Краток одговор
Не. Науката го открива вообичаениот начин на кој функционира природата. Ниеден експеримент не може да покаже дека Создателот на природата никогаш не може да дејствува на невообичаен начин. Идејата дека чудата не можат да се случат е филозофска појдовна точка, а не научен резултат. Најпознатиот аргумент против чудата, што го изнел Дејвид Хјум во 1748 година, е за доказите. Тој рекол дека искуството е еднообразно против чудата, па на ниеден извештај за чудо не треба да се верува. Но искуството се смета за еднообразно само ако секој извештај веќе е оценет како лажен, а тоа го претпоставува одговорот. Во исламот Бог го одржува вообичаениот ред на природата, а тој ред е Неговиот обичај. Чудото е редок знак, даден со Негова дозвола и со порака, па науката не губи ништо. Главниот знак на исламот не е чудо познато само од извештаи. Тоа е книга што секој може да ја испита денес, и таа го предизвикува секого да донесе нешто слично на неа.
Целосно објаснување
Што покажува науката, а што не може
Науката проучува како се однесува природата и открива длабока правилност. Водата врие на одредена температура при даден притисок, а во нормалниот тек мртвите не се враќаат. Природниот закон кажува што се случува кога ништо надвор од системот не дејствува. Кога ќе подигнете камен, гравитацијата не е прекршена: се приклучила друга причина. Чудото, како што го сфаќа исламот, не е природата што се крши самата себеси. Тоа е Создателот на природата што дејствува на невообичаен начин, по Свој избор. Ниеден експеримент не може да покаже дека тоа никогаш не се случува. Експериментите го проверуваат вообичаениот образец, а не дали неговиот Создател некогаш отстапува од него. Верувањето дека природата е сè што постои доаѓа од филозофијата, а не од лабораторијата.
Ја прегледува расправата за чудата. Чудото го дефинира, како прво и многу грубо приближување, како настан што природните причини сами не можат да го објаснат. Забележува дека аргументот оти чудото е противречност, затоа што законите не можат да се прекршат, е на Волтер, понекогаш погрешно припишуван на Хјум. Ја наведува максимата на Хјум дека ниедно сведоштво не може да утврди чудо, освен ако неговата лажност не би била повеќе чудесна од самиот факт. Забележува дека ако природните закони важат само кога сè друго е еднакво, пријавениот исклучок може да покаже дека дејствувало нешто друго, а не дека законот е лажен. Го наведува одговорот на Ричард Прајс, еден од раните критичари на Хјум (Четири расправи, првпат објавени 1767, наведено според 4. издание, 1777): чудото е различно од искуството, а не спротивно на него. Неговите автори ја оценуваат како големо претерување премисата на Хјум дека доказот од искуството против чудото е силен колку што воопшто може да биде доказ од искуството. Го наведува тврдењето на Кристин Оверол (1985) дека расправиите за чудата ја кочат науката и го оценуваат како веројатно лажно, бидејќи таквите расправии не ја забавиле науката забележливо. Бележи дека расправата продолжува: Џон Ирман (2000) го нарекува Дел 1 од есејот на Хјум ‘беден неуспех’, додека Роберт Фоџелин и Питер Миликан го бранат Хјум.
Аргументот на Хјум, изнесен праведно
Шкотскиот филозоф Дејвид Хјум го изнел најпознатиот аргумент против чудата во 1748 година. Чудото го дефинирал како прекршување на природните закони. Тврдел дека нашето искуство за тие закони е цврсто и непроменливо. Затоа, напишал тој, постои „директен и полн доказ, од природата на фактот, против постоењето на кое било чудо“. Извештај за чудо би можел да победи само ако неговата лажност би била уште почудесна. Хјум не рекол дека чудата се логички невозможни. Аргументот дека законите не можат да се прекршат, па чудото е противречност, е на Волтер. Стенфордската енциклопедија на филозофијата забележува дека понекогаш погрешно му се припишува на Хјум. Хјум дури дозволил дека доволно силно сведоштво може да докаже осум дена темнина над целата земја. Неговата граница била потесна: ниедно чудо не може да се докаже така што да основа религија. Ако едно чудо е поврзано со нова религија, напишал тој, разумните луѓе треба да го отфрлат без понатамошно испитување.
“Затоа мора да постои еднообразно искуство против секој чудесен настан, инаку настанот не би го заслужувал тоа име. И бидејќи еднообразното искуство е равно на доказ, тука има директен и полн доказ, од природата на фактот, против постоењето на кое било чудо”
Вели дека неговата граница е дека чудото никогаш не може да биде докажано така што да биде темел на некој религиски систем. Инаку, признава, можеби има прекршувања на вообичаениот тек на природата што човечкото сведоштво може да ги докаже, иако можеби ниедно не може да се најде во сите записи на историјата. Неговиот пример е целосна темнина над целата земја осум дена од 1 јануари 1600, што филозофите тогаш би требало да го прифатат како сигурно. Но тој не би поверувал на извештај дека кралицата Елизабета умрела и се вратила да владее еден месец подоцна. А ако такво чудо му се припише на нов религиски систем, вели тој, само тоа би било полн доказ за измама, и разумните луѓе треба да го отфрлат без понатамошно испитување.
Ја прегледува расправата за чудата. Чудото го дефинира, како прво и многу грубо приближување, како настан што природните причини сами не можат да го објаснат. Забележува дека аргументот оти чудото е противречност, затоа што законите не можат да се прекршат, е на Волтер, понекогаш погрешно припишуван на Хјум. Ја наведува максимата на Хјум дека ниедно сведоштво не може да утврди чудо, освен ако неговата лажност не би била повеќе чудесна од самиот факт. Забележува дека ако природните закони важат само кога сè друго е еднакво, пријавениот исклучок може да покаже дека дејствувало нешто друго, а не дека законот е лажен. Го наведува одговорот на Ричард Прајс, еден од раните критичари на Хјум (Четири расправи, првпат објавени 1767, наведено според 4. издание, 1777): чудото е различно од искуството, а не спротивно на него. Неговите автори ја оценуваат како големо претерување премисата на Хјум дека доказот од искуството против чудото е силен колку што воопшто може да биде доказ од искуството. Го наведува тврдењето на Кристин Оверол (1985) дека расправиите за чудата ја кочат науката и го оценуваат како веројатно лажно, бидејќи таквите расправии не ја забавиле науката забележливо. Бележи дека расправата продолжува: Џон Ирман (2000) го нарекува Дел 1 од есејот на Хјум ‘беден неуспех’, додека Роберт Фоџелин и Питер Миликан го бранат Хјум.
Зошто ‘еднообразното искуство’ го претпоставува одговорот
Сопственото искуство на Хјум и на неговите читатели опфаќа само мал дел од историјата. За да го нарече целото искуство еднообразно против чудата, тој прво мора секој извештај за чудо да го смета за лажен. Но дали тие извештаи се лажни е токму прашањето. Значи аргументот го претпоставува она што сака да го докаже. Раните критичари на Хјум приговориле токму на овој чекор. Филозофот Ричард Прајс одговорил дека чудото е различно од искуството, а не спротивно на него. Никој не набљудувал секое место во секое време и не видел дека ништо не се случило. Хјумовец може да одговори дека Хјум само ги одмерува доказите: доказите за природните закони се огромни, а секој сведок може да згреши. Но колку треба да тежи извештај за Божјо дејство зависи од тоа дали постои Бог што дејствува со цел. Одмерувањето како да не постои повторно го претпоставува одговорот. Хјум одговорил дека Божјите патишта ги знаеме само од вообичаениот тек на природата. Но од Бог што испраќа пратеници со порака би се очекувало да ги потврди, па таквиот знак не е случајно прекршување. Дали Бог постои има свои докази, изнесени на поврзаните страници. Хјум дури рекол дека чудо поврзано со религија треба да се отфрли без понатамошно испитување. Тоа е судење за извештај пред да се погледне. Расправата меѓу филозофите е сè уште отворена. Филозофот на науката Џон Ирман (2000) првиот дел од есејот на Хјум го нарекол „беден неуспех“, додека други го бранат.
“Затоа мора да постои еднообразно искуство против секој чудесен настан, инаку настанот не би го заслужувал тоа име. И бидејќи еднообразното искуство е равно на доказ, тука има директен и полн доказ, од природата на фактот, против постоењето на кое било чудо”
Вели дека неговата граница е дека чудото никогаш не може да биде докажано така што да биде темел на некој религиски систем. Инаку, признава, можеби има прекршувања на вообичаениот тек на природата што човечкото сведоштво може да ги докаже, иако можеби ниедно не може да се најде во сите записи на историјата. Неговиот пример е целосна темнина над целата земја осум дена од 1 јануари 1600, што филозофите тогаш би требало да го прифатат како сигурно. Но тој не би поверувал на извештај дека кралицата Елизабета умрела и се вратила да владее еден месец подоцна. А ако такво чудо му се припише на нов религиски систем, вели тој, само тоа би било полн доказ за измама, и разумните луѓе треба да го отфрлат без понатамошно испитување.
Ја прегледува расправата за чудата. Чудото го дефинира, како прво и многу грубо приближување, како настан што природните причини сами не можат да го објаснат. Забележува дека аргументот оти чудото е противречност, затоа што законите не можат да се прекршат, е на Волтер, понекогаш погрешно припишуван на Хјум. Ја наведува максимата на Хјум дека ниедно сведоштво не може да утврди чудо, освен ако неговата лажност не би била повеќе чудесна од самиот факт. Забележува дека ако природните закони важат само кога сè друго е еднакво, пријавениот исклучок може да покаже дека дејствувало нешто друго, а не дека законот е лажен. Го наведува одговорот на Ричард Прајс, еден од раните критичари на Хјум (Четири расправи, првпат објавени 1767, наведено според 4. издание, 1777): чудото е различно од искуството, а не спротивно на него. Неговите автори ја оценуваат како големо претерување премисата на Хјум дека доказот од искуството против чудото е силен колку што воопшто може да биде доказ од искуството. Го наведува тврдењето на Кристин Оверол (1985) дека расправиите за чудата ја кочат науката и го оценуваат како веројатно лажно, бидејќи таквите расправии не ја забавиле науката забележливо. Бележи дека расправата продолжува: Џон Ирман (2000) го нарекува Дел 1 од есејот на Хјум ‘беден неуспех’, додека Роберт Фоџелин и Питер Миликан го бранат Хјум.
Ретките знаци не ја прават науката невозможна
Некои се плашат дека ако Бог може да дејствува, природата престанува да биде доверлива и науката престанува да функционира. Но на науката ѝ е потребно природата да биде правилна, а не да биде сè што постои. Замислете свет чиј Создател одржува постојан ред и ретко дејствува надвор од него, со цел. Тој свет е правилен, и експериментите во него сè уште се повторуваат. Чудо што би доаѓало секој ден повеќе не би се издвојувало како знак. Неговата реткост е она што му овозможува да носи порака. Многу пријавени чуда се лажни, како што Хјум со право рекол. Тоа бара секој извештај да се суди според неговите докази. Не покажува дека секој извештај мора да биде лажен.
Ја прегледува расправата за чудата. Чудото го дефинира, како прво и многу грубо приближување, како настан што природните причини сами не можат да го објаснат. Забележува дека аргументот оти чудото е противречност, затоа што законите не можат да се прекршат, е на Волтер, понекогаш погрешно припишуван на Хјум. Ја наведува максимата на Хјум дека ниедно сведоштво не може да утврди чудо, освен ако неговата лажност не би била повеќе чудесна од самиот факт. Забележува дека ако природните закони важат само кога сè друго е еднакво, пријавениот исклучок може да покаже дека дејствувало нешто друго, а не дека законот е лажен. Го наведува одговорот на Ричард Прајс, еден од раните критичари на Хјум (Четири расправи, првпат објавени 1767, наведено според 4. издание, 1777): чудото е различно од искуството, а не спротивно на него. Неговите автори ја оценуваат како големо претерување премисата на Хјум дека доказот од искуството против чудото е силен колку што воопшто може да биде доказ од искуството. Го наведува тврдењето на Кристин Оверол (1985) дека расправиите за чудата ја кочат науката и го оценуваат како веројатно лажно, бидејќи таквите расправии не ја забавиле науката забележливо. Бележи дека расправата продолжува: Џон Ирман (2000) го нарекува Дел 1 од есејот на Хјум ‘беден неуспех’, додека Роберт Фоџелин и Питер Миликан го бранат Хјум.
Дава три причини зошто извештаите за чуда не се доволни. Ниедно чудо во историјата не е потврдено од доволно образовани и чесни сведоци, на доволно јавно место. Љубовта кон изненадувањето и чудото ги прави луѓето брзи да веруваат и да ги повторуваат таквите приказни. А таквите приказни изобилуваат главно кај незнајни народи, или кај народи што ги примиле од такви предци.
Одговорот на исламот: и редот на природата и чудата се знаци
Куранот вообичаениот ред на природата го нарекува знак. Ги посочува небесата и Земјата, ноќта што го следи денот, дождот и ветровите како „знаци за тие што разбираат“ (2:164). Го користи истиот збор, аја, за ретките знаци дадени на веровесниците. На Мојсеј му биле дадени девет јасни знаци (17:101). Исус ги исцелувал слепите од раѓање и лепрозните и ги оживувал мртвите, секогаш со Аллахова (﷾) дозвола (3:49; 5:110). Куранот вели дека ниеден пратеник не можел да донесе знак освен со Аллахова (﷾) дозвола (13:38). Значи во исламот чудото никогаш не е откажување на природата. Природата никогаш не функционира сама: „Аллах (﷾) чува да не се наруши рамнотежата на небесата и на Земјата“ (35:41). Нејзиниот вообичаен ред е Неговиот обичај, вообичаениот тек што Тој го поставил. Чудото е Неговото дејствување поинаку, ретко и за да го потврди Својот пратеник. Научниците го дефинираат како нешто што го крши вообичаениот тек на нештата. Науката го проучува вообичаениот ред и не губи ништо.
“Во создавањето на небесата и на Земјата, во менувањето на ноќта и денот, во бродот кој по морето плови натоварен со корисен товар за луѓето и во дождот што Аллах го спушта од небото, па така во живот ја враќа земјата по нејзиното мртвило, по која расеал секакви живи суштества, и во промената на ветровите и во облаците кои лебдат помеѓу небото и Земјата – навистина има знаци за тие што разбираат.”
“Ние на Муса девет јасни знаци му дадовме, па запрашај ги синовите Израилови кога тој на предците нивни им дојде и кога фараонот му рече: „Јас мислам, о, Муса, дека ти си навистина маѓепсан.“”
“и го праќа како Пратеник на синовите Израилови: Ви донесов знак од Господарот ваш: ќе ви направам нешто слично на птица (од глина) и ќе дувнам во неа, па со Аллахова волја ќе биде вистинска птица; ќе ги исцелам слепиот од раѓање и лепрозниот, и ќе оживувам мртви со Аллахова волја, и ќе ви кажувам што јадете и што во домовите ваши натрупувате! Во сето тоа има докази за вас, ако бидете вистински верници!”
“Кога Аллах ќе каже: „О, Иса, сине Мерјемин, сети се на благодaтта Моја кон тебе и кон мајката твоја: кога со Џибрил те помогнав, па со луѓето уште од колевка и како зрел маж разговараше; и кога на писменост и на мудрост, и на Тевратот и на Инџилот те научив; и кога со волјата Моја од глина направи нешто како птица и во неа вдахна, и кога таа со волјата Моја стана птица; и кога со волјата Моја од раѓање слеп и лепрозен исцелуваше; и кога со волјата Моја мртвите ги креваше; и кога од тебе синовите Израилови ги одбив, кога јасни докази им донесе, па тие меѓу нив кои не веруваа – викнаа: ,Ова не е ништо друго туку вистинска маѓија!‘“”
“И пред тебе сме испраќале Пратеници и жени и потомци сме им давале. И ниту еден Пратеник не донел никакво чудо од себе, туку со Аллахова волја. Секој период имал Книга.”
“Аллах чува да не се наруши рамнотежата на небесата и на Земјата. А да се наруши, никој друг освен Него не би ги задржал; Тој навистина е Благ и ги простува гревовите.”
Чудото го дефинира, како што прават исламските научници, како нешто што го крши вообичаениот тек на нештата (харик ли-л-аде), што Аллах го остварува преку раката на пратеникот како одлучувачки доказ дека тој е веровесник. Им одговара на оние што велат дека Веровесникот (ﷺ) немал друго чудо освен Куранот: неговите чуда се утврдени со масовно пренесување, земени заедно и во многу случаи поединечно, и муслиманите треба да веруваат во чудата пренесени во веродостојните хадиси.
Аллах (﷾) ги одржува небесата и земјата
Природата никогаш не работи сама од себе.
Редовниот поредок
Неговиот обичај, вообичаениот тек што Тој го утврдил, и знак. Тоа е она што го проучува науката.
Чудата
Ретки знаци, дадени со Негова дозвола за да потврдат пратеник.
Науката го проучува редовниот поредок, и не губи ништо.
Одговорот на исламот на ‘ривалските чуда’ на Хјум
Во вториот дел од истиот есеј Хјум дал четврта причина. Во религијата, рекол тој, сè што се разликува е спротивставено. Затоа чудата на секоја религија се сметаат против сите други, а нивните сведоци се поништуваат. Исламот го дал како пример и зборувал за неговите рани сведоци со презир, како исламот да почива на неколку од нив. Не почива. Неговиот главен знак е книга што секој може да ја испита денес, а другите чуда на Веровесникот (ﷺ) се многубројни и широко пренесени. Хјум таму не испитал ниту еден исламски извор, а презирот кон еден народ не е доказ против она што тој го видел. Неговото правило не одговара ни на исламот. Исламот ги потврдува знаците на Мојсеј и Исус, па за исламот тие потврдуваат една порака, а не се натпреваруваат. Правилото на Хјум дека сè што се разликува е спротивставено е и пребрзо. Кога извештаите се судираат, тоа е причина да се одмерат, како што историчарите ги одмеруваат ривалските прикази, а не сите да се отфрлат. Исламот не мора да го негира секое чудо пријавено на друго место, ниту сите да ги прифати: секој извештај се суди според своите докази.
Дава четврта причина против пријавените чуда. Во религијата, сè што се разликува е спротивставено, па чудата на секоја религија се сметаат против сите други и нивните сведоци се поништуваат. Ги именува религиите на стариот Рим, Турција (односно исламот), Сијам и Кина. Ги дава чудата на исламот како пример и зборува за нивните рани арапски сведоци со презир.
Чудото го дефинира, како што прават исламските научници, како нешто што го крши вообичаениот тек на нештата (харик ли-л-аде), што Аллах го остварува преку раката на пратеникот како одлучувачки доказ дека тој е веровесник. Им одговара на оние што велат дека Веровесникот (ﷺ) немал друго чудо освен Куранот: неговите чуда се утврдени со масовно пренесување, земени заедно и во многу случаи поединечно, и муслиманите треба да веруваат во чудата пренесени во веродостојните хадиси.
“Ние на Муса девет јасни знаци му дадовме, па запрашај ги синовите Израилови кога тој на предците нивни им дојде и кога фараонот му рече: „Јас мислам, о, Муса, дека ти си навистина маѓепсан.“”
“и го праќа како Пратеник на синовите Израилови: Ви донесов знак од Господарот ваш: ќе ви направам нешто слично на птица (од глина) и ќе дувнам во неа, па со Аллахова волја ќе биде вистинска птица; ќе ги исцелам слепиот од раѓање и лепрозниот, и ќе оживувам мртви со Аллахова волја, и ќе ви кажувам што јадете и што во домовите ваши натрупувате! Во сето тоа има докази за вас, ако бидете вистински верници!”
“Кога Аллах ќе каже: „О, Иса, сине Мерјемин, сети се на благодaтта Моја кон тебе и кон мајката твоја: кога со Џибрил те помогнав, па со луѓето уште од колевка и како зрел маж разговараше; и кога на писменост и на мудрост, и на Тевратот и на Инџилот те научив; и кога со волјата Моја од глина направи нешто како птица и во неа вдахна, и кога таа со волјата Моја стана птица; и кога со волјата Моја од раѓање слеп и лепрозен исцелуваше; и кога со волјата Моја мртвите ги креваше; и кога од тебе синовите Израилови ги одбив, кога јасни докази им донесе, па тие меѓу нив кои не веруваа – викнаа: ,Ова не е ништо друго туку вистинска маѓија!‘“”
Одговорот на исламот: неговиот главен знак е книга што можете да ја испитате сега
Аргументот на Хјум е за сведоштвото, извештаи од минатото на кои мораме да им веруваме или да се сомневаме. Главниот знак на исламот е од друг вид. Веровесникот (ﷺ) рекол дека на секој веровесник му биле дадени знаци што ги воделе луѓето да поверуваат. Она што нему му било дадено е објавата од Аллах (Бухари 4981). Муслиманите сметаат дека тоа е неговиот најголем и траен знак, меѓу другите што му биле дадени. Кога противниците барале чуда според нивни услови, Куранот одговорил дека чудата се кај Аллах (﷾) и прашал дали Книгата не е доволна (29:50-51). Куранот го предизвикува секој што се сомнева да донесе едно поглавје слично на него (2:23). Вели дека луѓето и џините (невидливи суштества) заедно не би можеле да донесат нешто слично на него (17:88). Самата Книга не е извештај: секој може да ја чита денес, а секој што го совладал арапскиот може да го прифати предизвикот. Нејзините први слушатели, мајстори на арапската поезија, никогаш не одговориле на него, а страницата за предизвикот на Куранот го изнесува тој запис. Извештаите за другите чуда на Веровесникот (ﷺ) се изнесени на посебна страница. Исламот не бара од никого да почне од приказни за чуда. Нуди причини и Книга, и целосен начин на живот изграден врз нив.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека на секој веровесник му биле дадени знаци што ги воделе луѓето да поверуваат, но она што нему му било дадено е објавата што Аллах му ја испратил, и затоа се надева дека ќе има најмногу следбеници на Судниот ден.
Чудото го дефинира, како што прават исламските научници, како нешто што го крши вообичаениот тек на нештата (харик ли-л-аде), што Аллах го остварува преку раката на пратеникот како одлучувачки доказ дека тој е веровесник. Им одговара на оние што велат дека Веровесникот (ﷺ) немал друго чудо освен Куранот: неговите чуда се утврдени со масовно пренесување, земени заедно и во многу случаи поединечно, и муслиманите треба да веруваат во чудата пренесени во веродостојните хадиси.
“Кажи: ‘Чудата се само кај Аллах, а јас сум само јасен опоменувач.’ А зарем не им е доволно тоа што тебе Ние ти објавуваме Книга која им се кажува: во неа е, навистина, милоста и поуката за народот кој верува.”
“А ако се сомневате во тоа што Сме му го објавиле на Својот роб, тогаш, донесете вие едно поглавје слично на тоа; повикајте ги и божествата ваши, ако вистината ја зборувате.”
“Кажи: Кога сите луѓе и џини би се здружиле да сочинат еден ваков Куран, тие, каков што е тој, не би сочиниле, па дури и взаемно да си помагаат.”
Одговори на приговорите
Дејвид Хјум, Истражување за човековиот разум, Оддел X, ‘За чудата’, Дел I, пасус 90 (првпат објавено 1748 како Филозофски есеи за човековиот разум; издание Селби-Биг, 1902)
“Затоа мора да постои еднообразно искуство против секој чудесен настан, инаку настанот не би го заслужувал тоа име. И бидејќи еднообразното искуство е равно на доказ, тука има директен и полн доказ, од природата на фактот, против постоењето на кое било чудо”
Наведено за
Нашето искуство за природните закони е еднообразно. Тоа е полн доказ против секое чудо, и ниеден извештај не може да тежи повеќе од него.
Одговорот
Искуството е еднообразно само ако секој извештај за чудо прво се смета за лажен, а тоа е прашањето. Ричард Прајс, еден од раните критичари на Хјум, одговорил дека чудото се разликува од искуството, а не му противречи. Самиот Хјум рекол дека чудо поврзано со религија треба да се отфрли без понатамошно испитување, што е судење за извештај пред да се одмери.
Каде завршува — Повикувањето на еднообразното искуство го претпоставува својот одговор, па не може да реши дали некогаш се случило чудо.
Хјум, Истражување, Оддел X, Дел II
Дава четврта причина против пријавените чуда. Во религијата, сè што се разликува е спротивставено, па чудата на секоја религија се сметаат против сите други и нивните сведоци се поништуваат. Ги именува религиите на стариот Рим, Турција (односно исламот), Сијам и Кина. Ги дава чудата на исламот како пример и зборува за нивните рани арапски сведоци со презир.
Наведено за
Верувањето во чудата на исламот почива на неколку рани сведоци, а сведоците на секоја друга религија му противречат.
Одговорот
Исламот не почива на неколку сведоци. Неговиот главен знак е книга што секој може да ја испита денес: Веровесникот (ﷺ) рекол дека она што нему му било дадено е објавата (Бухари 4981). Муслиманите сметаат дека тоа е најголемиот од неговите знаци, а неговите други чуда се многубројни и широко пренесени. Исламот ги потврдува знаците на Мојсеј и Исус, па за исламот тие потврдуваат една порака, а не се натпреваруваат. Каде што извештаите навистина се судираат, тоа бара нивно одмерување, како што историчарите ги одмеруваат ривалските прикази, а не отфрлање на сите.
Каде завршува — Меѓусебното поништување на Хјум не одговара на исламот, а неговиот главен знак не зависи од доверба во извештаи за чудо.
Куран 17:88 — сура Ел-Исра, ајет 88
“Кажи: Кога сите луѓе и џини би се здружиле да сочинат еден ваков Куран, тие, каков што е тој, не би сочиниле, па дури и взаемно да си помагаат.”
Наведено за
Книгата не може да биде чудо. Дали еден текст може да се изедначи е прашање на вкус.
Одговорот
Предизвикот не е натпревар во вкус. Именува форма: поглавје од самиот вид на Куранот. Нивниот најдобар судија на јазикот, ел-Велид ибн ел-Мугире, не можел да го смести ни во поезија ни во гатање. Текстот е на страницата денес, и секој што чита арапски може да спореди ривалски текст со него. Страницата за предизвикот на Куранот ги изнесува проверката, нејзините судии и направените обиди.
Каде завршува — Предизвикот именува форма што може да се провери, а текстот е отворен за таа проверка денес.
Куран 13:38 — сура Ер-Рад, ајет 38
“И пред тебе сме испраќале Пратеници и жени и потомци сме им давале. И ниту еден Пратеник не донел никакво чудо од себе, туку со Аллахова волја. Секој период имал Книга.”
Наведено за
Ако чудата беа вистински, ќе се случуваа и сега, каде што би можеле да ги провериме.
Одговорот
Исламот учи дека знаците доаѓале со пратениците и само со Аллахова (﷾) дозвола (13:38). Секој бил даден со цел, па знак по нарачка би бил претстава, а не знак. На оние што барале знаци Куранот им одговара дека Книгата е доволна (29:50-51). Тој знак е сè уште тука и секој може да го испита сега.
Каде завршува — Исламот никогаш не ветил чуда по нарачка, а знакот што го нуди денес секој може да го испита.
Гледишта
Натуралист и хјумовец: на ниедно чудо не може да се поверува
Природата следи утврдени закони, познати од еднообразното искуство. Чудото би ги прекршило, па доказите против секое чудо секогаш тежат повеќе од извештаите за него. Извештаите за чуда на ривалските религии исто така се поништуваат меѓусебно.
Науката покажала дека природните закони никогаш не откажуваат, па чудата не можат да се случат.
Побивање
Науката го открива вообичаениот начин на кој функционира природата. Не може да покаже дека Создателот на природата никогаш не може да дејствува на невообичаен начин. Тоа е филозофска појдовна точка, а не резултат на некој експеримент.
Секогаш кога науката погледнала, причината се покажала природна. Тој запис е добар доказ дека природата е сè што постои.
Побивање
Науката бара вообичаени причини, па вообичаени причини и наоѓа. Во исламот вообичаениот ред е начинот на кој Бог го направил светот да функционира, па ниеден наод не го чини исламот ништо. Запис за вообичаени причини не може да покаже дека никогаш нема ретко дејство со цел. Ниту објаснува зошто воопшто нешто постои.
Еднообразното искуство е полн доказ против секое чудо, па на ниеден извештај за чудо не треба да се верува.
Побивање
Искуството е еднообразно само ако секој извештај за чудо однапред се смета за лажен, што го претпоставува одговорот. Одмерувањето на извештај како да нема Бог што дејствува исто така го претпоставува одговорот. Хјум дури рекол дека чудо поврзано со религија треба да се отфрли без испитување. Тоа е судење пред гледање.
Приказните за чуда доаѓаат од љубовта кон чудесното и од незнајни времиња, и ниедно чудо нема доволно добри сведоци.
Побивање
Многу приказни за чуда се лажни, па секој извештај мора да се суди според своите докази. Тоа не го прави секој извештај лажен. Случајот на исламот не почива на такви приказни.
Во религијата сè што се разликува е спротивставено, па чудата на ривалските религии, вклучувајќи ги и исламските, се поништуваат меѓусебно.
Побивање
Исламот ги потврдува знаците на Мојсеј и Исус, па за исламот тие поддржуваат една порака. Судирните извештаи бараат одмерување, а не отфрлање на сите. А главниот знак на исламот не е пријавено чудо, туку книга што секој може да ја испита денес.
Ако Бог може да се вмеша во природата, природата е недоверлива, а науката станува невозможна.
Побивање
На науката ѝ е потребно природата да биде правилна, а не да биде сè што постои. Свет чиј Создател дејствува ретко и со цел е сепак правилен, па експериментите сè уште се повторуваат. Во исламот постојаниот ред е нормата што Бог ја поставил, а чудата се ретки знаци дадени со порака.
Науката и чудата одговараат на различни прашања
Науката го опишува вообичаениот начин на кој функционира природата. Дали нејзиниот Создател некогаш дејствува поинаку е прашање што науката не може да го реши, а аргументот на Хјум против извештаите за чуда го претпоставува сопствениот одговор.
Природниот закон го опишува вообичаениот образец на природата, па не може да исклучи дека нејзиниот Создател дејствува поинаку.
Искуството е еднообразно против чудата само ако секој извештај за чудо прво се смета за лажен. Но токму тоа е спорната точка.
Хјум дозволил дека сведоштвото може да докаже извонреден настан. Сепак рекол дека чудо поврзано со религија треба да се отфрли без испитување.
Ретките знаци ја оставаат природата правилна, па науката не е загрозена од нив.
Исламското гледиште
Аллах (﷾) го одржува редот на природата, кој е знак и Негов обичај. Чудата се ретки знаци што Тој им ги дал на Своите пратеници, со Негова дозвола. Главниот знак на исламот е Куранот, отворен за секого денес.
Куранот вообичаениот ред на природата го нарекува знак за луѓето што размислуваат.
Куранот вели дека Аллах (﷾) ги одржува небесата и Земјата.
Куранот вели дека ниеден пратеник не можел да донесе знак освен со Аллахова (﷾) дозвола.
Куранот ги потврдува знаците на Мојсеј и Исус, дадени со Аллахова (﷾) дозвола.
Веровесникот (ﷺ) рекол дека на поранешните веровесници им биле дадени знаци што ги воделе луѓето да поверуваат, а она што нему му било дадено е објавата. Муслиманите сметаат дека тоа е неговиот најголем знак, а не единствениот.
Куранот го предизвикува секој што се сомнева да донесе поглавје слично на него. Проверката е отворена денес за секој што чита арапски.