Ang Tahajjud ay ang pagdarasal sa gabi. Matutulog ka pagkatapos ng Isha, gigising ka habang madilim pa, at magdarasal bago ang Fajr, kapag halos lahat ay tulog at walang nakakakita sa iyo maliban kay Allah (﷾). Hindi ito isa sa limang pang-araw-araw na pagdarasal. Kusang-loob ito, pero inirerekomenda, at tinawag ito ng Propeta (ﷺ) na pinakamainam na pagdarasal pagkatapos ng lima.
Kapansin-pansin iyan para sa isang pagdarasal na walang sinumang obligadong gawin. Walang gumagawa nito para makita ng iba, kaya ipinapakita nito kung ano talaga ang gusto ng isang tao. At madaling magsimula: sapat na ang dalawang rak'ah (yunit ng pagdarasal) para magsimula.
Ano ang Tahajjud
Galing sa Qur’an ang pangalan. Sinabi ni Allah (﷾) sa Propeta (ﷺ):
وَمِنَ ٱلَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِۦ نَافِلَةًۭ لَّكَ عَسَىٰٓ أَن يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًۭا مَّحْمُودًۭا
Mula sa gabi ay magdasal ka rito bilang karagdagang dasal para sa iyo; marahil buhayin ka ng Panginoon mo sa isang katayuang pinapupurihan.
(Qur'an 17:79)
Ang salitang Arabe para sa ‘magdasal’ sa talatang ito ay tahajjad, na ang ibig sabihin ay iwan ang tulog, bumangon mula rito. Sinabi ng mga naunang iskolar gaya nina Alqamah at Ibrahim an-Nakha’i na ang Tahajjud ay ang pagdarasal na ginagawa pagkatapos matulog, at binanggit ni Ibn Kathir na ipinapakita ito mismo ng wikang Arabe. Kaya ang Tahajjud ay hindi lang pagpupuyat. Ito ay pagbangon para kay Allah (﷾) kahit puwede ka sanang manatili sa higaan.
Ang bawat kusang-loob na pagdarasal sa pagitan ng Isha at Fajr, bago matulog o pagkatapos, ay pagdarasal sa gabi, na tinatawag ng mga iskolar na qiyam al-layl, ang pagtayo sa gabi. Ang Tahajjud ay ang bahagi nito na ginagawa pagkatapos matulog. Sa Ramadan, ang pagdarasal sa gabi na sama-samang ginagawa sa masjid ay tinatawag na Taraweeh. Ang Tahajjud ay pagdarasal sa gabi na maaari mong panatilihin sa anumang gabi ng taon.
Paano ito naiiba sa limang pang-araw-araw na pagdarasal
- Kusang-loob ito, pero inirerekomenda: isang sunnah na pinanatili ng Propeta (ﷺ).
- Walang adhan at walang iqamah, ang dalawang panawagan na nagbubukas ng mga obligadong pagdarasal.
- Karaniwan itong ginagawa sa bahay, nang mag-isa. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang pinakamainam na pagdarasal ng isang tao ay ang ginagawa niya sa bahay, maliban sa mga obligadong pagdarasal. Sahih al-Bukhari 731
- Walang takdang bilang ng rak'ah. Nagdarasal ka nang tig-dalawa, hangga't kaya mo. Sahih al-Bukhari 990
- Nagtatapos ito sa witr, isang pagdarasal na may gansal na bilang ng rak'ah. Sahih al-Bukhari 998
Bakit ito mahalaga
Inilalarawan ng Qur’an ang mga mananampalataya ayon sa ginagawa nila sa gabi:
تَتَجَافَىٰ جُنُوبُهُمْ عَنِ ٱلْمَضَاجِعِ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ خَوْفًۭا وَطَمَعًۭا وَمِمَّا رَزَقْنَٰهُمْ يُنفِقُونَ
Naghihiwalayan ang mga tagiliran nila palayo sa mga hinihigaan [sa gabi para magdasal] habang dumadalangin sila sa Panginoon nila dala ng pangamba at paghahangad. Mula sa itinustos Namin sa kanila ay gumugugol sila.
(Qur'an 32:16)
At tungkol sa mga matuwid, sinasabi nito: “Sa mga huling bahagi ng gabi, sila ay humihingi ng tawad [kay Allāh]”. May kapalit ang pag-iwan sa mainit na higaan, at iyon mismo ang punto. Ang taong bumabangon kapag walang nakakakita ay nagpapakita kung para kanino talaga siya nabubuhay.
Sinabi ng Propeta (ﷺ) na tuwing gabi, kapag natitira na lang ang huling ikatlong bahagi ng gabi, bumababa ang ating Panginoon sa pinakamalapit na langit, sa paraang nararapat sa Kanya at hindi katulad ng Kanyang nilikha, at sinasabi: Sino ang tumatawag sa Akin, upang sagutin Ko siya? Sino ang humihingi sa Akin, upang bigyan Ko siya? Sino ang humihingi ng Aking kapatawaran, upang patawarin Ko siya?
| Nagtatanong si Allah (﷾) | At nangangako |
|---|---|
| Sino ang tumatawag sa Akin? | Sasagutin Ko |
| Sino ang humihingi sa Akin? | Ibibigay Ko |
| Sino ang humihingi ng Aking kapatawaran? | Patatawarin Ko |
Kaya ang huling bahagi ng gabi ay hindi pangkaraniwang oras. Si Allah (﷾) mismo ang nag-aanyaya sa mga tao na humingi, at ang Tahajjud ang paraan ng isang Muslim para tugunan ang paanyayang iyon. Sinabi rin ng Propeta (ﷺ) na sa bawat gabi ay may isang oras na walang Muslim na humihingi kay Allah (﷾) ng anumang mabuti, sa mundong ito o sa kabilang buhay, nang hindi ito ibinibigay sa kanya.
Siya mismo ay nagdarasal nang ganito, nakatayo sa gabi hanggang mamaga ang kanyang mga paa. Nang tanungin siya kung bakit, sinabi niya: Hindi ba ako dapat maging isang mapagpasalamat na alipin? Kaya ang Tahajjud ay hindi lang paghingi. Pasasalamat din ito.
Kailan ito ginagawa
Maaaring gawin ang pagdarasal sa gabi anumang oras mula pagkatapos ng pagdarasal sa Isha hanggang magsimula ang Fajr. Ang Tahajjud ay ang pagdarasal sa gabi pagkatapos mong matulog, at ang pinakamainam na oras nito ay ang huling ikatlong bahagi ng gabi, ang oras ng panawagang nabanggit sa itaas. Karaniwang maagang natutulog ang Propeta (ﷺ) at bumabangon sa huling bahagi ng gabi para magdasal.
Para mahanap ang huling ikatlong bahagi, bilangin ang mga oras mula Maghrib hanggang Fajr, hatiin sa tatlo, at magbilang pabalik ng isang ikatlong bahagi mula sa Fajr. Ibinibigay ng isang app ng oras ng pagdarasal o ng iskedyul ng iyong masjid ang dalawang oras.
- 6:00 pm
Maghrib
Nagsisimula ang gabi.
- 7:30 pm
Isha
Kapag naidasal na ang Isha, maaari nang magsimula ang pagdarasal sa gabi.
- 2:00 am
Nagsisimula ang huling ikatlong bahagi
12 oras ÷ 3 = 4 na oras, kaya ang huling ikatlong bahagi ay ang apat na oras bago ang Fajr. Ito ang pinakamainam na oras.
- 6:00 am
Fajr
Natatapos ang oras ng pagdarasal sa gabi. Dapat maidasal ang witr bago ito.
Ang gabi, mula paglubog ng araw hanggang madaling-araw: Tafsir al-Jalalayn · SeekersGuidance
Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang pagdarasal na pinakamamahal ni Allah (﷾) ay ang pagdarasal ni Propeta Dawud (sumakanya nawa ang kapayapaan). Natutulog siya sa kalahati ng gabi, nagdarasal sa ikatlong bahagi nito, at natutulog muli sa huling ikaanim. Sa ganoon, ang pagdarasal ay natatapat sa huling bahagi ng gabi, at nakababangon ka pa ring pahinga para sa Fajr.
Paano ito gawin, hakbang-hakbang
Ang Tahajjud ay ginagawa gaya ng anumang pagdarasal na may dalawang rak'ah. Kung marunong kang magdasal ng Fajr, marunong ka na rin nito. Narito ang gabi mula simula hanggang wakas.
Bago ka matulog
Matulog nang maaga para makagising, magtakda ng alarm, at ilayon sa iyong puso na bumangon. Kung hindi ka sigurado na magigising ka, idasal ang witr bago matulog (tingnan sa ibaba).
Gumising, at alalahanin si Allah (﷾)
Kapag nagigising ang Propeta (ﷺ), sinasabi niya:
الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَحْيَانَا بَعْدَ مَا أَمَاتَنَا وَإِلَيْهِ النُّشُورُ
Al-hamdu lillahi lladhi ahyana ba’da ma amatana wa ilayhi n-nushur
Ang lahat ng papuri ay kay Allah, na nagbigay sa amin ng buhay matapos Niya kaming patayin, at sa Kanya ang pagbabalik.
Magsimula sa dalawang maikling rak'ah
Sinabi ng Propeta (ﷺ) na kapag bumangon ka sa gabi, magsimula ka sa dalawang maikling rak'ah. Isa itong banayad na simula bago ang mas mahabang pagdarasal.
Magdasal nang tig-dalawa
Magdasal nang pares, tinatapos ang bawat pares sa salam. Bigkasin ang alam mo: ang al-Fatihah at anumang surah, mahaba man o maikli. Maaari kang bumigkas nang malakas o mahina; humihingi ang Qur’an ng gitnang daan, kaya panatilihing mahina ang iyong boses para walang magising.
Humingi kay Allah (﷾)
Pagkatapos ng pagdarasal, humingi kay Allah (﷾) ng anumang kailangan mo, sa sarili mong mga salita at sa anumang wika. Sa huling ikatlong bahagi ng gabi, si Allah (﷾) mismo ang tumatawag sa mga tao na humingi.
Tapusin sa witr
Gawing huling pagdarasal ng iyong gabi ang witr, gaya ng itinuro ng Propeta (ﷺ).
- 2
- 2
- 2
- 2
- 2
- 1
- 11 rak'ah
Sa isa sa mga paglalarawan ni Aishah, nagdarasal siya ng labing-isang rak'ah sa gabi, tinatapos ang bawat dalawa sa salam at isinasara sa iisang rak'ah ng witr. Inilarawan din niya ang apat, saka apat, saka tatlo, at nag-ulat si Ibn Abbas ng labintatlo. Maaari kang magdasal ng mas kaunti: magsimula sa dalawang rak'ah at isang witr. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang sinumang tumayo sa pagdarasal sa gabi na bumibigkas ng sampung talata ay hindi itatala kabilang sa mga nagpapabaya.
Sahih Muslim 736 Sahih al-Bukhari 1147 Sahih al-Bukhari 1138 Sunan Abi Dawud 1398
Pagtatapos ng gabi sa witr
Ang witr ay nangangahulugang gansal. Isa itong pagdarasal na may gansal na bilang ng rak'ah, kadalasan ay isa o tatlo, at isinasara nito ang gabi. Sinabi ng Propeta (ﷺ): Gawin ninyong huli sa inyong pagdarasal sa gabi ang witr.
Kung nag-aalala kang hindi ka magigising, idasal ang witr bago matulog. Kung inaasahan mong magigising ka, idasal ito sa dulo ng gabi, dahil, sabi niya, ang pagdarasal sa dulo ng gabi ay sinasaksihan, at iyon ay mas mabuti. Kaya walang kailangang makaligtaan ang witr dahil sa takot na mapasarap ang tulog. At kung nakapagdasal ka na ng witr bago matulog at saka ka nagising, maaari ka pa ring magdasal, nang tig-dalawa; huwag mo lang ulitin ang witr, dahil sinabi ng Propeta (ﷺ) na walang dalawang witr sa iisang gabi.
Sahih Muslim 755 Sunan Abi Dawud 1439
Kung saan nagkakaiba ang mga mazhab
Paano idinadasal ang witr. Itinuturing ng mazhab na Hanafi na kailangan (wajib) ang witr: tatlong magkakadugtong na rak'ah gaya ng Maghrib, may isang pag-upo pagkatapos ng ikalawa at iisang salam sa dulo; sa ikatlo, bago yumuko, itinataas ang mga kamay kasabay ng takbir at binibigkas ang qunut. Itinuturing ito ng mga mazhab na Maliki, Shafi’i at Hanbali na sunnah na mariing inirerekomenda, at ang tatlong rak'ah ay kadalasang ginagawa bilang dalawa, isang salam, saka isa. Para sa mga mazhab na Shafi’i at Hanbali, sapat din ang iisang rak'ah. Sundin ang ginagawa ng iyong masjid o guro.
An-Nawawi, Ibn Hajar · Islam Q&A 46544
Tig-dalawa. Sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang pagdarasal sa gabi ay dalawang rak'ah at saka dalawa, at ganito ito ginagawa ng karamihan ng mga mazhab. Pinahihintulutan din ng mazhab na Hanafi ang apat na rak'ah na may iisang salam sa gabi.
Ang qunut. Maraming tao ang bumibigkas ng maikling panalangin sa witr, na tinatawag na qunut, na itinuro ng Propeta (ﷺ) sa kanyang apo na si al-Hasan. Nagkakaiba ang mga mazhab kung binibigkas ito gabi-gabi, sa bahagi lamang ng Ramadan, o hindi kailanman sa witr, at kung bago o pagkatapos ng pagyuko ito.
Pagsisimula, at pagpapatuloy
Sa simula ng Islam, ang pagdarasal sa gabi ay isang tungkulin para sa Propeta (ﷺ) at sa mga unang mananampalataya. Iniulat ni Aishah na pagkatapos ng mga unang talata ng Surat al-Muzzammil, ang Propeta (ﷺ) at ang kanyang mga Kasamahan ay tumayo sa gabi sa loob ng isang taon, hanggang ibinaba ni Allah (﷾) ang dulo ng surah at naging kusang-loob ito. Sinasabi ng talatang iyon:
عَلِمَ أَن لَّن تُحْصُوهُ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۖ فَٱقْرَءُوا۟ مَا تَيَسَّرَ مِنَ ٱلْقُرْءَانِ
… Nakaalam Siya na hindi kayo makakakaya niyon saka tumanggap Siya sa inyo ng pagbabalik-loob kaya bumigkas kayo ng anumang naging madali [para sa inyo] mula sa Qur’ān …
(Qur'an 73:20)
Kaya inalis ang tungkulin, pero nanatiling bukas ang pinto. Hinihingi sa iyo ang madali para sa iyo. Ang pinakamahalaga ay ang pagpapatuloy: sinabi ng Propeta (ﷺ) na ang mga gawang pinakamamahal ni Allah (﷾) ay ang mga ginagawa nang palagian, kahit maliliit. Kaya ang kaunting napapanatili mo ay mas mabuti kaysa pumasan ng higit sa kaya mo. Sinabi rin niya sa isang Kasamahan: huwag kang tumulad kay ganoon, na dating nagdarasal sa gabi at saka iyon iniwan.
Sahih al-Bukhari 6464 Sahih al-Bukhari 1152
Sinabi ng Propeta (ﷺ) na habang natutulog ka, nagtatali si Satanas ng tatlong buhol sa likod ng iyong ulo, na sinasabi sa bawat isa: mahaba ang gabi, kaya matulog ka pa. Bawat hakbang ng pagbangon ay kumakalas ng isang buhol:
Gumising ka at inalala si Allah (﷾): kumakalas ang unang buhol.
Nagsagawa ka ng wudu: kumakalas ang ikalawang buhol.
Nagdasal ka: kumakalas ang ikatlong buhol.
Sinisimulan mo ang araw nang masigla at masaya.
Kaya ang pinakamahirap na bahagi ay ang unang minuto. Kapag naalala mo na si Allah (﷾), pinapadali ng bawat hakbang ang kasunod.
Ang nakatutulong
- Matulog nang maaga, gaya ng ginagawa ng Propeta (ﷺ). Sahih al-Bukhari 1146
- Itakda ang alarm nang kaunti bago ang Fajr. Sapat na ang sampung minuto para sa dalawang rak'ah at witr.
- Ihanda ang iyong banig na dasalan bago matulog, para walang hahanapin sa dilim.
- Kung dahil sa tulog o sakit ay nakaligtaan mo ito, nagdarasal ang Propeta (ﷺ) ng labindalawang rak'ah sa araw bilang kapalit. Sahih Muslim 746
- Kung bago ka sa pagdarasal, pag-aralan muna ang limang pang-araw-araw na pagdarasal. Nauuna ang mga ito sa anumang kusang-loob na pagdarasal.