Përgjigje e shkurtër
Në Islam, ta duash Allahun (﷾) do të thotë ta duash më shumë se kushdo e çdo gjë tjetër dhe ta tregosh këtë duke iu bindur. Çdo e mirë që ka njeriu vjen prej Tij, prandaj Ai e meriton dashurinë më të madhe. Kurani thotë se njerëzit e besimit e duan shumë më tepër Allahun (﷾). I thotë Profetit (ﷺ) të thotë: “Nëse ju e doni Allahun, atëherë më ndiqni mua, që Allahu t’ju dojë dhe t’jua falë gjynahet!” Jezusi mësoi një rregull të ngjashëm në Ungjillin e Gjonit: “Në më doni, zbatoni urdhërimet e mia.” Myslimanët e duan Profetin (ﷺ) sepse Allahu (﷾) e dërgoi, jo në vend të Allahut (﷾). Ta duash Allahun (﷾) do të thotë edhe të duash, për hir të Tij, njerëzit që Ai i do. Dhe kur Allahu (﷾) e do një rob, e vë dashurinë për atë person në zemrat e të tjerëve.
Shpjegimi i plotë
Dashuri mbi çdo gjë tjetër
Kurani flet për njerëz që duan të tjerët siç duhet ta duan Allahun (﷾). Thotë se besimtarët e duan Allahun (﷾) shumë më tepër. Të duash, t'i besosh ose t'i frikësohesh dikujt më shumë se Allahut (﷾) të çon në mëkat. I bën njerëzit të mos i binden Allahut (﷾) për të kënaqur të tjerët. Kurani paralajmëron edhe ata që i kanë më të dashura familjen, pasurinë ose shtëpinë se Allahun (﷾) dhe të Dërguarin e Tij (ﷺ). Arsyeja është e thjeshtë. Çdo bekim vjen nga Allahu (﷾) dhe të mirat e Tij janë shumë për t'u numëruar. Prandaj Ai e meriton dashurinë që i japim kujtdo që na bën të mirë, dhe shumë më tepër.
“E megjithatë, disa njerëz zgjedhin (për të adhuruar) në vend të Allahut (zota) të tjerë, (duke i konsideruar) si të barabartë me Atë dhe duke i dashur siç duhet Allahu. Por ata që besojnë, e duan shumë më tepër Allahun (se sa ç’i duan idhujtarët idhujt e tyre). Sikur keqbërësit të shihnin që tani çastin kur të përballen me ndëshkimin, do ta kuptonin se e tërë fuqia i përket Allahut dhe se dënimi i Tij është fort i ashpër.”
“Thuaj: “Nëse etërit tuaj, bijtë tuaj, vëllezërit tuaj, gratë tuaja, farefisi juaj, pasuria juaj që e keni fituar, tregtia për të cilën keni frikë se nuk do të shkojë mirë dhe shtëpitë ku e ndieni veten rehat, janë më të dashura për ju sesa Allahu, i Dërguari i Tij dhe lufta në rrugën e Tij, atëherë pritni derisa Allahu të sjellë vendimin (dënimin) e Tij. Allahu nuk e udhëzon në rrugën e drejtë popullin e pabindur.””
“Ai ju jep gjithçka që i kërkoni. Edhe nëse përpiqeni t’i numëroni dhuntitë e Allahut, nuk do të mund t’i numëroni dot. Njeriu është vërtet i padrejtë dhe mosmirënjohës.”
Dashuria e treguar me bindje
Dashuria për Allahun (﷾) nuk është vetëm ndjenjë. Kurani i thotë Profetit (ﷺ) të thotë se kush e do Allahun (﷾), le ta ndjekë atë. Atëherë Allahu (﷾) do ta dojë atë person dhe do t'i falë mëkatet. E dimë këtë tashmë nga dashuria njerëzore: përpiqemi të bëjmë atë që kërkon ai që e duam. Ungjilli i Gjonit, në Bibël, regjistron Jezusin duke mësuar se dashuria tregohet me bindje. Në të njëjtin kapitull ai thotë se fjala që dëgjojnë “nuk është timja, por e Atit që më ka dërguar”.
“Thuaju (o Muhamed): “Nëse ju e doni Allahun, atëherë më ndiqni mua, që Allahu t’ju dojë dhe t’jua falë gjynahet! Allahu është Falës i Madh dhe Mëshirëplotë”.”
“Në më doni, zbatoni urdhërimet e mia.”
“Ai që nuk më do mua nuk i zbaton fjalët e mia; dhe fjala që dëgjoni nuk është timja, por e Atit që më ka dërguar.”
Urdhërimi i parë, siç e emëroi Jezusi
Jezusit i pyetën cili urdhërim vjen i pari. Ai emëroi njëshmërinë e Perëndisë. Pastaj emëroi urdhrin për ta dashur Perëndinë me gjithë zemrën, shpirtin, mendjen dhe forcën. Kurani u kërkon besimtarëve të njëjtën dashuri me gjithë zemër.
“Dhe Jezusi iu përgjigj: I pari nga të gjitha urdhërimet është: Dëgjo, o Izrael: Zoti, Perëndia ynë, është i vetmi Zot;”
“Dhe do ta duash Zotin, Perëndinë tënd, me gjithë zemrën tënde, me gjithë shpirtin tënd, me gjithë mendjen tënde dhe me gjithë forcën tënde: ky është urdhërimi i parë.”
“E megjithatë, disa njerëz zgjedhin (për të adhuruar) në vend të Allahut (zota) të tjerë, (duke i konsideruar) si të barabartë me Atë dhe duke i dashur siç duhet Allahu. Por ata që besojnë, e duan shumë më tepër Allahun (se sa ç’i duan idhujtarët idhujt e tyre). Sikur keqbërësit të shihnin që tani çastin kur të përballen me ndëshkimin, do ta kuptonin se e tërë fuqia i përket Allahut dhe se dënimi i Tij është fort i ashpër.”
Ëmbëlsia e besimit
Profeti (ﷺ) tha se tri gjëra japin ëmbëlsinë e besimit, domethënë gëzimin e besimit të vërtetë. E para, të mbash Allahun (﷾) dhe të Dërguarin e Tij (ﷺ) më të dashur se çdo gjë tjetër. E dyta, të duash të tjerët vetëm për hir të Allahut (﷾). E treta, ta urresh kthimin në mosbesim siç do ta urrente të hidhej në zjarr. Pra ta duash Allahun (﷾) përfshin ta duash njerëzit që Ai i do.
Enesi transmeton se Profeti (ﷺ) tha se tri gjëra sjellin ëmbëlsinë e besimit: që Allahu dhe i Dërguari i Tij t'i jenë njeriut më të dashur se çdo gjë tjetër; që ai të dojë një person tjetër vetëm për hir të Allahut; dhe që ta urrejë kthimin në mosbesim ashtu siç do ta urrente të hidhej në zjarr.
Duaje Atë më shumë se kënd apo çfarëdo tjetër
Çdo mirësi vjen prej Tij.
Tregoje duke iu bindur
Ndiqe Profetin (ﷺ), dhe Allahu (﷾) do të të dojë.
Duaji, për hir të Tij, njerëzit që Ai i do
Ai e vë dashurinë për atë rob në zemrat e njerëzve
Dashuria e Allahut (﷾) për robërit e Tij
Kurani emërton ata që i do Allahu (﷾). Janë ata që bëjnë mirë, të devotshmit, të drejtët dhe të duruarit. Janë edhe ata që mbështeten tek Ai dhe ata që kthehen te Ai me pendim dhe e mbajnë veten të pastër. Thotë gjithashtu se Allahu (﷾) do të vendosë dashuri për besimtarët e mirë në zemrat e njerëzve. Profeti (ﷺ) përshkroi si ndodh. Allahu (﷾) i thotë Xhibrilit, engjëllit që sjell shpalljen e Tij, se e do një rob. Pastaj engjëjt e duan atë rob dhe për të vendoset pranimi në tokë. Profeti (ﷺ) tha edhe se Allahu (﷾) është më i mëshirshëm me robërit e Tij se një nënë me fëmijën e saj. Dhe Allahu (﷾) vjen duke vrapuar te ai që ecën drejt Tij.
“Shpenzojeni pasurinë në rrugën e Allahut dhe mos e çoni veten tuaj në shkatërrim, por bëni të mira; Allahu me të vërtetë i do bamirësit.”
“Përjashtim bëjnë ata idhujtarë, me të cilët keni lidhur marrëveshje e që nuk ju kanë shkelur asgjë prej saj dhe që nuk kanë ndihmuar askënd kundër jush. Respektojeni marrëveshjen me ta deri në fund. Me të vërtetë, Allahu i do ata që (i) frikësohen (Atij).”
“Ata janë dëgjues të gënjeshtrës dhe e hanë me kënaqësi të madhe atë që është e ndaluar. Nëse vijnë tek ti, gjykoji ata ose shmangu prej tyre! Nëse shmangesh nga ata, nuk mund të të dëmtojnë aspak. E, nëse i gjykon, gjykoji me drejtësi! Vërtet, Allahu i do të drejtët.”
“Sa e sa profetë bashkë me shumë besimtarë të vërtetë luftuan e megjithatë nuk u përkulën para goditjeve që morën në rrugën e Allahut, as nuk u dobësuan e as nuk u nënshtruan. Allahu i do të duruarit.”
“Në saje të mëshirës së Allahut, u solle butësisht me ta (o Muhamed). Sikur të ishe i ashpër dhe i vrazhdë, ata do të largoheshin prej teje. Prandaj falua atyre gabimin, kërkoi falje Allahut për ata dhe këshillohu me ata për çështje të ndryshme. Kur të vendosësh për diçka, mbështetu tek Allahu. Vërtet, Allahu i do ata që mbështeten tek Ai.”
“Të pyesin ty (Muhamed) për të përmuajshmet e femrave. Thuaju: “Ajo është gjendje e dëmshme.” Prandaj, gjatë kësaj kohe, mos iu afroni atyre (për marrëdhënie) derisa të pastrohen. Pasi të pastrohen, atëherë afrohuni tek ato ashtu si ju ka urdhëruar Allahu. Pa dyshim, Allahu i do ata që pendohen fort (për gjynahet) dhe ata që pastrohen.”
“Në të vërtetë, atyre që besojnë dhe bëjnë vepra të mira, i Gjithëmëshirshmi do t’u dhurojë dashuri.”
Ebu Hurejra transmeton se Profeti (ﷺ) tha: kur Allahu e do një rob, e thërret Xhibrilin dhe i thotë se e do atë person, prandaj ti dashuroje; Xhibrili e do dhe e shpall te banorët e qiellit, të cilët e duan edhe ata; pastaj për të vendoset pranimi mes njerëzve të tokës.
Omeri transmeton se te Profeti (ﷺ) u sollën robër lufte, mes tyre një grua që kishte gjinjtë plot me qumësht; sa herë gjente një fëmijë mes robërve, e shtrëngonte në gji dhe e ushqente. Profeti pyeti nëse ajo do ta hidhte ndonjëherë fëmijën e vet në zjarr. Ata thanë jo. Ai tha: Allahu është më i mëshirshëm me robërit e Tij sesa kjo grua me fëmijën e saj.
Ebu Dherri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Allahu thotë: kush sjell një vepër të mirë, do të ketë dhjetë të ngjashme me të ose më shumë; kush më afrohet një pëllëmbë, Unë i afrohem një krah; kush vjen te Unë duke ecur, Unë vij te ai duke vrapuar; dhe kush Më takon me mëkate që do ta mbushnin tokën, por pa Më shoqëruar asgjë, Unë do ta takoj me një falje po aq të madhe.
| Ajeti | Kë do Ai |
|---|---|
| 2:195 | Ata që bëjnë mirë. |
| 9:4 | Të devotshmit. |
| 5:42 | Të drejtët. |
| 3:146 | Të durueshmit. |
| 3:159 | Ata që mbështeten tek Ai. |
| 2:222 | Ata që kthehen tek Ai me pendim dhe e mbajnë veten të pastër. |
Babai që vrapon
Shëmbëlltyra e Jezusit për djalin e humbur vizaton të njëjtën pamje si thënia e Profetit (ﷺ) më sipër. Allahu (﷾) vjen duke vrapuar te ai që ecën drejt Tij. Babai e sheh djalin nga larg dhe vrapon drejt tij. E fal djalin pa flijim për mëkatin dhe pa dënuar askënd në vend të tij. Hebrenjtë, një libër i Dhiatës së Re, thotë se “pa derdhje gjaku nuk ka heqje të mëkatit” (pa falje). Shëmbëlltyra fal pa të.
“Dhe ai u ngrit dhe shkoi te i ati. Por ndërsa ishte ende shumë larg, i ati e pa dhe u prek nga dhembshuria, vrapoi, i ra në qafë dhe e puthi.”
“Dhe pothuajse të gjitha gjërat pastrohen sipas ligjit me gjak; dhe pa derdhje gjaku nuk ka heqje të mëkatit.”
Ebu Dherri transmeton se Profeti (ﷺ) tha se Allahu thotë: kush sjell një vepër të mirë, do të ketë dhjetë të ngjashme me të ose më shumë; kush më afrohet një pëllëmbë, Unë i afrohem një krah; kush vjen te Unë duke ecur, Unë vij te ai duke vrapuar; dhe kush Më takon me mëkate që do ta mbushnin tokën, por pa Më shoqëruar asgjë, Unë do ta takoj me një falje po aq të madhe.
Këndvështrime
Pikëpamja islame
Vetëm Allahu (﷾) e meriton dashurinë e plotë, sepse çdo e mirë vjen prej Tij. Kjo dashuri provohet duke ndjekur Profetin e Tij (ﷺ), duke dashur ata që Ai i do, dhe takohet me dashurinë e vetë Allahut (﷾) për robërit e Tij.
Kurani thotë se besimtarët e duan Allahun (﷾) më shumë se sa i duan rivalët e tyre ata që vënë rivalë.
Vetëm Allahu (﷾) e meriton dashurinë, besimin dhe frikën e plotë.
Allahu (﷾) e meriton dashurinë më të madhe sepse të gjitha bekimet vijnë prej Tij dhe nuk mund të numërohen.
Kurani e bën ndjekjen e Profetit (ﷺ) provën e dashurisë për Allahun (﷾). Në këmbim premton dashurinë dhe faljen e Allahut (﷾).
Dashuria për të Dërguarin (ﷺ) është pjesë e dashurisë për Allahun (﷾), sepse ndjekja e tij është ajo që kërkon Allahu (﷾). Ai dashurohet si rob i Allahut (﷾) dhe kurrë nuk adhurohet.
Në Ungjillin e Gjonit, Jezusi e lidh dashurinë me zbatimin e urdhërimeve të tij. Te Marku ai emëron dashurinë për Perëndinë me gjithë zemër si urdhërimin e parë.
Profeti (ﷺ) mësoi çfarë jep ëmbëlsinë e besimit. Është të mbash Allahun (﷾) dhe të Dërguarin e Tij (ﷺ) më të dashur, dhe të duash të tjerët për hir të Allahut (﷾).
Kurani emërton ata që i do Allahu (﷾), dhe ata janë ata që bëjnë atë që mësuan profetët e Tij.
Kur Allahu (﷾) e do një rob, i bën engjëjt e pastaj njerëzit ta duan edhe ata.
Dashuria e Allahut (﷾) u vjen robërve të Tij si mëshirë më e madhe se ajo e nënës. Vjen si afërsi për këdo që kthehet drejt Tij.