави, од каде се роди и од каде доаѓа ова создание? Боговите се подоцнежни од настанувањето на овој свет. Кој тогаш знае од каде прво настанало?”
“Кажи: „Тој е Аллах, Еден е! Аллах е прибежиште секому! Не родил и не е роден, и никој не Му е рамен!“”
“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”
Одговори на приговорите
Шветашватара Упанишада 6.7 — глава 6, стих 7
“Да го познаеме тој највисок голем господар над господарите, највисокото божество над божествата, господарот над господарите, највисокиот горе, како бог, господарот на светот, достојниот за обожување.”
Наведено за
Ние не ги обожуваме боговите како Бог. Упанишадата Господарот Го нарекува „највисокото божество над божествата“ и „господарот над господарите“. Девите (боговите на Ведите) се Негови моќи и слуги, како мелеците во исламот. Рамануџа учи дека боговите го сочинуваат телото на Господарот, па она што им се принесува ним стигнува до Него. Ги почитуваме како што се почитуваат министрите на кралот, а она што тие го даваат, како што вели Кришна, всушност го дава Тој.
Одговорот
И исламот има почитувани Божји слуги: мелеците, „робови почитувани“, кои постапуваат по Негова наредба и се заземаат само за оној со кого Тој е задоволен. Исламот не им дава ни намаз, ни сеџде, ни жртва. Ниту еден веровесник, вели Куранот, не би им рекол на луѓето „мелеците и веровесниците за господари да ги сметате“. А мелеците ќе се одречат од оние што ги обожувале. Меканците ја давале истата причина за своето обожување: им служеле на други суштества за да ги приближат до Аллах (﷾). Одговорот на Куранот е: „Тие на кои, покрај Аллах (﷾), им се молите, навистина се робови како и вие.“ Триесет и тројцата богови на Брихадарањака Упанишада ги вклучуваат огнот, земјата, сонцето, месечината, месеците и громот. Без разлика дали се тие или божествата што управуваат со нив, Риг Веда вели дека боговите дошле по светот. Рамануџа навистина учи дека Индра и другите богови го сочинуваат телото на Господарот. Обредите принесени ним ги смета за обожување на Господарот, кој е „вистинскиот Предмет на тоа обожување“. Оние што не го разбираат ова, вели тој, „го имаат својството да паднат“. Ако Господарот е вистинскиот Предмет, Тој може да се обожува директно, и Тој самиот го слуша секој што Го повикува. На кралот му требаат министри затоа што не може да го чуе секој поданик; Бог вели дека е блиску и дека се одѕива на секој молител. А ако даровите всушност ги дава Господарот, како што вели Кришна, јасниот пат е да се бара од Дарителот. Самиот стих на Шветашватара Го нарекува „достојниот за обожување“.
Каде завршува — Почитувањето на Божјите слуги не е нивно обожување. Намазот, сеџдето и жртвите Му припаѓаат на Господарот, Кој самиот го слуша секој што Го повикува.
Куран 29:61 — сура Ел-Анкебут, ајет 61
“А да ги запрашаш: „Кој ги создаде небесата и Земјата и кој ги потчини Сонцето и Месечината?“ Сигурно ќе кажат: „Аллах!“ Па тогаш каде се одметнуваат?!”
Наведено за
Вашиот сопствен Куран вели дека Меканците уште пред исламот Создателот Го нарекувале Аллах. Значи, исламот не донел нов Бог: го задржал највисокиот бог на Арапите, го направил единствен, а другите ги отфрлил. Хиндусите веќе го имаат својот еден Бог, Ишвара или Бхагван, и не им треба арапски бог да Го замени.
Одговорот
Аллах (﷾) е арапскиот збор за Бог. Го користат и арапските христијани, а стандардната арапска протестантска Библија го користи во својот прв стих. Куранот не тврди дека донесува нов Бог. Вели дека Меканците го познавале својот Создател, а Неговото обожување им го давале и на други. Тоа било срцето на спорот. Кога Веровесникот (ﷺ) ги повикал само Него да Го обожуваат, тие рекле: „Зарем тој боговите да ги сведе само на еден Бог? Тоа е, навистина, нешто многу чудно!“ Куранот тоа обожување го води наназад до Ибрахим, на кого кај Куќата му било кажано: „Не припишувај Ни здруженици“. Она што исламот го променил во Мека било обожувањето, а не името на Бога. Истото го бара и од хиндус што веќе верува во еден Бог: не нов Бог, туку обожување само на Него.
Каде завршува — Исламот не преименувал никаков бог. Ги замолил Меканците на Создателот што веќе Го познавале да Му го дадат обожувањето само Нему, а истото го бара и од хиндусите.
Бхагавад Гита 7:19 — глава 7, стих 19
“На крајот од многу животи, човекот со знаење ми пристапува, (верувајќи) дека Васудева е сè. Таков човек со возвишена душа е многу тешко да се најде.”
Наведено за
Кришна вели дека човекот со знаење смета „дека Васудева е сè“, а Упанишадата Бог Го нарекува „скриен во сите суштества“. Бог е во сè. Значи, кој и да е обликот што човекот го обожува, бог, лик, сонцето или река, во него го обожува едниот Бог.
Одговорот
Прочитајте го стихот на своето место. Човекот што смета дека Васудева е сè е човекот со знаење „чие обожување е (упатено) само кон едно (Суштество)“, два стиха порано. Веднаш следниот стих вели дека токму оние „што се лишени од знаење поради различни желби“ им пристапуваат на други божества. Значи, во Гита гледањето на Бога во сè оди заедно со обожувањето само на еден, а не со обожувањето на сè. Кена зборува за Едниот преку кого окото гледа, а умот мисли. Пет пати вели: „знај дека само тоа е Брахман“, „а не ова што луѓето го обожуваат тука“. Ако сè би било Бог на начин што обожувањето на што било би било обожување на Него, ниедно обожување не би можело да заталка. Тогаш ‘неправилно’ во Гита не би значело ништо. Исламот се согласува дека Бог е блиску: Тој е со вас каде и да сте, и „Аллах (﷾) гледа сè што правите“. Но „Ништо Нему не му е слично!“, и секое создание Му доаѓа како роб. Куранот вели да не се паѓа ничкум пред Сонцето и Месечината, туку пред Аллах (﷾), Кој ги создаде.
Каде завршува — Во Гита, човекот што Го гледа Бога во сè обожува само едно Суштество, а Кена негира дека она што луѓето го обожуваат тука е Брахман. И исламот вели дека Бог е блиску, но не така што е во нештата, и дека ништо не е Тој.
Шанкара, коментар на Кена Упанишада 1.5 — превод на С. Ситарама Шастри, 1898, стр. 48
“Занемарувајќи ги овие, знај дека самиот Атман е неусловениот Брахман. Тоа е значењето. Брахман не е она што луѓето тука го обожуваат, како Ишвара, кој не е Атманот, и кој е условен и се означува како ‘ова’.”
Наведено за
Ја наведувате Кена, но читајте ја со Шанкара. Тој го објаснува нејзиниот рефрен: „Брахман не е она што луѓето тука го обожуваат, како Ишвара, кој не е Атманот“. Господар што се обожува како друг од самиот себе е токму ‘ова што луѓето го обожуваат тука’. Вашето ‘Само Тебе Те обожуваме’ паѓа под истата линија како и нашето храмско обожување.
Одговорот
Тоа е читањето на Шанкара. Почива на неговото учење дека сопственото Јаство на обожувачот е Брахман, што тој го чита во изреката на Чандогја: „ти, о Шветакету, си тоа“. Други хинду учители го отфрлаат: Рамануџа од истите писма одговара дека над Господарот нема ‘чисто Битие’. Според читањето на Шанкара, Господарот што хиндусите Го обожуваат, ‘како Ишвара’, исто така не е Брахман. Значи, неговото читање не дава никаква причина да се задржи обожувањето на боговите. Самата Кена за Брахман вели: „Тој треба да се обожува под името Тадванам“. Значи, Упанишадата не забранува обожување на Едниот. Вели дека она што луѓето го обожуваат тука не е Едниот. Куранот се согласува. Брахман на Кена е „Она што не се гледа со окото, а преку што окото може да гледа“. Куранот за Бога вели: „Погледите до Него не можат да допрат, а Тој допира до погледите“. Муслиманите Го обожуваат Едниот до Кого не можат да допрат погледите, и не прават никаков Негов лик.
Каде завршува — Кена обожувањето го одвраќа од она што се гледа тука, а не од Едниот: вели дека Брахман треба да се обожува. Исламот обожувањето му го дава само на невидливиот Еден.
Сахих ел-Бухари 4476 — Китабу-т-тефсир (Пророчки коментар на Куранот), хадис 4476
Енес пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: на Судниот ден верниците ќе се соберат. Ќе бараат некој да посредува за нив кај нивниот Господар. Ќе одат по ред кај Адем, Нух, Ибрахим, Муса и Иса, и секој ќе каже дека не е достоен за тоа. Потоа ќе дојдат кај него. Тој ќе побара дозвола од својот Господар и ќе му биде дадена. Кога ќе го види својот Господар, ќе падне на сеџде и ќе остане така колку што сака Аллах. Потоа ќе му биде кажано да ја крене главата: да побара, и ќе му биде дадено; да зборува, и ќе биде слушнат. Ќе му биде кажано да посредува, и неговото посредување ќе биде примено. Ќе Го слави својот Господар со зборови што неговиот Господар ќе го научи, а потоа ќе посредува. Аллах ќе му определи граница, и тој ќе ги воведе оние што се во неа во Џенетот. Ќе се врати и истото ќе се случи повторно.
Наведено за
И муслиманите имаат посредник. Се надеваат дека Веровесникот (ﷺ) ќе посредува за нив на Судниот ден. Многумина бараат и блискост со Бога преку Веровесникот (ﷺ) и светците (тевессул). Тоа е она што го прават хиндусите кога му пристапуваат на Врховниот преку бог што може да посредува за нив.
Одговорот
Куранот навистина зборува за посредување, и вели: „Никој не може без Негова дозвола да посредува, власта на небесата и на Земјата е Негова“. Никој не посредува кај Него освен како што Тој дозволува, и само за оние со кои Тој е задоволен. Дури и посредувањето на мелеците не користи ништо сè додека Тој не даде дозвола. Хадисот за посредувањето покажува што значи тоа. Веровесникот (ﷺ) најпрво ќе побара дозвола од својот Господар и ќе падне на сеџде пред Него. Дури кога ќе му биде кажано да ја крене главата и да посредува, ќе посредува, во граница што ја одредува Аллах (﷾). Посредникот е и самиот обожувач што паѓа на сеџде пред Бога, и не му се дава никакво обожување. Неговото посредување ќе стигне, ако Аллах (﷾) сака, до секого од неговиот умет што ќе умре без да Му припише ништо на Аллах (﷾). Најсреќен со него е оној што вели „нема друг бог освен Аллах (﷾)“ искрено, од своето срце. Муслиманите Го молат Бога за него; не смеат да му се молат на Веровесникот (ﷺ). Што се однесува до тевессулот, муслиман може да побара од жив човек да Му се помоли на Бога за него. Откако Веровесникот (ﷺ) умрел, Омер го замолил живиот вујко на Веровесникот (ﷺ), ел-Аббас, да се помоли за дожд. Не го повикал Веровесникот (ﷺ) во неговиот гроб. Она што е забрането е молењето на кој било друг освен Бога: „покрај Аллах (﷾) не молете му се на никого“. Веровесникот (ﷺ) ѝ рекол на својата ќерка Фатима дека воопшто не може да ѝ помогне пред Аллах (﷾). Меканците правеле обратно: им служеле на други суштества за тие да посредуваат за нив.
Каде завршува — Во исламот посредувањето доаѓа од Бога, со Негова дозвола, за оние што само Него Го обожуваат. Муслиманите можат да ги замолат живите да се молат за нив, но не му се молат никому освен на Бога.
Сахих Муслим 975 — Китабу-л-џенаиз (Книга за погребите), хадис 975
Бурејде пренесува дека Веровесникот (ﷺ) ги учел своите асхаби што да кажат кога ќе излезат кај гробовите. Требало со мир да ги поздрават верниците и муслиманите што престојуваат таму и да кажат дека ќе им се придружат, ако Аллах сака. Потоа требало да го молат Аллах за благосостојба за живите и за мртвите.
Наведено за
И муслиманите ги посетуваат гробовите: самиот Веровесник (ﷺ) поучил што да се каже кај нив. Кај гробниците на муслиманските светци низ Индија, луѓето носат цвеќе и платна, врзуваат конци и бараат помош од светецот. Тоа е она што хиндусите го прават во храмот.
Одговорот
Зборовите што Веровесникот (ﷺ) ги поучил за гробиштата се поздрав со мир до верниците што лежат таму. Завршуваат со молитва до Аллах (﷾) за нивната и за нашата благосостојба. За мртвите се моли, не им се моли ним. Пет дена пред својата смрт тој предупредил дека поранешните народи гробовите на своите веровесници и праведници ги правеле места за обожување. Го забранил тоа. Неговиот сопствен гроб бил држен подалеку од отворено, од страв да не стане такво место. Таму каде што муслиманите му се молат на оној што е закопан во гробница, или му носат жртви, одат против јасните зборови на сопствениот Веровесник (ﷺ). Една практика се суди според писмото што тврди дека го следи. Обожувањето на боговите е во самите хинду писма. Химните на Риг Веда им се упатени нив, а „повеќе од четвртина од Риг Веда е посветена на пофалба на Индра“. Сопствените текстови на исламот го забрануваат обожувањето кај гробовите.
Каде завршува — Исламот дозволува посета на гробовите за да се моли за мртвите, а забранува обожување кај нив. Сопствените химни на Ведата им се упатени на боговите.
Свами Вивекананда, Говори за бхакти-јога, Главните симболи
“Мохамеданците мислат дека кога се молат, ако се обидат да создадат мисловна слика на Храмот со Кабата, црниот камен, во него, и се свртат кон запад, сè е во ред, но ако ја создадете сликата во облик на црква, тоа е идолопоклонство. Ова е маната на обожувањето ликови. Сепак, сите овие се чини дека се неопходни степени.”
Наведено за
Вивекананда го рекол тоа јасно. Муслиманите мислат дека е во ред да создадат мисловна слика на Кабата кога се молат и да се свртат кон запад. А сепак лик во облик на црква го нарекуваат идолопоклонство. На аџилак ја обиколуваат и го бакнуваат Црниот камен. Ако тоа не е обожување на камен, не е ни нашето.
Одговорот
Страницата за Кабата на ова одговара целосно. Накратко, Куранот им кажува на муслиманите да ги свртат лицата кон Светата џамија. На жителите на Мека им кажува: „Господарот на овој храм нека Го обожуваат“, а не храмот. Шеснаесет или седумнаесет месеци откако Веровесникот (ﷺ) стигнал во Медина, муслиманите клањале свртени кон Ерусалим, сè додека правецот не бил сменет со објава. Обожувачот може да го смени правецот кон кој се свртува без да Го смени Едниот што Го обожува, и „каде и да се свртите, таму е Аллаховото (﷾) лице“. Омер го бакнал Црниот камен и рекол дека знае оти тоа е камен што не може ниту да наштети ниту да користи. Го бакнал само затоа што го правел тоа Веровесникот (ﷺ). И обиколувањето на Кабата се прави по Божји збор: на Ибрахим му било кажано: „исчисти ја Мојата Ќаба за тие што ќе ја обиколуваат“. Ништо не се бара од Кабата или од Каменот, и ништо не им се принесува. Џамиите се за Аллах (﷾), и никој не се повикува покрај Него.
Каде завршува — Кабата е правецот на намазот, а не оној кому му се клања.
Бхагавад Гита 7:20-23 — глава 7, стихови 20-23
“Оние што се лишени од знаење поради различни желби им пристапуваат на други божества, почитувајќи различни правила и управувани од својата природа. Кој и да е облик (на божество) што некој обожувач сака да го обожува со вера, на тој облик јас ја правам неговата вера постојана. Имајќи ја таа вера, тој се стреми да го умилостиви (божеството во) тој (облик) и добива од него оние корисни нешта што ги посакува, (иако тие) всушност се дадени од мене. Но плодот (добиен) така од нив, што имаат малку расудување, е минлив. Оние што ги обожуваат божествата одат кај божествата, а и моите обожувачи одат кај мене.”
Наведено за
Она во што Бог гледа е срцето. Кришна вели дека кој и да е обликот што обожувачот ќе го избере да го обожува со вера, тој ја прави таа вера постојана и го дава она што се бара. Искрен хиндус што Го сака Бога со сето свое срце е прифатен, какво и да е името или обликот што го користи.
Одговорот
И исламот бара искреност: „само Аллах (﷾) обожувај Го, искрено исповедајќи Му ја верата“. На луѓето „наредено им е само Аллах (﷾) да Го обожуваат, искрено“. Но арапскиот збор зад ‘искрен’ доаѓа од корен што значи чист и непомешан (халис). Куранот опишува луѓе на брод што Му се молат само на Аллах (﷾), а потоа, кога ќе стигнат безбедно на копно, на други им даваат дел од своето обожување. Неговиот арапски таму ги има истите зборови како ајетот штотуку наведен (мухлисине лехуд-дин), а Јусуф Али ги преведува ‘искрено (и исклучиво)’. Таму каде што тој има ‘Зарем не Му припаѓа на Аллах искрената посветеност?’, арапскиот вели дека на Аллах (﷾) Му припаѓа чистата вера. Сурата што ја изјавува Божјата единственост се вика Ел-Ихлас, Искреноста. Значи, посветеноста поделена со други уште не е искрена во смислата на Куранот. И Гита вели дека верата не е доволна. Во истиот пасус плодот од таквото обожување е „минлив“. Во деветтата глава, оние што обожуваат други богови „со вера“ обожуваат „неправилно“, и „паѓаат“. Исламот не вели дека Бог казнува некого пред да стигне до него пратеник. Но откако пораката ќе се чуе, искреноста значи обожувањето да Му се даде само на Бога.
Каде завршува — Искреноста е задолжителна, а во Куранот искрената посветеност значи посветеност дадена само на Бога. Дури и Гита верното обожување на други богови го нарекува неправилно.
Бхагавад Гита 9:30 — глава 9, стих 30
“Дури и ако многу лошо однесуван човек ме обожува мене, не обожувајќи никој друг, тој секако мора да се смета за добар, зашто добро одлучил.”
Наведено за
Тогаш Гита веќе го учи она што го барате. Кришна го нарекува добар човекот што го обожува „не обожувајќи никој друг“, а највисоко го рангира обожувачот посветен само на едно Суштество. Хиндус може целата своја посветеност да ја даде на еден Бог и да остане хиндус. Многу ваишнави (обожувачи на Вишну) и шаиви (следбеници на Шива) го прават тоа.
Одговорот
Посветеноста само на еден е вистинскиот чекор, и тоа е чекорот што го бара исламот. Три нешта стојат на патот тој да се направи само од Гита. Прво, Гита оваа посветеност му ја дава на Кришна, кој за себе вели: „Се раѓам век по век“. Се нарекува себеси нероден во суштината, а сепак вели дека „се раѓам со помош на својата моќ на заблуда“. Куранот за Бога вели: „Не родил и не е роден“, и никогаш не зборува за Неговото раѓање на кој било начин. И Упанишадата вели дека за Него „нема ни родител ни господар над него“. Второ, истата Гита ја зацврстува и верата на оние што обожуваат други богови, и им ги исполнува желбите. Куранот бара обожување само на Бога од својата прва сура: „Само Тебе Те обожуваме“. Им кажува на луѓето да не повикуваат никого покрај Него. Трето, Куранот вели дека тоа била пораката на секој пратеник, и го претставува Мухамед (ﷺ) како Божји пратеник „на сите вас“. Следете го највисокото обожување во Гита до неговиот крај: еден Бог, никогаш роден, обожуван сам. Тоа стигнува таму каде што самата Гита застанува пред целта, до она што го учи Куранот.
Каде завршува — Највисокото обожување во Гита е обожување само на еден. Куранот го бара без никаков друг бог покрај Него, и му го дава на Бог што никогаш не се раѓа, на никаков начин.
Шветашватара Упанишада 4.19-20 — глава 4, стихови 19-20
“Никој не го опфатил горе, ни попреку, ни во средината. Нема лик на оној чие име е Голема Слава. Неговиот облик не може да се види, никој не го воочува со окото. Оние што преку срцето и умот го знаат така, како престојува во срцето, стануваат бесмртни.”
Наведено за
Многу хиндуси, меѓу нив Арја Самаџ, веќе обожуваат само еден безобличен Бог. Не прават Негов лик и не се молат на друг бог. Не прифаќаат аватар (бог што слегол во телесен облик). Сметаат, со Упанишадата, дека ‘нема лик на Него’. Таков хиндус веќе прави сè што бара оваа страница. Зошто би станал муслиман?
Одговорот
Тогаш тој го направил првиот чекор што го бара Куранот. За да го направи, оставил настрана голем дел од својата традиција. Дајананда, основачот на Арја Самаџ, ги нарекол Тантрите и Пураните што го наложуваат обожувањето ликови спротивни на Ведите. Останува прашањето која објава ова обожување го учи јасно. Химните на Риг Веда им се упатени на боговите, а повеќе од четвртина од неа е посветена на пофалба на Индра. Една химна навистина вели: „На она што е Едно, мудреците му даваат многу имиња“. Но истата Веда вели дека Индра и Агни се родиле од устата на космичкиот Човек. Вели и: „Боговите се подоцнежни од настанувањето на овој свет“. За секој бог од химните да се земе за име на еден безобличен Бог, читателот мора да оди против тие зборови. На Куранот не му треба такво читање. Јасно го вели она во што тој верува: ‘Кажи’, „Тој е Аллах (﷾), Еден е!“ И доаѓа со пратеник испратен „на сите вас“. Страницата што прашува дали Мухамед (ﷺ) навистина бил Божји пратеник го изнесува доказот за него.
Каде завршува — Хиндус што обожува само еден безобличен Бог го направил првиот чекор на Куранот. Куранот тоа обожување го учи јасно, и го донесува со пратеник.
Бхагавад Гита 10:41 — глава 10, стих 41
“Што и да (постои) што е моќно, или славно, или сјајно, знај дека сето тоа е создадено од делови од мојата енергија.”
Наведено за
Бог е енергија, силата што тече низ сè. Некои велат елемент, или небесно тело што го одржува светот. Самиот Кришна вели дека сè што е сјајно е „создадено од делови од мојата енергија“.
Одговорот
Во тој стих енергијата е ‘мојата енергија’: му припаѓа на некој што зборува како ‘јас’. Упанишадата вели дека Божјата моќ делува „како сила и знаење“. Во Гита, мудрите Го обожуваат Кришна како „потеклото на сè“. Енергијата не знае, не избира и не слуша молитва. Куранот Бога Го нарекува „Живиот и Самоопстојувачкиот Одржувател“, и прашува: „А како и не би знаел Тој што создава“? Ибрахим го користел небото за да расудува со својот народ. Куранот тоа го нарекува „доказите Наши кои му ги дадовме на Ибрахим“. Кога зашла една ѕвезда, рекол: „Не ги сакам тие што заоѓаат!“ Зашле и Месечината и Сонцето, а тој го насочил своето лице кон Оној што ги создал небесата и Земјата. Куранот вели: „Не паѓајте со лицето на тло ниту на Сонцето ниту на Месечината, туку паѓајте со лицето на тло пред Аллах (﷾), Кој ги создаде“.
Каде завршува — Бог не е сила ниту ѕвезда. Тој е Живиот што знае и создава. Она што изгрева и заоѓа е управувано; тоа не управува.
Гледишта
Еден Бог, почитуван во многу облици
Хиндусите веруваат во еден врховен Бог, Ишвара или Бхагван. Боговите се Негови моќи и слуги, а Тој самиот го дава она што се бара преку нив. Значи, обожувањето принесено ним, или Нему во кој било облик, на крајот стигнува до Него. Она во што Бог гледа е предано и искрено срце. Хиндус што верува во ова веќе го има едниот Бог, и не му треба друга религија.
Свами Вивекананда и голем дел од современото хинду учење; Рамануџа за боговите како тело на Господарот
Шветашватара Упанишада Бог Го нарекува највисоко божество над божествата. Го нарекува господар над господарите и господар на светот.
Побивање
Исламот се согласува дека Бог е највисокото божество над божествата и господарот над господарите. Самиот стих Го нарекува „достојниот за обожување“, а Куранот бара искрената посветеност да оди само кон Него.
Околу 1030 година, муслиманскиот научник ел-Бируни забележал дека хиндусите веруваат оти Бог е еден, вечен, семоќен и над секоја сличност.
Побивање
Да прифатиме дека ел-Бируни нашол хиндуси што веруваат дека Бог е еден и над секоја сличност. Куранот покажува дека ова верување никогаш не било сè. Жителите на Мека велеле дека Аллах (﷾) ги создал небесата и Земјата, а сепак им служеле на други. Исламот бара обожување само на Него.
Вивекананда му рекол на Парламентот на религиите во 1893 година дека во Индија нема верување во многу богови. Верниците, рекол тој, на ликовите им ги припишуваат сите Божји својства.
Побивање
Да прифатиме дека многу верници сакаат да Го почитуваат Едниот. Жителите на Мека давале слична причина за своето обожување: им служеле само за да ги приближат до Аллах (﷾). Одговорот на Куранот е дека искреното практикување на верата е долг кон Аллах (﷾).
Рамануџа учи дека Индра и другите богови се дел од телото на Господарот. Значи, жртвите што им се принесуваат ним всушност се упатени до Него.
Побивање
Да прифатиме дека Рамануџа го учи ова. Според неговите сопствени зборови, Господарот е „вистинскиот Предмет на тоа обожување“. Тогаш Тој може да се обожува директно, а Куранот бара токму тоа.
Кришна вели дека кој и да е обликот што обожувачот ќе го избере да го обожува со вера, тој ја прави таа вера постојана. Даровите што се бараат всушност ги дава тој.
Побивање
Да прифатиме дека Кришна го вели ова. Ако даровите всушност ги дава Господарот, јасниот пат е да се бара од Дарителот. Деветтата глава додава дека оние што обожуваат други богови со вера го обожуваат само „неправилно“, и паѓаат затоа што не го познаваат вистински.
Кришна вели дека човекот со знаење смета оти Васудева е сè.
Побивање
Да го прифатиме тоа. Но тоа е истиот човек со знаење чие обожување, два стиха порано, е упатено само кон едно Суштество. Следниот стих вели дека оние што им пристапуваат на други божества се лишени од знаење поради своите желби.
Посветеност само на еден (ананја бхакти)
Самата Гита највисоко го рангира обожувачот посветен само на едно Суштество. Го нарекува добар човекот што Го обожува Господарот и никој друг. Според ова гледиште, хиндус може целата своја посветеност да ја даде на еден Бог во рамките на својата традиција, како што учи Гита.
Бхагавад Гита и предановните (бхакти) традиции што ја следат
Кришна највисоко го рангира човекот со знаење чие обожување е упатено само кон едно Суштество.
Побивање
Исламот се согласува дека највисокото обожување е упатено само кон едно Суштество. Куранот јасно Го именува: Тој не родил и не е роден, и никој не Му е рамен. Вели дека секој пратеник го донел овој повик.
Кришна вели дека дури и многу лошо однесуван човек што го обожува него, и никој друг, мора да се смета за добар. Теланг ова го објаснува како цврста одлука дека само врховното Суштество треба да се обожува.
Побивање
Исламот се согласува дека обожувањето само на еден е вистинската одлука. Прашува кој е тој Еден. Куранот вели дека Тој никогаш не се раѓа, и дека никој не треба да се повикува заедно со Него.
Кришна ветува дека ќе ги избави оние што го обожуваат со посветеност кон никој друг освен него. Го повикува Арџуна да дојде кај него како кај свое единствено прибежиште.
Побивање
Исламот се согласува дека човекот треба да се сврти само кон еден помошник и едно прибежиште. Куранот бара тоа да биде Бог, Кој никогаш не се раѓа: „Само Тебе Те обожуваме и само од Тебе помош бараме!“
Исламското гледиште
Верувањето дека Бог е еден мора да оди заедно со обожувањето само на Него. Намазот, наведнувањето, жртвата и секое повикување за помош Му припаѓаат на Бога, и никому покрај Него. Тоа била пораката на секој пратеник, а Куранот им ја донел на сите луѓе преку Мухамед (ﷺ). Највисокото обожување во Гита покажува во иста насока. Исламот го бара тоа обожување, без никаков друг бог покрај Него.
Куранот вели дека Меканците Аллах (﷾) Го именувале како Создател на небесата и Земјата, и како свој Создател. Сепак, покрај Него обожувале други.
Велеле дека им служат на други суштества само за да ги приближат до Аллах (﷾), и ги нарекувале свои посредници кај Него. Куранот ги отфрла двете причини.
Исламот не донел нов Бог. Аллах (﷾) е арапскиот збор за Бог, кој го користат и арапските христијани. Меканците приговарале дека Веровесникот (ﷺ) боговите ги свел на еден.
Секој пратеник бил испратен со една порака: нема бог освен Аллах (﷾), затоа обожувајте Го Него.
Намазот и жртвата, сеџдето и секое повикување за помош Му припаѓаат само на Бога.
Оние што се повикуваат покрај Бога, вклучувајќи ги и мелеците, се Негови робови и не примаат обожување.
Бог е блиску до секој човек. Сепак ништо не Му е слично, и секое создание Му доаѓа како роб.
Посредувањето Му припаѓа само на Бога, и никој не посредува без Негова дозвола.
Веровесникот (ﷺ) зборувал за Судниот ден. Ќе посредува за другите дури откако ќе падне на сеџде пред својот Господар и ќе му биде кажано да посредува.
Зборувал до кого ќе стигне неговото посредување, ако Аллах (﷾) сака. Ќе стигне до секого од неговиот умет што ќе умре без да Му припише здруженици на Аллах (﷾). Најмногу ќе добијат оние што велат дека нема друг бог освен Аллах (﷾) искрено, од срце.
Веровесникот (ﷺ) поучил молитва за мртвите кај нивните гробови, и забранил гробовите да се земаат за места за обожување.
Муслиман може да побара од жив човек да Му се помоли на Бога за него. Омер на тој начин го замолил ел-Аббас да се помоли за дожд. Но Веровесникот (ﷺ) ѝ рекол на сопствената ќерка дека воопшто не може да ѝ помогне пред Аллах (﷾).
Во Куранот искрената посветеност значи посветеност очистена само за Бога.