Краток одговор
Не како научна теорија. Но Куранот дава три изјави што се совпаѓаат со она што астрономите денес го знаат. Вели дека небесата и Земјата некогаш биле споени, а потоа Бог ги раздвоил. Вели дека небото некогаш било чад. И вели дека Бог го прави небото пространо. Во 1929 астрономот Едвин Хабл открил дека далечните галаксии се оддалечуваат од нас, толку побрзо колку што се подалеку. Во 1964 двајца радиоастрономи го фатиле слабиот сјај што останал од жешкиот почеток на вселената. Куранот не е книга по физика. Но овие ајети му биле објавени на Веровесникот (ﷺ) тринаесет века порано. Приказната за создавањето позната околу него имала ден и ноќ, па дури и растенија, пред да постои сонцето. Куранот не ја повторува ниту едната грешка. Исламот го нарекува ова знак.
Целосно објаснување
Што вели Куранот за небесата
Три ајети зборуваат за почетокот и растењето на небесата. Во 21:30 небесата и Земјата биле ратк, сошиени заедно како едно, и Бог ги раздвоил (фатк). Во 41:11 „небото сè уште беше маглина“, на арапски духан, чад. Во 51:47 Бог го изградил небото. Ајетот завршува со ве инна ле-мусиун, од коренот за пространство, што значи дека Бог го прави пространо. Многу современи преведувачи го преведуваат како дека Тој го проширува.
“Зарем не знаат неверниците дека небесата и Земјата беа една целина, па Ние ги распарчивме, и дека Ние од вода сè живо создаваме? Па зарем нема да веруваат?”
“потоа кон небеските висини се насочи додека небото сè уште беше маглина, па нему и на Земјата им рече: „Појавете се, милум или силум!“ – „Се појавуваме со задоволство!“ – одговорија,”
“Ние небото со моќта Своја го создадовме, и Ние навистина го прошируваме.”
Како го читале раните научници
Ибн Кесир го објаснува 21:30 вака: небесата и Земјата отпрвин биле едно парче, споени заедно, и Бог ги раздвоил. Го пренесува и Ибн Абас, кој го читал така што небесата не давале дожд, а земјата ништо не раѓала, сè додека Бог не го отворил едното со дожд, а другото со растенија. За 51:47 го објаснува ле-мусиун како „Ние го направивме пространо“. Ет-Табари, кој пишувал четири века порано, го чита вака: Ние имаме изобилна моќ да го создадеме, и сè што ќе посакаме. Го споредува со 2:236, каде истиот збор значи човек со имот. Го пренесува и Ибн Зејд: Тој го направил пространо. Значи, раните научници виделе спојување и раздвојување, и небо што е направено пространо. Арапскиот збор го носи и значењето дека го прави сè пошироко, и многу современи преведувачи така го преведуваат. Астрономијата оттогаш открила вселена што сè уште се шири.
Објаснува дека небесата и Земјата отпрвин биле една целина, споени и натрупани еден врз друг, и Аллах ги раздвоил, направил седум небеса и седум земји и го поставил воздухот меѓу нив. Го наведува Ибн Абас: небесата биле затворени и не давале дожд, а земјата била затворена и ништо не растело, сè додека Аллах не го отворил едното со дожд, а другото со растенија.
Го објаснува ‘Небото го изградивме со сила’ (Ибн Абас, Муџахид, Катаде и други), а ‘инна ле-мусиун’ како: Ние го направивме пространо и го подигнавме неговиот покрив високо без столбови.
“Зарем не знаат неверниците дека небесата и Земјата беа една целина, па Ние ги распарчивме, и дека Ние од вода сè живо создаваме? Па зарем нема да веруваат?”
“Ние небото со моќта Своја го создадовме, и Ние навистина го прошируваме.”
Го објаснува ‘Небото го изградивме со сила’ (би-ејдин) како со моќ, од Ибн Абас, Муџахид, Катаде, Мансур, Ибн Зејд и Суфјан. ‘Ве инна ле-мусиун’ го објаснува како: Ние имаме изобилна моќ да го создадеме и сè што ќе посакаме да создадеме, и власт над тоа, споредувајќи со ел-мусиʻ во 2:236, човек со имот. Го пренесува Ибн Зејд: Тој го направи пространо.
Што откри астрономијата
Во 1929 астрономот Едвин Хабл покажал дека колку е подалеку една галаксија, толку побрзо се оддалечува од нас. Астрономите го разбрале ова како ширење на вселената. Во 1964 двајца радиоастрономи, Арно Пензијас и Роберт Вилсон, нашле слаб радиосјај што доаѓа од секој правец на небото. Го објавиле во 1965. Тоа е топлината што останала од жешкиот, густ почеток на вселената, и им донела Нобелова награда во 1978. Астрономите знаат и дека раната вселена била исполнета со жежок гас. Ѕвездите и денес се раѓаат од облаци гас и прашина.
Известува дека колку е подалеку една галаксија, толку побрзо се оддалечува од нас: набљудувањето што стана доказ за вселена што се шири.
Известува за слаб, постојан радиосигнал на 4080 мегациклуси што доаѓа подеднакво од секој правец на небото, кој не можеле да го припишат на својата опрема. Тој бил препознаен како космичкото микробраново позадинско зрачење, сјајот што останал од жешката рана вселена, и им донел Нобелова награда за физика во 1978.
| Куранот | Што вели | Астрономијата |
|---|---|---|
| 21:30 | Небесата и земјата биле споени, а потоа раздвоени. | Вселената имала жежок, густ почеток; нејзиниот преостанат сјај е откриен во 1964. |
| 41:11 | Небото било чад. | Раната вселена била исполнета со жежок гас. |
| 51:47 | Бог го прави небото пространо. | Во 1929 Хабл открил дека колку е подалеку една галаксија, толку побрзо се оддалечува. |
- НАСА, вселенскиот телескоп Хабл
Приказната за создавањето позната во Арабија
Евреите и христијаните од седмиот век ја сметале Битие, првата книга на Библијата, за приказна за создавањето. Во Битие светлината, со денот и ноќта, е на првиот ден. Растенијата растат на третиот ден, а сонцето е создадено дури на четвртиот. Библијата зборува и за столбовите на земјата, врз кои Бог го поставил светот и кои се тресат кога Тој ја тресе.
“И Бог рече: Нека биде светлина: и би светлина. И Бог ја виде светлината дека е добра: и Бог ја одели светлината од темнината. И Бог ја нарече светлината Ден, а темнината ја нарече Ноќ. И беше вечер и беше утро, ден прв.”
“И Бог рече: Нека пушти земјата трева, растенија што даваат семе, и овошни дрвја што даваат плод според својот вид, чие семе е во нив, на земјата: и така стана. И земјата пушти трева, и растенија што даваат семе според својот вид, и дрвја што даваат плод, чие семе беше во нив, според својот вид: и Бог виде дека е добро. И беше вечер и беше утро, ден трет.”
“И Бог рече: Нека има светила на небесниот свод за да го одделуваат денот од ноќта; и нека бидат за знаци, и за времиња, и за денови, и за години: и нека бидат светила на небесниот свод за да светат на земјата: и така стана. И Бог создаде две големи светила; поголемото светило да владее со денот, а помалото светило да владее со ноќта: ги создаде и ѕвездите. И Бог ги постави на небесниот свод за да светат на земјата, и да владеат со денот и со ноќта, и да ја одделуваат светлината од темнината: и Бог виде дека е добро. И беше вечер и беше утро, ден четврти.”
Француски хирург споредува што велат Библијата и Куранот за природниот свет. За Битие 1 тврди дека растително царство што се размножува со семе не можело да се појави пред да постои сонцето, и дека редоследот во Битие не може да се помири со утврденото знаење. Тврди дека изјавите на Куранот за истите теми немаат такви грешки.
“зашто столбовите на земјата се Господови, и Тој го постави светот врз нив.”
“Кој ја поместува земјата од нејзиното место, и нејзините столбови се тресат.”
Што Куранот не вели
Куранот никогаш нема ден и ноќ пред сонцето, и никогаш не ги става растенијата пред сонцето. Вели дека Сонцето и Месечината пловат секое по својата заоблена патека. Никогаш не ја поставува земјата на столбови. Во 79:27-31 водата и пасиштата на земјата се изведени откако небото било изградено и неговата ноќ и ден биле направени. Но 41:9-12 ги спомнува земјата и нејзините производи пред Бог да се насочи кон небото. Коментаторите, научниците што го објаснуваат Куранот, со векови разговарале за тој редослед. Ибн Абас, асхаб на Веровесникот (ﷺ), ги читал двата одломка заедно. Рекол дека Бог ја создал земјата, потоа ги создал и довршил небесата, а потоа ја распространил земјата. Она што Куранот никогаш не го вели е дека растенијата, или денот и ноќта, дошле пред сонцето.
“И ноќта и денот Тој ги создаде, и Сонцето и Месечината, и сите тие во вселената пловат.”
“А што е потешко: вас или небото да го создаде? Тој го создаде, сводот негов високо го крена и го усоврши, ноќите негови мрачни, а деновите светли ги направи. Потоа Земјата ја распростре, од неа вода и пасишта изведе,”
“Кажи: „Зарем вие навистина не сакате да верувате во Тој што ја создаде Земјата во два временски периода – и уште други за рамни Му припишувате? Тоа е Господарот на световите!“ Тој низ неа неподвижни планини создаде и благословена ја направи и производите нејзини на неа ги одреди, сето тоа во четири временски периоди – ова е објаснување за тие што прашуваат – потоа кон небеските висини се насочи додека небото сè уште беше маглина, па нему и на Земјата им рече: „Појавете се, милум или силум!“ – „Се појавуваме со задоволство!“ – одговорија, па во два временски периода, како седум небеса ги создаде, и одреди што ќе се наоѓа во секое небо. А најблиското небо со сјајни ѕвезди го украсивме и Ние над нив бдееме. Тоа е одредба на Силниот и Сезнајниот.”
Еден човек му донел на асхабот Ибн Аббас ајети што му се чинело дека даваат различни редоследи на создавањето, 41:9-12 и 79:27-30. Ибн Аббас одговорил дека Бог ја создал земјата за два дена, потоа го создал небото и ги довршил небесата за уште два дена, а потоа ја распространил земјата. Нејзиното распространување, рекол, било тоа што Бог ги извел од неа нејзината вода и нејзините пасишта. Ел-Бухари го дава преданието, со свој синџир, на почетокот на поглавјето за сурата Фуссилет, непосредно пред хадисот 4816.
| Тврдење | Битие и Библијата | Куранот |
|---|---|---|
| Ден и ноќ пред сонцето | ||
| Растенија пред сонцето | ||
| Земјата поставена на столбови |
- Го вели тоа
- Не го вели
‘Потоа’ во редоследот на создавањето
Куранот 2:29 вели дека Бог создал сè што е на земјата, а потоа се насочил кон небесата. Арапскиот збор е сумме, обично ‘потоа’. Критичарите го читаат како строг редослед во времето. Но сумме може да го подредува и раскажувањето, а не настаните. Ибн Кесир го бележи ова гледиште за 79:27-32. Го споредува со еден стар арапски стих за човек што водел, ‘потоа’ неговиот татко водел, ‘потоа’ неговиот дедо пред него. Самиот Куран користи сумме кога вели дека Бог му ја дал Книгата на Муса. Ајетот доаѓа веднаш по заповедите дадени на Веровесникот (ﷺ), а сепак Муса дошол долго пред него. Ет-Табари објаснува дека таму се подразбира ‘кажи’: потоа кажи дека Бог му ја дал Книгата на Муса. Научниците сепак се разликувале за редоследот. Ибн Кесир не знаел за ниеден научник што сметал дека небото дошло прво, освен Катаде. Тој вели дека земјата била создадена прва, а распространета по небесата, како што учел Ибн Абас. Ел-Куртуби го оставил прашањето отворено. Арапскиот ги дозволува двете читања, и Куранот не утврдува една единствена временска линија.
“Сè што е на Земјата Аллах го создаде за вас; потоа кон небото се насочи и како седум небеса го уреди. Тој знае сè!”
Вели дека 2:29 и 41:9-12 покажуваат дека земјата е создадена пред небото и дека не знае за никаков спор меѓу научниците за ова, освен она што Ибн Џерир го пренел од Катаде, кој сметал дека небото е создадено прво; ел-Куртуби го оставил прашањето отворено. За 79:27-32 го бележи погледот дека ‘потоа’ таму поврзува една изјава со друга, а не едно дело со друго, наведувајќи го стихот: кажи му на оној што водеше, потоа неговиот татко водеше, потоа пред тоа неговиот дедо водеше. Го бележи и погледот на Ибн Абас дека распостилањето на земјата дошло по создавањето на небесата.
“Ние на Муса Книга му дадовме за да ја направиме потполна благодатта на тој што според неа ќе постапува и како објаснување на сè и упатство и милост, за тие да поверуваат дека пред Господарот свој ќе застанат.”
Го објаснува ‘Потоа на Муса му ја дадовме Книгата’ како: потоа кажи, о Мухамед (ﷺ), твојот Господар му ја дал Книгата на Муса, при што ‘кажи’ се подразбира од заповедта ‘Кажи: Дојдете да ви го прочитам она што вашиот Господар ви го забранил’ (6:151). Неговата причина: Мухамед бил испратен долго по Муса, а Муса ја добил Книгата пред на Мухамед да му биде кажано да ги изговори овие ајети.
Еден човек му донел на асхабот Ибн Аббас ајети што му се чинело дека даваат различни редоследи на создавањето, 41:9-12 и 79:27-30. Ибн Аббас одговорил дека Бог ја создал земјата за два дена, потоа го создал небото и ги довршил небесата за уште два дена, а потоа ја распространил земјата. Нејзиното распространување, рекол, било тоа што Бог ги извел од неа нејзината вода и нејзините пасишта. Ел-Бухари го дава преданието, со свој синџир, на почетокот на поглавјето за сурата Фуссилет, непосредно пред хадисот 4816.
“А што е потешко: вас или небото да го создаде? Тој го создаде, сводот негов високо го крена и го усоврши, ноќите негови мрачни, а деновите светли ги направи. Потоа Земјата ја распростре, од неа вода и пасишта изведе,”
Земјата создадена
Бог ја создал земјата.
Небесата довршени
Потоа ги создал и ги довршил седумте небеса.
Земјата прострена
Потоа ја прострел земјата, изведувајќи ги од неа нејзината вода и пасиштата.
Знак, а не доказ од текст
Никој не треба да тврди дека овие ајети ја учат теоријата за Големата експлозија. Тврдењето е потесно од тоа. Куранот му бил објавен на Веровесникот (ﷺ), човек што не знаел да чита, во Мека во почетокот на седмиот век. Дал јасни изјави за небесата што добро се совпаѓаат со она што било откриено тринаесет века подоцна. Приказната за создавањето позната околу него ги ставала денот и ноќта, и растенијата, пред сонцето, а Библијата ја поставувала земјата на столбови. Куранот не презел ништо од ова. Самиот Куран вели дека Бог ќе ги покажува Своите докази во далечните пространства додека не стане јасно дека тој е вистина.
“Зарем не знаат неверниците дека небесата и Земјата беа една целина, па Ние ги распарчивме, и дека Ние од вода сè живо создаваме? Па зарем нема да веруваат?”
“Ние небото со моќта Своја го создадовме, и Ние навистина го прошируваме.”
“И Бог рече: Нека има светила на небесниот свод за да го одделуваат денот од ноќта; и нека бидат за знаци, и за времиња, и за денови, и за години: и нека бидат светила на небесниот свод за да светат на земјата: и така стана. И Бог создаде две големи светила; поголемото светило да владее со денот, а помалото светило да владее со ноќта: ги создаде и ѕвездите. И Бог ги постави на небесниот свод за да светат на земјата, и да владеат со денот и со ноќта, и да ја одделуваат светлината од темнината: и Бог виде дека е добро. И беше вечер и беше утро, ден четврти.”
“зашто столбовите на земјата се Господови, и Тој го постави светот врз нив.”
“Ние ќе им ги пружиме доказите Наши во пространствата вселенски, а и во нив самите, додека не им биде сосема јасно дека Куранот е вистина. А зарем не е доволно тоа што Господарот твој е Сведок за сè?”
Одговор на приговорот
Куран 41:9-12 — сура Фуссилет, ајети 9-12
“Кажи: „Зарем вие навистина не сакате да верувате во Тој што ја создаде Земјата во два временски периода – и уште други за рамни Му припишувате? Тоа е Господарот на световите!“ Тој низ неа неподвижни планини создаде и благословена ја направи и производите нејзини на неа ги одреди, сето тоа во четири временски периоди – ова е објаснување за тие што прашуваат – потоа кон небеските висини се насочи додека небото сè уште беше маглина, па нему и на Земјата им рече: „Појавете се, милум или силум!“ – „Се појавуваме со задоволство!“ – одговорија, па во два временски периода, како седум небеса ги создаде, и одреди што ќе се наоѓа во секое небо. А најблиското небо со сјајни ѕвезди го украсивме и Ние над нив бдееме. Тоа е одредба на Силниот и Сезнајниот.”
Наведено за
Критичарите велат дека во 41:9-12 земјата и нејзините производи се создадени пред Бог да се насочи кон небото, па Куранот го има истиот проблем како Битие.
Одговорот
Ибн Абас, асхабот на Веровесникот (ﷺ), бил прашан за овие ајети. Рекол дека Бог ја создал земјата, потоа ги создал и довршил небесата, а потоа ја распространил земјата. Тоа распространување било изведувањето на нејзината вода и пасишта (79:30-31). Куранот исто така ги започнува небесата и Земјата заедно, како една споена маса што Бог ја раздвоил (21:30). Во 41:11 небото сè уште е чад кога Бог се насочува кон него. Таму Бог им зборува на небото и на Земјата заедно. Потоа 41:12 зборува за негово довршување како седум небеса, што е обликување, а не создавање од ништо.
Каде завршува — Куранот никогаш нема растенија, или ден и ноќ, пред сонцето, и ги започнува небесата и Земјата заедно.
Сахих Муслим 2789 — Китаб Сифат ел-Кијаме вел-Џенне вен-Нар (Одлики на Судниот ден, Џенетот и Џехенемот), хадис 2789
Ебу Хурејре пренесува список на деновите на создавањето: глината во сабота, планините во недела, дрвјата во понеделник, работите на трудот во вторник, светлината во среда, животните раширени во четврток, а Адам по икиндијата во петок, последен од создавањето.
Наведено за
Во Сахих Муслим 2789 Веровесникот (ﷺ) вели дека Бог ја создал глината во сабота, планините во недела, и така натаму до Адам во петок. Тоа е недела од седум дена, а не од шест.
Одговорот
Мајсторите на хадисот го забележале токму тој проблем. Ибн Кесир вели дека преданието ги опфаќа сите седум дена, иако Бог рекол шест. Затоа ел-Бухари и другите мајстори на хадисот го критикувале. Го сметале за пренесување на Ебу Хурејре од зборовите на Кеʻб ел-Ахбар, поранешен еврејски учен, а не за сопствените зборови на Веровесникот (ﷺ). Куранот дава шест дена, седум пати.
Каде завршува — Ел-Бухари и другите мајстори на хадисот го сметале за зборови на Кеʻб ел-Ахбар, а не на Веровесникот (ﷺ). Некои подоцнежни научници го бранеле, читајќи го како да се однесува само на она што е на земјата. Бројот во Куранот е шест.
Гледишта
Исламското гледиште
Куранот, објавен на Веровесникот (ﷺ), зборува за небесата со зборови што се совпаѓаат со современата космологија. Не го повторува ниту редоследот на создавањето од Битие ниту столбовите на земјата. Тоа е знак од каде потекнува.
Куранот вели дека небесата и Земјата биле споени заедно, а потоа раздвоени.
Куранот вели дека небото било чад (духан) кога Бог се насочил кон него.
Куранот 51:47 вели дека Бог го изградил небото и го прави пространо. Арапскиот мусиун доаѓа од коренот за пространство и нашироко се преведува како ‘Ние го прошируваме’.
Астрономите во дваесеттиот век утврдиле дека вселената се шири и дека започнала жешка и густа.
Во Битие растенијата се на третиот ден, а сонцето на четвртиот. Куранот ги става водата и пасиштата на земјата по ноќта и денот на небото.
Библијата зборува за земја поставена на столбови; Куранот никогаш не ја поставува земјата на столбови.
Изјавите на Куранот за небесата се совпаѓаат со современото знаење. Ги немаат грешките на приказната за создавањето позната околу Арабија. Тоа е знак дека Куранот е од Бог.