Qısa cavab
Bibliya özünə zidd gedir. Matta deyir ki, Yəhuda gümüşü məbədə atıb, sonra gedib özünü asıb. Həvarilərin işləri deyir ki, Yəhuda pulla tarla alıb, baş üstə yıxılıb və partlayıb. Deməli, bir kitabda o, pulu atır, digərində torpağa xərcləyir. Mattada tarlanı kahinlər, həm də yalnız o öləndən sonra alır. İki kitab onun adının, Qan tarlasının fərqli səbəblərini də verir. Bir çox xristian iki ölümü birləşdirir: ip və ya budaq qırılıb və bədən düşüb. Lakin asılmış adam ayaqları aşağı asılır. İp qırılsaydı, özünü baş aşağı asmamışdısa, o, baş üstə yox, ayaqları üstə düşərdi. Sonra Matta deyir ki, qiymət Yeremyanın sözlərini yerinə yetirib, lakin otuz gümüş Zəkəriyyədən gəlir və heç bir birləşdirmə bunu düzəltmir. Allahdan (﷾) gələn kitab belə səhv etməzdi və Quran belə sınanmağı istəyir (4:82).
Tam izah
Matta: o, özünü asıb, tarlanı kahinlər alıb
Mattada Yəhuda xəyanətə peşman olur və otuz gümüşü geri gətirir. O, onları məbədə atır və özünü asır. Başçı kahinlər qan pulunu xəzinəyə qoymaq istəmir, ona görə onunla dulusçunun tarlasını alırlar. Matta deyir ki, onun Qan tarlası adlanmasının səbəbi budur.
“O zaman Onu satmış Yəhuda Onun məhkum edildiyini görəndə peşman oldu, otuz gümüşü başçı kahinlərə və ağsaqqallara qaytarıb dedi: Günahsız qana xəyanət etməklə günah etdim. Onlar dedilər: Bizə nə? Özün bax. O, gümüşləri məbədə atıb getdi və gedib özünü asdı.”
“Başçı kahinlər gümüşləri götürüb dedilər: Bunları xəzinəyə qoymaq qanuni deyil, çünki bu, qan puludur. Onlar məsləhətləşib bu pulla qəribləri basdırmaq üçün dulusçunun tarlasını aldılar. Buna görə o tarla bu günə qədər Qan tarlası adlanır.”
Həvarilərin işləri: o, tarla alıb və partlayıb
Həvarilərin işləri deyir ki, Yəhuda özü cinayətinin mükafatı ilə tarla alıb. O, baş üstə yıxılıb ortadan partlayıb və bağırsaqları tökülüb. Həvarilərin işləri deyir ki, xəbər Yerusəlimdə hamıya çatıb. Ona görə tarla Akeldama adlanıb, bu, onların dilində Qan tarlası deməkdir.
“Bu adam qanunsuzluğun mükafatı ilə bir tarla aldı və üzüstə yıxılıb ortadan partladı və bütün bağırsaqları töküldü. Bu, Yerusəlimdə yaşayan hamıya məlum oldu, belə ki, o tarla onların dilində Akeldama, yəni ‘Qan tarlası’ adlanır.”
| Bənd | Matta | Həvarilərin İşləri |
|---|---|---|
| Gümüş | Məbədə atıldı | Tarlaya xərcləndi |
| Tarlanı kim aldı | Baş kahinlər, ölümündən sonra | Yəhudanın özü |
| Necə öldü | Özünü asdı | Başüstə yıxıldı və yarıldı |
| Niyə Qan Tarlasıdır | Qan pulu ilə alındı | Ölümü hamıya məlum oldu |
İzahların bir-birinə zidd olduğu beş məqam
Birincisi, Yəhuda pulla nə edib? Mattada o, onu məbədə atıb qoyub. Həvarilərin işlərində onunla tarla alıb. İkincisi, tarlanı kim alıb? Kahinlər (Matta) və ya Yəhuda (Həvarilərin işləri). Üçüncüsü, o nə vaxt alınıb? Mattada kahinlər onu Yəhuda pulu geri atıb özünü asandan sonra alır. Həvarilərin işlərində Yəhuda onu özü alır və ölümü onunla birlikdə danışılır. Dördüncüsü, o necə ölüb? Asılmaqla (Matta) və ya onu partladan yıxılma ilə (Həvarilərin işləri). Beşincisi, tarla niyə belə adlanır? Çünki onu qan pulu ödəyib (Matta) və ya çünki hamı onun ölümünü bilib (Həvarilərin işləri). Matta yıxılmanı, Həvarilərin işləri ipi adlandırmır.
“O zaman Onu satmış Yəhuda Onun məhkum edildiyini görəndə peşman oldu, otuz gümüşü başçı kahinlərə və ağsaqqallara qaytarıb dedi: Günahsız qana xəyanət etməklə günah etdim. Onlar dedilər: Bizə nə? Özün bax. O, gümüşləri məbədə atıb getdi və gedib özünü asdı.”
“Başçı kahinlər gümüşləri götürüb dedilər: Bunları xəzinəyə qoymaq qanuni deyil, çünki bu, qan puludur. Onlar məsləhətləşib bu pulla qəribləri basdırmaq üçün dulusçunun tarlasını aldılar. Buna görə o tarla bu günə qədər Qan tarlası adlanır.”
“Bu adam qanunsuzluğun mükafatı ilə bir tarla aldı və üzüstə yıxılıb ortadan partladı və bütün bağırsaqları töküldü. Bu, Yerusəlimdə yaşayan hamıya məlum oldu, belə ki, o tarla onların dilində Akeldama, yəni ‘Qan tarlası’ adlanır.”
Xristianlar iki izahı necə birləşdirir
Bir çox xristian deyir ki, iki izah bir hadisəni iki tərəfdən təsvir edir. Onlar deyir ki, Yəhuda özünü asıb, ip və ya budaq qırılıb, bədən düşüb partlayıb. Deməli, Matta başlanğıcı, Həvarilərin işləri sonu danışır. Onlar həmçinin deyir ki, Həvarilərin işləri tarlanı onun adlandırır, çünki kahinlər alsalar da, onun pulu ilə alınıb.
“O zaman Onu satmış Yəhuda Onun məhkum edildiyini görəndə peşman oldu, otuz gümüşü başçı kahinlərə və ağsaqqallara qaytarıb dedi: Günahsız qana xəyanət etməklə günah etdim. Onlar dedilər: Bizə nə? Özün bax. O, gümüşləri məbədə atıb getdi və gedib özünü asdı.”
“Başçı kahinlər gümüşləri götürüb dedilər: Bunları xəzinəyə qoymaq qanuni deyil, çünki bu, qan puludur. Onlar məsləhətləşib bu pulla qəribləri basdırmaq üçün dulusçunun tarlasını aldılar. Buna görə o tarla bu günə qədər Qan tarlası adlanır.”
“Bu adam qanunsuzluğun mükafatı ilə bir tarla aldı və üzüstə yıxılıb ortadan partladı və bütün bağırsaqları töküldü. Bu, Yerusəlimdə yaşayan hamıya məlum oldu, belə ki, o tarla onların dilində Akeldama, yəni ‘Qan tarlası’ adlanır.”
Birləşdirmə niyə işləmir
Özünü asan adam ayaqları aşağı asılır. İp və ya budaq qırılsaydı, onun bədəni ayaqları üstə düşərdi. Həvarilərin işləri deyir ki, o, baş üstə yıxılıb, özünü baş aşağı asmamışdısa, bədən ipdən belə düşmür. Tarla da uyğun gəlmir. Mattada Yəhuda pulu məbədə atıb gedir. O, özünü asır və yalnız sonra kahinlər onunla tarlanı alır. Pulunu atmış adam onunla torpaq almayıb. Həvarilərin işlərində tarla artıq onundur, Yəhudanın özü alıb və ölümü onun hekayəsinin hissəsi kimi danışılır. Kimin və nə vaxt aldığı barədə ikisi də doğru ola bilməz. Heç bir kitab digərinin dediyini təsvir etmir: Mattada yıxılma, Həvarilərin işlərində asılma yoxdur.
“O zaman Onu satmış Yəhuda Onun məhkum edildiyini görəndə peşman oldu, otuz gümüşü başçı kahinlərə və ağsaqqallara qaytarıb dedi: Günahsız qana xəyanət etməklə günah etdim. Onlar dedilər: Bizə nə? Özün bax. O, gümüşləri məbədə atıb getdi və gedib özünü asdı.”
“Başçı kahinlər gümüşləri götürüb dedilər: Bunları xəzinəyə qoymaq qanuni deyil, çünki bu, qan puludur. Onlar məsləhətləşib bu pulla qəribləri basdırmaq üçün dulusçunun tarlasını aldılar. Buna görə o tarla bu günə qədər Qan tarlası adlanır.”
“Bu adam qanunsuzluğun mükafatı ilə bir tarla aldı və üzüstə yıxılıb ortadan partladı və bütün bağırsaqları töküldü. Bu, Yerusəlimdə yaşayan hamıya məlum oldu, belə ki, o tarla onların dilində Akeldama, yəni ‘Qan tarlası’ adlanır.”
Möcüzələri görmüş həvari
Yəhuda on ikidən biri idi. Matta deyir ki, İsa on ikiyə murdar ruhları çıxarmaq və hər xəstəliyi sağaltmaq gücü verib və onların arasında Yəhudanın adını çəkir. İsa onları xəstələri sağaltmağa, ölüləri diriltməyə və cinləri çıxarmağa göndərib. Deməli, İncillərin öz izahına görə, Yəhuda möcüzələri görüb və özü də edib. Lakin həmin İncillər onu ağasını otuz gümüşə satan kimi göstərir. Matta deyir ki, o, İsanın məhkum edildiyini görəndə peşman olub. Yəhya deyir ki, İsa ona kimin xəyanət edəcəyini əvvəldən bilirdi, onu yenə seçib və iblis adlandırıb. Yəhya deyir ki, Yəhuda pul kisəsini saxlayan oğru idi. İncillər Yəhudanın kim olduğunda razılaşmır. Onlar sualı açıq qoyur: belə dəlilləri görmüş adam onları edəni necə sata bilərdi?
“O, on iki şagirdini yanına çağırıb onlara murdar ruhları qovmaq və hər cür xəstəlik və azarı sağaltmaq səlahiyyəti verdi.”
“Kənanlı Şimon və onu xəyanətlə satan Yəhuda İskaryot.”
“Xəstələrə şəfa verin, cüzamlıları təmizləyin, ölüləri diriltin, cinləri qovun: pulsuz aldınız, pulsuz verin.”
“O zaman Onu satmış Yəhuda Onun məhkum edildiyini görəndə peşman oldu, otuz gümüşü başçı kahinlərə və ağsaqqallara qaytarıb dedi: Günahsız qana xəyanət etməklə günah etdim. Onlar dedilər: Bizə nə? Özün bax. O, gümüşləri məbədə atıb getdi və gedib özünü asdı.”
“Lakin sizin aranızda inanmayanlar var. Çünki İsa inanmayanların kim olduğunu və onu kimin xəyanətlə satacağını əvvəldən bilirdi.”
“İsa onlara cavab verdi: Sizi, on ikinizi seçmədimmi? Sizdən biri isə iblisdir. O, Şimon oğlu Yəhuda İskaryot haqqında danışırdı; çünki onu xəyanətlə satacaq o idi, on ikidən biri olduğu halda.”
“O bunu kasıbların qayğısına qaldığı üçün demirdi; oğru olduğu üçün və kisə onda olduğu üçün, içinə qoyulanları götürdüyü üçün deyirdi.”
Matta səhv peyğəmbərin adını çəkir
Matta deyir ki, otuz gümüş və dulusçunun tarlası Yeremyanın dediyi sözləri yerinə yetirib. Yeremya İsadan təxminən 600 il əvvəl peyğəmbər idi. Mattanın gətirdiyinin əsası başqa Əhdi-Ətiq peyğəmbəri Zəkəriyyədəndir. Bu, qiymət kimi çəkilib dulusçuya atılan otuz gümüşdür. Yeremya bir dəfə tarla alır, lakin on yeddi şekelə. O, heç vaxt otuz gümüşdən və ya kiməsə qoyulmuş qiymətdən danışmır.
“O zaman Yeremya peyğəmbərin dedikləri yerinə yetdi: Onlar otuz gümüşü, İsrail övladlarının qiymət qoyduğu şəxsin qiymətini götürdülər; və Rəbbin mənə buyurduğu kimi onları dulusçunun tarlası üçün verdilər.”
“Onlara dedim: Yaxşı sayırsınızsa, haqqımı verin, yoxsa saxlayın. Haqqım üçün otuz gümüş çəkdilər. RƏBB mənə dedi: Onu dulusçuya at: onların Mənə verdiyi gözəl qiymət. Otuz gümüşü götürüb RƏBBin evində dulusçuya atdım.”
“Əmimin oğlu Xanamelin Anatotdakı tarlasını aldım və ona pulu, on yeddi gümüş şekel çəkdim.”
Quran belə yazı barədə nə deyir
Quran Kitabı öz əlləri ilə yazıb sonra onun Allahdan (﷾) olduğunu deyən insanlardan çəkindirir. O, hər müqəddəs kitab üçün sınaq da verir. Allahdan (﷾) başqasından olsaydı, insanlar onda çoxlu ziddiyyət tapardılar.
“Vay o şəxslərin halına ki, onlar öz əlləri ilə kitab yazır, sonra da: “Bu, Allah tərəfindəndir!”– deyirlər ki, bunun sayəsində bir az qazanc əldə etsinlər. Öz əlləri ilə yazdıqlarına görə vay onların halına! Qazandıqları şeyə görə də vay onların halına!”
“(Məgər) Onlar Quran barəsində düşünmürlərmi?! Əgər o, Allahdan başqası tərəfindən olsaydı, əlbəttə, onda çoxlu ixtilaf tapardılar.”
Adi cavablar
Həvarilərin işləri 1:18-19 — fəsil 1, ayə 18-19
“Bu adam qanunsuzluğun mükafatı ilə bir tarla aldı və üzüstə yıxılıb ortadan partladı və bütün bağırsaqları töküldü. Bu, Yerusəlimdə yaşayan hamıya məlum oldu, belə ki, o tarla onların dilində Akeldama, yəni ‘Qan tarlası’ adlanır.”
Nə üçün istinad olunub
Yəhuda özünü asıb, ip və ya budaq qırılıb, bədən düşüb partlayıb. Matta başlanğıcı, Həvarilərin işləri sonu danışır.
Cavab
Asılmış adam ayaqları aşağı asılır, ona görə qırılmış ip və ya budaq onu, özünü baş aşağı asmamışdısa, baş üstə yox, ayaqları üstə salır. Həvarilərin işləri asılmanı, Matta yıxılmanı adlandırmır. Mattada Yəhuda pulu atır və kahinlər tarlanı o öləndən sonra alır, Həvarilərin işlərində isə Yəhuda onu pulla özü alır. Matta yenə deyir ki, otuz gümüşdən Yeremya danışıb, halbuki bu sözlər Zəkəriyyənindir.
Nəticə — Birləşdirmə Həvarilərin işlərinin təsvir etdiyi baş üstə yıxılmaya uyğun gəlmir və Mattanın Zəkəriyyənin sözlərini Yeremyaya aid etməsini saxlayır.
Matta 27:9-10 — fəsil 27, ayə 9-10
“O zaman Yeremya peyğəmbərin dedikləri yerinə yetdi: Onlar otuz gümüşü, İsrail övladlarının qiymət qoyduğu şəxsin qiymətini götürdülər; və Rəbbin mənə buyurduğu kimi onları dulusçunun tarlası üçün verdilər.”
Nə üçün istinad olunub
Matta Zəkəriyyəni Yeremya ilə birləşdirir. O, 18-19-cu fəsillərdəki dulusçunun evini və gil küpəni, oradakı günahsız qanı və dəfn yerini işlədir. O, Yeremyanın 32-ci fəsildə aldığı tarlanı da işlədir. O, daha böyük peyğəmbərin adını çəkir.
Cavab
Yeremyada dulusçu, dəfn yeri və on yeddi şekelə alınmış tarla var. Onların heç birində otuz gümüş, insana qoyulmuş qiymət və ya dulusçuya atılan pul yoxdur. Peyğəmbərliyin əsası olan bunlar Zəkəriyyənindir. Matta deyir ki, sözləri “Yeremya peyğəmbərin dedikləri”dir, yəni onun kitabı ilə başlayan tumar yox, danışan insan.
Nəticə — Peyğəmbərliyi yaradan sözlər, otuz gümüş və qiymət Zəkəriyyənindir və Matta onları Yeremyaya verir.
Baxışlar
Xristian uzlaşdırması
Bir çox xristian hesab edir ki, iki izah bir hadisəni iki tərəfdən danışır. Yəhuda özünü asıb, sonra bədən düşüb partlayıb. Onun pulu ilə alınan tarla onun alışı adlandırıla bilər.
Həvarilərin işləri deyir ki, Yəhuda tarlanı alıb, çünki kahinlər alsalar da, o, onun pulu ilə alınıb.
Təkzib
Matta deyir ki, Yəhuda pulu məbədə atıb gedib və kahinlər o özünü asandan sonra onunla tarla alıb. Pulunu atmış adam onunla tarla almayıb. Həvarilərin işləri “Bu adam ... bir tarla aldı” deyir və ölümünü onun hekayəsinin hissəsi kimi danışır. Kimin və nə vaxt aldığı barədə ikisi də doğru ola bilməz. Matta yenə Zəkəriyyənin sözlərinə Yeremyanın adını verir.
Yəhuda özünü asıb, bədəni sonra düşüb partlayıb, ona görə hər iki izah doğrudur.
Təkzib
Asılmış adam ayaqları aşağı asılır, ona görə qırılmış ip və ya budaq onu ayaqları üstə salır. Həvarilərin işləri deyir ki, o, baş üstə yıxılıb, özünü baş aşağı asmamışdısa, bu, belə düşməyə uyğun gəlmir. Həvarilərin işləri ipi, Matta yıxılmanı adlandırmır. Heç bir birləşdirmə Mattanın Zəkəriyyənin sözlərinə Yeremyanın adını verməsini düzəltmir.
Möcüzə görmək heç kimi imana məcbur etmir. Yəhyanın dediyi kimi, Yəhuda pulu sevirdi, ona görə onun xəyanəti uyğun gəlir.
Təkzib
Onda İncillər onun barədə razılaşmır. Yəhyada oğru və iblis var, İsa əvvəldən onun xəyanət edəcəyini bilib və onu yenə seçib. Mattada sağaltmaq və cinləri çıxarmaq gücü verilmiş on ikidən biri var. O, İsanın məhkum edildiyini görəndə peşman olub və pulu geri atıb.
İslam baxışı
İki izah beş məqamda bir-birinə ziddir: Yəhudanın pulla nə etdiyi, tarlanı kimin aldığı, nə vaxt, Yəhudanın necə öldüyü və tarlanın niyə belə adlandığı. Qırılmış ipdən düşən bədən baş üstə yox, ayaqları üstə düşür. Matta Zəkəriyyənin sözlərini Yeremyaya verir, bu, hekayələrin heç bir birləşdirilməsinin düzəldə bilmədiyi səhvdir.
Matta deyir ki, Yəhuda gümüşü məbədə atıb gedib. Sonra başçı kahinlər onunla tarla alıb.
Həvarilərin işləri deyir ki, Yəhuda özü pulla tarla alıb və baş üstə yıxılıb partlayaraq ölüb.
Mattada kahinlər tarlanı Yəhuda öləndən sonra alır. Həvarilərin işlərində onu Yəhuda alır. İpi qırılan asılmış adam baş üstə yox, ayaqları üstə düşərdi.
Yəhuda sağaltmaq və cinləri çıxarmaq gücü verilmiş on ikidən biri idi. Lakin İncillər onu İsanı satan kimi göstərir. Onlar onun peşman olması və ya əvvəldən iblis olması barədə razılaşmır.
Matta Zəkəriyyədə olan sözləri Yeremyaya aid edir.
Quran hesab edir ki, insanlar müqəddəs kitabı öz əlləri ilə yazıb. O hesab edir ki, Allahdan (﷾) gələn kitabda ziddiyyət yoxdur.