Краток одговор
Не. Вашиот живот е дар и аманет (доверба) од Аллах (﷾), и Му е важен дури и кога вам ви се чини безвреден. Куранот им вели на верниците да не се убиваат самите себеси, и ја дава причината во истиот ајет: Аллах (﷾) е Милостив кон нив (4:29). Ако размислувате да си го одземете животот, ве молиме разговарајте со некого уште денес. Јавете се на Самаританците (Samaritans) на 116 123 во Обединетото Кралство и Ирска, или на 988 во САД и Канада. На други места, findahelpline.com наведува бесплатни линии. Во опасност, јавете се на вашиот локален број за итни случаи. Исламот не бара од вас сами да ја носите болката. Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах (﷾) не создал ниедна болест без да го создаде и нејзиниот лек, па одењето кај лекар или советник е дел од верата, а не неуспех во неа. Куранот ветува дека по секоја тешкотија доаѓа олеснување (94:5-6), и му вели на секого никогаш да не губи надеж во Аллаховата (﷾) милост (39:53).
Целосно објаснување
Вашиот живот е аманет од Аллах (﷾)
Куранот им вели на верниците да не се убиваат ниту да се уништуваат самите себеси, и во ист здив ја дава причината: Аллах (﷾) е Милостив кон нив. Им вели и самите себеси да не се доведуваат во пропаст со своите раце. Животот на човекот не е негов за да го заврши. Даден е од Аллах (﷾), и се чува како аманет сè додека Аллах (﷾) не го земе назад.
“О, верници, не присвојувајте ги на недозволен начин имотите едни од други, освен со трговија и со заемна согласност, и самите себеси не се убивајте! Аллах е навистина Милостив кон вас!”
“И трошете го имотот на Аллаховиот пат, и самите себеси во пропаст не доведувајте се, и правете добро; Аллах, навистина, ги сака добродетелите.”
Болката не е знак дека Аллах (﷾) ве напуштил
Веровесникот (ﷺ) зборувал за она што го снаоѓа верникот: замор, болест, тага, жалост, повреда или неволја, дури и убод од трн. Со секое од овие, рекол тој, Аллах (﷾) му брише дел од гревовите. Куранот вели дека луѓето ќе бидат искушувани со страв, глад и загуба. Им дава радосна вест на трпеливите. Двапати повторува едно ветување за никој да не го пропушти: по секоја тешкотија доаѓа олеснување.
Ебу Сеид ел-Худри и Ебу Хурејре пренесуваат дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека муслиманот не го снаоѓа никаков замор, болест, тага, жалост, повреда или неволја, дури ни убод од трн, а Аллах поради тоа да не му избрише дел од неговите гревови.
“Ние ќе ве ставаме на искушение, малку со страв и со глад, и со губење на имотите, животите и посевите ваши. А ти израдувај ги трпеливите, тие кои, кога ќе ги снајде некаква неволја, само велат: „Ние сме Аллахови и Нему ќе Му се вратиме“. Ним им припаѓаат благословите од Господарот нивен и милоста; тие се на Вистинскиот пат.”
“Па, навистина, по секоја тешкотија доаѓа олеснување, навистина, по секоја тешкотија доаѓа олеснување!”
Што да се молите кога животот ви се чини претежок
Веровесникот (ﷺ) знаел дека луѓето понекогаш ќе посакуваат да бидат мртви. Им рекол да не посакуваат смрт поради некоја штета што ги снашла. Ако човек мора да каже нешто, ги поучил да се молат: „Аллаху (﷾), остави ме жив сè додека животот е подобар за мене и земи ме кога смртта е подобра за мене.“ Молитвата ја враќа одлуката кај Аллах (﷾), Кој знае што следи.
Енес пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол никој од вас да не посакува смрт поради штета што го снашла. Ако мора да посакува, нека каже: ‘Аллаху, остави ме жив сè додека животот е подобар за мене и земи ме кога смртта е подобра за мене.’
Барањето помош е дел од верата
Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах (﷾) не создал ниедна болест без да го создаде и нејзиниот лек. Депресијата и другите болести на умот се болести како и сите други. Одењето кај лекар, примањето терапија и разговорот со советник сите го следат учењето на Веровесникот (ﷺ). Молитвата и спомнувањето на Аллах (﷾) носат утеха, а Куранот вели дека срцата се смируваат со тоа. Тие одат заедно со лекувањето, а не наместо него.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах не спуштил ниедна болест а да не го спуштил и нејзиниот лек.
“Тие што веруваат и чиишто срца, кога Аллах ќе се спомне, се смируваат – а срцата навистина, кога Аллах ќе се спомне, се смируваат.”
| Извор | Што вели |
|---|---|
| Куранот 4:29 | Не убивајте се самите: Аллах (﷾) е Милостив кон вас. |
| Куранот 94:5-6 | Со секоја тешкотија доаѓа олеснување, речено двапати. |
| Куранот 39:53 | Никогаш не губете надеж во Аллаховата (﷾) милост. |
| Куранот 2:186 | Аллах (﷾) е блиску, и ја слуша секоја молба. |
| Сахих ел-Бухари 5678 | Аллах (﷾) не создал болест без да создаде лек за неа. |
| Сахих ел-Бухари 5671 | Молете се: остави ме жив сè додека животот е подобар за мене. |
Аллах (﷾) е блиску
Кој и да сте, можете да Му зборувате на Аллах (﷾) токму сега, со свои зборови. Куранот вели: „А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли“ (2:186). Вели и дека Аллах (﷾) е „Тој што ги даде смртта и животот за да ве искуша кој од вас подобро ќе постапува“ (67:2). Животот е испит, а болката е дел од него. Оној Кој го поставил испитот знае што носите, и не ве оставил да го носите сами.
“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”
“Тој што ги даде смртта и животот за да ве искуша кој од вас подобро ќе постапува; Тој е Силниот, Тој што простува,”
Аллаховата (﷾) милост е поширока од секој грев
Куранот му вели на секој што згрешил кон себе да не губи надеж во Аллаховата (﷾) милост, зашто Тој ги простува сите гревови на оние што се враќаат кон Него. Едно предание во Сахих Муслим раскажува за човек што се иселил во Медина, таму се разболел, и во својата мака си го одзел животот. Неговиот придружник подоцна го видел во сон. Човекот рекол дека Аллах (﷾) му простил поради неговото иселување, иако неговите раце сè уште биле покриени. Кога Веровесникот (ﷺ) го слушнал тоа, се помолил: „Аллаху (﷾), прости им и на неговите раце.“ Ен-Невеви, научник за хадисот, извлекол правило од тоа. Муслиман што си го одзема животот направил тешка неправда, но не е неверник, и неговиот случај е кај Аллах (﷾). Ова е утеха за семејствата што изгубиле некого. Никогаш не е причина некој да го избере тој пат.
“Кажи: О, робови Мои кои кон себеси во гревовите претерувавте, не губете надеж во Аллаховата милост! Аллах, сигурно, сите гревови ќе ви ги прости; Тој, навистина, многу простува и Тој е Милостив.”
Џабир пренесува дека ет-Туфејл ибн Амр се иселил во Медина со еден човек од своето племе, кој таму се разболел, бил совладан од очај и си го одзел животот. Ет-Туфејл го видел во сон во добра состојба, но со покриени раце. Човекот рекол дека Аллах му простил поради неговото иселување кај Веровесникот (ﷺ), но дека му било кажано оти она што самиот го оштетил нема да биде поправено. Кога ет-Туфејл му кажал на Веровесникот (ﷺ), тој се помолил: Аллаху, прости им и на неговите раце.
Ен-Невеви вели дека хадисот е доказ за едно големо правило: кој ќе си го одземе животот, или ќе направи кој било друг грев, и ќе умре без да се покае, не е неверник и не се прогласува дека сигурно ќе биде во Огнот; неговиот случај е препуштен на Аллаховата волја. Додава дека хадисот ги објаснува другите преданија чиј надворешен текст изгледа како да вели оти таков човек ќе остане во Огнот засекогаш.
Колку сериозно исламот го сфаќа ова
Исламот го вбројува одземањето на сопствениот живот меѓу големите гревови, а Веровесникот (ﷺ) предупредил на тешка казна за тоа. Предупредувањето е таму за никој да не му се приближи. Сепак, муслиман што ќе умре на овој начин не го напуштил исламот, и неговиот случај е кај Аллах (﷾), како што објаснува ен-Невеви. Веровесникот (ﷺ) еднаш самиот не го клањал дженаза намазот над таков човек, за да ги одврати другите, но неговите асхаби клањале над него. Повеќето научници, меѓу нив Малик, Ебу Ханифе и еш-Шафии, сметаат дека муслиманите клањаат дженаза намаз над оној што си го одзел животот.
Книгата на ез-Зехеби за големите гревови брои седумдесет, секој со своите докази од Куранот и суннетот. Дваесет и деветтиот е човек да се убие самиот (ен јактуле-л-инсану нефсеху).
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека кој ќе се убие самиот себеси, било со паѓање, со отров или со сечило, ќе го трпи истото во Огнот.
Ен-Невеви вели дека хадисот е доказ за едно големо правило: кој ќе си го одземе животот, или ќе направи кој било друг грев, и ќе умре без да се покае, не е неверник и не се прогласува дека сигурно ќе биде во Огнот; неговиот случај е препуштен на Аллаховата волја. Додава дека хадисот ги објаснува другите преданија чиј надворешен текст изгледа како да вели оти таков човек ќе остане во Огнот засекогаш.
Џабир ибн Семуре пренесува дека кај Веровесникот (ﷺ) бил донесен човек што се убил со широки врвови на стрели, и тој не клањал дженаза намаз над него. Муслим го става под насловот на поглавјето: оставање на дженаза намазот за оној што се убил самиот.
Џабир ибн Семуре пренесува дека еден човек се убил со врв од стрела, а Аллаховиот Пратеник (ﷺ) рекол дека тој самиот нема да клања над него (емма ене фе-ла усалли алејх).
Ен-Невеви вели дека хадисот го земаат како доказ оние што сметаат дека не се клања дженаза намаз над оној што се убил самиот, гледиштето на Омер ибн Абдулазиз и ел-Евзаи. Ел-Хасан, ен-Нехаи, Катаде, Малик, Ебу Ханифе, еш-Шафии и повеќето исламски научници сметаат дека намазот се клања над него. Тие одговараат дека Веровесникот (ﷺ) самиот не клањал над него за да ги одврати луѓето од такво дело, а асхабите клањале над него, како што на почетокот го оставал намазот над човек што умрел должен за да ги одврати луѓето од небрежно задолжување.
Гледишта
Исламското гледиште
Животот е дар и аманет од Аллах (﷾). Исламот го пречекува страдањето со милост, молитва, трпение и лекување, и никому не му вели сам да ја носи болката. Одземањето на сопствениот живот е голем грев, и Веровесникот (ﷺ) строго предупредил против тоа. Сепак, муслиман што ќе умре на овој начин не е неверник, муслиманите клањаат над него, и неговиот случај е кај Аллах (﷾).
Куранот им забранува на верниците да се убиваат или уништуваат самите себеси.
Самоубиството е голем грев; ез-Зехеби го вбројува човекот да се убие самиот меѓу големите гревови.
Веровесникот (ﷺ) предупредил на тешка казна на оној свет за секој што ќе се убие самиот.
Веровесникот (ﷺ) не клањал над човек што се убил самиот, за да ги одврати другите. Асхабите клањале над него, а повеќето научници сметаат дека дженаза намазот се клања.
Веровесникот (ﷺ) им рекол на луѓето да не посакуваат смрт поради штета, и ги поучил на молитва што да ја кажат наместо тоа.
Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах (﷾) не создал ниедна болест без нејзиниот лек.
Ен-Невеви сметал дека муслиман што си го одзема животот не е неверник. Неговиот случај е кај Аллах (﷾).