Краток одговор
Не. Исламот учи дека мртвите не се враќаат. При смртта душата минува зад една препрека, берзах, до Денот на воскресението (23:99-100). Мртвите не талкаат меѓу живите. Љубовта и тагата што ги чувствуваме за нив се вистински. Ничие место по смртта не зависи од приносите. Тоа е во Божји раце, а Тој никому не му прави неправда (4:40). Исламот не негира дека луѓето доживуваат чудни работи. Многу од нив имаат обични причини. Исламот исто така учи дека невидливи суштества, џиновите, го делат нашиот свет. Ако зад некое видување стои нешто вистинско, тоа може да се џинови, а не мртвите. Тоа е објаснување, а не тврдење дека некоја приказна е вистинита. Молитвата и барањето заштита му припаѓаат само на Бог. Куранот ги учи зборовите: „Барам заштита кај Господарот на луѓето“ (114:1). Мртвите не можат да одговорат ниту да помогнат, а живите нема потреба да се плашат од нив.
Целосно објаснување
Седмиот месец и мртвите што талкаат
Во кинеската традиција седмиот месечев месец е време за мртвите. Неговиот врв е Фестивалот на духовите, често наречен Фестивал на гладните духови. Во континентална Кина многумина го сметаат за обичај, а не за религија. Семејствата палат хартиена облека и хартиени пари пред таблиците на предците (дрвени плочки со имињата на предците), за своите мртви. Храна и хартиени пари се принесуваат и за духовите што немаат потомци да се грижат за нив. Во 1860-тите еден американски писател во Фуџоу забележал приноси за сиромашните духови на мртвите, како оние на питачите. Многумина се плашеле дека овие духови можат да донесат болест или неволја во работата. Во средновековна Кина фестивалот имал и будистичка страна. Лаиците им давале дарови на будистичките монаси за да обезбедат спасение за своите предци.
Pew забележува дека во континентална Кина често се смета за обичај (сису), а не за религија (зунгџао), почитувањето на духовите на предците и одбележувањето на Фестивалот на (гладните) духови во седмиот месечев месец.
Дулитл бележи дека во Фуџоу, некое време во седмиот месец, обично пред или околу петнаесеттиот ден, семејствата го одбележуваат палењето хартиена облека во средината на седмиот месец. Неговата наведена цел е да се обезбеди облека и пари за нивните мртви предци. Хартиените пари и хартиената облека се палат пред таблиците на предците, каде што се запалени темјан и свеќи.
Вернер пишува дека се верува оти градскиот бог посебно се грижи за ку куеи, духовите што немаат потомци да ги обожуваат и да им принесуваат жртви. На Фестивалот на седмиот месец го носат низ градот за да одржува ред меѓу нив, додека народот им принесува храна и пали хартиени пари за нивна корист.
Опишувајќи ги погребите во Фуџоу, Дулитл бележи дека се принесувала и жртва од хартиена облека, хартиени пари, темјан и колачи на пареа за сиромашните духови на мртвите во долниот свет, како духовите на лепрозните и питачите. Вели дека такви жртви се принесувале и пред дуќаните и домовите, на пример при лесна болест или пред деловен потфат, затоа што се верувало дека овие духови го нарушуваат здравјето и ја расипуваат работата, па многумина се плашеле од нив.
Тајзер ги проучува празнувањата во седмиот месечев месец во средновековна Кина, едно од најважните годишни славења, во кое лаиците им принесувале дарови на будистичките монаси за да обезбедат спасение за своите предци.
Конфучие за духовите на мртвите
Конфучие (Конгзи) ги почитувал мртвите, но малку кажувал за тоа каде се. Аналектите, во англискиот превод на Џејмс Лег, велат за него: „Им принесуваше жртви на мртвите како да се присутни.“ Тој учел дека мудроста е, „почитувајќи ги духовните суштества, да се држиш настрана од нив“. Еден ученик го прашал за смртта. Конфучие го вратил прашањето кон животот: „Додека не го знаете животот, како можете да знаете за смртта?“ Аналектите не кажуваат каде се мртвите.
“Им принесуваше жртви на мртвите како да се присутни. Им принесуваше жртви на духовите како духовите да се присутни.”
“Фан Чи праша што е мудрост. Учителот рече: ‘Сесрдно да му се посветиш на должностите што им се должат на луѓето и, почитувајќи ги духовните суштества, да се држиш настрана од нив, тоа може да се нарече мудрост.’”
“Чи Лу праша за служењето на духовите на мртвите. Учителот рече: ‘Додека не сте способни да им служите на луѓето, како можете да им служите на нивните духови?’ Чи Лу додаде: ‘Се осмелувам да прашам за смртта?’ Му беше одговорено: ‘Додека не го знаете животот, како можете да знаете за смртта?’”
Заедничката основа: смртта не е крајот
Зад овие обичаи стои верување што исламот го дели: смртта не е крајот на човекот. Куранот вели дека Бог ги зема душите при смртта. Душата не загинува со телото. Исламот ја дели и желбата мртвите да се паметат со љубов. Исламот се разликува во тоа каде се мртвите, и во тоа што стигнува до нив.
“Аллах ги зема душите во часот на нивната смрт, а и на тие што спијат, па ги задржува тие на кои им одредил да умрат, а другите ги остава до одредениот рок. Тоа се, навистина, докази за тие што размислуваат.”
Зад препрека до Денот кога ќе бидат воскреснати
Куранот јасно зборува за тоа каде се мртвите. Опишува умирачки човек што моли да биде вратен, за да го поправи она што го пропуштил. Одговорот е „Никогаш!“ Зад мртвите има берзах (препрека) до Денот кога ќе бидат воскреснати. Јусуф Али го преведува зборот како ‘преграда’. Веровесникот (ﷺ) рекол дека на секој мртов наутро и навечер му се покажува неговото место до Воскресението. Куранот исто така вели дека Бог ги зема душите при смртта. За мртвите вели: „ги задржува тие на кои им одредил да умрат“. Значи, мртвите не талкаат меѓу живите, и не се враќаат како духови.
“Кога на некој од нив смртта ќе му дојде, тој извикува: „Господару мој, поврати ме да направам некакво добро во тоа што го пропуштив!“ – Никогаш! Тоа се зборови кои тој ќе ги говори – пред нив препрека ќе има сè до Денот кога ќе бидат оживеани.”
Ибн Омер пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол: кога некој од вас ќе умре, наутро и навечер му се покажува неговото место, во Џенетот ако е од неговите жители и во Огнот ако е од неговите жители, и му се кажува дека ова е неговото место додека Аллах не го воскресне на Судниот ден.
“Аллах ги зема душите во часот на нивната смрт, а и на тие што спијат, па ги задржува тие на кои им одредил да умрат, а другите ги остава до одредениот рок. Тоа се, навистина, докази за тие што размислуваат.”
Смртта
Бог ја зема душата, и ја задржува.
Зад препрека
Берзах, до Денот кога ќе бидат оживеани. На секој му се покажува неговото место наутро и навечер.
Судниот ден
Секоја душа е наплатена во потполност.
Значи мртвите не скитаат меѓу живите.
Ниедна душа не зависи од нашите приноси
Кинеската традиција се грижи за мртвите што немаат кој да им принесува. Исламот одговара на таа грижа. Ничие место по смртта не зависи од тоа што живите палат или поставуваат. Местото на секој човек е во Божји раце, и „Аллах (﷾) нема ни тронка неправда да стори“. На Судниот ден не се занемарува ни тежината на зрно синап. Значи, ниедна душа не е заборавена, и ниедна не е оставена да чека на она што го даваат живите.
“Аллах нема ни тронка неправда да стори. Тој доброто дело ќе го умножи и уште од Себе голема награда ќе даде!”
“Ние на Судниот ден терезиите на правдата ќе ги поставиме, па никому неправда нема да му биде направена: ако нешто биде тешко дури и колку зрно синап, Ние за тоа ќе казниме или ќе наградиме. А доста е тоа што Ние за сметките ќе испрашуваме.”
Што стигнува до родител што умрел како верник
Во исламот, до мртвите стигнува она за што Бог рекол дека стигнува до нив. За родител што умрел како верник, и молитвата и милостината на детето стигнуваат. Веровесникот (ﷺ) рекол дека делата на човекот престануваат со смртта, освен три: трајна милостина, корисно знаење, и праведно дете што се моли за него. Еден човек прашал дали неговата мајка, која умрела ненадејно, ќе ја добие наградата ако тој даде милостина за неа. Веровесникот (ﷺ) рекол да. Значи, во секое време муслиманот се моли на Бог за родител што бил верник. Дава милостина на луѓе во потреба во име на тој родител.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека кога човек ќе умре, неговите дела престануваат освен три: трајна милостина, знаење од кое луѓето имаат корист и праведно дете што се моли за него.
Аиша пренесува дека еден човек му рекол на Веровесникот (ﷺ) дека неговата мајка умрела ненадејно. Мислел дека таа би дала милостина ако живеела, и прашал дали таа ќе ја добие наградата ако тој даде милостина за неа. Веровесникот (ﷺ) рекол да.
Предците што умреле пред исламот да стигне до нив
Дедовците и бабите на повеќето читатели не биле муслимани. Куранот зборува за оние што Му припишувале други на Бог во обожувањето, дури и за блиското семејство. Вели дека не му е дозволено на Веровесникот (ﷺ) и на верниците да молат прошка за нив. Ајетот додава услов: „кога им е јасно дека тие ќе бидат жители на Џехенемот“. Значи, муслиманот не бара Божја прошка за роднина што умрел надвор од исламот. Тоа е правило за неговите сопствени молитви. Не е пресуда за човекот. Куранот исто така вели дека Бог не казнува „додека Пратеник не сме им испратиле“. Значи, пораката прво мора да стигне до човекот. И вели дека „Аллах (﷾) нема ни тронка неправда да стори“. Дали и како пораката стигнала до секој човек, само Бог знае. Ниеден муслиман не смее да изјави каде стои некој одреден човек пред Бог. Тоа му припаѓа на Бог, кој е праведен. Страницата „Што се случува со луѓето што никогаш не чуле за исламот или за Исус?“ го дава целосниот одговор.
“На Веровесникот и на верниците не им е дозволено да молат прошка за многубошците, дури и да им се најблизок род, кога им е јасно дека тие ќе бидат жители на Џехенемот.”
“Тој што оди по Вистинскиот пат, од тоа само тој ќе има корист, а тој што талка – на своја штета талка, и ниту еден грешник туѓите гревови нема да ги носи! А Ние ниту еден народ не сме казниле, додека Пратеник не сме им испратиле!”
“Аллах нема ни тронка неправда да стори. Тој доброто дело ќе го умножи и уште од Себе голема награда ќе даде!”
Што гледаат луѓето: џиновите
Исламот не негира дека луѓето доживуваат работи што не можат да ги објаснат. Многу такви доживувања имаат обични причини. Заморот, треската и болеста можат да направат луѓето да видат или чујат нешто што не е таму. Болеста бара лекар: Веровесникот (ﷺ) рекол дека Бог не спуштил ниедна болест без нејзиниот лек. Исламот исто така учи дека постојат суштества што обично не ги гледаме. Куранот ги нарекува џинови, создадени од оган без чад. Џиновите не се сите исти. Куранот раскажува за џинови што рекле: „меѓу нас има и добри и такви коишто тоа не се“. Значи, ако зад она што се нарекува дух стои нешто вистинско, тоа може да се џинови, а не мртвите. Ова е објаснување, а не тврдење дека некоја одредена приказна е вистинита. Водичот „Џиновите“ на оваа страница изнесува што велат Куранот и веродостојните хадиси за нив.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека Аллах не спуштил ниедна болест а да не го спуштил и нејзиниот лек.
“Тој, човекот од исушена глина, како што е грнчаријата, го создаде а џините од пламен оган –”
“А меѓу нас има и добри и такви коишто тоа не се, нè има различни видови;”
Заштита само кај Бог
Куранот раскажува за луѓе што „од џините помош бараа“. Научникот Ибн Кесир (починал 1373) објаснува дека Арапите пред исламот го правеле ова кога ќе се улогореле во осамена долина. Наместо да им го смири стравот, тоа уште повеќе ги исплашувало. Во исламот безбедноста се бара од Бог, никогаш од невидливи суштества. Штетата и доброто доаѓаат само како што сака Бог: ако Тој ти даде неволја, никој освен Него не може да ја отстрани. Последните две поглавја на Куранот ги учат зборовите за заштита: „Барам заштита кај Господарот на мугрите“. Секоја ноќ Веровесникот (ﷺ) ги учел, заедно со сура Ел-Ихлас (поглавје 112, за Божјата единственост), пред да заспие. Рекол и дека нема лош предзнак (тијара), и нема Сафер, што многу научници го објаснуваат како месецот што неговиот народ го сметал за несреќен. Значи, во исламот не треба да се плаши ниеден месец. Молитвата оди само кон Бог. Оние што се повикуваат покрај Него, меѓу нив и мртвите, не можат да одговорат ниту да помогнат.
“и имаше луѓе кои од џините помош бараа, па така стравот уште повеќе им го зголемија;”
Ибн Кесир објаснува дека пред исламот, кога Арапите ќе се улогореле во осамена долина, барале заштита кај поглаварот на џиновите од тоа место, за да не им се случи никакво зло. Кога џиновите виделе дека луѓето бараат заштита кај нив од страв, им го зголемиле стравот и ужасот (рехак), така што луѓето уште повеќе се плашеле од нив. Наведува и дека други го толкувале зборот како грев, или како џиновите што стануваат сè поосмелени против нив.
“Ако Аллах ти даде некаква неволја, никој освен Него не може да ти ја отстрани, а ако ти посака добро, па никој не може да ја спречи Неговата благодат; Тој со неа наградува кого сака од робовите Свои. Тој простува и Милостив е.”
“Кажи: „Барам заштита кај Господарот на мугрите од злото на тоа што Тој го создава, и од злото на мрачната ноќ кога ја распространува темнината, и од злото на дувачите во јазли, и од злото на завидливиот кога завидува!“”
“Кажи: „Барам заштита кај Господарот на луѓето, Владетелот на луѓето, Богот на луѓето, од злото на тој што шепотејќи зли мисли внесува, па се крие, којшто зли мисли внесува во градите на луѓето – од џините и од луѓето!“”
Аиша пренесува дека секоја ноќ, кога Веровесникот (ﷺ) ќе легнел, ги спојувал дланките, ги учел сура Ел-Ихлас, сура Ел-Фелек и сура Ен-Нас и дувал во нив. Потоа со рацете го потривал телото колку што можел, почнувајќи од главата, лицето и предниот дел од телото. Ова го правел три пати.
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека нема ‘адва’, нема ‘тијара’ (лоши предзнаци од птици), нема ‘хама’ и нема ‘Сафер’. Многу научници ‘адва’ ја објаснуваат како болест што се шири со сопствена сила независно од Бог, ‘хама’ како бувот сметан за знак на смрт, а ‘Сафер’ како месецот сметан за несреќен.
“Џамиите се само заради Аллах, и покрај Аллах не молете му се на никого!”
“Тој ја воведува ноќта во ден и го воведува денот во ноќ, Тој ги потчини Сонцето и Месечината, секој се движи до рокот одреден; ете, тоа ви е Аллах, Господарот ваш, царството е Негово! А тие кои, покрај Него, ги обожувате не поседуваат ништо, ни колку тенката обвивка на урмината семка.”
“Ако ги молите, не ја слушаат вашата молба, а и да ја чујат, не би ви се одѕвале; на Судниот ден ќе негираат дека Нему Му ги здружувавте. И никој нема да те извести како Тој што знае.”
Еден живот, потоа враќањето кај Бог
Одговорот на исламот е смирен. Секоја душа ќе ја вкуси смртта, и во потполност ќе биде исплатена дури на Судниот ден. Дотогаш мртвите чекаат зад препреката, во Божји раце. Куранот покажува кон знак за тој Ден: Бог ја оживува мртвата земја, „и на ист начин вие ќе бидете оживеани“. Значи, живите нема потреба да се плашат од мртвите. Можат да ги паметат, и да се свртат кон Бог. Исламот е дин, целосен начин на живот: верувањето, обожувањето, семејството и карактерот заедно. Страницата „Што е шеријат?“ го покажува на едно место. Куранот бара да го проверите. Вели дека Веровесникот (ﷺ) бил испратен до сите луѓе, и го нарекува Печат на веровесниците, последниот од нив. Прочитајте го, и прашајте се дали е од Господарот на световите.
“Секое живо суштество смртта ќе ја вкуси и само на Судниот ден во потполност ќе ги добиете платите ваши! Па кој ќе биде од огнот оддалечен и во Џенетот воведен, успеал! А животот на овој свет е само лажно насладување!”
“Тој живото го изведува од мртвото и го изведува мртвото од живото. Тој ја оживува земјата по мртвилото нејзино – и на ист начин вие ќе бидете оживеани.”
“Денес верата ваша ви ја усовршив и благодатта Своја спрема вас ја надополнив и задоволен Сум исламот да ви биде вера.”
“О, верници, влезете во исламот потполно и не одете по стапките на шејтанот; тој ви е, навистина, отворен непријател!”
“А ако се сомневате во тоа што Сме му го објавиле на Својот роб, тогаш, донесете вие едно поглавје слично на тоа; повикајте ги и божествата ваши, ако вистината ја зборувате.”
“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”
“Мухамед не е татко никому од вашите луѓе, туку е Аллахов Пратеник и последен веровесник – а Аллах сè добро знае.”
Точка по точка
Куран 23:99-100 — сура Ел-Муминун, ајети 99-100
“Кога на некој од нив смртта ќе му дојде, тој извикува: „Господару мој, поврати ме да направам некакво добро во тоа што го пропуштив!“ – Никогаш! Тоа се зборови кои тој ќе ги говори – пред нив препрека ќе има сè до Денот кога ќе бидат оживеани.”
Наведено за
Луѓето виделе духови.
Одговорот
Исламот не се потсмева со таквите доживувања, ниту ги негира. Заморот и болеста можат да направат луѓето да видат или чујат нешто што не е таму, а болеста има свој лек (Бухари 5678). Исламот негира само дека мртвите талкаат меѓу живите (23:100). Ако зад некое видување стои нешто вистинско, тоа може да се џинови, суштества што обично не ги гледаме (55:15). Тоа е објаснување, а не тврдење дека некоја приказна е вистинита.
Каде завршува — Исламот не го негира доживувањето. Негира дека мртвите се негова причина: тие се зад препрека до Денот кога ќе бидат воскреснати.
Куран 4:40 — сура Ен-Ниса, ајет 40
“Аллах нема ни тронка неправда да стори. Тој доброто дело ќе го умножи и уште од Себе голема награда ќе даде!”
Наведено за
Ја почувствував баба ми во куќата.
Одговорот
Исламот не се потсмева со таквите чувства, ниту ги негира. Она што го чувствуваме и паметиме за оние што ги сакаме е вистинско: тоа е љубов и тага. Љубовта може да ги направи мртвите да изгледаат блиску. Но мртвите не талкаат меѓу живите: тие се зад препрека до Денот кога ќе бидат воскреснати (23:100). Таа е во Божји раце, а Тој никому не му прави неправда (4:40).
Каде завршува — Љубовта е вистинска. Мртвите не се меѓу нас: тие се во Божји раце, зад препрека до Денот кога ќе бидат воскреснати.
Куран 2:154 — сура Ел-Бекаре, ајет 154
“И не велете за тие што загинале на Аллаховиот пат: „Мртви се!“ Не, тие се живи, но вие тоа не го знаете.”
Наведено за
Самиот Куран вели дека некои од мртвите се живи.
Одговорот
Тоа го вели за оние што загинале на Божјиот пат. Тие живеат и „снабдени се кај Господарот свој“ (3:169): ги снабдува нивниот Господар, а не живите. Тоа е живот за кој „вие тоа не го знаете“ (2:154). Тие се кај својот Господар, а не меѓу нас.
Каде завршува — Ајетите зборуваат за живот кај Бог зад препреката. Не ги враќаат мртвите меѓу нас.
Куран 35:14 — сура Фатир, ајет 14
“Ако ги молите, не ја слушаат вашата молба, а и да ја чујат, не би ви се одѕвале; на Судниот ден ќе негираат дека Нему Му ги здружувавте. И никој нема да те извести како Тој што знае.”
Наведено за
Муслиманите велат дека мртвите можат да слушаат во своите гробови. Значи, нашите предци можат да нè слушнат.
Одговорот
Исламот учи дека што и да слушаат мртвите, тоа е она што Бог им дозволува да слушнат, зад препреката (23:100). Куранот вели за оние што се повикуваат покрај Бог: „а и да ја чујат, не би ви се одѕвале“ (35:14). Значи, слушањето не би им дозволило да одговорат или да помогнат. Муслиманот Го повикува само Бог (72:18).
Каде завршува — Мртвите можеби слушаат она што Бог им дозволува да слушнат. Не можат да одговорат ниту да помогнат, па молитвата оди само кон Бог.
Куран 55:14-15 — сура Ер-Рахман, ајети 14-15
“Тој, човекот од исушена глина, како што е грнчаријата, го создаде а џините од пламен оган –”
Наведено за
Муслиманите веруваат во џинови. Тоа се само духови под друго име.
Одговорот
Џиновите не се мртвите. Куранот вели дека тие се посебно создание, создадени од оган без чад (55:15). Исламот не бара од никого да бара заштита кај нив (72:6). Муслиманот бара заштита само кај Бог (113-114).
Каде завршува — Џиновите се создадени суштества, а не душите на мртвите, а одговорот на нив е да се свртиш кон Бог.
Куран 4:40 — сура Ен-Ниса, ајет 40
“Аллах нема ни тронка неправда да стори. Тој доброто дело ќе го умножи и уште од Себе голема награда ќе даде!”
Наведено за
Ако ги прекинеме приносите, нашите предци ќе останат без ништо.
Одговорот
Во исламот мртвите се во Божји раце. За родител што умрел како верник, молитвата на детето и милостината дадена за нив стигнуваат до нив (Муслим 1631; Бухари 1388). За оние што умреле надвор од исламот, муслиманот не бара Божја прошка (9:113). Тоа е правило за неговите сопствени молитви. Не е пресуда за вашите родители или дедовци и баби. Ајетот го дава својот услов: „кога им е јасно дека тие ќе бидат жители на Џехенемот“. Куранот исто така вели дека Бог не казнува „додека Пратеник не сме им испратиле“ (17:15). Тој „нема ни тронка неправда да стори“ (4:40). Ниеден муслиман не смее да изјави каква е судбината на некој човек. Тоа му припаѓа на Бог.
Каде завршува — Мртвите не се обезбедени со она што живите го палат. Тие се во рацете на Бог што никому не му прави неправда.
Сахих ал-Бухари 6990 — Китаб ет-Табир (Толкување на соништа), хадис 6990
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека од веровесништвото не останало ништо освен ‘ел-мубешшират’. Кога бил прашан што се тие, рекол: вистинските добри соништа, кои носат радосна вест.
Наведено за
Баба ми ми дојде на сон и побара приноси.
Одговорот
Љубовта често ги внесува мртвите во нашите соништа, а таков сон може да биде утеха. Веровесникот (ﷺ) рекол дека од веровесништвото не останало ништо освен добрите соништа што носат радосна вест (Бухари 6990). Значи, сонот може да донесе утеха или добра вест. Не донесува нова заповед од Бог. Ничие место по смртта не зависи од приносите; тоа е во Божји раце, а Тој никому не му прави неправда (4:40). За родител што умрел како верник, молете се на Бог и давајте милостина за нив (Муслим 1631; Бухари 1388).
Каде завршува — Сонот може да нè поттикне да се сетиме на мртвите. До нив стигнува она за што Бог рекол дека стигнува.
Гледишта
Кинеска традиција: мртвите живеат натаму и примаат приноси
Во седмиот месец семејствата палат хартиени пари и хартиена облека за своите предци. Принесуваат и за духовите што талкаат, кои немаат потомци да се грижат за нив.
Духовите на предците живеат натаму, и она што семејството го пали за нив ги обезбедува.
Побивање
Исламот се согласува дека душата живее натаму, но зад препрека до Воскресението (23:99-100). Она што стигнува до родител што умрел како верник е молитвата на детето кон Бог и милостината дадена за нив.
Духовите без потомци талкаат, а приносите ги спречуваат да прават штета.
Побивање
Во исламот местото на ниедна душа не зависи од она што го даваат потомците; тоа е во Божји раце, а Тој никогаш не е неправеден (4:40). Штетата доаѓа само како што сака Бог (10:107). Затоа заштита се бара само кај Него (113:1-5).
Исламското гледиште
Мртвите не се враќаат. Тие чекаат зад препрека, берзах, до Денот на воскресението, во Божји раце. Она што е вистинско во она што луѓето го нарекуваат духови може да се џинови, а заштита се бара само кај Бог.
По смртта има препрека, берзах, до Денот на воскресението, и никој не се враќа.
Ничие место по смртта не зависи од приносите; Бог ѝ суди на секоја душа, и никогаш не е неправеден.
Молитвата на детето, и милостината дадена во име на родителот, стигнуваат до родител што умрел како верник.
Невидливи суштества, џиновите, го делат нашиот свет; она што е вистинско во некое видување може да се џинови, а не мртвите.
Заштитата и молитвата му припаѓаат само на Бог; оние што се повикуваат покрај Него не можат да одговорат ниту да помогнат.