Краток одговор
Не. Куранот бара да биде испитан, а не да му се верува на збор. Користи еден збор, ајат (знаци), и за своите ајети и за нештата во созданието. Дождот, бродовите на морето, ноќта и денот, и многуте јазици и бои на човештвото се сите наречени знаци. Повторно и повторно му вели на читателот да ги погледне и да размислува. Поставува и тест за самиот себе: да бил од некој друг, а не од Бог, луѓето би нашле многу противречности во него. Им вели на луѓето што тврдат дека Божјата наклонетост е само за нив да го донесат својот доказ. Ги прекорува луѓето што ги следат своите татковци без размислување. А првата објава до Веровесникот (ﷺ) зборува за Бог Кој поучува со перото. Значи во исламот верата е доверба изградена врз докази, а не слепа доверба.
Целосно објаснување
Созданието е наречено знак
Куранот користи еден збор, ајат (знаци), и за своите ајети и за нештата во созданието. Укажува на небото, дождот, животните и ветровите. Укажува на многуте човечки јазици и бои. Вели дека секое од нив е знак за луѓето што го користат својот разум. Ги фали и оние што длабоко размислуваат за созданието и заклучуваат дека тоа не е создадено залудно.
“Во создавањето на небесата и на Земјата, во менувањето на ноќта и денот, во бродот кој по морето плови натоварен со корисен товар за луѓето и во дождот што Аллах го спушта од небото, па така во живот ја враќа земјата по нејзиното мртвило, по која расеал секакви живи суштества, и во промената на ветровите и во облаците кои лебдат помеѓу небото и Земјата – навистина има знаци за тие што разбираат.”
“И еден од доказите Негови е создавањето на небесата и на Земјата, и разновидноста на јазиците ваши и на боите ваши; во тоа навистина има знаци за тие што знаат.”
“На Земјата има докази за тие што цврсто веруваат, а и во вас самите – зарем не гледате?”
“Во создавањето на небесата и на Земјата и во промената на денот и ноќта, навистина има знаци за обдарените со разум, кои и стоејќи и седејќи и лежејќи Го спомнуваат Аллах и за создавањето на небесата и на Земјата размислуваат. Господару наш, ти ова не го создаде залудно! Возвишен си Ти и сочувај нè од казната во Огнот!”
| Ајет | Знакот |
|---|---|
| 2:164 | Небото, дождот, бродовите, животните и ветровите. |
| 30:22 | Многуте јазици и бои на луѓето. |
| 51:20-21 | Земјата, и самите луѓе. |
| 3:190-191 | Небесата и земјата, и ноќта и денот. |
Куранот бара да биде проучуван
Куранот прашува зошто луѓето сериозно не се трудат да го разберат. Ветува и дека ќе ги покаже своите знаци во светот и во самите луѓе, додека не стане јасно дека тој е вистина. Значи не бара прво да му се поверува, а потоа да се разбере. Бара од читателот да го погледне светот, да го извлече заклучокот на кој укажува светот, а потоа да се врати кон Книгата.
“Како тие не размислат за Куранот, или на срцата имаат катанци?!”
“Ние ќе им ги пружиме доказите Наши во пространствата вселенски, а и во нив самите, додека не им биде сосема јасно дека Куранот е вистина. А зарем не е доволно тоа што Господарот твој е Сведок за сè?”
Доказ, а не слепо следење
Кога луѓето тврделе дека само нивната сопствена група ќе влезе во Џенетот, Куранот им рекол да го донесат својот доказ. Ги прекорува оние што ги следат патиштата на своите татковци дури и кога нивните татковци немале мудрост. Забранува следење на она за што човек нема знаење. А на Веровесникот (ﷺ) му вели да ги повикува луѓето кон Бог со докази јасни како видот.
“Тие велат: „Во Џенетот нема да влезе никој освен тој што ќе биде eвреин или христијанин!“ Тоа се нивните пусти желби! Кажи: „Дајте свој доказ, доколку вистината ја зборувате!“”
“А кога ќе им се каже: „Следете го тоа што го објавил Аллах!“ Тие одговараат: „Не, туку ќе го следиме тоа на што ги затекнавме нашите предци.“ Зарем и тогаш кога нивните предци ништо не сфаќаа, ниту пак на Вистинскиот пат беа?!”
“Не зборувај го тоа што не го знаеш! И слухот, и видот, и разумот – за сето тоа навистина ќе се одговара.”
“Кажи: „Ова е мојот пат, јас повикувам кон Аллах имајќи јасни докази, јас и секој што ме следи, и нека е Возвишен Аллах, јас не Му припишувам здруженик.“”
Донесете го својот доказ
Проучувајте го Куранот внимателно
Молете се за повеќе знаење
Следете ги своите татковци без размислување
Следете го она за што немате знаење
Куранот заповеда знаење
Првата објава до Веровесникот (ﷺ) почнува со зборот икра, што значи читај или прогласи. Зборува за Бог Кој поучува со перото. Куранот исто така го учи верникот да се моли за повеќе знаење.
“Читај во името на Господарот твој Кој создава, го создава човекот од грутка крв! Читај, зашто Најблагороден е Господарот твој, Кој поучува со перо, Кој го подучува човекот за она што тој не го знае.”
“Нека е возвишен Аллах, Владетелот Вистински! И не брзај со рецитирањето на Куранот пред да ти се заврши објавувањето негово, и кажи: „Господару мој, Ти знаењето мое зголеми го!“”
Тестот што Куранот си го поставува на себе
Секоја книга што тврди дека доаѓа од Бог мора да се провери, а Куранот тестот го поставува со свои зборови. Вели дека книга од некој друг освен Бог би содржела многу несогласувања (многу противречности). Затоа на читателите им се вели внимателно да го проучуваат. Изнесува и тврдење за историјата: дека Бог ќе го чува од искривување. Секој може тоа тврдење да го провери наспроти ракописите.
“А зошто тие не го проучуваат Куранот? Бидејќи, да е од некој друг, а не од Аллах, тие во него би нашле многу противречности!”
“Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.”
Проверување од каде дошол Куранот
Тврдењето дека нешто е од Бог мора да се провери. Дали книгата се согласува сама со себе? Дали е верна на историјата? Можеме ли да проследиме како стигнала до нас, и преку кого? Исламот токму на овие прашања повикува. Куранот го пренесувале луѓе што го знаеле напамет, и бил запишуван од самиот почеток. Тој исто така истакнува дека пред да дојде, Веровесникот (ﷺ) не знаел ниту да чита ниту да пишува. Значи не можел да го препише од некоја книга.
“А зошто тие не го проучуваат Куранот? Бидејќи, да е од некој друг, а не од Аллах, тие во него би нашле многу противречности!”
“Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.”
“Ти пред неа ниту една книга не си читал, а ниту со својата десна рака не си ја пишувал, инаку, би се посомневале тие што кажуваат лаги.”
Зејд ибн Сабит пренесува дека откако многумина што го знаеле Куранот напамет биле убиени кај Јемама, Ебу Бекр го замолил да го собере Куранот во еден том, потсетувајќи го дека тој ја запишувал објавата за Аллаховиот Пратеник. Зејд го собрал од запишани парчиња и од меморијата на луѓето, а довршениот примерок поминал од Ебу Бекр кај Омер, а потоа кај Хафса.
Стих по стих
Куран 2:3 — сура Ел-Бекаре, ајет 3
“За тие што веруваат во гајбот (невидливото), го извршуваат намазот (молитвата) и даваат од тоа со што Ние ги снабдуваме,”
Наведено за
Верниците се пофалени затоа што веруваат во невидливото, што критичарите го сфаќаат како верување без доказ.
Одговорот
Невидливото значи она што не може да се види одовде, како Самиот Бог, ангелите и животот по смртта. Куранот не бара од никого да ги прифати без ништо врз што да се потпре. Најпрвин укажува на знаци што можат да се видат, и на Книга што повикува да биде испитана. Потоа невидливото се прифаќа врз зборот на извор за кој е покажано дека е вистинит. Луѓето го прават истото со извештаите за места што никогаш не ги посетиле.
Каде завршува — Верувањето во невидливото се темели врз она што може да се види и провери, па не е слепа вера.
Себичниот ген (1976), глава 11
Во главата за мемите верата ја опишува како слепа доверба што се држи без докази, па дури и против доказите.
Наведено за
Верата значи слепа доверба, во отсуство на докази, па дури и против нив.
Одговорот
Тоа можеби опишува некоја религија, но не го опишува Куранот. Куранот бара доказ и го осудува слепото следење. Им вели на луѓето да ги погледнат знаците на земјата и во нив самите.
Каде завршува — Идејата на Куранот за верата е доверба изградена врз докази, спротивното од слепата доверба.
Гледишта
Верата како слепа доверба
Некои критичари на религијата сметаат дека верската вера, по својата природа, значи верување без докази.
Ричард Докинс, британски биолог и атеистички писател, верата ја опишува како слепа доверба, што се држи без докази, па дури и против нив.
Побивање
Докинс можеби ја опишува верата на некои луѓе, но не и онаа на Куранот. Куранот бара доказ, и го прекорува следењето на своите татковци без знаење. Својот случај го темели врз докази што секој може да ги одмери: подредено создание, и Книга што повикува на барање противречности.
Исламското гледиште
Верата во исламот се темели врз знаци. Созданието укажува на својот Создател, а Куранот ги повикува луѓето да ги проверат неговите сопствени тврдења. На Веровесникот (ﷺ) му било речено да ги повикува луѓето со јасни докази.
Куранот нештата во созданието ги нарекува знаци и им вели на своите читатели да размислуваат за нив.
Куранот нуди тест за своето потекло: книга од некој друг освен Бог би содржела многу несогласувања.
Куранот бара доказ од оние што тврдат дека Божјата наклонетост е само за нив. Ги прекорува луѓето што ги следат своите татковци без знаење.
На Веровесникот (ﷺ) му е речено да ги повикува луѓето кон Бог со докази јасни како видот.
Созданието и објавата доаѓаат од истиот Бог. Значи знаците во светот и ајетите на Книгата укажуваат на истата вистина.