Краток одговор
Не. Библијата никогаш не тврди, како целина, дека е Божјиот збор. Зборот ‘Библија’ го нема во неа. Стихот што најчесто се наведува, 2 Тимотеј 3:16, следи по еден ред за Писмата што Тимотеј ги знаел како дете. Тогаш не била напишана ниту една книга од Новиот завет. Користењето на стихот за да се докаже целата Библија е исто така кружно. Предупредувањето на крајот на Откровението го чува само Откровението. Лука го отвора своето Евангелие како внимателен историчар, а не како пророк. Павле, ран христијански мисионер, за една одлука вели: „велам јас, не Господ“. Книга чии писатели велат дека некои зборови не се Господови не може да тврди дека секој збор е Божји. Учењето дека само изгубените први преписи биле без грешка го добило својот класичен израз во 1881. Куранот е различен. Тој се нарекува Божја Книга од своите први страници. Вели дека Веровесникот (ﷺ) не го зборувал по своја волја.
Целосно објаснување
Стиховите на кои покажуваат христијаните
Христијаните најчесто покажуваат на три пасуси. Павле му вели на Тимотеј дека сето Писмо е боговдахновено. Второто послание на Петар вели дека пророштвото од Писмото дошло од свети луѓе поттикнати од Светиот Дух. Последната глава на Откровението, последната книга на Библијата, го проколнува секој што ќе додаде или одземе од „оваа книга“. Многумина ги читаат овие како Библијата да зборува за себе како целина.
“И дека од детството ги знаеш светите Писма, кои можат да те направат мудар за спасение преку верата во Христос Исус. Сето Писмо е боговдахновено, и корисно за поука, за изобличување, за поправање, за воспитување во праведноста:”
“Знаејќи го најнапред ова, дека ниедно пророштво од Писмото не е за лично толкување. Зашто пророштвото никогаш не дојде по волја човечка: туку светите Божји луѓе зборуваа поттикнати од Светиот Дух.”
“Зашто му сведочам на секој што ги слуша зборовите на пророштвото од оваа книга: Ако некој додаде нешто на ова, Бог ќе му ги додаде зандаите што се напишани во оваа книга: и ако некој одземе од зборовите на книгата на ова пророштво, Бог ќе му го одземе неговиот дел од книгата на животот, и од светиот град, и од она што е напишано во оваа книга.”
Прочитајте го стихот пред него
Писателот му вели на Тимотеј да остане во она што го научил, бидејќи „од детството“ ги знае светите Писма. Писмата што ги знаело дете воспитано по еврејски биле Законот, Пророците и Списите, трите дела на хебрејските писма. Делата веќе го нарекуваат Тимотеј ученик кога Павле, христијански мисионер од првиот век, го запознал. Тоа било околу 49 или 50 година. Најраното сочувано писмо на Павле датира од околу 50. Значи, кога Тимотеј бил дете, не постоела ниту една книга од Новиот завет.
“Но ти остани во она што го научи и во што се увери, знаејќи од кого си го научил;”
“И дека од детството ги знаеш светите Писма, кои можат да те направат мудар за спасение преку верата во Христос Исус. Сето Писмо е боговдахновено, и корисно за поука, за изобличување, за поправање, за воспитување во праведноста:”
“Тогаш дојде во Дервија и Листра: и, ете, таму имаше еден ученик, по име Тимотеј, син на една жена Еврејка, која веруваше; а неговиот татко беше Грк:”
“Павле сакаше да тргне со него; и го зеде и го обреза заради Евреите што беа во тие краишта: зашто сите знаеја дека неговиот татко е Грк.”
Стандарден учебник. Најраните писма на Павле ги датира околу 50 н.е., Марко околу 65-70, Матеј и Лука околу 80-85, а Јован околу 90-95, и забележува дека Исус зборувал арамејски, додека евангелијата биле напишани на грчки од автори што не се именуваат. Вели и дека Павле не го познавал Исус за време на Неговиот живот и поверувал дури по распнувањето.
Кој го напишал 2 Тимотеј
Писмото го именува Павле како свој писател. Повеќето критички научници, сепак, сметаат дека 1 и 2 Тимотеј и Тит биле напишани по смртта на Павле од некој следбеник што го користел неговото име. Според кое било гледиште, точката за детството на Тимотеј останува. Како и да е, од стихот се бара да гарантира за книги што никогаш не ги именува.
Тврди дека 1 и 2 Тимотеј и Тит не ги напишал Павле, туку подоцнежен следбеник што пишувал во негово име, став за кој Ерман известува дека го застапуваат повеќето критички научници.
Ниту за изворниците
Некои христијани одговараат дека само изворните списи биле инспирирани. Но стихот не кажува ништо за изворници. Зборува за Писмата што Тимотеј ги имал во рацете како момче, а тие биле преписи. Во времето на Тимотеј книгите на Стариот завет биле стари со векови. Луѓето ги читале во преписи, а не во првите свитоци. Значи, стихот што христијаните го користат за ‘изворниците’ воопшто не е за изворниците.
“И дека од детството ги знаеш светите Писма, кои можат да те направат мудар за спасение преку верата во Христос Исус. Сето Писмо е боговдахновено, и корисно за поука, за изобличување, за поправање, за воспитување во праведноста:”
Најпознатата евангелска изјава за Библијата. Потврдува дека Писмото е без грешка во сè што учи, и дека инспирацијата, строго земено, се однесува само на изворните ракописи (автографите), кои повеќе не постојат. Преписите и преводите се Божјо слово само дотолку доколку верно го претставуваат изворникот.
Чија книга ја чува предупредувањето од Откровението
Предупредувањето зборува за „зборовите на пророштвото од оваа книга“, односно Откровението. Мојсеј го дал истото предупредување за своите заповеди во Второзаконие, долго пред да биде напишан најголемиот дел од Библијата. Никој не го чита тоа како затворање на целата Библија. Откровението стои последно само поради начинот на кој книгите подоцна биле собрани. Првиот список токму на дваесет и седумте книги на Новиот завет доаѓа од 367 година.
“Зашто му сведочам на секој што ги слуша зборовите на пророштвото од оваа книга: Ако некој додаде нешто на ова, Бог ќе му ги додаде зандаите што се напишани во оваа книга: и ако некој одземе од зборовите на книгата на ова пророштво, Бог ќе му го одземе неговиот дел од книгата на животот, и од светиот град, и од она што е напишано во оваа книга.”
“Не додавајте ништо кон зборот што ви го заповедам, и не одземајте ништо од него, за да ги пазите заповедите на Господ, вашиот Бог, што ви ги заповедам.”
Следи како црквите дошле до согласност за Новиот завет. Три века книги како Евреите, Јаков и Откровението биле оспорувани, а некои го читале Пастирот на Ерма како Писмо. Писмото на Атанасиј од 367 е првиот зачуван список токму на дваесет и седумте книги; собори во Хипон (393) и Картагина (397) го потврдиле; сириските цркви долго користеле помал збир.
Писатели што велат дека зборовите се нивни
Некои книги почнуваат со ‘словото Господово дојде’, како Јона. Многу други немаат такво тврдење. Лука објаснува дека мнозина веќе напишале извештаи. „ми се виде добро“ и нему да напише еден, откако внимателно ги следел настаните. Павле одвојува една одлука што доаѓа од Господ од одлуките што се негови. За друго прашање вели дека нема заповед од Господ.
“И словото Господово дојде до Јона, синот на Амитај, велејќи:”
“Бидејќи мнозина се зафатија да состават по ред расказ за настаните што се сосема сигурно верувани меѓу нас, како што ни ги предадоа оние што од почетокот беа очевидци и служители на словото, ми се виде добро и мене, откако сè точно го разбрав од самиот почеток, да ти напишам по ред, почитуван Теофиле,”
“А на другите им велам јас, не Господ: Ако некој брат има жена што не верува, а таа сака да живее со него, нека не ја отпушта.”
“А за девиците немам заповед од Господ: но давам свое мислење, како оној што доби милост од Господ да биде верен.”
Круг, а не доказ
Кога 2 Тимотеј 3:16 се нуди како доказ дека Библијата е инспирирана, прашајте зошто треба да му се верува на писмото. Единствениот одговор што може да го даде е дека е во Библијата. Тоа е круг. Книгата не може да гарантира за самата себе, исто како што сведокот не може да гарантира за сопствената искреност.
“И дека од детството ги знаеш светите Писма, кои можат да те направат мудар за спасение преку верата во Христос Исус. Сето Писмо е боговдахновено, и корисно за поука, за изобличување, за поправање, за воспитување во праведноста:”
Некои христијани го нудат 2 Тимотеј 3:16 како доказ дека целата Библија е Божји збор: ‘Сето Писмо е боговдахновено’.
Зошто да му веруваме на 2 Тимотеј?
Затоа што е во Библијата.
Зошто да ѝ веруваме на Библијата?
Затоа што 2 Тимотеј вели дека секое писмо е вдахновено. Аргументот се вртел во круг.
На кое писмо мислел стихот?
Стихот пред него зборува за светите писма што Тимотеј ги знаел „од детството“. Кога Тимотеј бил дете, не била напишана ниту една книга од Новиот завет.
Значи стихот не може да гарантира за Новиот завет. Првиот зачуван список на неговите 27 книги датира од 367 година, околу три века по Павле.
Одбраната од изгубените изворни преписи
Многу евангелски христијани (протестанти што го нагласуваат авторитетот на Библијата) сметаат дека Библијата била без грешка во своите први, сега изгубени, преписи. Велат дека грешките што се наоѓаат денес влегле подоцна. Двата извештаи за истата битка ја покажуваат тешкотијата. Самоил има Давид да ги убие луѓето од седумстотини кочии и четириесет илјади коњаници. Летописите имаат седум илјади мажи на кочии и четириесет илјади пешаци. Исаија ветува дека зборот Божји ќе стои засекогаш. Ако грешка стои во текстот, или тоа ветување пропаднало или тој пасус никогаш не бил Божји збор.
Најпознатата евангелска изјава за Библијата. Потврдува дека Писмото е без грешка во сè што учи, и дека инспирацијата, строго земено, се однесува само на изворните ракописи (автографите), кои повеќе не постојат. Преписите и преводите се Божјо слово само дотолку доколку верно го претставуваат изворникот.
“И Сиријците побегнаа пред Израил; и Давид ги уби луѓето од седумстотини сириски кочии и четириесет илјади коњаници, и го удри Совак, војводата на нивната војска, кој умре таму.”
“Но Сиријците побегнаа пред Израил; и Давид уби од Сиријците седум илјади мажи што се бореа на кочии, и четириесет илјади пешаци, и го уби Софак, војводата на војската.”
“Тревата се суши, цветот вене: но зборот на нашиот Бог ќе стои засекогаш.”
Кога било обликувано учењето за инспирацијата
Првите христијани ги презеле хебрејските писма од јудаизмот и ги сметале за свој авторитет. Писателите на Новиот завет расправале главно од тие писма. Павле расправал со Евреите „од Писмата“. Христијаните почнале да веруваат дека Бог зборувал преку пророците, и преку луѓето што ги нарекувале апостоли, како Петар и Павле. Августин, епископ во Северна Африка, околу 405 сметал дека писателите на книгите прифатени како Писмо не направиле никаква грешка. Но раната црква не поставила никакво формално учење за тоа како нејзината Библија била инспирирана. Формалното учење дошло во деветнаесеттиот век, кога научниците се прашувале дали Библијата доаѓа од Бог. Тоа вели дека само првите, изгубени преписи на Библијата се без грешка. Неговиот класичен израз е есејот ‘Инспирација’, напишан во 1881 од Хоџ и Ворфилд, двајца американски протестантски учители. Американските евангелски научници повторно го изложиле во Чикашката изјава од 1978.
“И Павле, по својот обичај, влезе кај нив, и три саботи расправаше со нив од Писмата,”
Августин пишува дека на книгите на Писмото што се нарекуваат канонични им дава таква чест што цврсто верува дека ниеден од нивните писатели не направил никаква грешка при нивното пишување.
Двајца теолози од Принстон го изложуваат учењето дека Писмата се Божјо слово во сите нивни делови, и дека во своите изворни автографи се без грешка во сè што тврдат. Пишувале среде растечката расправа за библиската критика.
Тврди дека учењето за Библија без грешка во нејзините изгубени изворни автографи, како што го изложиле Хоџ и Ворфилд во 1881, било формулација од деветнаесеттиот век обликувана од одбраната против библиската критика.
Најпознатата евангелска изјава за Библијата. Потврдува дека Писмото е без грешка во сè што учи, и дека инспирацијата, строго земено, се однесува само на изворните ракописи (автографите), кои повеќе не постојат. Преписите и преводите се Божјо слово само дотолку доколку верно го претставуваат изворникот.
Како Куранот зборува за себе
Куранот зборува за себе уште од своето прво долго поглавје: „Оваа Книга“. Се нарекува објава од Господарот на световите. Бог зборува во него во прво лице. Зборот куран се јавува во него околу седумдесет пати, најчесто како сопствено име на Книгата. Вели дека Веровесникот (ﷺ) не зборувал по своја волја во она што го донесе. Ги поканува своите читатели да бараат противречности во него. Не бара да му се верува на збор. Го предизвикува секој што се сомнева да донесе поглавје слично на него. И вели дека самиот Бог ќе бдее над него.
“Оваа Книга, во која нема сомнеж, е Упатство за богобојазливите.”
“И Куранот сигурно е објава од Господарот на световите; поверливиот Џибрил го донесува на срцето твое, за да опоменуваш, на јасен арапски јазик.”
“Тој не зборува по своја волја. Тоа е само Објавата која што му се доставува.”
“А зошто тие не го проучуваат Куранот? Бидејќи, да е од некој друг, а не од Аллах, тие во него би нашле многу противречности!”
“Ние го објавуваме Куранот и Ние над него ќе бдееме.”
“А ако се сомневате во тоа што Сме му го објавиле на Својот роб, тогаш, донесете вие едно поглавје слично на тоа; повикајте ги и божествата ваши, ако вистината ја зборувате.”
| Прашање | Библијата | Куранот |
|---|---|---|
| Дали се именува себеси? | Зборот ‘Библија’ не е во неа. | Да. Зборот куран се појавува во него околу седумдесет пати, најчесто како негово сопствено име. |
| Дали зборува за себе како целина? | Не. 2 Тимотеј 3:16 зборува за писмата што Тимотеј ги знаел „од детството“. Предупредувањето на крајот од Откровение го чува само Откровение. | Да. Зборува за себе уште од својата прва долга сура, и себеси се нарекува објава од Господарот на световите. |
| Чии зборови се тоа? | Некои книги велат дека дошол зборот Господов. Лука пишува како внимателен историчар, а Павле вели дека некои прописи се негови, а не на Господ. | Бог зборува во него во прво лице. Вели дека она што го учел Веровесникот (ﷺ) не било по негова волја, туку објава што му била спуштена. |
| Што ако читателот најде грешка? | Многу евангелистички христијани велат дека грешката влегла по првите преписи, кои се изгубени. | Ја повикува проверката. Вели дека кога би бил од некој друг освен од Бог, читателите би нашле многу противречности во него. |
Стих по стих
2 Тимотеј 3:15-16 — глава 3, стихови 15-16
“И дека од детството ги знаеш светите Писма, кои можат да те направат мудар за спасение преку верата во Христос Исус. Сето Писмо е боговдахновено, и корисно за поука, за изобличување, за поправање, за воспитување во праведноста:”
Наведено за
‘Сето Писмо’ значи целата Библија, Стариот и Новиот завет, па самата Библија вели дека секој нејзин дел е инспириран.
Одговорот
Стихот веднаш пред него ги именува Писмата што Тимотеј ги знаел од детството. Тогаш не постоела ниедна книга од Новиот завет. Значи, стихот зборува за хебрејските писма. Не кажува ништо за писмата на самиот Павле.
Каде завршува — Стихот не зборува за Новиот завет, па не може да покаже дека Библијата како целина е Божји збор.
2 Петрово 1:20-21 — глава 1, стихови 20-21
“Знаејќи го најнапред ова, дека ниедно пророштво од Писмото не е за лично толкување. Зашто пророштвото никогаш не дојде по волја човечка: туку светите Божји луѓе зборуваа поттикнати од Светиот Дух.”
Наведено за
Петар вели дека Писмото никогаш не дошло по волја човечка, значи секоја книга од Библијата ја зборувале луѓе поттикнати од Светиот Дух.
Одговорот
Писмото зборува за „пророштво од Писмото“ што дошло ‘во старо време’, пророците на Израил. Лука вели дека пишувал по сопствено внимателно истражување. Павле некои одлуки ги означува како свои.
Каде завршува — Стихот зборува за старите пророци. Лука тврди истражување, а не објава, а Павле некои одлуки ги означува како свои.
Откровение 22:18-19 — глава 22, стихови 18-19
“Зашто му сведочам на секој што ги слуша зборовите на пророштвото од оваа книга: Ако некој додаде нешто на ова, Бог ќе му ги додаде зандаите што се напишани во оваа книга: и ако некој одземе од зборовите на книгата на ова пророштво, Бог ќе му го одземе неговиот дел од книгата на животот, и од светиот град, и од она што е напишано во оваа книга.”
Наведено за
Библијата завршува со предупредување што ја запечатува целата книга: ништо не смее да се додаде или одземе.
Одговорот
Предупредувањето ја именува ‘книгата на ова пророштво’, што е Откровението. Второзаконие 4:2 го дава истото предупредување за заповедите на Мојсеј векови порано. Првиот список токму на овие дваесет и седум книги доаѓа од 367.
Каде завршува — Предупредувањето го чува Откровението, а не Библија што сè уште не постоела како една книга.
2 Петрово 3:15-16 — глава 3, стихови 15-16
“И долготрпението на нашиот Господ сметајте го за спасение; како што и нашиот возљубен брат Павле, според мудроста што му е дадена, ви пишуваше; како и во сите свои посланија, зборувајќи во нив за ова; во кои има некои нешта тешки за разбирање, кои неуките и нестабилните ги изопачуваат, како и другите Писма, на своја пропаст.”
Наведено за
Петар ги брои писмата на Павле меѓу Писмата, значи Новиот завет е вклучен во ‘сето Писмо’.
Одговорот
Писмото навистина ги брои писмата на Павле со ‘другите Писма’. Но 2 Петар самото било една од оспорените книги во раната црква. Евсевиј, црковен историчар, сè уште го наведувал меѓу нив околу 325. Писмото не именува никаков список на книги и не кажува ништо за новозаветните Евангелија. А самиот Павле некои одлуки ги означува со ‘не Господ’.
Каде завршува — Пофалбата за писмата на Павле не го прави секој збор во нив Божји, и не кажува ништо за новозаветните Евангелија или за другите книги.
1 Тимотеј 5:18 — глава 5, стих 18
“Зашто Писмото вели: Не завржувај му уста на волот што врши. И: Работникот е достоен за својата награда.”
Наведено за
Христијаните покажуваат на 1 Тимотеј 5:18, кој „Работникот е достоен за својата награда“ го нарекува Писмо, изрека што се наоѓа и во Лука 10:7.
Одговорот
Стихот наведува една изрека, што Исус ја користел и што можеби кружела сама. Не именува ниедно Евангелие и никаков список на книги. Списокот од 27 книги дошол три века подоцна.
Каде завршува — Една наведена изрека не прави Нов завет што сè уште не постоел.
1 Коринтјаните 7:40 — глава 7, стих 40
“Но посреќна е ако остане така, според моето мислење: а мислам дека и јас го имам Духот Божји.”
Наведено за
Павле само мисли дека Исус не дал учење за ова додека бил на земјата. Неговата сопствена одлука е сепак инспирирана. Тој вели „мислам дека и јас го имам Духот Божји“, а подоцна дека она што го пишува „се заповеди Господови“.
Одговорот
Сопствените зборови на Павле се ‘мислам’. Одлуката ја нарекува „свое мислење“ бидејќи нема „заповед од Господ“ за неа. Редот за Господовите заповеди доаѓа во глава 14, за редот во богослужбата. Не може да ги преврти одлуките за кои тој самиот вели дека не се Господови. Писател што вели дека мисли оти го има Духот не тврди дека секој збор е од Бог. Куранот вели за она што го учел Веровесникот (ﷺ) дека не е по негова волја, туку објава што му се доставува (53:3-4). Неговите сопствени изреки се чуваат одвоено од Куранот, во хадисите.
Каде завршува — Самиот Павле му кажува на читателот кои зборови се Господови, а кои негови, па писмото не може да биде Божји збор во секој дел.
Гледишта
Евангелски христијански
Целото Писмо е вдахнато од Бог. Павле го вели тоа за сето Писмо. Петар вели дека пророците зборувале поттикнати од Светиот Дух. Целата Библија била без грешка во своите изворни списи.
2 Тимотеј 3:16 вели дека сето Писмо е боговдахновено.
Побивање
Прифатено, Павле го нарекува инспирирано Писмото што го има на ум. Но стихот пред него ги именува Писмата што Тимотеј ги знаел од детството, а тогаш не постоела ниедна книга од Новиот завет. Значи, не може да гарантира за Новиот завет, ниту за самото ова писмо.
2 Петар 1:21 учи дека Писмото дошло од луѓе поттикнати од Светиот Дух, а не по волја човечка.
Побивање
Прифатено, писмото вели дека луѓето зборувале поттикнати од Светиот Дух. Но зборува за „пророштво од Писмото“ што дошло ‘во старо време’: пророците на Израил. Лука вели дека пишувал по внимателно истражување, а Павле некои одлуки ги означува како свои.
Библијата е без грешка во своите изворни списи, а преписите се Божји збор доколку се совпаѓаат со нив.
Побивање
Прифатено, многу христијани го сметаат ова со добра вера. Но тоа ги штити само списите што никој ги нема, па никогаш не може да се провери. Самоил и Летописите веќе се разликуваат за една битка.
Исламското гледиште
Библијата содржи зборови од Бог, зборови за Бог и зборови на луѓе, и тоа го велат нејзините сопствени писатели. Само Куранот тврди дека секој збор е Божји. А Веровесникот (ﷺ) го зборувал само како што му бил објавен.
Писмата што Тимотеј ги знаел од детството биле хебрејските писма, бидејќи тогаш не постоела ниедна книга од Новиот завет.
Значи, 2 Тимотеј 3:16 не зборува за Новиот завет.
Предупредувањето на Откровението е за „оваа книга“, а Мојсеј го дал истото предупредување за своите заповеди.
Првиот список токму на дваесет и седумте книги на Новиот завет датира од 367, долго откако биле напишани овие писма.
Лука своето Евангелие го претставува како извештај што одлучил да го напише откако внимателно истражил што се случило. Не го претставува како порака што ја примил од Бог.
Павле некои од своите одлуки ги означува како свои, а не Господови.
Самоил и Летописите даваат различни бројки за истата битка. Исаија 40:8 ветува дека Божјиот збор стои засекогаш. Значи, пасус со грешка во него никогаш не бил Божји збор.
Писателите на Новиот завет расправале главно од хебрејските писма, како кога Павле расправал „од Писмата“.
Во 1881 имало расправа околу научниците што ја доведувале Библијата во прашање. Во неа Хоџ и Ворфилд учеле дека првите, рачно напишани преписи на Библијата биле без грешка.
Тоа учење било изработено во деветнаесеттиот век, за да ја брани Библијата од прашањата на научниците. Не било учење на раната црква.
Исламот од почетокот сметал дека Куранот е спуштен од Господарот на световите. Формалното учење дека само изгубените први преписи на Библијата се без грешка го добило својот класичен израз во 1881.
Од почеток до крај, Куранот се претставува како Божја Книга. И вели дека Веровесникот (ﷺ) не го зборувал по своја волја.
Куранот ги поканува своите читатели да бараат противречности во него, како проверка дали дошол од Бог.
Докажувањето дека Библијата е инспирирана од стих во самата Библија е кружно расудување.
Повеќето критички научници сметаат дека 2 Тимотеј бил напишан во името на Павле по неговата смрт.