Kısa cevap
İslam'da keşiş yoktur, çünkü Allah (﷾) ruhbanlığı, yani keşiş olarak yaşamayı hiçbir zaman emretmedi. Kur'an insanların onu kendileri için uydurduğunu söyler. İslam'da âlimler ve imamlar vardır, ama rahipler ve keşişler yoktur. Hiçbirinden evlenmemesi istenmez. Üç adam bir keresinde bütün gece namaz kılmaya, her gün oruç tutmaya ve hiç evlenmemeye yemin etti. Peygamber (ﷺ) onlara namaz kılıp uyuduğunu, oruç tutup iftar ettiğini ve evlendiğini söyledi. Onun yolundan yüz çeviren, dedi, ondan değildir. Evlenmeyi bırakmak isteyen bir sahabeyi de reddetti. Kur'an Allah'ın (﷾) önceki elçilere eşler ve çocuklar verdiğini söyler. Kitab-ı Mukaddes'te de İsa'nın öğrencisi Petrus'un bir karısı vardı. Birinci yüzyılda yaşamış Hristiyan bir misyoner olan Pavlus, diğer kilise önderlerinin de eş aldığını söyler. Öyleyse İslam ibadetin, işin ve ailenin bir arada olduğu, dünyada yaşanan bütün bir hayat ister.
Ayrıntılı açıklama
Kur'an ruhbanlık hakkında ne der
Kur'an Allah'ın (﷾) İsa'ya İncil'i (Allah'ın İsa'ya indirdiği mesaj) verdiğini ve ona uyanların kalplerine şefkat ve merhamet koyduğunu söyler. Ruhbanlık (rahbaniyye), yani dünyadan ayrı, keşiş olarak yaşanan bir hayat, onların kendileri için uydurdukları bir şeydi. Allah (﷾) onu farz kılmadı. Yalnızca O'nun rızasını aramalarını emretti ve buna bile gerektiği gibi riayet etmediler. Kur'an ayrıca müminlerin Allah'ın (﷾) helal kıldığı temiz şeyleri haram kılmasını yasaklar. Ve Allah'ın (﷾) Peygamber'den (ﷺ) önceki elçilere eşler ve çocuklar verdiğini söyler.
“Sonra onların izleri üzerinde rasûllerimizi birbiri ardınca gönderdik. Meryem oğlu Îsâ’yı da arkalarından gönderdik. Ona İncil’i verdik, ona tabi olanların kalplerine şefkat ve merhamet duygusu yerleştirdik. Onların uydurdukları ruhbanlığı ise biz farz kılmadık. Bunu Allah’ın rızasını kazanmak için yaptılar. Fakat ona da hakkıyla riayet etmediler. Biz de onlardan iman edenlere mükâfatlarını verdik. Onlardan çoğu fasıklardır/yoldan çıkmış kimselerdir.”
“Ey iman edenler! Allah’ın size helâl kıldığı temiz şeyleri haram kılmayın ve haddi aşmayın. Çünkü Allah, haddi aşanları sevmez.”
“Andolsun, senden önce de peygamberler gönderdik. Onlara da eşler ve çocuklar verdik. Allah’ın izni olmadan hiçbir peygamber bir mucize getiremez. Her ecelin (vadenin) bir yazısı vardır.”
Peygamber (ﷺ) evlilik hakkında ne öğretti
Üç adam bir keresinde bütün gece namaz kılmaya, ara vermeden oruç tutmaya ve hiç evlenmemeye yemin etti. Peygamber (ﷺ) onlara Allah'tan (﷾) onlardan daha çok korktuğunu söyledi. Yine de namaz kılıp uyudu, oruç tutup iftar etti ve evlendi. Onun yolundan yüz çeviren, dedi, ondan değildir. Sahabelerinden Osman bin Maz'un'a evlenmeyi bırakma izni vermedi. Ve gençlere evlenmeye gücü yetenin evlenmesini söyledi.
Enes bin Malik'in rivayetine göre üç adam Peygamber'in (ﷺ) ibadetini sordu ve kendi ibadetlerini az buldu. Biri sonsuza dek bütün gece namaz kılmaya, biri ara vermeden her gün oruç tutmaya, biri de kadınlardan uzak durup hiç evlenmemeye karar verdi. Peygamber onlara, Allah'tan onlardan daha çok korktuğunu, yine de oruç tutup iftar ettiğini, namaz kılıp uyuduğunu ve evlendiğini söyledi. Kim benim yolumdan yüz çevirirse, dedi, benden değildir.
Sa'd bin Ebi Vakkas'ın rivayetine göre Peygamber (ﷺ), Osman bin Maz'un'a evlenmeyi bırakma izni vermedi; izin verseydi, kendilerini iğdiş ettirirlerdi.
Abdullah bin Mesud'un rivayetine göre Peygamber (ﷺ) yanındaki gençlere şöyle dedi: içinizden evlenmeye gücü yeten evlensin, çünkü bu, gözünü harama bakmaktan alıkoymasına ve iffetini korumasına yardım eder; gücü yetmeyen de oruç tutsun.
Allah'ın (﷾) bir ayeti olarak evlilik
Kur'an evliliği Allah'ın (﷾) ayetleri arasında sayar. Kendileriyle huzur bulalım diye eşleri kendimizden yarattı ve aramıza sevgi ve merhamet koydu. İslam'da evlilik ibadetten uzaklaşan bir adım değil, ibadetin bir parçasıdır.
“Sizin için nefislerinizden kendileri ile sükûn/huzur bulacağınız ve aranızda muhabbet ve merhamet kıldığı eşler yaratmış olması da onun ayetlerindendir. Muhakkak bunlarda düşünen bir topluluk için ayetler vardır.”
Bazı kiliseler neden bekârlık ister
Bazı Hristiyanlar bekârlığa, yani evlenmeden kalmaya değer verir. İsa'nın göklerin egemenliği uğruna kendilerini hadım edenler, yani Tanrı (﷾) için evliliği bırakanlar hakkındaki sözlerine işaret ederler. Ayrıca herkesin kendisi gibi evlenmemiş olmasını dileyen Pavlus'a işaret ederler. Katolik ve Ortodoks kiliselerinde bekârlık yemini eden keşişler ve rahibeler vardır. Batı'nın Katolik Kilisesi olan Latin Katolik Kilisesi'nde rahipler kilise hukuku gereği kural olarak bekâr kalmalıdır. Ortodoks piskoposlar yalnızca evlenmemiş erkekler arasından seçilir. Ortodoks ve Doğu Katolik rahipleri takdis edilmeden, yani rahip yapılmadan önce evlenebilir. Protestan papazlar evlenebilir.
“Çünkü annelerinin rahminden öyle doğmuş hadımlar vardır; insanlar tarafından hadım edilmiş hadımlar vardır; göklerin egemenliği uğruna kendilerini hadım etmiş hadımlar da vardır. Bunu kabul edebilen kabul etsin.”
“Keşke bütün insanlar benim gibi olsaydı. Ama her birinin Tanrı'dan aldığı kendine özgü bir armağanı var; birinin böyle, ötekinin şöyle. Bu nedenle evlenmemişlere ve dul kadınlara şunu söylüyorum: benim gibi kalmaları kendileri için iyidir.”
Katolik Kilisesi'nin Latin Kilisesi için koyduğu hukuk, din adamlarını kural olarak göklerin egemenliği uğruna tam ve sürekli cinsel perhize, dolayısıyla bekârlığa bağlar.
Kitab-ı Mukaddes Petrus ve diğer kilise önderleri hakkında ne der
İsa bekârlık hakkında şöyle dedi: “Bunu kabul edebilen kabul etsin”. Bu onu kimse için bir kural değil, bazıları için bir armağan yapar. Pavlus da aynısını söyler: her insanın Tanrı'dan (﷾) aldığı kendine özgü bir armağanı vardır. Katoliklerin ilk Papa saydığı Petrus'un bir karısı vardı. İsa onun kaynanasını iyileştirdi. Pavlus Petrus'un ve ilk kilisenin diğer önderlerinin eşlerini yanlarında götürdüğünü söyler. Ve Timoteos'a mektup bir piskoposun evli bir adam, tek kadınla evli olmasına izin verir. İsa evlenmedi, ama bekârlığı hiçbir zaman ona uyanlar için bir kural yapmadı. Baş öğrencisi evli bir adamdı. Hiçbir rahibin evlenemeyeceği kuralı Kitab-ı Mukaddes'te bulunmaz.
“Çünkü annelerinin rahminden öyle doğmuş hadımlar vardır; insanlar tarafından hadım edilmiş hadımlar vardır; göklerin egemenliği uğruna kendilerini hadım etmiş hadımlar da vardır. Bunu kabul edebilen kabul etsin.”
“Keşke bütün insanlar benim gibi olsaydı. Ama her birinin Tanrı'dan aldığı kendine özgü bir armağanı var; birinin böyle, ötekinin şöyle. Bu nedenle evlenmemişlere ve dul kadınlara şunu söylüyorum: benim gibi kalmaları kendileri için iyidir.”
“İsa, Petrus'un evine gelince onun kaynanasını ateşler içinde yatarken gördü.”
“Öbür elçiler, Rab'bin kardeşleri ve Kefas gibi, bizim de imanlı bir kadınla evlenip onu yanımızda gezdirme hakkımız yok mu?”
“Bu nedenle gözetmen kusursuz, tek kadınla evli, ölçülü, aklı başında, saygın, konuksever ve öğretmeye yetenekli olmalı;”
| Kaynak | Ne der |
|---|---|
| Kur'an 57:27 | Ruhbanlık insanların uydurduğu bir şeydi; Allah (﷾) onu emretmedi. |
| Sahih-i Buhari 5063 | Peygamber (ﷺ) namaz kıldı ve uyudu, oruç tuttu ve yedi, evlendi: onun yolundan yüz çeviren ondan değildir. |
| Matta 19:12 | “Bunu kabul edebilen kabul etsin”: bir kural değil, bazılarına verilen bir armağan. |
| Matta 8:14 | Petrus'un bir karısı vardı: İsa onun evinde kayınvalidesini ateşler içinde hasta buldu. |
| 1. Korintliler 9:5 | Pavlus: diğer elçiler, Rab'bin kardeşleri ve Petrus (Kefas) yanlarında bir eş götürür. |
| 1. Timoteos 3:2 | Bir gözetmen ‘tek karılı’ olmalıdır. |
Ayet ayet
Matta 19:12 — 19. bölüm, 12. ayet
“Çünkü annelerinin rahminden öyle doğmuş hadımlar vardır; insanlar tarafından hadım edilmiş hadımlar vardır; göklerin egemenliği uğruna kendilerini hadım etmiş hadımlar da vardır. Bunu kabul edebilen kabul etsin.”
Hangi konuda kaynak
İsa göklerin egemenliği uğruna evliliği bırakanları onurlandırır; öyleyse bekâr bir hayat daha yüksek bir yoldur.
Cevap
İsa sözü “Bunu kabul edebilen kabul etsin” diye bitirir. Onu bir yasa değil, ona katlanabilen az sayıda kişi için bir mesele yapar. Baş öğrencisi Petrus evliydi.
Vardığı yer — Ayet bazıları için bekârlığa izin verir. Onu hiçbir kilise önderinden istemez.
1 Korintliler 7:7-8 — 7. bölüm, 7-8. ayetler
“Keşke bütün insanlar benim gibi olsaydı. Ama her birinin Tanrı'dan aldığı kendine özgü bir armağanı var; birinin böyle, ötekinin şöyle. Bu nedenle evlenmemişlere ve dul kadınlara şunu söylüyorum: benim gibi kalmaları kendileri için iyidir.”
Hangi konuda kaynak
Pavlus evlenmeden kaldı ve başkalarının da aynısını yapmasını diledi.
Cevap
Birinci yüzyılda yaşamış Hristiyan bir misyoner olan Pavlus'un kendisi aynı bölümde her insanın Tanrı'dan (﷾) aldığı kendine özgü bir armağanı olduğunu söyler. Başka bir yerde Petrus'un ve ilk kilisenin diğer önderlerinin eşlerini yanlarında götürdüğünü söyler. Timoteos'a mektup bir piskoposun evli bir adam olmasına izin verir ve yalnızca tek kadınla evli olmasını ister.
Vardığı yer — Yeni Ahit evliliği kilise önderleri ve piskoposlar için olağan sayar ve onlara onu hiçbir zaman yasaklamaz.
Bakış açıları
Katolik ve Ortodoks
Göklerin egemenliği uğruna özgürce seçilen bekârlık yüksek bir çağrıdır. Keşişler ve rahibeler bunun yeminini eder. Latin Katolik Kilisesi bunu rahiplerinden ister.
İsa göklerin egemenliği uğruna kendilerini hadım edenleri övdü.
Reddiye
İsa göklerin egemenliği uğruna evliliği bırakanlardan söz eder. Buna onu kabul edebilenler için bir armağan der. Bazıları için bir armağan bütün bir rahiplik için kural olamaz ve baş öğrencisi Petrus evliydi. İslam daha ileri gider: Peygamber (ﷺ) evliliği bırakmak için izin isteyen bir sahabeyi bile reddetti.
Pavlus herkesin kendisi gibi evlenmemiş olmasını diledi.
Reddiye
Pavlus herkesin kendisi gibi olmasını dilediğini söyledi. Ama aynı bölümde her insanın Tanrı'dan (﷾) aldığı kendine özgü bir armağanı olduğunu söyler. Ayrıca Petrus'un ve ilk kilisenin diğer önderlerinin eşlerini yanlarında götürdüğünü söyler. Timoteos'a mektup bir piskoposun koca olmasına izin verir. Fazladan ibadet isteyen üç adama Allah'tan (﷾) onlardan daha çok korktuğunu söyleyen Peygamber (ﷺ) evlendi. İslam'da evlilik ibadetin rakibi değil, bir parçasıdır.
Latin Katolik Kilisesi din adamlarını kural olarak bekârlığa bağlar.
Reddiye
Katolikler bunun Kitab-ı Mukaddes'in bir emri değil, bir kilise kuralı olduğunu kabul eder. Ama Kur'an Allah'ın (﷾) helal kıldığı temiz şeyleri haram kılmayı yasaklar. Ruhbanlığın Allah (﷾) tarafından farz kılınmadığını, insanlar tarafından uydurulduğunu söyler. Evlilik Allah'ın (﷾) helal kıldığı bir şeydir; öyleyse hiçbir kilise onu O'na hizmet edenlere yasaklayamaz.
İslami bakış açısı
Allah (﷾) ruhbanlığı hiçbir zaman farz kılmadı. Peygamber (ﷺ) evlendi ve ona uyanların ibadet için evliliği bırakmasını yasakladı. Onun yolundan yüz çevirenin ondan olmadığını söyledi.
Kur'an ruhbanlığın Allah (﷾) tarafından farz kılınmadığını, insanlar tarafından uydurulduğunu söyler.
Kur'an müminlerin Allah'ın (﷾) helal kıldığını haram kılmasını yasaklar.
Peygamber (ﷺ) hiç evlenmeme yeminini reddetti ve onun yolundan yüz çevirenin ondan olmadığını söyledi.
Kur'an Allah'ın (﷾) Peygamber'den (ﷺ) önce elçiler gönderdiğini ve onlara eşler ve çocuklar verdiğini söyler.
Petrus'un bir karısı vardı. Pavlus Petrus'un ve ilk kilisenin diğer önderlerinin eşlerini yanlarında götürdüğünü söyler. Bir piskopos tek kadınla evli olmalıydı.