Qısa cavab
Müsəlmanlar İsanı sevir. Onlar ona Allahın (﷾) ən böyük elçilərindən biri kimi ehtiram göstərir və ona iman müsəlmanın imanının hissəsidir. Quran deyir ki, o, bakirə Məryəmdən Allahın (﷾) “Ol!” sözü ilə doğulub. O, ona Məsih, Allahdan (﷾) bir kəlmə və Ondan bir ruh deyir. O, beşikdə körpə ikən danışıb. Allahın (﷾) izni ilə korları sağaldıb və ölüləri dirildib. O, İsrail oğullarına İncili (İsanın təbliğ etdiyi Müjdə) gətirib. O, çarmıxa çəkilməyib. Allah (﷾) onu qaldırıb və o, dünyanın sonundan əvvəl qayıdacaq. O, Tanrı deyil və heç vaxt heç kimə ona ibadət etməyi deməyib. O demişdir: “Həqiqətən, Allah mənim də Rəbbim, sizin də Rəbbinizdir. Elə isə Ona ibadət edin!” İslamın cavabı İsanın ibadət etdiyi Allaha (﷾) ibadət etməkdir.
Tam izah
Anası və doğuluşu
Quran deyir ki, Allah (﷾) Məryəmi aləmlərin qadınlarından üstün tutub. O, bütöv surəni onun adı ilə adlandırır. Mələklər ona “Öz tərəfindən bir kəlmə” olan, adı Məsih (Allahın seçdiyi, məsh etdiyi) olacaq oğul xəbəri gətirib. O soruşub ki, ona heç bir kişi toxunmadığı halda bu necə ola bilər. Ona deyilib ki, Allah (﷾) yalnız “Ol!” deyir və o da olur. Quran onun doğuluşunu Adəmin doğuluşuna bənzədir. Adəmin nə atası, nə də anası var idi.
“Bir zaman mələklər demişdilər: Ey Məryəm, həqiqətən, Allah səni seçdi, tərtəmiz etdi və aləmlərin qadınlarından üstün tutdu.”
“O zaman mələklər demişdilər: Ey Məryəm, həqiqətən, Allah Öz tərəfindən bir kəlmə ilə səni müjdələyir. Onun adı Məryəm oğlu İsa Məsihdir. O, həm bu dünyada, həm də axirətdə şan-şöhrətli və (Allaha) yaxın olanlardandır.”
“(Məryəm) dedi: “Ey Rəbbim! Mənə bir insan toxunmadığı halda necə övladım ola bilər?” (Allah) buyurdu: “Elədir, Allah istədiyini yaradır. O, bir işin olmasını istədikdə, ona ancaq “Ol!”– deyər, o da olar”.”
“(Məryəm) dedi: “Mənə bir insan toxunmadığı və özüm də zinakar olmadığım halda, mənim necə övladım ola bilər?””
“Həqiqətən, Allah yanında İsanın məsəli Adəmin məsəlinə bənzəyir. Allah Adəmi torpaqdan yaratdı, sonra ona “Ol!”– dedi, o da oldu.”
Allahın (﷾) izni ilə möcüzələri
İsa beşikdə körpə ikən anasını müdafiə etmək üçün danışıb. Onun ilk sözləri Allahın (﷾) qulu və peyğəmbər olması idi. Quran deyir ki, o, korları və cüzamlıları (ağır dəri xəstəliyinə tutulan insanları) sağaldıb. O deyir ki, o, ölüləri dirildib və palçıqdan canlanan quş düzəldib. Hər dəfə “Allahın izni ilə” əlavə edir. Qüdrət Allahın (﷾) idi.
“(Məryəm) uşağa işarə etdi. Onlar dedilər: “Beşikdə olan bir körpə ilə necə danışaq?””
“(Körpə dil açıb) dedi: Mən Allahın quluyam! O mənə Kitab (İncil) verdi və məni peyğəmbər etdi.”
“(Allah onu) İsrail oğullarına bir elçi edəcəkdir. O deyəcəkdir: Mən sizə Rəbbinizdən bir möcüzə gətirmişəm. Sizin üçün palçıqdan quşa bənzər bir şey düzəldib ona üfürərəm, o da Allahın izni ilə quş olar. Allahın izni ilə anadangəlmə koru, cüzam xəstəliyinə tutulanı sağaldar və ölüləri dirildərəm. Evlərinizdə yediyiniz və yığıb saxladığınız şeyləri sizə xəbər verərəm. Əgər möminsinizsə, (bilin ki,) bunda sizin üçün bir dəlil vardır.”
“O zaman Allah buyuracaq: “Ey Məryəm oğlu İsa! Sənə və anana olan nemətimi xatırla! O zaman səni müqəddəs ruhla qüvvətləndirmişdim. Sən həm beşikdə ikən, həm də yetkin çağında insanlarla danışırdın. Sənə yazmağı, hikməti, Tövratı və İncili öyrətmişdim. Sən Mənim iznimlə palçıqdan quşa bənzər bir şey düzəldib ona üfürürdün, o da Mənim iznimlə quş olurdu. Sən Mənim iznimlə anadangəlmə koru və cüzam xəstəliyinə tutulanı sağaldır və Mənim iznimlə ölüləri dirildirdin. Sən İsrail oğullarının yanına açıq-aydın dəlillərlə gəldiyin zaman, onlardan kafir olanları: Bu, ancaq açıq-aydın bir sehrdir”– dedikdə (və səni öldürmək istədikdə,) Mən onları səndən dəf etmişdim.”
Titulları və missiyası
Quran İsaya on bir dəfə əl-Məsih, yəni Məsih deyir. O, həmçinin ona Allahdan (﷾) bir kəlmə və Ondan bir ruh deyir. O, insanlar üçün əlamət və mərhəmətdir, İsrail oğullarına elçidir. Allah (﷾) ona Musanın Qanununu (Tövrat) təsdiqləyən, “hidayət və nur” olan İncili verib. O, həmçinin ondan sonra gələcək elçini xəbər verib. İncil İsanın özünün təbliğ etdiyi mesajdır. Müsəlmanlar onu Əhdi-Cədidin sonradan onun barəsində yazılmış dörd İncili saymır.
“Ey Kitab əhli! Dininizdə ifrata varmayın və Allah barəsində həqiqətdən başqa bir şey söyləməyin. Məryəm oğlu İsa Məsih ancaq Allahın elçisi, Onun Məryəmə göndərdiyi (“Ol!”) kəlməsi və Onun tərəfindən göndərilən bir ruhdur. Allaha və Onun elçilərinə iman gətirin və: (Tanrı) “üçdür!” deməyin. (Batil əqidənizə) son qoyun! (Bu) sizin üçün xeyirli olar. Həqiqətən, Allah Tək İlahdır! O, pakdır, müqəddəsdir, övladı olmaqdan uzaqdır. Göylərdə və yerdə nə varsa, Ona məxsusdur. Vəkil olaraq Allah yetər.”
“(Mələk) dedi: «Bu belədir, lakin Rəbbin buyurdu: “Bu, Mənim üçün asandır. Biz onu insanlar üçün bir ayə və Öz tərəfimizdən bir mərhəmət edəcəyik. Bu, (əzəldən) hökmü verilmiş bir işdir”».”
“(Ey Peyğəmbər! Xatırla ki,) bir zaman Məryəm oğlu İsa belə demişdi: “Ey İsrail oğulları! Həqiqətən mən, Allahın sizə göndərdiyi, məndən əvvəl (nazil edilmiş) Tövratı təsdiqləyən və məndən sonra gələcək Əhməd adlı peyğəmbərlə (sizi) müjdələyən bir elçisiyəm!” Sonra (İsa yaxud Əhməd) onlara açıq-aydın dəlillər gətirdikdə onlar: “Bu, aşkar bir sehrdir!”– dedilər.”
“Onların ardınca Məryəm oğlu İsanı özündən əvvəlki Tövratı təsdiqləyici olaraq göndərdik. Ona içərisində hidayət və nur olan, özündən əvvəlki Tövratı təsdiqləyən, müttəqilər üçün doğru yol göstərən və öyüd-nəsihət olan İncili verdik.”
Onun mesajı: Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha (﷾) ibadət edin
Quran İsanın xalqına Allahın (﷾) onun Rəbbi və onların Rəbbi olduğunu dediyini qeyd edir. O, onlara yalnız Ona ibadət etməyi deyib. Qiyamət günü o deyəcək ki, heç vaxt heç kimə ona və ya anasına ibadət etməyi deməyib. Quran Allahın (﷾) Məsih olması iddiasını rədd edir. O, İsanın Tanrı olmadığına aydın əlamət də verir: o və anası yemək yeyirdi.
“Həqiqətən, Allah mənim də Rəbbim, sizin də Rəbbinizdir. Elə isə Ona ibadət edin! Doğru yol da, budur!”
“Allah deyəcək: “Ey Məryəm oğlu İsa! Sənmi insanlara: “Allahı qoyub məni və anamı iki məbud qəbul edin!”– demişdin?” (İsa da belə) deyəcək: “Sən pak və müqəddəssən! Haqqım olmayan bir şeyi demək mənə yaraşmaz. Əgər bunu demiş olsaydım, əlbəttə, Sən onu bilərdin. Sən mənim qəlbimdə olanları bilirsən, mən isə Səndə olanları bilmirəm. Şübhəsiz ki, qeybləri bilən Sənsən! Mən onlara ancaq Sənin mənə əmr etdiyini: Mənim də Rəbbim, sizin də Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin!”– demişəm. Nə qədər ki, onların arasında idim, mən onlara şahid idim. Sən məni (onların arasından) götürdükdən sonra isə onlara nəzarət edən Sən oldun. Sən hər şeyə şahidsən.”
““Şübhəsiz ki, Allah Məryəm oğlu Məsihdir”– deyənlər kafir oldular. Halbuki Məsih demişdi: “Ey İsrail oğulları! Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! Kim Allaha şərik qoşarsa, heç şübhəsiz, Allah Cənnəti ona haram edər. Onun gedəcəyi yer Cəhənnəmdir. Zalımların heç bir yardımçısı yoxdur”.”
“Məryəm oğlu Məsih ancaq bir elçidir, ondan əvvəl də elçilər gəlib getmişlər. Onun anası isə Allaha (sidq) ürəkdən inanan bir qadın idi. Hər ikisi də yemək yeyərdi. Bax gör ayələrimizi onlara necə bəyan edirik, sonra da, gör onlar (haqdan) necə üz çevirirlər.”
Yəhya İncili eyni mesajı qeyd edir
Yəhya İncilində, xristianların dirilmə adlandırdığı səhər, İsa “Tanrımın və sizin Tanrınızın” yanına getdiyini xəbər verir. Quranda o, “Rəbbim və Rəbbiniz” deyir. Ən əhəmiyyətli sualda Quran və Yəhya İncili İsaya demək olar eyni sözləri verir. Tanrısı olan və şagirdləri ilə eyni Tanrısı olan adam Tanrı deyil. Kilsə cavab verir ki, o, yalnız insan kimi danışıb. Lakin Bibliya heç vaxt demir ki, İsanın bir təbiətdə Tanrısı var və başqa təbiətdə Tanrıdır. Danışan bir ‘mən’in bir Tanrısı var, şagirdləri ilə eyni Tanrı.
“İsa ona dedi: Mənə toxunma, çünki hələ Atamın yanına qalxmamışam. Lakin qardaşlarımın yanına get və onlara de: Mən Atamın və sizin Atanızın, Tanrımın və sizin Tanrınızın yanına qalxıram.”
““Şübhəsiz ki, Allah Məryəm oğlu Məsihdir”– deyənlər kafir oldular. Halbuki Məsih demişdi: “Ey İsrail oğulları! Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! Kim Allaha şərik qoşarsa, heç şübhəsiz, Allah Cənnəti ona haram edər. Onun gedəcəyi yer Cəhənnəmdir. Zalımların heç bir yardımçısı yoxdur”.”
Çarmıxa çəkilməyib, qaldırılıb və qayıdır
Quran deyir ki, düşmənləri onu nə öldürüb, nə də çarmıxa çəkib. Onlara belə göstərilib. Allah (﷾) onu Özünə qaldırıb. Quran ona gələcək Saatın (Son Günün) əlaməti deyir. Peyğəmbər (ﷺ) demişdir ki, Məryəm oğlu yenidən ədalətli hökmdar kimi enəcək.
“bir də: “Biz Allahın elçisi Məryəm oğlu İsa Məsihi öldürdük!”– dediklərinə görə (lənətə düçar edildilər). Halbuki onu nə öldürdülər, nə də çarmıxa çəkdilər. Onlara ancaq (İsanın) bənzəri göstərildi. Şübhəsiz ki, bunda ixtilaf edənlər onun barəsində şəkk-şübhə içindədirlər. Bu haqda onların, zənnə uymaqdan başqa heç bir bilgisi yoxdur. Həqiqətdə isə onu öldürməmişdilər.”
“Əksinə, Allah onu Özünə tərəf qaldırmışdı. Allah qüdrətlidir, hikmət sahibidir.”
“Həqiqətən, o, (İsanın yer üzünə enməsi) Qiyamət saatının bir əlamətidir. Ona (Qiyamətə) şəkk etməyin, mənə tabe olun. Bu, doğru yoldur!”
Əbu Hureyrə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) and içmişdir ki, Məryəm oğlu tezliklə müsəlmanların arasına ədalətli hökmdar kimi enəcək. O, xaçı sındıracaq, donuzu öldürəcək və cizyəyə son qoyacaq, mal-dövlət o qədər çox olacaq ki, heç kim onu qəbul etməyəcək. Sonra Əbu Hureyrə Quran 4:159 ayəsini oxudu: Kitab əhlindən hər kəs ölümündən əvvəl ona iman gətirəcək.
Xristianların müsəlmanlarla ortaq tutduğu
Əhdi-Cədid İncilləri də bakirədən doğuşu qeyd edir və İsaya Məsih deyir. Həvarilərin işləri kitabı onun qayıdışını vəd edir. Xristianlar daha irəli gedir. Onlar hesab edir ki, İsa Oğul Tanrıdır və çarmıxda öldürülüb. Quranın kilsədən ayrıldığı yer bu iki iddiadır.
“Məryəm mələyə dedi: Bu necə olacaq? Mən ki kişi tanımıram. Mələk cavab verib ona dedi: Müqəddəs Ruh sənin üzərinə gələcək və Ən Ucanın qüdrəti sənin üstünə kölgə salacaq; buna görə səndən doğulacaq o müqəddəs Olan Tanrının Oğlu adlanacaq.”
“O, əvvəlcə öz qardaşı Şimonu tapıb ona dedi: Biz Məsihanı tapdıq; bu da ‘Məsih’ deməkdir.”
“Onlar dedilər: Ey Qalileyalılar, niyə göyə baxıb durmusunuz? Sizdən göyə götürülən bu İsa Onun göyə getdiyini gördüyünüz kimi qayıdacaq.”
“Başlanğıcda Kəlam var idi, Kəlam Tanrının yanında idi və Kəlam Tanrı idi.”
| Sual | Quran | Kilsə |
|---|---|---|
| Bakirə Məryəmdən doğulub? | Bəli | Bəli |
| Məsih? | Bəli | Bəli |
| Möcüzələr? | Bəli, Allahın (﷾) izni ilə | Bəli |
| Qayıdacaqmı? | Bəli, ədalətli hökmdar kimi | Bəli |
| Çarmıxa çəkilib? | Xeyr: Allah (﷾) onu Özünə qaldırıb | Bəli |
| O, ilahidirmi? | Xeyr: Allahın (﷾) qulu və elçisi | Bəli: Oğul Tanrı |
Müsəlmanlar və xristianlar İsanın kim olduğunun çoxunda razılaşır. Son iki sətirdə ayrılırlar.
Müsəlmanlar Bibliyanı niyə tənqid edir
Müsəlmanlar Bibliyanı və ya kilsənin təlimini tənqid edəndə İsaya hücum etmirlər. Onu müdafiə edirlər. Onlar Allahın (﷾) ona verdiyi İncili də başqa insanların sonradan onun barəsində yazdıqlarına qarşı müdafiə edirlər.
“Onların ardınca Məryəm oğlu İsanı özündən əvvəlki Tövratı təsdiqləyici olaraq göndərdik. Ona içərisində hidayət və nur olan, özündən əvvəlki Tövratı təsdiqləyən, müttəqilər üçün doğru yol göstərən və öyüd-nəsihət olan İncili verdik.”
““Şübhəsiz ki, Allah Məryəm oğlu Məsihdir”– deyənlər kafir oldular. Halbuki Məsih demişdi: “Ey İsrail oğulları! Rəbbim və Rəbbiniz olan Allaha ibadət edin! Kim Allaha şərik qoşarsa, heç şübhəsiz, Allah Cənnəti ona haram edər. Onun gedəcəyi yer Cəhənnəmdir. Zalımların heç bir yardımçısı yoxdur”.”
İsaya iman müsəlmanın imanının hissəsidir
Peyğəmbər (ﷺ) İsaya imanı iman şəhadəti ilə yanaşı adlandırıb. Bu, Allahdan (﷾) başqa tanrı olmadığı və Muhəmmədin (ﷺ) Allahın (﷾) elçisi olduğu bəyanıdır. O demişdir ki, bu həqiqətlərə şahidlik edəni Allah (﷾) sonda Cənnətə daxil edəcək. Tək, şəriksiz Allahdan (﷾) başqa tanrı yoxdur. Muhəmməd (ﷺ) Allahın (﷾) qulu və elçisidir. İsa Allahın (﷾) qulu və elçisidir, Məryəmə verdiyi Kəlməsi və Ondan bir ruhdur. Cənnət və Cəhənnəm həqiqidir. Quran onun bakirədən doğuluşunu, möcüzələrini və peyğəmbərliyini açıq bildirir. Doğuş barədə deyir ki, Allah (﷾) “ona ancaq ‘Ol!’– deyər, o da olar”. Möcüzələr barədə İsa deyir: “Allahın izni ilə anadangəlmə koru, cüzam xəstəliyinə tutulanı sağaldar və ölüləri dirildərəm”. Peyğəmbərliyi barədə deyir: “O mənə Kitab (İncil) verdi və məni peyğəmbər etdi”. Quranın açıq dediyini inkar etmək Quranın özünü inkar etməkdir. Allahın (﷾) bəzi elçilərinə inanıb bəzilərini rədd edənlər barədə o deyir: “məhz onlar əsl kafirlərdir”. Deməli, İsa barədə bunları bilərəkdən inkar edən müsəlman deyil. İsaya həqiqətən olduğu kimi iman gətirmək İslamın özünün hissəsidir.
Ubadə rəvayət edir ki, Peyğəmbər (ﷺ) demişdir: kim şəhadət etsə ki, yalnız şəriki olmayan Allahdan başqa ibadətə layiq heç kim yoxdur, Muhəmməd Onun qulu və elçisidir, İsa Allahın qulu və elçisi, Məryəmə verdiyi Kəlmə və Ondan bir ruhdur və Cənnət ilə Cəhənnəm haqdır, əməlləri az olsa belə, nə etmiş olursa olsun, Allah onu Cənnətə daxil edəcək.
“(Məryəm) dedi: “Ey Rəbbim! Mənə bir insan toxunmadığı halda necə övladım ola bilər?” (Allah) buyurdu: “Elədir, Allah istədiyini yaradır. O, bir işin olmasını istədikdə, ona ancaq “Ol!”– deyər, o da olar”.”
“(Allah onu) İsrail oğullarına bir elçi edəcəkdir. O deyəcəkdir: Mən sizə Rəbbinizdən bir möcüzə gətirmişəm. Sizin üçün palçıqdan quşa bənzər bir şey düzəldib ona üfürərəm, o da Allahın izni ilə quş olar. Allahın izni ilə anadangəlmə koru, cüzam xəstəliyinə tutulanı sağaldar və ölüləri dirildərəm. Evlərinizdə yediyiniz və yığıb saxladığınız şeyləri sizə xəbər verərəm. Əgər möminsinizsə, (bilin ki,) bunda sizin üçün bir dəlil vardır.”
“(Körpə dil açıb) dedi: Mən Allahın quluyam! O mənə Kitab (İncil) verdi və məni peyğəmbər etdi.”
“Allaha və Onun elçilərinə küfr edənlər, Allahla elçilərini bir-birindən ayırmaq istəyib: “Biz (o elçilərin) bəzisinə inanır, bəzilərinə isə inanmırıq!”– deyənlər və bunun arasında bir yol tutmaq istəyənlər – məhz onlar əsl kafirlərdir. Biz kafirlər üçün alçaldıcı bir əzab hazırlamışıq.”
Baxışlar
Yəhudi: İsa Məsih deyildi və heç bir insan Tanrı deyil
Yəhudi ənənəsi hesab edir ki, İsa nə Məsih, nə də Tanrı idi. Maymonid öyrədir ki, Məsih Məbədi yenidən tikən və sürgünləri toplayan, Davud nəslindən olan kraldır və Şema RƏBBİN bir olduğunu bəyan edir.
Məsih Məbədi yenidən tikən və sürgünləri toplayan, Davud nəslindən olan kraldır. Uğursuz olan kəs Tövratın vəd etdiyi Məsih deyil.
Təkzib
İslam İsanın Maymonidin təsvir etdiyi kral olduğunu iddia etmir. Quran əl-Məsih adını Allahın (﷾) ona verdiyi ad kimi təqdim edir. İbrani Bibliyası mashiach, yəni ‘məsh edilmiş’ adını kahinə və hətta Fars kralı Kirə verir.
Dinlə, ey İsrail: Tanrımız Rəbb, Rəbb birdir. Heç bir insan Tanrı deyil.
Təkzib
İslam tam razıdır: İsa Tanrı deyil. O, xalqına Allahın (﷾) onun və onların Rəbbi olduğunu demişdir, ona görə Ona ibadət edin. İslam İsaya Allahın (﷾) onu etdiyi kimi ehtiram göstərir: Onun əmri ilə bakirədən doğulmuş elçi kimi.
Əsas xristian baxışı
Xristianlar bakirədən doğuşa, möcüzələrə, Məsih titulu və İsanın qayıdışına inamı bölüşür. Onlar həmçinin inanır ki, o, Oğul Tanrıdır. Onlar hesab edir ki, o, dünyanın günahları üçün çarmıxda öldürülüb və dirilib.
Luka qeyd edir ki, İsa insan atası olmadan Müqəddəs Ruhdan mayalanıb.
Təkzib
Qəbul edilir: Luka bunu deyir və Quran da bunu deyir. Məryəm İsanı kişi toxunmadan, Allahın (﷾) “Ol!” sözü ilə doğub. Lakin Adəm atasız və anasız yaradılıb və heç kim Adəmə Tanrı demir.
Əhdi-Cədid İncilləri İsaya Məsih deyir.
Təkzib
Qəbul edilir: Quran da ona Məsih deyir. Titul Allahın (﷾) məsh etdiyi, seçilmiş qul deməkdir. Quran deyir ki, Məsih ancaq bir elçi idi və o və anası yemək yeyirdi.
Həvarilərin işləri İsanın qaldırıldığı kimi yenidən gələcəyi vədini qeyd edir.
Təkzib
Qəbul edilir: İslam da öyrədir ki, İsa ədalətli hökmdar kimi qayıdacaq. O, beşikdə özünü adlandırdığı kimi Allahın (﷾) qulu olaraq qayıdır. Onun qayıdışı onu Tanrı etmir.
Xristianlar Yəhya 1:1-i İsanın, Kəlamın Tanrı olduğunu öyrədən kimi oxuyur.
Təkzib
Qəbul edilir: bir çox Bibliyada “Kəlam Tanrı idi” yazılıb. Lakin Kəlam “Tanrının yanında” idi və bu İncildə İsa Ataya “yeganə həqiqi Tanrı” deyir. Yunanca fərqi göstərir: Ata üçün ‘o Tanrı’, Kəlam üçün sadəcə ‘Tanrı’, Goodspeed və Moffatt bunu ‘ilahi’ kimi verib.
İslam baxışı
İsa Allahın (﷾) böyük elçisi, Məsihdir, bakirədən doğulub və ona möcüzələr verilib, diri qaldırılıb və qayıdacaq. Müsəlmanlar onu sevir və müdafiə edir. Onların rədd etdiyi şey onun barəsində sonradan əlavə olunmuş, onun heç vaxt öyrətmədiyi ilahilik kimi doktrinalardır. Peyğəmbər (ﷺ) İsaya imanı müsəlmanın şahidlik etdiyi şeylər arasında adlandırıb.
Quran öyrədir ki, İsa bakirə Məryəmdən Allahın (﷾) “Ol!” əmri ilə doğulub. Adəm də atasız və anasız belə yaradılıb.
Quran öyrədir ki, İsa Allahın (﷾) izni ilə, ölüləri dirilətmək də daxil olmaqla, möcüzələr göstərib.
Quran İsaya Məsih, Allahdan (﷾) bir kəlmə və Ondan bir ruh deyir. O, İncili gətirən elçi idi.
Quran öyrədir ki, İsa çarmıxa çəkilməyib, Allaha (﷾) qaldırılıb. O, gələcək Saatın əlamətidir.
Peyğəmbər (ﷺ) demişdir ki, İsa yenidən ədalətli hökmdar kimi enəcək.
Quran öyrədir ki, İsa Tanrı deyil. O, xalqına öz Rəbbi və onların Rəbbi olan Allaha (﷾) ibadət etməyi deyib.
Yəhya İncilində də İsa xristianların dirilməsi adlandırdığı hadisədən sonra “Tanrımın və sizin Tanrınızın” deyir.