Aling anak ang inialay ni Abraham, si Ismael o si Isaac?

“At sinabi niya, Kunin mo ngayon ang iyong anak, ang iyong bugtong na anak na si Isaac, na iyong minamahal, at pumaroon ka sa lupain ng Moria; at ihandog mo siya roon bilang handog na sinusunog sa ibabaw ng isa sa mga bundok na aking sasabihin sa iyo.”

“At sinabi niya, Huwag mong ipatong ang iyong kamay sa bata, ni gawan mo siya ng anuman: sapagkat ngayon ay nalalaman ko na ikaw ay may takot sa Diyos, yamang hindi mo ipinagkait sa akin ang iyong anak, ang iyong bugtong na anak.”

“At sinabi, Sa aking sarili ako'y sumumpa, sabi ng PANGINOON, sapagkat ginawa mo ang bagay na ito, at hindi mo ipinagkait ang iyong anak, ang iyong bugtong na anak:”

“Sa pananampalataya ay inihandog ni Abraham si Isaac, nang siya'y subukin: at ang tumanggap ng mga pangako ay naghandog ng kanyang bugtong na anak,”

“At sinabi ng Diyos kay Abraham, Huwag mong ikasama ng loob ang tungkol sa bata, at ang tungkol sa iyong aliping babae; sa lahat ng sinabi sa iyo ni Sara, ay dinggin mo ang kanyang tinig; sapagkat kay Isaac tatawagin ang iyong binhi.”

“At si Abram ay walumpu't anim na taong gulang, nang ipanganak ni Hagar si Ismael kay Abram.”

“At si Abraham ay isang daang taong gulang, nang ipanganak sa kanya ang kanyang anak na si Isaac.”

“At ipinanganak ni Hagar kay Abram ang isang lalaki: at tinawag ni Abram ang pangalan ng kanyang anak, na ipinanganak ni Hagar, na Ismael.”

“At ang bagay na ito ay lubhang masama sa paningin ni Abraham dahil sa kanyang anak.”

“At inilibing siya ng kanyang mga anak na sina Isaac at Ismael sa yungib ng Macpela, sa parang ni Efron na anak ni Zohar na Heteo, na nasa tapat ng Mamre;”

“At kinuha ni Sarai na asawa ni Abram si Hagar na kanyang aliping babae na Ehipsiya, pagkatapos na makatahan si Abram nang sampung taon sa lupain ng Canaan, at ibinigay siya sa kanyang asawang si Abram upang maging asawa niya.”

“Kung ang isang lalaki ay may dalawang asawa, ang isa ay minamahal, at ang isa ay kinapopootan, at sila'y nagkaanak sa kanya, ang minamahal at ang kinapopootan; at kung ang panganay na anak ay sa kinapopootan: Ay mangyayari, sa araw na ipamana niya sa kanyang mga anak ang kanyang tinatangkilik, na hindi niya magagawang panganay ang anak ng minamahal na una sa anak ng kinapopootan, na siyang tunay na panganay: Kundi kikilalanin niya ang anak ng kinapopootan bilang panganay, sa pagbibigay sa kanya ng dobleng bahagi ng lahat ng kanyang tinatangkilik: sapagkat siya ang pasimula ng kanyang lakas; ang karapatan ng pagkapanganay ay kanya.”

“At gagawin ko rin namang isang bansa ang anak ng aliping babae, sapagkat siya'y iyong binhi.”

“Na sa pagpapala ay pagpapalain kita, at sa pagpaparami ay pararamihin ko ang iyong binhi na gaya ng mga bituin sa langit, at gaya ng buhangin na nasa baybayin ng dagat; at aariin ng iyong binhi ang pintuang-bayan ng kanyang mga kaaway;”

“At tungkol kay Ismael, ay dininig kita: Narito, pinagpala ko siya, at palalaguin ko siya, at pararamihin ko siya nang lubha; labindalawang prinsipe ang kanyang magiging anak, at gagawin ko siyang isang dakilang bansa.”

Binabasa ng klasikong komentaryong Hudyo, na sumusunod sa Talmud (Sanhedrin 89b) at sa Genesis Rabbah 55:7, ang mga salita ng Diyos bilang isang usapan. Nang sabihan ng “ang iyong anak”, sumagot si Abraham na may dalawa siyang anak na lalaki. Nang sabihan ng “ang iyong bugtong na anak”, sumagot siya na bawat isa ay bugtong na anak ng kanyang ina. Nang sabihan ng “na iyong minamahal”, sumagot siya na mahal niya silang dalawa. Saka lamang sinabi ng Diyos ang “si Isaac”.

“Nang magkagayo'y muling nag-asawa si Abraham, at ang kanyang pangalan ay Cetura. At ipinanganak niya sa kanya sina Zimram, at Jocsan, at Medan, at Midian, at Isbak, at Sua.”

“Nagsabi [si Abraham]: “Tunay na ako ay pupunta sa Panginoon ko; magpapatnubay Siya sa akin. Panginoon ko, magkaloob Ka para sa akin [ng anak] kabilang sa mga maayos.” Kaya nagbalita Kami sa kanya ng nakagagalak hinggil sa isang batang matimpiin. Kaya noong umabot ito kasama sa kanya sa [gulang ng] pagpupunyagi ay nagsabi siya: “O munting anak ko, tunay na ako ay nakakikita sa pagtulog na ako ay kumakatay sa iyo, kaya tumingin ka kung ano nakikita mo.” Nagsabi si Ismael: “O ama ko, gawin mo po ang ipinag-uutos sa iyo. Matatagpuan mo po ako, kung niloob ni Allāh, kabilang sa mga nagtitiis.” Kaya noong nagpasakop silang dalawa [si utos ni Allāh] at naglapag siya rito sa noo, nanawagan Kami sa kanya, [na nagsasabi]: “O Abraham, nagpatotoo ka nga sa panaginip. Tunay na Kami ay gayon gumaganti sa mga tagagawa ng maganda.” Tunay na ito ay talagang ang paglilitis na malinaw. Tumubos Kami kay Ismael sa pamamagitan ng isang alay na dakila.”

“Nagbalita Kami sa kanya ng nakalulugod hinggil kay Isaac bilang propeta kabilang sa mga maayos. Pinagpala Namin siya at si Isaac. Mayroon sa mga supling nilang dalawa na tagagawa ng maganda at malinaw na tagalabag sa katarungan sa sarili nito.”

“Ang maybahay niya ay nakatayo, saka natawa ito, kaya nagbalita Kami ng nakagagalak dito hinggil kay Isaac, at matapos kay Isaac ay kay Jacob [na apo].”

“At naubos ang tubig sa balat na sisidlan, at inilagay niya ang bata sa ilalim ng isa sa mga palumpong. At siya'y yumaon, at naupo sa tapat niya sa may kalayuan, na wari'y abot ng pana: sapagkat sinabi niya, Huwag ko nawang makita ang kamatayan ng bata. At siya'y naupo sa tapat niya, at inilakas ang kanyang tinig, at umiyak. At narinig ng Diyos ang tinig ng bata; at tinawag ng anghel ng Diyos si Hagar mula sa langit, at sinabi sa kanya, Ano ang nangyayari sa iyo, Hagar? huwag kang matakot; sapagkat narinig ng Diyos ang tinig ng bata sa kinaroroonan niya. Bumangon ka, itindig mo ang bata, at hawakan mo siya sa iyong kamay; sapagkat gagawin ko siyang isang dakilang bansa.”

Isinalaysay ni Ibn Abbas na dinala ni Abraham si Hagar at ang anak nitong si Ismael sa walang laman na lambak ng Mecca habang pinasususo pa nito siya, iniwan sila malapit sa lugar ng Ka'ba na may isang supot ng datiles at isang sisidlang balat ng tubig, at nanalangin para sa kanila. Tinanong ni Hagar kung iniutos ba ito ni Allah, at nang sabihin niyang oo, sinabi nito na hindi sila pababayaan ni Allah.

“Nagsabi [si Abraham]: “Tunay na ako ay pupunta sa Panginoon ko; magpapatnubay Siya sa akin. Panginoon ko, magkaloob Ka para sa akin [ng anak] kabilang sa mga maayos.” Kaya nagbalita Kami sa kanya ng nakagagalak hinggil sa isang batang matimpiin. Kaya noong umabot ito kasama sa kanya sa [gulang ng] pagpupunyagi ay nagsabi siya: “O munting anak ko, tunay na ako ay nakakikita sa pagtulog na ako ay kumakatay sa iyo, kaya tumingin ka kung ano nakikita mo.” Nagsabi si Ismael: “O ama ko, gawin mo po ang ipinag-uutos sa iyo. Matatagpuan mo po ako, kung niloob ni Allāh, kabilang sa mga nagtitiis.” Kaya noong nagpasakop silang dalawa [si utos ni Allāh] at naglapag siya rito sa noo, nanawagan Kami sa kanya, [na nagsasabi]: “O Abraham, nagpatotoo ka nga sa panaginip. Tunay na Kami ay gayon gumaganti sa mga tagagawa ng maganda.” Tunay na ito ay talagang ang paglilitis na malinaw. Tumubos Kami kay Ismael sa pamamagitan ng isang alay na dakila.”

“Kaya umalis si Abram, gaya ng sinalita sa kanya ng PANGINOON; at sumama sa kanya si Lot: at si Abram ay pitumpu't limang taong gulang nang siya'y umalis sa Haran.”

“At nangyari, nang malapit na siyang pumasok sa Ehipto, na sinabi niya kay Sarai na kanyang asawa, Narito ngayon, nalalaman ko na ikaw ay isang babaing maganda kung tingnan: Kaya mangyayari, na kapag nakita ka ng mga Ehipsiyo, ay kanilang sasabihin, Ito'y kanyang asawa: at papatayin nila ako, ngunit ililigtas ka nilang buhay. Sabihin mo, ipinamamanhik ko sa iyo, na ikaw ay aking kapatid: upang ako'y mapabuti dahil sa iyo; at mabuhay ang aking kaluluwa dahil sa iyo. At nangyari, nang makapasok si Abram sa Ehipto, na nakita ng mga Ehipsiyo ang babae na siya'y totoong maganda. Nakita rin siya ng mga prinsipe ni Faraon, at pinuri siya sa harap ni Faraon: at ang babae ay dinala sa bahay ni Faraon.”

“Nang magkagayo'y nagpatirapa si Abraham, at tumawa, at sinabi sa kanyang puso, Magkakaanak pa ba ang isang lalaking isang daang taong gulang? at si Sara, na siyamnapung taong gulang, ay manganganak pa ba?”

“At kinuha ni Sarai na asawa ni Abram si Hagar na kanyang aliping babae na Ehipsiya, pagkatapos na makatahan si Abram nang sampung taon sa lupain ng Canaan, at ibinigay siya sa kanyang asawang si Abram upang maging asawa niya.”

“At si Abram ay walumpu't anim na taong gulang, nang ipanganak ni Hagar si Ismael kay Abram.”

Isinalaysay ni Ibn Abbas na dinala ni Abraham si Hagar at ang anak nitong si Ismael sa walang laman na lambak ng Mecca habang pinasususo pa nito siya, iniwan sila malapit sa lugar ng Ka'ba na may isang supot ng datiles at isang sisidlang balat ng tubig, at nanalangin para sa kanila. Tinanong ni Hagar kung iniutos ba ito ni Allah, at nang sabihin niyang oo, sinabi nito na hindi sila pababayaan ni Allah.

“At si Abraham ay isang daang taong gulang, nang ipanganak sa kanya ang kanyang anak na si Isaac.”

“At si Isaac ay apatnapung taong gulang nang kanyang kunin si Rebeca bilang asawa, na anak ni Betuel na taga-Siria sa Padan-aram, na kapatid ni Laban na taga-Siria.”

“At pagkatapos noon ay lumabas ang kanyang kapatid, at ang kanyang kamay ay nakahawak sa sakong ni Esau; at tinawag ang kanyang pangalan na Jacob: at si Isaac ay animnapung taong gulang nang ipanganak niya sila.”

“At ito ang mga araw ng mga taon ng buhay ni Abraham na kanyang ikinabuhay, isang daan at pitumpu't limang taon.”

“At inilibing siya ng kanyang mga anak na sina Isaac at Ismael sa yungib ng Macpela, sa parang ni Efron na anak ni Zohar na Heteo, na nasa tapat ng Mamre;”