İsanı Tanrı kimi göstərmək üçün Bibliyaya sözlər əlavə edilibmi?

“Çünki göydə şəhadət edən üç nəfər var: Ata, Kəlam və Müqəddəs Ruh; bu üçü birdir.”

“Çünki şəhadət edən üç şey var:”

1 Yəhya 5:7-8 barədə bildirir ki, Ata, Kəlam və Müqəddəs Ruh barədəki sözlər səkkiz gec əlyazma istisna olmaqla, məlum bütün yunan əlyazmalarında yoxdur, bu səkkizin dördündə isə həmin sözlər sonrakı əlavə kimi kənarda yazılıb; heç bir yunan kilsə atası onları sitat gətirmir və latın dilindən başqa bütün qədim tərcümələrdə onlar yoxdur.

“Filip dedi: Əgər bütün ürəyinlə iman edirsənsə, olar. O cavab verib dedi: İman edirəm ki, İsa Məsih Tanrının Oğludur.”

Bu saytdakı müasir ictimai istifadəli tərcümə olan World English Bible Həvarilərin işləri 8:36-dan birbaşa 8:38-ə keçir. Onda 37-ci ayə yoxdur. Bu ayə ən qədim yunan nüsxələrində və yunan əlyazmalarının çoxunda yoxdur.

Həvarilərin işləri 8:37 barədə ayəni sonrakı əlavə sayır. O, ən qədim şahidlərdə, o cümlədən 45 və 74 saylı papiruslarda və Sinay, İsgəndəriyyə, Vatikan və Efrem kodekslərində yoxdur və ilkin olsaydı, katibin onu çıxarması üçün səbəb yoxdur. O təklif edir ki, vəftizdə işlədilən iman etirafı kənarda yazılıb və sonra mətnə köçürülüb.

“Tanrının Oğlu İsa Məsihin Müjdəsinin başlanğıcı.”

Mark 1:1 barədə bildirir ki, ‘Tanrının Oğlu’ sözləri katibin ilk yazdığı Sinay Kodeksində, Koridethi Kodeksində və bir neçə başqa şahiddə və Origenin sitatlarında yoxdur. O qəbul edir ki, boşluq köçürmə səhvi ola bilər, lakin qısa oxunuş çox qədim olduğu və katiblər titulları genişləndirməyə meyilli olduğu üçün komitə sözləri kvadrat mötərizədə çap edib.

İddia edir ki, ikinci və üçüncü əsrlərdə sonradan ortodoks inanc olanı tutan katiblər bəzən köçürdükləri mətnləri dəyişdirirdilər ki, mətnlər onların Məsih, o cümlədən Onun ilahiliyi barədəki fikrini daha aydın dəstəkləsin. Mark 1:1-dəki ‘Tanrının Oğlu’ sözlərini belə bir əlavə sayır.

“Onun qarşısında dayanan yüzbaşı Onun belə qışqırıb ruhunu tapşırdığını görəndə dedi: Doğrudan da, bu adam Tanrının Oğlu idi.”

“Yüzbaşı olanları görəndə Tanrını izzətləndirib dedi: Doğrudan da, bu adam saleh idi.”

“Yüzbaşı və onunla İsanı qoruyanlar zəlzələni və baş verənləri görəndə çox qorxub dedilər: Doğrudan da, Bu, Tanrının Oğlu idi.”

Əhdi-Cədid alimlərinin çoxunun hələ də tutduğu fikrin klassik ifadəsi: Mark birinci yazılıb, Matta və Luka hər ikisi Markı mənbə kimi işlədib, onun materialının çoxunu, çox vaxt söz-söz və eyni ardıcıllıqla götürüb.

“Enoş oğlu, Şet oğlu, Adəm oğlu, Tanrı oğlu.”

“İman edənləri bu əlamətlər izləyəcək: Mənim adımla cinləri qovacaqlar, yeni dillərdə danışacaqlar, ilanları götürəcəklər, ölümcül bir şey içsələr, onlara zərər verməyəcək; xəstələrin üzərinə əl qoyacaqlar və onlar sağalacaq.”

Markın sonu barədə bildirir ki, 9-20-ci ayələr iki ən qədim yunan əlyazmasında, Sinay və Vatikan kodekslərində və bəzi erkən tərcümələrdə yoxdur; İsgəndəriyyəli Klement və Origen onları bilmir; və Eusebius və Jerome deyir ki, bu parça onların bildiyi demək olar ki, bütün yunan nüsxələrində yox idi.

“Murdar ruhlar Onu görəndə qarşısında yıxılır və qışqırıb deyirdilər: Sən Tanrının Oğlusan.”

“‘Necə deyirsiniz: ‘Biz müdrikik, Yahvenin qanunu bizimlədir’? Lakin budur, katiblərin yalançı qələmi onu yalan edib.”

“Vay o şəxslərin halına ki, onlar öz əlləri ilə kitab yazır, sonra da: “Bu, Allah tərəfindəndir!”– deyirlər ki, bunun sayəsində bir az qazanc əldə etsinlər. Öz əlləri ilə yazdıqlarına görə vay onların halına! Qazandıqları şeyə görə də vay onların halına!”

“Onlardan elə bir dəstə də vardır ki, oxuduqlarını Kitabdan hesab edəsiniz deyə, Kitabı oxuyarkən dillərini əyib bükürlər. Halbuki, bu, Kitabdan deyildir. Onlar: “Bu, Allah tərəfindəndir!”– deyirlər. Halbuki bu, Allah tərəfindən də deyildir. Onlar bilə-bilə Allaha qarşı yalan söyləyirlər.”