Краток одговор
Повеќето будисти му се поклонуваат на Буда, но само некои бараат од него или од некој бодисатва (суштество заветено да ги спасува другите) помош. Тоа зависи од школата. Будистите од теравада бараат прибежиште во Буда и пеат стихови за заштита. А сепак палиските текстови го ставаат да каже дека Будите само го покажуваат патот. Многу будисти од Чистата земја и од другите махајански школи навистина ги повикуваат Амитаба или Авалокитешвара да ги спасат. Исламот дава еден одговор за сите. Куранот вели: „покрај Аллах (﷾) не молете му се на никого!“ (72:18). Дури и на Веровесникот (ﷺ) му е кажано да каже дека тој само на својот Господар Му се моли и нема моќ никого да доведе до исправно однесување (72:20-21). Аллах (﷾) ги слуша оние што Го повикуваат (40:60), и никој не може да посредува кај Него освен со Негова дозвола (2:255).
Целосно објаснување
Две гранки, и кој кого повикува
Будизмот има две големи гранки. Теравада, присутна главно во Јужна и Југоисточна Азија, ги следи палиските текстови. Махајана, присутна главно во Источна Азија, додава уште сутри и почитува многу бодисатви. Зен и Чистата земја се махајански школи. Будистот од теравада станува будист со барање прибежиште во Буда, во Учењето и во Сангха, заедницата на неговите ученици. Многу будисти од Чистата земја и од другите махајански школи исто така ги повикуваат Амитаба или Авалокитешвара по име. Многу практичари на зен не се молат никому и седат во медитација. Оваа страница кажува на која школа ѝ припаѓа секоја практика, и не ја опишува практиката на една школа како практика на друга.
“Барам прибежиште во Буда, барам прибежиште во Учењето, барам прибежиште во Сангха.”
Теравада: прибежиште, поклонување и стихови за заштита
Во палиските текстови следбениците на Буда бараат прибежиште во него, во неговото учење и во Сангха. Дамапада вели дека ова прибежиште го води оној што го бара да ги види четирите благородни вистини. Вели и дека почитувањето на Буда или на неговиот ученик носи големи заслуги. Будистите од теравада ја пеат и Ратана сута како заштитен напев (парита). Нејзиниот рефрен, „со оваа вистина, нека ви е добро!“, им се кажува на собраните суштества. На крајот пеачот им вели „Му се поклонуваме на Буда! Нека сте безбедни!“ на истите тие суштества. Текстовите наведени тука прикажуваат почит кон учител што отишол подалеку од страдањето. Не прикажуваат Буда што го слуша и му одговара на оној што повикува.
“Барам прибежиште во Буда, барам прибежиште во Учењето, барам прибежиште во Сангха.”
“Оној што бара прибежиште во Буда, во неговото учење и во Сангха, ги гледа четирите благородни вистини со исправно разбирање: страдањето, потеклото на страдањето, надминувањето на страдањето и благородниот осумделен пат што води кон смирувањето на страдањето. Таквото прибежиште е засолниште, тоа е врвното прибежиште. Одејќи во тоа прибежиште, се ослободувате од секое страдање.”
“Кога човек ги почитува достојните — Буда или неговиот ученик, кои го надминале умножувањето и ги оставиле зад себе тагата и жалењето, смирени, без страв од која било страна — заслугата на оној што почитува такви не може никој да ја пресмета велејќи дека е толку и толку.”
“Нема богатство во овој живот или во следниот, нема возвишена скапоценост на небесата што е еднаква на Остварениот. Оваа возвишена скапоценост е во Буда: со оваа вистина, нека ви е добро!”
“Кои и да се суштества што се собрале тука, на земјата или на небото: Остварениот е почитуван од боговите и луѓето! Му се поклонуваме на Буда! Нека сте безбедни!”
Што палискиот Буда вели за себе
Во Дамапада Буда им кажува на своите слушатели: „Вие самите мора да ја вршите работата; Остварените само го покажуваат патот.“ Друг стих вели дека човек е господар на самиот себе. Кон крајот на својот живот, во Долгите говори, му кажува на Ананда дека монасите треба да живеат како свој остров и свое прибежиште. Учењето треба да им биде остров и прибежиште, и ништо друго. Во овие палиски текстови Буда укажува подалеку од себе, кон трудот и учењето.
“Вие самите мора да ја вршите работата; Остварените само го покажуваат патот.”
“Човек навистина е господар на самиот себе, зашто кој друг би бил негов господар? Со добро скротено себство, човек добива господар што навистина е редок.”
“Затоа, Ананда, живејте како свој остров, свое прибежиште, без друго прибежиште. Нека учењето биде ваш остров и ваше прибежиште, без друго прибежиште.”
Махајана: Авалокитешвара и Амитаба
Лотос сутра е махајанска сутра, а не палиски текст. Во неа Буда вели дека оние што ќе го слушнат името на бодисатвата Авалокитешвара, или ќе го преколнуваат, се ослободуваат од неволјите. Именуваните неволји вклучуваат оган и поплава. Поголемата Сукаватијуха, исто така махајанска, е еден од главните текстови на будизмот на Чистата земја. Во нејзината молитва 19, чиј завршен дел одговара на познатиот 18-ти завет од кинескиот текст, Амитаба дава завет пред да стане Буда. Оние што ќе ја свртат својата мисла да се родат во неговата земја, дури и со десет мисли за неа, ќе се родат таму. Заветот ги исклучува оние што ги направиле петте најтешки неправди или што го навредуваат добриот Закон. Тоа се текстовите врз кои почива повикувањето на едно име.
“Сите стотици илјади мириади коти суштества, млад човеку од добро семејство, кои на овој свет трпат неволји, ако го слушнат името на бодисатвата махасатва Авалокитешвара, ќе бидат ослободени од таа маса неволји. Оние што ќе го чуваат името на овој бодисатва махасатва Авалокитешвара, млад човеку од добро семејство, ако паднат во голема маса оган, ќе бидат избавени од него поради сјајот на бодисатвата махасатва. Во случај, млад човеку од добро семејство, суштествата однесени од струјата на реките да го повикаат бодисатвата махасатва Авалокитешвара, сите реки ќе им дадат газ.”
“О Бхагават, ако оние суштества што во неизмерливи и безбројни земји на Буда, откако ќе го слушнат моето име, кога ќе ја постигнам Бодхи, ја насочат својата мисла да се родат во таа моја земја на Буда и за таа цел ја доведат до зрелост својата залиха на заслуги, ако тие не се родат во таа земја на Буда, дури и оние што само десет пати ја повториле мислата (за таа земја на Буда), освен секогаш оние суштества што ги направиле (петте) гревови анантарја и што предизвикале попречување и злоупотреба на добриот Закон, тогаш нека не го постигнам највисокото совршено знаење.”
Учител што укажува подалеку од себе, и кон кого
Куранот го става Веровесникот (ﷺ) да каже: „Јас само на Господарот свој Му се клањам, и никого Нему рамен не Му сметам.“ Вели и дека не е во негова моќ да предизвика штета, или да доведе некого до исправно однесување. Тој е, вели, само човек како другите, на кого му дошло надахнувањето дека Бог е еден. Значи, Буда од палиските текстови и Веровесникот од Куранот обајцата укажуваат подалеку од себе. Исламот кажува кон кого: кон Оној што нè создал и што единствено може да одговори.
“Кажи: „Јас само на Господарот свој Му се клањам, и никого Нему рамен не Му сметам.“ Кажи: „Јас не сум во состојба од вас некаква штета да отстранам, ниту на некој од вас каква било корист да му обезбедам.“”
“Кажи: Јас сум човек како и вие, мене ми се објавува дека вашиот Бог е еден Бог. Па кој се надева на средба со Господарот свој, нека прави добри дела и во обожувањето на Господарот свој нека не Му припишува здруженик.”
“Вие самите мора да ја вршите работата; Остварените само го покажуваат патот.”
Оној што слуша, и што е блиску
Куранот го запишува Аллах (﷾) како вели: „Повикајте Ме и замолете, Јас ќе ви се одѕвијам!“ Вели дека Тој е навистина блиску до Своите робови и се одѕива на секој молител што повикува. Вели дека Нему Му припаѓа целата власт. Оние што се повикуваат покрај Него немаат ни најмала моќ, нема да го слушнат повикот и не можат да одговорат. Затоа муслиманот бара само од Аллах (﷾). Првата сура на Куранот, што се учи во секој намаз, вели: „Само Тебе Те обожуваме и само од Тебе помош бараме!“ Намазот, верувањето и карактерот заедно прават еден начин на живот, а барањето на верникот е дел од него.
“Господарот ваш рече: „Повикајте Ме и замолете, Јас ќе ви се одѕвијам! Тие што од вообразеност не сакаат да Ме обожуваат – сигурно понижени ќе влезат во Џехенем.“”
“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”
“Тој ја воведува ноќта во ден и го воведува денот во ноќ, Тој ги потчини Сонцето и Месечината, секој се движи до рокот одреден; ете, тоа ви е Аллах, Господарот ваш, царството е Негово! А тие кои, покрај Него, ги обожувате не поседуваат ништо, ни колку тенката обвивка на урмината семка.”
“Ако ги молите, не ја слушаат вашата молба, а и да ја чујат, не би ви се одѕвале; на Судниот ден ќе негираат дека Нему Му ги здружувавте. И никој нема да те извести како Тој што знае.”
“Само Тебе Те обожуваме и само од Тебе помош бараме!”
Покрај Аллах (﷾) не повикувајте никого
Куранот вели дека местата за обожување се за Аллах (﷾), па никој не смее да се повикува покрај Него. Ова е правилото за секој читател, муслиман или не. Не забранува почит кон учител. Забранува на некој човек да му се дава повикувањето, довербата и посветеноста што Му припаѓаат само на Аллах (﷾).
“Џамиите се само заради Аллах, и покрај Аллах не молете му се на никого!”
Посредување: само со Негова дозвола
Исламот не негира дека постои посредување. Куранот вели кој може да посредува кај Аллах (﷾): никој, освен со Негова дозвола, и само за оние што Тој ги прифаќа. Вели дека дури и посредувањето на мелеците не користи ништо освен откако Аллах (﷾) ќе даде дозвола. Значи, посредувањето не е моќ што некој ја има сам по себе. Ниту еден човек не е заобиколен пат околу Аллах (﷾), од кого се бара наместо од Него. На Денот Веровесникот (ﷺ) ќе посредува, но само откако Аллах (﷾) ќе даде дозвола и само за оние што Тој ги прифаќа. Затоа верникот од Аллах (﷾) бара тоа посредување, и не бара од никого наместо од Него.
“Аллах е, нема друг бог освен Него, Живиот и Самоопстојувачкиот Одржувател! Не Го обзема ни дремка ни сон! Негово е тоа што е на небесата и на Земјата! Кој може кај Него да се зазема освен со Негова дозвола?! Тој знае што било пред и што ќе биде по нив, и тие не можат да опфатат од Неговото знаење, освен колку што Тој сака! Неговиот Курсиј ги опфаќа и небесата и Земјата, и Нему не Му е тешко да ги одржува! Тој е Севишниот, Величествениот!”
“Вашиот Господар е Аллах, Кој небесата и Земјата за шест временски периоди ги создаде, а потоа над Аршот се возвиши и Кој управува. Никој нема да може да се зазема за некого, без Негово одобрение. Ете тоа е Аллах, Господарот ваш, па само Него обожувајте Го! Зошто не размислите?”
“Тој ден ќе биде од корист само заземањето на тој на кого Семилосниот ќе му дозволи и со чиишто зборови е задоволен.”
“А колку мелеци има на небесaтa чиешто посредување никому нема да му биде од корист, сè додека Аллах тоа не го дозволи на оној кому Тој сака и во корист на оној од кого е задоволен.”
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) бил прашан кој ќе биде најсреќниот човек со неговото посредување на Судниот ден. Му рекол на Ебу Хурејре дека, гледајќи ја неговата желба за хадисите, очекувал никој да не го праша за тоа пред него. Потоа рекол дека тоа ќе биде оној што рекол „нема друг бог освен Аллах“ искрено (халисен), од своето срце.
| Кој | Што прават |
|---|---|
| Теравада будистите | Бараат прибежиште во Буда, неговото учење и Сангха; се поклонуваат, и рецитираат стихови за заштита. Текстовите прикажуваат учител што го покажува патот, а не некој што го слуша оној што повикува. |
| Будистите од Чистата земја и другите махајана будисти | Многумина ги повикуваат Амитаба или Авалокитешвара по име. |
| Практикантите на зен | Многумина не се молат никому, и седат во медитација. |
| Муслиманите | Го повикуваат само Аллах (﷾). Посредувањето е само со Негова дозвола, за оние што Тој ги прифаќа. |
‘Ги почитуваме, не ги обожуваме’
Куранот запишува едно оправдување на оние што земаат заштитници покрај Аллах (﷾). Тие велат: „Ние ги обожуваме само за да нè приближат што поблиску до Аллах (﷾)“. Одговара дека искрената посветеност Му се должи на Аллах (﷾), и дека Аллах (﷾) ќе пресуди меѓу оние што се разликуваат. На друго место оние што обожуваат нешта покрај Него велат: „Ова се нашите заземачи кај Аллах (﷾).“ Куранот прашува дали Му кажуваат на Аллах (﷾) нешто што Тој не го знае. Начелото допира до секој читател: не е потребен посредник за да се повика Тој, бидејќи Аллах (﷾) е блиску и слуша.
“Искреното практикување на верата е долг кон Аллах! А на тие што покрај Него земаат други за заштитници: „Ние ги обожуваме само за да нè приближат што поблиску до Аллах“ – Аллах ним, навистина, ќе им пресуди за тоа за коешто тие не се согласуваа. Аллах нема да го упати на Вистинскиот пат тој што е лажливец и неверник.”
“Тие, покрај Аллах, ги обожуваат тие кои не можат да им наштетат ниту пак можат каква било корист да им донесат, и велат: „Ова се нашите заземачи кај Аллах.“ Кажи: „Како тоа на Аллах да Му кажувате дека на небесата и на Земјата постои нешто, а Тој знае дека не постои?!“ Тој е чист и многу високо над тие што Нему Му ги здружуваат!”
“А кога робовите Мои ќе те прашаат за Мене, Јас сум, сигурно, блиску: се одѕивам на молбата на молителот кога ќе Ме замоли. Затоа, нека се одѕвијат тие на Мојот повик и нека веруваат во Мене, за да бидат на Вистинскиот пат.”
Оној што треба да се повикува
Куранот бара да биде внимателно измерен. Го донел Мухамед (ﷺ), кој бил испратен до целото човештво. Муслиманите го повикуваат секој читател, и будистите, да го прочитаат и да Го повикаат Оној што го опишува.
“А зошто тие не го проучуваат Куранот? Бидејќи, да е од некој друг, а не од Аллах, тие во него би нашле многу противречности!”
“Кажи: О, луѓе, јас сум ви на сите вас Аллахов Пратеник, Неговата власт е и на небесата и на Земјата; нема друг бог освен Него, Тој дава живот и смрт, и затоа верувајте во Аллах и во Пратеникот Негов, веровесникот, кој не знае да чита и да пишува, кој верува во Аллах и во зборовите Негови; следете го него, за да бидете упатени!”
Шест одговори, одговорени
Кхуддакапатха 1 — Основни пасуси, пасус 1 (Трите прибежишта)
“Барам прибежиште во Буда, барам прибежиште во Учењето, барам прибежиште во Сангха.”
Наведено за
Будистите од теравада само бараат прибежиште, се поклонуваат и пеат за заштита. Тоа е почит кон учител, и немате спор со тоа.
Одговорот
Тоа е праведно, а оваа страница не вели дека следбениците на теравада му се молат на Буда како на бог. Палиските текстови прикажуваат почит, а самиот Буда вели дека Будите само го покажуваат патот (Дамапада 276). Прашањето што останува е кон кого се свртува човекот во потреба. Куранот одговара: Аллах (﷾) вели „Повикајте Ме и замолете, Јас ќе ви се одѕвијам!“ (40:60), и Тој е блиску (2:186).
Каде завршува — Не се поставува никакво тврдење против практиката на теравада како што ја прикажуваат текстовите. Прашањето е кого повикува човекот во потреба.
Дамапада 195-196 — Будите, стихови 195-196
“Кога човек ги почитува достојните — Буда или неговиот ученик, кои го надминале умножувањето и ги оставиле зад себе тагата и жалењето, смирени, без страв од која било страна — заслугата на оној што почитува такви не може никој да ја пресмета велејќи дека е толку и толку.”
Наведено за
Ние го почитуваме Буда, не го обожуваме. Поклонот е почит, и никој не бара ништо од него.
Одговорот
Почитта кон учителот не е она што исламот го забранува. Куранот забранува повикување на некого покрај Аллах (﷾) (72:18). Го запишува и оправдувањето на оние што земаат други заштитници: „Ние ги обожуваме само за да нè приближат што поблиску до Аллах (﷾)“. Одговара дека искрената посветеност Му се должи на Аллах (﷾) (39:3). Таму каде што почитта останува почит, нема на што да се одговара. Таму каде што се претвора во барање спасение, важи правилото на Куранот.
Каде завршува — Почитта не е прашањето. Повикувањето на некого за помош, и давањето на посветеноста што Му припаѓа на Аллах (﷾), е.
Поголема Сукхавативјуха (Опис на Сукхавати) 8.19 — дел 8, молитва 19, стр. 15
“О Бхагават, ако оние суштества што во неизмерливи и безбројни земји на Буда, откако ќе го слушнат моето име, кога ќе ја постигнам Бодхи, ја насочат својата мисла да се родат во таа моја земја на Буда и за таа цел ја доведат до зрелост својата залиха на заслуги, ако тие не се родат во таа земја на Буда, дури и оние што само десет пати ја повториле мислата (за таа земја на Буда), освен секогаш оние суштества што ги направиле (петте) гревови анантарја и што предизвикале попречување и злоупотреба на добриот Закон, тогаш нека не го постигнам највисокото совршено знаење.”
Наведено за
Ние сме спасени со моќта на Амитаба, а не со својата (туѓата моќ). Кажувањето на неговото име е благодарност за спасение што веќе е дадено, а не молба.
Одговорот
Благодарноста сепак му се кажува на некој што слуша. Заветот, во текстот врз кој почива Чистата земја, им ветува прераѓање во неговата земја на оние што ќе се свртат кон неа, во безбројни светови. Ги исклучува само оние што ги направиле петте најтешки неправди или го навредувале добриот Закон. Суштество што го слуша секој таков што повикува и го спасува го прави она што Куранот Му го дава само на Аллах (﷾) (40:60; 35:13-14). Палискиот Буда вели дека Будите само го покажуваат патот (Дамапада 276).
Каде завршува — Ако Амитаба го слуша секој што повикува и спасува, му се дава моќта што исламот Му ја дава само на Аллах (﷾).
Саддхарма-пундарика (Лотос сутра) 24 — поглавје XXIV (Сестраниот, преобразбите на Авалокитешвара), стр. 406
“Сите стотици илјади мириади коти суштества, млад човеку од добро семејство, кои на овој свет трпат неволји, ако го слушнат името на бодисатвата махасатва Авалокитешвара, ќе бидат ослободени од таа маса неволји. Оние што ќе го чуваат името на овој бодисатва махасатва Авалокитешвара, млад човеку од добро семејство, ако паднат во голема маса оган, ќе бидат избавени од него поради сјајот на бодисатвата махасатва. Во случај, млад човеку од добро семејство, суштествата однесени од струјата на реките да го повикаат бодисатвата махасатва Авалокитешвара, сите реки ќе им дадат газ.”
Наведено за
Авалокитешвара е бодисатвата на сочувството. Повикувањето на неговото име е начинот на кој сочувството стигнува до нас, и не бара ништо од некоја личност.
Одговорот
Лотос сутра вели дека суштествата во оган или во поплава што ќе го слушнат или ќе го преколнуваат неговото име се ослободуваат. Тоа е ветување за спасение на секој што повикува. Ако ликот е симбол, ништо не го слуша оној што повикува. Ако е суштество, го прави она што Куранот Му го дава на Аллах (﷾), Кој е блиску и одговара (2:186; 40:60). Куранот вели дека оние што се повикуваат покрај Него не можат да одговорат (35:14).
Каде завршува — Симболот не може да слуша, а суштество што го слуша секој што повикува ја има моќта само на Аллах (﷾).
Дига Никаја 16 — Долги беседи, беседа 16 (Големата беседа за конечното згаснување), дел 2.26.1
“Затоа, Ананда, живејте како свој остров, свое прибежиште, без друго прибежиште. Нека учењето биде ваш остров и ваше прибежиште, без друго прибежиште.”
Наведено за
Многу практичари на зен, и самиот Буда во палиските текстови, велат да се потпираш на себеси. Јас не се молам никому, па ништо од ова не се однесува на мене.
Одговорот
Тогаш оваа страница не вели дека се молите, а исламот го почитува трудот и чистото срце. Куранот додава прашање на кое трудот не може да одговори: кој нè создал, и кој нè одржува. Вели дека Оној што го прави тоа е блиску, го слуша оној што повикува, и од Него треба да се бара (2:186; 40:60).
Каде завршува — Потпирањето на себеси е половина од патот. Куранот Го додава Оној што нè создал и одговара.
Куран 2:255 — сура Ел-Бекаре, ајет 255
“Аллах е, нема друг бог освен Него, Живиот и Самоопстојувачкиот Одржувател! Не Го обзема ни дремка ни сон! Негово е тоа што е на небесата и на Земјата! Кој може кај Него да се зазема освен со Негова дозвола?! Тој знае што било пред и што ќе биде по нив, и тие не можат да опфатат од Неговото знаење, освен колку што Тој сака! Неговиот Курсиј ги опфаќа и небесата и Земјата, и Нему не Му е тешко да ги одржува! Тој е Севишниот, Величествениот!”
Наведено за
И муслиманите бараат од Веровесникот (ﷺ) да посредува кај Аллах и посетуваат гробови за да бараат помош. Исламот го прави истото што го прават будистите што ги критикувате.
Одговорот
Исламот дозволува посетување на гробовите (Муслим 977а). Забранува повикување на мртвите за она што само Аллах (﷾) го дава: „покрај Аллах (﷾) не молете му се на никого“ (72:18). Целото посредување Му припаѓа на Аллах (﷾) (39:44). Веровесникот (ﷺ) ќе посредува на Денот, но само по Аллаховата (﷾) дозвола, за оние што Тој ги прифаќа (2:255; 20:109; Бухари 99). Значи муслиманот Го моли Аллах (﷾) за тоа посредување, и не бара ништо од никого наместо Него. Страницата „Може ли муслиманот да повика некого освен Аллах (﷾) за помош?“ го разгледува ова.
Каде завршува — Правилото на исламот е кажано и наведено: не повикувај никого заедно со Аллах (﷾), а посредувањето е само со Негова дозвола.
Гледишта
Учењето на будизмот теравада (палиските текстови)
Будистот од теравада одговара од палиските текстови. Бара прибежиште во Буда, му се поклонува и пее стихови за заштита, како почит и благодарност. Самиот Буда вели дека Будите само го покажуваат патот и дека секој слушател мора да биде свој остров и свое прибежиште.
Теравада, која ги следи палиските текстови
Будистите од теравада бараат прибежиште во Буда, му се поклонуваат и пеат стихови за заштита. Ова е почит кон учител, а не молитва на бог, а палискиот Буда вели дека Будите само го покажуваат патот.
Побивање
Да прифатиме, а исламот не вели дека следбениците на теравада му се молат на Буда како на бог. Она што останува е потребата што ја исполнува молитвата, а Куранот одговара на неа: „Повикајте Ме и замолете, Јас ќе ви се одѕвијам!“ (40:60).
Барањето прибежиште води до гледање на четирите благородни вистини, а почитувањето на Буда или на неговиот ученик носи големи заслуги (Дамапада 190-192; 195-196). Значи, почитувањето на Буда е верски чин што е важен.
Побивање
Да прифатиме дека стиховите го врзуваат прибежиштето за разбирањето, а почитувањето за заслугите. Ниту еден стих не бара од Буда да слуша или да дејствува. Исламот смета дека заслугите, и самото прибежиште, се во рацете на Аллах (﷾).
Ние го почитуваме Буда, не го обожуваме. Поклонот е почит, како што ученикот му се поклонува на учителот.
Побивање
Почитта кон учителот не е она што Куранот го забранува. Забранува повикување на некого покрај Аллах (﷾) (72:18). Го запишува и оправдувањето „Ние ги обожуваме само за да нè приближат што поблиску до Аллах (﷾)“ (39:3) и одговара на него.
Буда им рекол на своите слушатели да бидат свој остров и свое прибежиште (ДН 16) и рекол дека човек е господар на самиот себе (Дамапада 160). Затоа молитвата е непотребна: работата е наша.
Побивање
Муслиманите го почитуваат повикот за труд. Но никој не се создава сам себеси ниту се одржува жив, а Куранот вели дека Оној што го прави тоа е блиску и се одѕива на секој што повикува (2:186).
Чистата земја и другите махајански школи
Многу будисти од Чистата земја и од другите махајански школи ги повикуваат Амитаба или Авалокитешвара, врз основа на махајанските сутри. Некои учители на Чистата земја велат дека кажувањето на името е благодарност за спасение што веќе е дадено, а некои махајански читатели овие ликови ги земаат за симболи. Многу практичари на зен не се молат никому.
Махајана, вклучувајќи ги Чистата земја и зен
Кажувањето на името на Амитаба не е молба. Тоа е благодарност за спасение што неговата моќ (туѓата моќ) веќе го дала. Заветот им ветува прераѓање во неговата земја на оние што ќе се свртат кон него.
Побивање
Благодарноста кон спасителот сепак му се упатува на некој што слуша. Заветот го ветува ова на оние што ќе се свртат кон него во безбројни светови. Само Аллах (﷾) го слуша секој што повикува и спасува (40:60; 35:13-14).
Лотос сутра вели дека оние што ќе го слушнат името на Авалокитешвара, или ќе го преколнуваат, се ослободуваат од неволјите. Повикувањето на бодисатва на сочувството е начинот на кој сочувството стигнува до нас.
Побивање
Сутрата ветува спасение од оган и поплава на секој што ќе го повика. Куранот учи дека оние што се повикуваат покрај Аллах (﷾) не можат да слушнат или да одговорат, и дека целата власт е Негова (35:13-14).
Амитаба и Авалокитешвара се симболи на буда-природата во секој ум, а не личности што нè слушаат. Да се повикаат значи да се разбуди таа природа.
Побивање
Сутрите зборуваат за вистинска земја и вистинско спасение што допрва доаѓа. Ако ликовите се симболи, ништо не слуша; ако се личности, тие го прават она што го прави само Аллах (﷾).
Многу практичари на зен не се молат никому. Седењето во медитација и правењето добро се целата практика, а палискиот Буда веќе вели дека работата е наша.
Побивање
Тогаш оваа страница не вели дека тие се молат, а исламот го почитува трудот. Куранот вели дека срцата се смируваат кога Аллах (﷾) ќе се спомне, и бара да Го повикуваме само Него (13:28; 1:5).
Исламското гледиште
И двата учители укажуваат подалеку од себе. Палискиот Буда вели дека Будите само го покажуваат патот. На Веровесникот (ﷺ) му е кажано да каже дека само на својот Господар Му се моли. Исламот кажува кон кого. Аллах (﷾) слуша и одговара, никој не смее да се повикува покрај Него, а посредувањето е само со Негова дозвола. Верувањето, обожувањето и карактерот заедно прават еден начин на живот.
Куранот го става Веровесникот (ﷺ) да каже дека само на својот Господар Му се моли. Не е во негова моќ, вели тој, да предизвика штета или да доведе некого до исправно однесување.
Аллах (﷾) вели: „Повикајте Ме и замолете, Јас ќе ви се одѕвијам!“, и вели дека Тој е блиску и се одѕива на секој молител. Оние што се повикуваат покрај Него не можат да слушнат или да одговорат.
Куранот вели дека местата за обожување се за Аллах (﷾). Затоа никој не смее да се повикува покрај Него.
Никој не смее да посредува кај Аллах (﷾) освен со Негова дозвола, и тогаш само за оние што Тој ги прифаќа. Ова е сопствено правило на исламот, изречено без исклучок.
Куранот го запишува оправдувањето „Ние ги обожуваме само за да нè приближат што поблиску до Аллах (﷾)“. Одговара дека искрената посветеност Му се должи само на Аллах (﷾).
Верникот бара помош само од Аллах (﷾), а молитвата, верувањето и карактерот заедно прават еден начин на живот.