Përgjigje e shkurtër
Islamin e Kuranit dhe të Sunetit, të njëjtin Islam si shokët e Profetit (ﷺ). Këtë e tregojnë transmetimet e vetë Aliut. Ai tregoi si e merrte abdesin Profeti (ﷺ), dhe i lante këmbët. Ai dha afatin për fërkimin mbi mestet prej lëkure. Ai transmetoi se Profeti (ﷺ) e ndaloi martesën e përkohshme. Ai i quajti Ebu Bekrin dhe Omerin më të mirët pas Profetit (ﷺ), dhe si halif i ruajti gjykimet e mëparshme. Lutjet që ai përcolli në transmetimet e sakta i drejtohen vetëm Allahut (﷾). Në namaz Profeti (ﷺ) bekohet, siç urdhëroi Allahu (﷾), dhe familja e tij, ku bën pjesë edhe Aliu, bekohet bashkë me të me fjalët që ai mësoi. Ne e duam Aliun, dhe dashuria për Aliun do të thotë të bësh siç bëri Aliu.
Shpjegimi i plotë
Aliu u kap pas Librit dhe Sunetit
Fjalët e vetë Aliut tregojnë ku qëndronte ai. U pyet nëse familja e tij kishte ndonjë libër përveç Kuranit. Ai tha jo, vetëm Librin e Allahut (﷾), kuptimin që Allahu (﷾) i jep një myslimani, dhe atë që ishte shkruar në një fletë: rregulla për gjakun, për lirimin e robërve dhe për hakmarrjen. Rregulli i Allahut (﷾) për çdo mysliman është i njëjtë: bindjuni Allahut (﷾) dhe të Dërguarit, dhe nëse nuk pajtoheni, kthejeni çështjen tek Allahu (﷾) dhe i Dërguari i Tij. Aliu e ndoqi këtë rregull, dhe po kështu bëjmë edhe ne.
Ebu Xhuhajfe e pyeti Aliun nëse familja kishte ndonjë libër përveç Kuranit. Aliu tha jo: vetëm Librin e Allahut, kuptimin që Allahu i jep një myslimani, dhe atë që është në këtë fletë. Fleta përmbante rregulla për gjakun (shpagimin), për shpengimin e robërve dhe një vendim për hakmarrjen (kisasin).
“O besimtarë! Bindjuni Allahut, bindjuni të Dërguarit dhe atyre që drejtojnë punët tuaja. Nëse nuk pajtoheni në ndonjë gjë, drejtojuni Allahut dhe të Dërguarit, nëse besoni Allahun dhe Ditën e Kiametit. Kjo për ju është më e mira dhe shpjegimi më i bukur.”
Si lahej Aliu për namaz
Kurani përmend fytyrën, duart deri në bërryla, kokën dhe këmbët deri në nyje. Aliu tregoi si e bënte Profeti (ﷺ). Ata që panë abdesin e Aliut, ose e pyetën për të, transmetojnë se ai lau fytyrën dhe duart tri herë, fërkoi kokën, pastaj lau këmbët. Ai tha se donte t'u tregonte si e merrte abdesin i Dërguari i Allahut (ﷺ). Në një transmetim, Aliu pastaj u ngrit dhe piu ujin që kishte mbetur.
“O besimtarë! Kur doni të falni namaz, lani fytyrën dhe duart deri në bërryla, kurse kokën fshijeni me dorë të lagët; lani edhe këmbët deri në nyje. Nëse jeni të papastër (si pasojë e marrëdhënieve bashkëshortore apo e derdhjes së farës), pastrohuni (duke u larë krejtësisht)! Por, në qoftë se jeni të sëmurë (që mund t’ju dëmtojë uji) ose gjendeni në udhëtim, ose ndonjëri nga ju vjen pas kryerjes së nevojës natyrore, ose nëse keni pasur marrëdhënie me bashkëshortet e nuk gjeni ujë, atëherë gjeni dhé të pastër dhe fshini fytyrat e duart me të. Allahu nuk dëshiron t’ju krijojë ndonjë vështirësi, por dëshiron t’ju pastrojë dhe t’i plotësojë dhuntitë e Tij ndaj jush, që të jeni falënderues.”
Zirr ibn Hubejshi transmeton se Aliu u pyet si e merrte abdesin i Dërguari i Allahut (ﷺ). Aliu e përshkroi, e fërkoi kokën, pastaj i lau këmbët tri herë, dhe tha: kështu e merrte abdesin i Dërguari i Allahut (ﷺ).
Ebu Hajje e pa Aliun duke marrë abdes, duke larë çdo pjesë tri herë, duke fërkuar kokën, pastaj duke larë këmbët deri te nyjat. Aliu tha se donte të tregonte si e merrte abdesin i Dërguari i Allahut (ﷺ).
Ebu Hajje e pa Aliun duke marrë abdes. Ai lau duart, shpëlau gojën dhe hundën tri herë, lau fytyrën dhe parakrahët tri herë, fërkoi kokën një herë, dhe lau këmbët deri te nyjat. Pastaj piu ujin që mbeti, në këmbë, dhe tha se donte të tregonte si pastrohej i Dërguari i Allahut (ﷺ).
Fërkimi mbi mestet prej lëkure
Fërkimi mbi mestet prej lëkure, kur janë veshur, është gjithashtu pjesë e praktikës së Profetit (ﷺ). Shurejhu shkoi tek Aishja ta pyeste për këtë. Ajo e dërgoi tek Aliu, sepse Aliu udhëtonte me të Dërguarin e Allahut (ﷺ). Aliu dha përgjigjen. Profeti (ﷺ) caktoi tri ditë e tri net për udhëtarin, dhe një ditë e një natë për vendasin. Nëna e besimtarëve i besonte dijes së Aliut për Sunetin, dhe po ashtu edhe ne.
Shurejh ibn Haniu shkoi te Aishja për ta pyetur për fërkimin mbi mestet prej lëkure. Ajo i tha ta pyeste Aliun, të birin e Ebu Talibit, sepse ai udhëtonte me të Dërguarin e Allahut (ﷺ). E pyetën Aliun, dhe ai tha se i Dërguari i Allahut (ﷺ) caktoi një afat prej tri ditësh e tri netësh për udhëtarin dhe një ditë e një natë për vendasin.
Çfarë transmetoi Aliu për martesën e përkohshme
Aliu transmetoi se ditën e Hajberit i Dërguari i Allahut (ﷺ) ndaloi martesën e përkohshme dhe ngrënien e mishit të gomarit shtëpiak. Këtë ia tha vetë Ibn Abasit. Një shok tjetër, Sebreja, ishte me Profetin (ﷺ) në Çlirimin e Mekës, ku leja u dha për një kohë të shkurtër. Ai transmeton se Profeti (ﷺ) pastaj tha se Allahu (﷾) e kishte ndaluar deri në Ditën e Kiametit. Pra, është transmetimi i vetë Aliut se Profeti (ﷺ) i dha fund. Dijetarët shpjegojnë se ajo u lejua për një kohë gjatë fushatave, pastaj u ndalua përgjithmonë.
Ali ibn Ebi Talibi transmeton se ditën e Hajberit i Dërguari i Allahut (ﷺ) ndaloi martesën e përkohshme dhe ngrënien e mishit të gomarëve shtëpiakë.
Aliu i thotë Ibn Abasit se në kohën e Hajberit Profeti (ﷺ) ndaloi martesën e përkohshme (mut'an) dhe ngrënien e mishit të gomarit.
Ali ibn Ebi Talibi transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) ndaloi, ditën e Hajberit, martesën e përkohshme me gra dhe ngrënien e mishit të gomarëve shtëpiakë.
Sebre el-Xhuheniu transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha: o njerëz, unë jua kisha lejuar martesën e përkohshme me gra, por Allahu tani e ka ndaluar deri në Ditën e Kiametit. Kush ka një grua të tillë, le ta lërë të shkojë, dhe të mos marrë mbrapsht asgjë nga ajo që i dha.
Djali i Sebre el-Xhuheniut transmeton se babai i tij shkoi me të Dërguarin e Allahut (ﷺ) në ekspeditën e Çlirimit të Mekës, dhe se gjatë qëndrimit të tyre Profeti (ﷺ) e lejoi martesën e përkohshme.
Si falej Aliu dhe si i lutej Zotit të tij
Aliu transmetoi si falej Profeti (ﷺ). Kur ngrihej për namaz, Profeti (ﷺ) e kthente fytyrën nga Ai që krijoi qiejt dhe tokën. Ai thoshte se namazi, kurbani, jeta dhe vdekja e tij janë për Allahun (﷾). Ai i kërkonte vetëm Allahut (﷾) falje dhe udhëzim. Aliu transmeton gjithashtu se Profeti (ﷺ) i ndaloi të lexonte Kuranin në ruku dhe në sexhde. Ky është namazi që përcolli Aliu.
Ali ibn Ebi Talibi transmeton si e fillonte Profeti (ﷺ) namazin dhe çfarë thoshte në të kur ngrihej për t'u falur. Ai fillonte duke e kthyer fytyrën nga Ai që krijoi qiejt dhe tokën, duke thënë se namazi, kurbani, jeta dhe vdekja e tij janë për Allahun, Zotin e botëve, që nuk ka ortak. Ai i kërkonte vetëm Allahut falje dhe udhëzim. Në ruku, në ngritje dhe në sexhde i drejtohej vetëm Allahut, dhe midis teshehhudit dhe selamit i kërkonte Allahut t'ia falte gjynahet e mëparshme dhe të mëvonshme.
Ali ibn Ebi Talibi transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) i ndaloi të lexonte Kuranin në ruku ose në sexhde.
“Thuaj: “Në të vërtetë, namazi im, kurbani im, jeta ime dhe vdekja ime, i përkasin vetëm Allahut, Zotit të botëve. Ai nuk ka asnjë ortak. Kështu jam urdhëruar dhe unë jam i pari që i nënshtrohem Atij”.”
Aliu i lutej vetëm Allahut (﷾)
Lutjet që Aliu përcolli në transmetimet e sakta i drejtohen vetëm Allahut (﷾). Profeti (ﷺ) e mësoi Aliun të thoshte: O Allah (﷾), më udhëzo dhe më mbaj në rrugë të drejtë. Ai i mësoi Aliut dhe Fatimes të thoshin Allahu ekber, Subhanallah dhe Elhamdulilah kur shtriheshin. Një lutje tjetër që transmetoi Aliu e hap namazin duke e kthyer fytyrën nga Ai që krijoi qiejt dhe tokën. Asnjë transmetim i saktë nuk e tregon Aliun duke e futur veten në namaz. Dëshmia e besimit përmend vetëm Allahun (﷾) dhe të Dërguarin e Tij. Teshehhudi (fjalët që thuhen ndërsa je ulur në namaz) i jep çdo lavdërim Allahut (﷾), e përshëndet Profetin (ﷺ) dhe çdo rob të mirë të Allahut (﷾), nuk i kërkon asgjë asnjërit prej tyre, dhe mbyllet me të njëjtën dëshmi. Kur shokët përshëndetnin njerëz me emër në të, Profeti (ﷺ) u dha në vend të kësaj një përshëndetje që arrin te çdo rob i mirë.
Aliu transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) i tha të thoshte: O Allah, më udhëzo dhe më mbaj në rrugë të drejtë. Ai duhej të mbante në mendje rrugën e drejtë dhe drejtësinë e një shigjete.
Aliu transmeton se Fatimja kërkoi një shërbëtor, sepse mulliri i dorës e lodhte. Profeti (ﷺ) erdhi te shtrati i tyre dhe tha se do t'u mësonte diçka më të mirë se një shërbëtor. Kur të shkonin për të fjetur, të thoshin Allahu ekber tridhjetë e katër herë, Subhanallah tridhjetë e tri herë dhe Elhamdulilah tridhjetë e tri herë.
Ali ibn Ebi Talibi transmeton si e fillonte Profeti (ﷺ) namazin dhe çfarë thoshte në të kur ngrihej për t'u falur. Ai fillonte duke e kthyer fytyrën nga Ai që krijoi qiejt dhe tokën, duke thënë se namazi, kurbani, jeta dhe vdekja e tij janë për Allahun, Zotin e botëve, që nuk ka ortak. Ai i kërkonte vetëm Allahut falje dhe udhëzim. Në ruku, në ngritje dhe në sexhde i drejtohej vetëm Allahut, dhe midis teshehhudit dhe selamit i kërkonte Allahut t'ia falte gjynahet e mëparshme dhe të mëvonshme.
Omer ibn el-Hatabi transmeton se një i panjohur me rroba shumë të bardha, pa asnjë shenjë udhëtimi mbi të, u ul para Profetit (ﷺ) dhe e pyeti për Islamin, besimin dhe përsosmërinë në adhurim. I pyetur për besimin, Profeti tha se është të besosh në Allahun, në engjëjt e Tij, në librat e Tij, në të dërguarit e Tij dhe në Ditën e Fundit, dhe të besosh në caktimin hyjnor, të mirën dhe të keqen e tij. Më pas Profeti i tha Omerit se i panjohuri ishte Xhibrili, që kishte ardhur t'u mësonte fenë e tyre.
Ibn Omeri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Islami është ndërtuar mbi pesë: të dëshmosh se nuk ka zot tjetër përveç Allahut dhe se Muhamedi është i Dërguari i Allahut, të falësh namazin, të japësh zekatin, të kryesh haxhin dhe të agjërosh muajin e Ramazanit.
Abdullah ibn Mesudi transmeton se pas Profetit (ﷺ) shokët thoshin në ulje: paqja qoftë mbi Xhibrilin, paqja qoftë mbi Mikailin, paqja qoftë mbi filanin. I Dërguari i Allahut (ﷺ) u kthye dhe tha se Vetë Allahu është Es-Selam, dhe i mësoi të thonë: të gjitha nderimet, lutjet dhe të mirat i takojnë Allahut; paqja qoftë mbi ty, o Profet, dhe mëshira dhe bekimet e Allahut; paqja qoftë mbi ne dhe mbi robërit e mirë të Allahut. Ai tha se kjo përshëndetje arrin te çdo rob i mirë në qiell dhe në tokë. Pastaj: dëshmoj se nuk ka zot tjetër përveç Allahut, dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij.
Kush përmendet në namaz
Allahu (﷾) urdhëron bekime mbi Profetin (ﷺ), dhe teshehhudi (fjalët që thuhen ndërsa je ulur në namaz) dëshmon se Muhamedi është robi dhe i dërguari i Tij. Pra, Profeti (ﷺ) përmendet në dëshmi dhe në namaz sepse Allahu (﷾) e bëri pjesë të besimit. Edhe familja e tij nderohet. Shokët pyetën si t'i kërkonin Allahut (﷾) ta bekonte atë dhe familjen e tij. Ai i mësoi të thonë: O Allah (﷾), dërgo bekime mbi Muhamedin (ﷺ) dhe mbi familjen e tij. Aliu bën pjesë në atë familje, dhe ai falej me këto fjalë. Asnjë transmetim i saktë nuk e tregon Profetin (ﷺ) apo Aliun duke shtuar një dëshmi për Aliun në namaz, në ezan apo në dëshminë e besimit.
“Vërtet, Allahu e bekon të Dërguarin dhe engjëjt e Tij luten për atë. O besimtarë, lutuni për atë dhe përshëndeteni me “selam”!”
Abdullah ibn Mesudi transmeton se pas Profetit (ﷺ) shokët thoshin në ulje: paqja qoftë mbi Xhibrilin, paqja qoftë mbi Mikailin, paqja qoftë mbi filanin. I Dërguari i Allahut (ﷺ) u kthye dhe tha se Vetë Allahu është Es-Selam, dhe i mësoi të thonë: të gjitha nderimet, lutjet dhe të mirat i takojnë Allahut; paqja qoftë mbi ty, o Profet, dhe mëshira dhe bekimet e Allahut; paqja qoftë mbi ne dhe mbi robërit e mirë të Allahut. Ai tha se kjo përshëndetje arrin te çdo rob i mirë në qiell dhe në tokë. Pastaj: dëshmoj se nuk ka zot tjetër përveç Allahut, dhe dëshmoj se Muhamedi është robi dhe i Dërguari i Tij.
Ka'b ibn Uxhre transmeton se shokët e pyetën të Dërguarin e Allahut (ﷺ) si t'i kërkonin Allahut të dërgonte bekime mbi të dhe mbi familjen e tij, sepse Allahu u kishte mësuar si ta përshëndesnin në namaz. Ai u tha të thonë: O Allah, dërgo mëshirë mbi Muhamedin (ﷺ) dhe mbi familjen e Muhamedit, siç e dërgove mbi Ibrahimin dhe mbi familjen e Ibrahimit, sepse Ti je i Lavdëruar, i Madhëruar. O Allah, beko Muhamedin dhe familjen e Muhamedit, siç bekove Ibrahimin dhe familjen e Ibrahimit.
Zejd ibn Erkami transmeton se te një vend uji i quajtur Hum, midis Mekës dhe Medinës, Profeti (ﷺ) e lavdëroi Allahun dhe tha se po linte dy gjëra të rënda ndër njerëzit: Librin e Allahut, që përmban udhëzim të drejtë dhe dritë, prandaj kapuni fort pas tij; dhe njerëzit e shtëpisë së tij, duke ua kujtuar njerëzve detyrat e tyre ndaj pjesëtarëve të familjes së tij. Zejdi tha se gratë e Profetit (ﷺ) janë nga shtëpia e tij, por shtëpia që nënkuptohet këtu janë ata të cilëve u është e ndaluar sadakaja: familja e Aliut, e Akilit, e Xhafer dhe e el-Abasit.
Aliu, Ebu Bekri dhe Omeri
Aliu e quajti të parin Ebu Bekrin dhe pastaj Omerin si njerëzit më të mirë pas Profetit (ﷺ). Ai i dha besën Ebu Bekrit, duke lavdëruar të drejtën e tij. Ai i dha besën Othmanit kur gjashtë burrat e caktuar nga Omeri u mblodhën për të zgjedhur pasardhësin e tij, dhe i kërkoi Allahut (﷾) mëshirë për Omerin kur trupi i tij ishte shtrirë. Vajza e Aliut, Umu Kulthumi, ishte gruaja e Omerit. Aliu eci me këta burra dhe i nderoi.
Djali i Aliut, Ibn el-Hanefije, e pyeti babanë e tij se kush ishin njerëzit më të mirë pas të Dërguarit të Allahut (ﷺ). Aliu u përgjigj: Ebu Bekri, pastaj Omeri. Nga frika se Aliu do të përmendte më pas Othmanin, ai pyeti: pastaj ti? Aliu u përgjigj se ishte vetëm një njeri ndër myslimanët.
Në një transmetim të gjatë nga Aishja, Aliu, i cili nuk e kishte dhënë besën gjatë gjashtë muajve të jetës së Fatimes pas vdekjes së Profetit (ﷺ), kërkon pajtim me Ebu Bekrin pasi ajo ka vdekur. Ai dërgon të thërrasë Ebu Bekrin, dhe Ebu Bekri vjen tek ai. Aliu thotë se familja e njeh epërsinë e Ebu Bekrit dhe atë që Allahu i ka dhënë, dhe nuk ia kanë zili, por se Ebu Bekri nuk i kishte konsultuar, dhe ata kishin menduar se kishin një të drejtë në këtë çështje për shkak të afërsisë së tyre me të Dërguarin (ﷺ). Ebu Bekri qan dhe thotë se mirësia ndaj të afërmve të të Dërguarit (ﷺ) i është më e dashur se mirësia ndaj të afërmve të tij. Aliu i jep besën atë pasdite dhe e lavdëron publikisht të drejtën e Ebu Bekrit. Myslimanët gëzohen dhe i afrohen përsëri Aliut. I njëjti transmetim fillon me kërkesën e Fatimes për trashëgiminë e saj; ajo pjesë trajtohet në faqen “A ishte Fatimja e zemëruar me Ebu Bekrin?”.
Në transmetimin e gjatë të vdekjes së Omerit, Omeri cakton gjashtë burra që të zgjedhin midis tyre. Zgjedhja mbetet midis Othmanit dhe Aliut, dhe Abdurrahman ibn Aufi i kërkon secilit me radhë të premtojë se do të bëjë drejtësi nëse zgjidhet, dhe do ta dëgjojë dhe do t'i bindet tjetrit nëse zgjidhet tjetri. Të dy pajtohen. Abdurrahmani i jep besën Othmanit, dhe Aliu i jep besën, pastaj të gjithë banorët e Medinës. Transmetimi hapet disa ditë para vdekjes së tij: Omeri verifikon që tatimi i vënë mbi tokën e Irakut nuk është më shumë se sa mund të përballojë, dhe thotë se nëse Allahu e mban gjallë, vejushat e Irakut nuk do të kenë kurrë nevojë për një burrë që t'i mbajë. Pastaj ai goditet me thikë ndërsa fillon namazin e sabahut.
Ibn Abbasi transmeton se, kur trupi i Omerit u shtri dhe njerëzit u lutën për të, erdhi Aliu, kërkoi mëshirën e Allahut për Omerin dhe tha se asnjë njeri nuk kishte vepra që do t'i donte më shumë për ta takuar Allahun se ato të Omerit. Aliu tha se gjithmonë kishte menduar se Allahu do ta vendoste Omerin me dy shokët e tij, sepse e kishte dëgjuar shpesh Profetin (ﷺ) të thoshte: unë, Ebu Bekri dhe Omeri shkuam; unë, Ebu Bekri dhe Omeri hymë.
Omeri ndau rroba midis grave të Medinës, dhe mbeti një rrobë e mirë. Një burrë i tha t'ia jepte gruas së tij, mbesës së të Dërguarit të Allahut (ﷺ), duke nënkuptuar Umu Kulthumin, vajzën e Aliut. Omeri ia dha në vend të saj Umu Salitit, një gruaje nga ensarët që kishte mbartur kacekë uji për myslimanët në Uhud.
Si halif, Aliu ruajti atë që ishte bërë
Kur sundoi Aliu, u tha njerëzve të Irakut të gjykonin siç gjykonin më parë, sepse ai nuk i donte përçarjet. Ai i ruajti gjykimet e mëparshme për hir të unitetit. Aliu nuk solli asgjë të re në fe. Ai u kap pas asaj që la Profeti (ﷺ).
Ubejde transmeton se Aliu u tha banorëve të Irakut të gjykonin siç gjykonin më parë, sepse nuk i pëlqente mospajtimi, derisa njerëzit të bashkoheshin në një grup ose ai të vdiste siç kishin vdekur shokët e tij.
| Pyetja | Transmetimi ose praktika e Aliut |
|---|---|
| Këmbët në abdes | I lante, për të treguar si e merrte abdesin i Dërguari i Allahut (ﷺ). |
| Fërkimi mbi mestet prej lëkure | Tri ditë e net për udhëtarin, një ditë e natë për vendasin. |
| Martesa e përkohshme | Profeti (ﷺ) e ndaloi ditën e Hajberit. |
| Kujt i lutej | Vetëm Allahut (﷾). |
| Më të mirët pas Profetit (ﷺ) | Ebu Bekri, pastaj Omeri. |
| Si halif | Ruajti gjykimet e mëparshme, sepse nuk i donte përçarjet. |
Ta duash Aliun do të thotë të bësh siç bëri Aliu
Aliu është i dashur për Allahun (﷾) dhe të Dërguarin e Tij. Profeti (ﷺ) tha se do t'ia jepte flamurin një burri që e do Allahun (﷾) dhe të Dërguarin e Tij, dhe ai burrë ishte Aliu. Aliu u betua se Profeti (ﷺ) i kishte premtuar se vetëm një besimtar do ta donte. Mënyra më e mirë për ta nderuar është të ndjekësh atë që ndoqi ai: Kuranin dhe Sunetin e të Dërguarit të Allahut (ﷺ).
Seleme transmeton se Aliu kishte mbetur prapa në kohën e Hajberit për shkak të një sëmundjeje të syve, pastaj u nis pas Profetit (ﷺ). Në prag të çlirimit të Hajberit Profeti tha se të nesërmen do t'ia jepte flamurin një burri që e do Allahun dhe të Dërguarin e Tij, dhe se Allahu do të jepte fitore nën udhëheqjen e tij. Aliu mbërriti papritur, Profeti ia dha flamurin, dhe Allahu dha fitore nën udhëheqjen e tij.
Aliu u betua për Atë që e çan farën dhe krijon jetën se Profeti (ﷺ) i kishte premtuar se vetëm një besimtar do ta donte, dhe vetëm një hipokrit do ta urrente.
“Thuaju (o Muhamed): “Nëse ju e doni Allahun, atëherë më ndiqni mua, që Allahu t’ju dojë dhe t’jua falë gjynahet! Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë”.”
Këndvështrime
Disa myslimanë besojnë se Aliu praktikonte ndryshe nga shokët e tjerë
Disa myslimanë, nga dashuria për Aliun, mendojnë se praktika e tij ishte ndryshe nga ajo që bënin shokët e tjerë. Ata sjellin këto argumente.
Martesa e përkohshme nuk u ndalua nga Profeti (ﷺ); ajo u ndal më vonë.
Kundërpërgjigje
Vetë Aliu transmeton se Profeti (ﷺ) e ndaloi, dhe ia tha këtë Ibn Abasit, që kishte mendim tjetër. Sebreja transmeton fjalët e vetë Profetit (ﷺ) se Allahu (﷾) e ka ndaluar deri në Ditën e Kiametit. Dijetarët shpjegojnë se ajo u lejua për një kohë gjatë fushatave, pastaj u ndalua përgjithmonë.
Aliu i fërkonte këmbët në abdes, sepse Kurani thotë të fërkohet koka dhe këmbët.
Kundërpërgjigje
Në leximin që recitohet më gjerësisht, këmbët lidhen me pjesët që lahen. Atyre u jepet një kufi, “deri në nyje”, ashtu si duarve u jepet “deri në bërryla”. Ajeti recitohet në dy mënyra, prandaj praktika e Profetit (ﷺ) e zgjidh çështjen. Aliu e tregoi atë praktikë: ai i lante këmbët. Profeti (ﷺ) u thirri gjithashtu shokëve që vetëm kalonin duart e lagura mbi këmbët. Ai u tha të shpëtonin thembrat nga Zjarri. Në një transmetim Aliu vetëm kaloi duart e lagura mbi këmbët. Ai tha se ky ishte abdesi i atij që e kishte ende abdesin: një ripërtëritje, jo abdesi që kërkon ajeti.
Besa e Aliut ndaj atyre para tij ishte e vonuar dhe pa dëshirë.
Kundërpërgjigje
Aliu i dha besën Ebu Bekrit, duke thënë se familja nuk ia kishte zili atë që Allahu (﷾) i kishte dhënë. Ai e lavdëroi publikisht të drejtën e tij. Ai i dha besën Othmanit. Ai i quajti Ebu Bekrin dhe Omerin më të mirët pas Profetit (ﷺ). Ai tha se nuk kishte veprat e askujt që do të donte më shumë të takonte Allahun (﷾) me to se veprat e Omerit. Dhe u tha njerëzve të Irakut të vazhdonin të gjykonin si më parë.
Një dëshmi për Aliun i përket besimit, sepse vetë Profeti (ﷺ) e shpalli vendin e Aliut.
Kundërpërgjigje
Ne e duam Aliun. Por fjalët e dëshmisë dhe të namazit nuk iu lanë zgjedhjes së askujt. Allahu (﷾) i tha Profetit (ﷺ) ta shpallte mesazhin e tij: “unë jam i Dërguari i Allahut për të gjithë ju”. Kur përmendi mbi çfarë është ndërtuar Islami, ai përmendi dy dëshmi, për Allahun (﷾) dhe për të Dërguarin e Tij, dhe asgjë më shumë. Te Humi, në transmetimin e saktë, ai u kërkoi njerëzve të kapeshin fort pas Librit të Allahut (﷾) dhe u kujtoi detyrat ndaj familjes së tij; ai nuk shtoi asnjë dëshmi. Asnjë transmetim i saktë nuk e tregon as Aliun, që përcolli kaq shumë nga namazi, duke mësuar një të tillë.
T'i lutesh Aliut do të thotë vetëm t'i kërkosh që të lutet tek Allahu për ne.
Kundërpërgjigje
T'i kërkosh një njeriu të gjallë të lutet për ty është e drejtë. Por t'i lutesh dikujt që nuk është i pranishëm për atë që vetëm Allahu (﷾) e jep është ajo që Kurani e ndalon, dhe lutjet që Aliu përcolli në transmetimet e sakta i drejtohen drejtpërdrejt Allahut (﷾). Faqja ‘A mund t'i lutet një mysliman dikujt tjetër përveç Allahut për ndihmë?’ jep provat.
Pikëpamja islame
Aliu praktikoi Islamin e Kuranit dhe të Sunetit, siç bënë shokët. Këtë e tregojnë transmetimet e tij: si lahej, si falej, çfarë ndaloi, kë nderoi dhe çfarë ruajti. Dashuria për Aliun do të thotë të bësh siç bëri Aliu.
Aliu i lante këmbët në abdes dhe transmetoi se kështu e merrte abdesin i Dërguari i Allahut (ﷺ).
Aliu dha afatet e Profetit (ﷺ) për fërkimin mbi mestet prej lëkure, dhe Aishja i dërgonte njerëzit tek ai për këtë.
Aliu transmetoi se Profeti (ﷺ) e ndaloi martesën e përkohshme.
Lutjet që Aliu përcolli në transmetimet e sakta i drejtohen vetëm Allahut (﷾).
Aliu i quajti Ebu Bekrin dhe Omerin më të mirët pas Profetit (ﷺ), dhe u dha besën atyre para tij.
Profeti (ﷺ) bekohet në namaz, siç urdhëroi Allahu (﷾). Familja e tij, ku bën pjesë edhe Aliu, bekohet bashkë me të me fjalët që ai mësoi.
Si halif, Aliu u tha njerëzve të Irakut të gjykonin siç gjykonin më parë.
Të ndjekësh Aliun do të thotë të ndjekësh atë që ndoqi Aliu, Kuranin dhe Sunetin.