Краток одговор
И двајцата. Секој што тврди нешто за стварноста мора да даде причини за тоа, а ‘нема Бог’ е такво тврдење. Да не си убеден е нешто друго. Тоа е извештај за сопствениот ум и не тврди ништо за светот. Секој одговор на прашањето зошто воопшто нешто постои е тврдење. Дека отсекогаш постоело, или едноставно е, или дошло од ништо, или Творец го создал. Секое мора да се мери наспроти другите. Филозофот од 18 век Дејвид Хјум го дал правилото: „Мудриот човек, затоа, го мери своето верување според доказите.“ Исламот додава дека луѓето се раѓаат со природна склоност да Го познаат и да Го обожуваат својот еден Творец. Воспитувањето може да ја прекрие, а ова е учење за човечката природа, а не обвинение против некого.
Целосно објаснување
Кој тврди нешто за светот, должи причини
Товарот на доказот, должноста едно тврдење да се поткрепи со причини, паѓа врз секој што вели какви се нештата. Тоа го вклучува верникот што вели дека постои Творец. Го вклучува и човекот што вели дека нема Творец, или дека на универзумот не му треба причина. Само ‘не знам’ и ‘сè уште не сум убеден’ не тврдат ништо. Тие се искрени места од кои може да се почне. Дејвид Хјум дал правило што одговара на секој читател: мудриот човек го мери своето верување според доказите. Оваа страница го применува тоа правило подеднакво на верникот и на неверникот. Не тврди дека Хјум стигнал до истиот заклучок. Во истиот есеј Хјум го применил правилото на извештаите за чуда, вклучувајќи ги и исламските. Главниот знак на исламот не е извештај, туку книга што секој може да ја испита денес. Страницата за предизвикот на Куранот го изложува ова.
“Мудриот човек, затоа, го мери своето верување според доказите.”
Постои Создател
Не постои Создател
На вселената не ѝ треба причина
Не знам
Сè уште не сум убеден
Мудриот човек го мери своето верување според доказите.
Недостигот на верување не е став за светот
Да немаш верување е состојба на умот. Новороденото дете нема верување во Бог, а ни секој што никогаш не се сретнал со прашањето. Состојба што може да ја дели и новороденче не решава ништо за светот. Во 1972 година британскиот филозоф Ентони Флу предложил атеист да значи едноставно ‘не-теист’, односно некој што не верува во Бог. Предложил и расправата да започне со товарот врз верникот. Неговите сопствени поими држат одвоен и втор вид: потврдниот атеист, кој тврди дека нема Бог. Кој вели дека аргументите за Бог не успеваат, зазел став и должи причини за него.
Предлага расправата за Бога да започне од претпоставка за атеизам, при што товарот на доказот е на теистот. ‘Атеист’ го чита како ‘не-теист’ (одречен атеист), а оној што тврди дека нема Бог го нарекува потврден атеист.
“Мудриот човек, затоа, го мери своето верување според доказите.”
Почетното правило не е наод
Претпоставката е правило за отворање судење. Судот претпоставува невиност затоа што погрешната пресуда чини многу. Претпоставката на Флу е правило за тоа каде започнува расправата: не верувај додека не се дадат причини. Тоа не е наод дека нема Творец. Како и претпоставката за невиност, таа отстапува кога ќе стигнат доказите. Доказите за Творец се изложени отворено на три страници. Тие прашуваат како знаеме дека Бог постои, кој Го создал Бог, и зошто постои нешто наместо ништо.
Предлага расправата за Бога да започне од претпоставка за атеизам, при што товарот на доказот е на теистот. ‘Атеист’ го чита како ‘не-теист’ (одречен атеист), а оној што тврди дека нема Бог го нарекува потврден атеист.
Тврди дека доволната причина за целиот низ од случајни нешта мора да лежи надвор од тој низ, во нужна супстанција, која Лајбниц ја нарекува Бог.
Секој одговор на тоа зошто нешто постои е тврдење
Земете го прашањето зошто воопшто постои универзум. Еден одговор е дека отсекогаш постоел. Втор е дека едноставно е, без објаснување. Трет е дека дошол од ништо. Четврт е дека го создал Творец што не зависи од ништо. Секој одговор вели нешто за стварноста како целина што никој не го набљудувал. Секој е тврдење и секој мора да се мери наспроти останатите. Некои мислители одговараат: ‘не можеме да знаеме’. Тоа е местото на агностикот, и тоа има свој пат на овој сајт.
Тврди дека физиката може да опише како би можел да настане универзум од ‘ништо’ без творец. ‘Ништо’ најпрвин го користи за празен простор, а потоа за воопшто нема простор ни време. Претпоставува дека дури и законите на физиката може да се разликуваат од еден до друг универзум.
Тврди дека доволната причина за целиот низ од случајни нешта мора да лежи надвор од тој низ, во нужна супстанција, која Лајбниц ја нарекува Бог.
Сè што постои го дели на она што е само можно само по себе (мумкин ал-вуџуд), на кое му треба причина, и она што е нужно само по себе (ваџиб ал-вуџуд), на кое не му треба. Тврди дека на синџир од можни нешта, колку и да е долг, му треба нужно битие надвор од него, и дека тоа битие е едно и нема делови.
Што покажуваат изреката и чајникот
Две слики се користат за целиот товар да се стави врз верникот. Американскиот астроном Карл Саган рекол дека извонредните тврдења бараат извонредни докази. Тоа е праведно до одреден степен. Но не кажува кој одговор на прашањето погоре е обичниот. Секој одговор вели нешто што не сме го виделе за целата стварност. Доказите мора да изберат меѓу нив. Британскиот филозоф Бертранд Расел замислил порцелански чајник што кружи околу Сонцето, премал за да се види. Расел рекол дека никој не би можел да го побие. Сепак, рекол тој, би било бесмислено да се тврди дека сомничавите затоа мора да веруваат во него. Тоа е точно за измислен предмет. Чајникот е нешто во универзумот. Ниту еден аргумент не води до него, и тој не објаснува ништо. Бог се предлага како причината поради која воопшто постои универзум, врз аргументи што секој читател може да ги испита.
Ја прави популарна изреката дека извонредните тврдења бараат извонредни докази, во епизодата за Енциклопедија Галактика. Таа е прилагодена од зборовите на Марчело Труци ‘Извонредно тврдење бара извонреден доказ’ (Зететик Сколар, 1978).
Вели дека должност на оние што држат до една догма е да ја докажат, а не на скептиците да ја побијат. Замислува порцелански чајник што кружи околу Сонцето меѓу Земјата и Марс, премал за да се види: никој не би можел да го побие, а би било бесмислено да се каже дека сомничавите затоа мора да веруваат во него.
Тврди дека доволната причина за целиот низ од случајни нешта мора да лежи надвор од тој низ, во нужна супстанција, која Лајбниц ја нарекува Бог.
Одговорот на исламот: донесете доказ и не следете го она што не го знаете
Куранот тврдењето го третира како нешто за кое треба да се аргументира. Откако прашува кој го започнува создавањето и кој дава опскрба, му вели на секој што тврди други богови покрај Аллах (﷾): „Докажете ако ја зборувате вистината!“ (27:64). Му вели на верникот: „Не зборувај го тоа што не го знаеш!“ (17:36). Прашува и дали луѓето се создадени без Создател, дали самите себеси се создале, или дали ги создале небесата и Земјата (52:35-36). Тие прашања им биле поставени на луѓето што го негирале Веровесникот (ﷺ) во Мека. Исламот не бара да му се верува без причини, и ги дава. Страницата за тоа дали Куранот бара слепа вера ги разгледува ајетите за невидливото.
“Тој Кој од ништо создава сè, Кој тоа повторно ќе го направи, и Кој снабдувањето од небо и од земјата ви го дава. Зарем покрај Аллах постои друг бог?! Кажи: „Докажете ако ја зборувате вистината!“”
“Не зборувај го тоа што не го знаеш! И слухот, и видот, и разумот – за сето тоа навистина ќе се одговара.”
“Дали тие без Создател се создадени или тие самите себеси се создадоа?! Дали тие небесата и Земјата ги создадоа?! Не, туку тие не се убедени!”
Одговорот на исламот: луѓето се раѓаат со склоност да го познаат својот Творец
Исламот учи дека луѓето се создадени со вродена склоност да Го познаат и да Го обожуваат својот еден Творец, наречена фитра (природната диспозиција). Учи дека воспитувањето и навиката можат да ја прекријат фитрата, но не и да ја отстранат. Ова е учење за човечката природа. Не вели дека секој што се сомнева тајно верува. Веровесникот (ﷺ) рекол дека секое дете се раѓа на фитра. Неговите родители го прават Евреин, христијанин или маг, што значи зороастријанец (Бухари 1385). Тоа не вели дека новороденчето има верувања. Куранот вели дека луѓето излегуваат од утробата и „ништо не знаете“ (16:78). Фитрата е склоност, а не вероисповед. Ајетите 30:30 и 7:172 се објаснувањето на исламот за ова чувство, а не доказ дека тоа постои. Читателот може сам да се праша дали го наоѓа, а причините погоре стојат и без него. Природната почетна точка не го ослободува никого од давање причини кога таа ќе биде доведена во прашање. За исламот ова познавање на Творецот е првиот чекор на цел начин на живот, од кој следуваат обожувањето и карактерот.
“Ти насочи го лицето свое кон верата, искрено; кон верата Аллахова чиста, со која луѓето ги создаде. Нема измена на Аллаховата вера, тоа е вистинската вера, но повеќето луѓе тоа не го знаат.”
“И кога Господарот твој од ‘рбетите на Адемовите синови го изведе потомството нивно и побара од нив да посведочат против себе: „Зарем Јас не сум Господарот ваш?“ – тие одговараа: „Си, ние сведочиме!“ – и поради тоа на Судниот Ден да не кажете: „Ние за ова ништо не знаевме!“ Или да не кажете: „Нашите предци пред нас, други на Аллах Му здружуваа, а ние сме поколение по нив. Зарем ќе нè казниш за тоа што лажливците го правеа?“”
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека секое дете се раѓа на фитра, вистинската вера, а неговите родители го прават Евреин, христијанин или маг, исто како што животното раѓа цело младо: дали гледате некое од нив родено осакатено?
“Аллах од стомаците на вашите мајки ве изведува, вие ништо не знаете, и ви дава и слух и вид и разум, за да бидете благодарни.”
Одговори на приговорите
Опи, ‘Крајно натуралистичко причинско објаснување’ (2013)
Тврди дека таму каде што теизмот и натурализмот подеднакво добро одговараат на податоците, натурализмот е поедноставната теорија. Теизмот е обврзан на два вида нешта, односи и причини, природното и натприродното; натурализмот на по еден вид.
Наведено за
Секој став некаде запира. Мојот запира кај универзумот, за кој знаеме дека постои, па мојот е поедноставен и не му треба понатамошен доказ.
Одговорот
Едноставноста одлучува меѓу објаснувања што објаснуваат подеднакво добро. Според аргументот од зависноста, универзумот составен од делови зависи од тие делови и од тоа зошто е ваков. Значи, тој не може да биде она што не зависи од ништо. Страницата за тоа зошто постои нешто наместо ништо го изложува ова под насловот ‘Универзумот не е нужното битие’.
Каде завршува — Запирањето кај универзумот ја остава неговата зависност необјаснета, па тоа не е поедноставниот целосен одговор.
Куран 52:35-36 — сура Ет-Тур, ајети 35-36
“Дали тие без Создател се создадени или тие самите себеси се создадоа?! Дали тие небесата и Земјата ги создадоа?! Не, туку тие не се убедени!”
Наведено за
Прашањата на Куранот ја изоставуваат можноста универзумот отсекогаш да постоел.
Одговорот
Ајетите се прашања поставени на луѓето што го негирале Веровесникот (ﷺ), а не целосен преглед. Оваа страница вечниот универзум го именува како еден од одговорите што треба да се мерат. Аргументот од зависноста стигнува и до него: сè што зависи од други нешта на крајот има потреба од нешто што не зависи од ништо. Ако секоја алка се објаснува со претходната, никогаш не се објаснува зошто воопшто постои синџир наместо ниеден. Германскиот филозоф Лајбниц (1646-1716) ја истакнал оваа точка: причината за целиот низ мора да лежи надвор од него.
Каде завршува — Вечниот универзум се мери со другите одговори, а причините од зависноста важат за него исто како и за останатите.
Сахих ал-Бухари 1385 — Китаб ел-Џенаиз (Погреби), хадис 1385
Ебу Хурејре пренесува дека Веровесникот (ﷺ) рекол дека секое дете се раѓа на фитра, вистинската вера, а неговите родители го прават Евреин, христијанин или маг, исто како што животното раѓа цело младо: дали гледате некое од нив родено осакатено?
Наведено за
Новороденчето нема верувања, па изреката дека секое дете се раѓа на фитра не може да е вистинита.
Одговорот
Изреката зборува за вродена склоност, а не за верување што се има. Самиот Куран вели дека луѓето ја напуштаат утробата не знаејќи ништо (16:78), а потоа им се дадени слух, вид и разум. Склоноста е она за што Веровесникот (ﷺ) рекол дека родителите можат да ја обликуваат.
Каде завршува — Исламот вели дека бебето има склоност, а не вероисповед, па недостигот на верување кај доенчето одговара на учењето.
Куран 7:172-173 — сура Ел-Араф, ајети 172-173
“И кога Господарот твој од ‘рбетите на Адемовите синови го изведе потомството нивно и побара од нив да посведочат против себе: „Зарем Јас не сум Господарот ваш?“ – тие одговараа: „Си, ние сведочиме!“ – и поради тоа на Судниот Ден да не кажете: „Ние за ова ништо не знаевме!“ Или да не кажете: „Нашите предци пред нас, други на Аллах Му здружуваа, а ние сме поколение по нив. Зарем ќе нè казниш за тоа што лажливците го правеа?“”
Наведено за
Не се сеќавам на никаков завет, и никој не може да покаже дека се случил. Вроденото чувство за Бог е тврдење без ништо зад него.
Одговорот
Оваа страница не го нуди 7:172 како доказ. Тоа е објаснувањето на исламот за чувството, дадено на верниците. Доказот тука почива на причини што секој читател може да ги измери, и ниту една од нив не бара чувството да биде присутно.
Каде завршува — Ајетот е објаснувањето на исламот, а не доказот, па читател што не се сеќава на ништо не губи ништо што му треба на аргументот.
Гледишта
Атеистичко и агностичко: товарот е врз верникот
Кој вели дека нешто постои, мора да го покаже. Верниците велат дека Бог постои. Да не си убеден е неутралната почетна точка, исто како што судот почнува со претпоставка дека човекот е невин. А извонредните тврдења бараат извонредни докази.
Атеизмот е само недостиг на верување во Бог, па атеистот нема што да докажува.
Побивање
Сопствените поими на Флу го делат ова. Одречниот атеист едноставно не е теист и не тврди ништо. Потврдниот атеист тврди дека нема Бог, а секој што вели дека аргументите не успеваат должи причини.
Оној што тврди мора да докаже. Верниците тврдат дека има Бог, па товарот почнува од нив, како што судот почнува со претпоставка за невиност.
Побивање
Верниците навистина должат причини, и причините се на масата. Но ‘нема Творец’ исто така е тврдење. Почетното правило е постапка, а доказите го надвладуваат.
Извонредните тврдења бараат извонредни докази, а верувањето во Бог е извонредно тврдење.
Побивање
Секое објаснување зошто нешто постои вели нешто што не сме го виделе за стварноста како целина. Изреката не избира меѓу нив. Мора доказите. А правилото на Хјум важи за сите нив.
Тврдење што не може да се побие не треба затоа да се верува. Чајникот на Расел покажува дека товарот е врз оној што тврди.
Побивање
Тоа е точно за измислен предмет. Чајникот е во универзумот, ниту еден аргумент не води до него, и тој не објаснува ништо. Бог се нуди како причината поради која постои универзум, врз аргументи отворени за проверка.
Универзум може да настане од ништо според физичките закони, па не е потребен Творец.
Побивање
Филозофот на физиката Дејвид Алберт одговорил дека ‘празниот простор’ на квантната физика е составен од физички полиња, па не е ништо. Прашал и од каде доаѓаат законите на квантната физика. Ставот кажува како би можел да настане универзум. Не кажува зошто воопшто постојат такви полиња и закони.
Секој став мора некаде да престане да објаснува. Ако некои нешта можат да постојат без причина, универзумот може да биде едно од нив, а тоа не додава ништо за што веќе не знаеме дека постои.
Побивање
Едноставноста избира само меѓу објаснувања што ги објаснуваат истите нешта. Според аргументот од зависноста, универзумот со делови зависи од тие делови и можел да биде поинаков. Значи, тој не е местото каде што објаснувањето престанува.
Товарот е заеднички, па доказите мора да одлучат
Кој тврди нешто за стварноста, за или против Творец, должи причини за тоа. Да не си убеден не тврди ништо и е искрено место од кое може да се почне. Правилото на Хјум важи за секој читател.
Кој тврди нешто за стварноста, за или против Бог, должи причини за тоа. А мудриот човек го мери своето верување според доказите.
Самиот недостиг на верување е состојба на умот, а не став за светот.
Има неколку одговори на тоа зошто нешто постои. Универзумот отсекогаш постоел. Тој едноставно е тука, без причина. Дошол од ништо. Или Творец го создал. Секој од нив е тврдење што мора да се мери.
Изреката на Саган и чајникот на Расел не го преместуваат целиот товар врз верникот.
Исламското гледиште
Исламот бара доказ од секој што тврди и ги дава своите причини. Учи дека луѓето се раѓаат со природна склоност да го познаат својот еден Творец, која воспитувањето може да ја прекрие.
Куранот му вели на секој што тврди други богови покрај Аллах (﷾) да донесе доказ.
Куранот му вели на верникот да не го следи она за што нема знаење.
Куранот прашува дали луѓето се создадени од ништо, дали се создале самите себе, или дали ги создале небесата и Земјата.
Исламот учи дека секој човек се раѓа со природна склоност да Го познае едниот Творец. Тоа е фитрата, и воспитувањето може да ја прекрие.
Куранот вели дека луѓето излегуваат од утробата не знаејќи ништо. Значи, фитрата е склоност, а не збир верувања што ги има бебето.
Исламот го објаснува ова чувство преку ајетот за заветот, кога синовите Адемови посведочиле за својот Господар. Но доказот на оваа страница не почива на него.