مسلمانان با پدر و مادر و سالمندان چگونه رفتار می‌کنند؟

“و پروردگارت چنین فرمان داده است که: «جز او را عبادت نکنید و به پدر و مادر [تان] نیکی کنید. هر گاه یکی از آن دو یا هر دوی آنها در کنارِ تو به سن پیری رسیدند، حتی کمترین اهانتی به ایشان نکن و بر سرشان فریاد نزن و به نیکی [و مهربانی] با آنان سخن بگو. و از روی مهربانی، در برابرشان فروتن باش و بگو: «پروردگارا، همان‌ گونه که [بر من رحمت آوردند و] مرا در کودکی پرورش دادند، [تو نیز] به آنان رحمت آور».”

“ما انسان را [دربارۀ نیکویی] به پدر و مادرش سفارش کردیم [از آن رو که] مادرش او را با سستی [و ضعفِ] روزافزون باردار شد و [دوران شیرخوارگی و] بازگرفتنش از شیر دو سال به طول ‌می‌انجامد. [به او گفتیم] که: «شُکرِ من و پدر و مادرت را به جای آور [که] باز‌گشت [همه] به سوی من است.”

“و انسان را به نیکی کردن به پدر و مادرش سفارش کردیم؛ [به ویژه] مادر که به دشواری بارِ حمل او را بر عهده دارد و با دشواری وضع حمل می‌کند؛ و [دوران] بارداری و شیرخوارگی‌اش [مجموعاً] سی ماه است؛ [او پرورش می‌یابد] تا به حد رشد برسد و در چهل سالگی [که توان جسمی و ذهنی‌اش کامل است] می‌گوید: «پروردگارا، به من توفیق بده تا شکرِ نعمتی را که به من و پدر و مادرم ارزانی داشته‌ای، به جای آورم و کار شایسته‌ای انجام دهم که از آن راضی گردی؛ و فرزندانم را شایسته گردان؛ به درگاهت [توبه‌ نموده و] بازگشته‌ام و تسلیم [فرمانت] هستم».”

عبدالله بن مسعود از پیامبر (ﷺ) پرسید که الله کدام کار را از همه بیشتر دوست دارد. فرمود: نمازی که در وقت خود خوانده شود. پرسید پس از آن چه، فرمود: نیکی و فرمانبرداری از پدر و مادر.

ابوبکره روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) بزرگ‌ترینِ گناهان کبیره را نام برد: شریک گرفتن برای الله، و نافرمانی از پدر و مادر. سپس از گواهی دروغ برحذر داشت.

ابوهریره روایت کرده است که مردی از پیامبر (ﷺ) پرسید چه کسی از همه سزاوارتر به همنشینی نیکوی اوست. پیامبر فرمود: مادرت. آن مرد سه بار دیگر پرسید پس از او چه کسی، و پاسخ این بود: مادرت، سپس مادرت، و سپس پدرت.

ابوهریره روایت کرده است که پیامبر (ﷺ) سه بار فرمود: بینی‌اش به خاک مالیده باد. پرسیدند چه کسی؛ فرمود: کسی که پدر و مادرش، یکی یا هر دو، در زمان زندگی او به پیری می‌رسند، و با این حال وارد بهشت نمی‌شود.

“پدر و مادر خود را احترام نما تا روزهای تو در زمینی که خداوند خدایت به تو می‌بخشد، دراز شود.”

“و نسبت به مادرم نیکوکار [گردانده] و مرا [در برابر پروردگارم] سرکش [و] نافرمان قرار نداده است.”

“و [ای پیامبر، یاد کن از] هنگامی که فرشتگان گفتند: «ای مریم، الله تو را برگزیده و پاک ساخته و تو را [در عصرِ خودت،] بر زنان جهان برتری داده است.”