Përgjigje e shkurtër
Po. Kurani e përmend bixhozin pranë pijeve dehëse dhe u thotë besimtarëve të largohen nga të dyja (5:90). Islami e kërkon këtë sepse bixhozi merr pasuri pa punë dhe pa shkëmbim të drejtë, dhe i vë njerëzit kundër njëri-tjetrit. Kurani thotë se djalli e përdor atë që “të fusë midis jush armiqësi e urrejtje dhe t’ju shmangë nga të kujtuarit e Allahut dhe kryerja e namazit” (5:91). Nuk shtiret se aty nuk ka përfitim. Thotë se mëkati është më i madh se fitimi (2:219). Sot Organizata Botërore e Shëndetësisë gjen se rreth 60% e parave të humbura në bixhoz vijnë nga njerëz që luajnë në nivele të dëmshme, dhe se secili prej tyre prek rreth gjashtë të tjerë. Rruga e Islamit është në vend të kësaj puna e ndershme dhe tregtia e drejtë. Profeti (ﷺ) tha se askush nuk ka ngrënë ushqim më të mirë se ai që e ka fituar me duart e veta (Buhari 2072). Nëse bixhozoni, kjo nuk është pengesë për t'u bërë mysliman. Islami fshin atë që ishte para tij dhe Allahu (﷾) e ndihmon kë i drejtohet.
Shpjegimi i plotë
Çfarë thotë Kurani
Kurani e përmend bixhozin dy herë, çdo herë pranë pijeve dehëse. Së pari iu përgjigj një pyetjeje: “Ato sjellin dëme të mëdha (gjynahe), por edhe dobi për njerëzit. Megjithatë, dëmi i tyre është më i madh se dobia” (2:219). Pastaj erdhi fjala e fundit. Bixhozi, bashkë me pijet dehëse, idhujt dhe shigjetat e fallit, janë “vepra të ndyta nga punët e djallit. Prandaj, largohuni nga këto, me qëllim që të shpëtoni!” (5:90).
“Të pyesin ty për verën dhe kumarin. Thuaju: “Ato sjellin dëme të mëdha (gjynahe), por edhe dobi për njerëzit. Megjithatë, dëmi i tyre është më i madh se dobia”. Të pyesin se çfarë duhet të japin si lëmoshë. Thuaju: “Tepricën!” Ja, kështu jua shpjegon Allahu shpalljet e Tij, që të mund të mendoni”
“O besimtarë! Me të vërtetë, pijet alkoolike, bixhozi, idhujt dhe shigjetat e fallit janë vepra të ndyta nga punët e djallit. Prandaj, largohuni nga këto, me qëllim që të shpëtoni!”
Pse e kërkon Islami këtë
Kurani vetë e jep arsyen: djalli “kërkon që të fusë midis jush armiqësi e urrejtje dhe t’ju shmangë nga të kujtuarit e Allahut dhe kryerja e namazit” (5:91). Në bixhoz fitorja e njërit është humbja e tjetrit, e marrë pa punë dhe pa shkëmbim të drejtë. Kurani thotë: “Mos ia merrni pasurinë njëri-tjetrit padrejtësisht!” (2:188). Ajo që lejon në vend të kësaj është “tregti me pëlqim të dyanshëm” (4:29).
“Vërtet, djalli me pije alkoolike dhe me bixhoz kërkon që të fusë midis jush armiqësi e urrejtje dhe t’ju shmangë nga të kujtuarit e Allahut dhe kryerja e namazit. Prandaj, a po hiqni dorë?”
“Mos ia merrni pasurinë njëri-tjetrit padrejtësisht! Dhe mos u bëni mitëdhënës te gjykatësit për t’ua përvetësuar në mënyrë të paligjshme dhe me vetëdije njerëzve një pjesë të mallit.”
“O besimtarë, mos e përvetësoni pasurinë e njëri-tjetrit në mënyrë të palejueshme, përveç rastit kur ajo është tregti me pëlqim të dyanshëm dhe mos e vritni veten (dhe njëri-tjetrin)! Vërtet, Allahu është i Mëshirshëm me ju.”
2:219
Gjynah i madh dhe pak dobi, por gjynahi është më i madh.
5:90
Bashkë me dehësit, një vepër e ndyrë nga punët e djallit: largohuni prej saj.
5:91
Djalli e përdor për të nxitur armiqësi e urrejtje, dhe për t’i larguar njerëzit nga namazi.
Edhe ftesa
Profeti (ﷺ) e mori aq seriozisht sa edhe fjalët kishin rëndësi. Tha se kush i thotë shokut të tij ‘Eja, të bixhozojmë’, duhet të japë diçka si sadaka.
Ebu Hurejra transmeton se i Dërguari i Allahut (ﷺ) tha se kush betohet në el-Latin dhe el-Uzzën, le të thotë: nuk ka zot tjetër përveç Allahut; dhe kush i thotë shokut të tij ‘Eja, të bixhozojmë’, le të japë diçka si sadaka.
Çfarë u bën njerëzve
Fleta e fakteve e Organizatës Botërore të Shëndetësisë e vitit 2024 për bixhozin thotë se rreth 1,2% e të rriturve të botës kanë çrregullim të bixhozit. Rreth 60% e parave të humbura në bixhoz vijnë nga njerëz që luajnë në nivele të dëmshme. Për çdo person që luan me rrezik të lartë preken rreth gjashtë të tjerë, zakonisht njerëz që nuk luajnë. Dëmet që përmend përfshijnë borxhin, prishjen e familjes, dhunën në familje, neglizhimin e fëmijëve, krimin dhe vetëvrasjen. Një studim suedez zbuloi se njerëzit me çrregullim të bixhozit kishin 15 herë më shumë gjasa të vdisnin nga vetëvrasja. Kjo është armiqësia dhe urrejtja që përmendi Kurani.
Vlerësimet tregojnë se 1,2% e popullsisë së rritur të botës ka çrregullim të bixhozit. Njerëzit që luajnë në nivele të dëmshme krijojnë rreth 60% të humbjeve. Për çdo person që luan në nivele me rrezik të lartë preken mesatarisht gjashtë të tjerë, zakonisht jo-bixhozxhinj. Dëmet përfshijnë vështirësi financiare, prishje të marrëdhënieve, dhunë në familje, neglizhim të fëmijëve, krim, sëmundje mendore dhe vetëvrasje; një studim suedez zbuloi se ata me çrregullim të bixhozit kishin 15 herë më shumë gjasa të vdisnin nga vetëvrasja. Promovimi i fortë në internet dhe përmes sportit rrezikon ta normalizojë bixhozin për fëmijët dhe të rinjtë.
“Vërtet, djalli me pije alkoolike dhe me bixhoz kërkon që të fusë midis jush armiqësi e urrejtje dhe t’ju shmangë nga të kujtuarit e Allahut dhe kryerja e namazit. Prandaj, a po hiqni dorë?”
- 1,2%E të rriturve të botës kanë çrregullim bixhozi
- 60%E parave të humbura vjen nga njerëz që luajnë bixhoz në nivele të dëmshme
- 6Të tjerë të prekur për çdo person që luan bixhoz me rrezik të lartë
- 15×Më e mundshme të vdesin nga vetëvrasja, me çrregullim bixhozi, në një studim suedez
Çfarë ofron Islami në vend të tij
Islami nuk i kërkon njerëzit të mos duan një jetë më të mirë. Ua tregon rrugët e ndershme drejt saj: punën, tregtinë dhe dhënien. Profeti (ﷺ) tha se askush nuk ka ngrënë ushqim më të mirë se ai që e ka fituar me punën e duarve të veta, dhe se profeti Davudi hante nga mundi i tij. Tha gjithashtu se Allahu (﷾) e urren shpërdorimin e pasurisë.
El-Miqdami transmeton se Profeti (ﷺ) tha se askush nuk ka ngrënë kurrë ushqim më të mirë se ai që e ka fituar me punën e duarve të veta, dhe se profeti Davudi hante nga ajo që fitonte me mundin e tij.
El-Mugire ibn Shube shkroi se e dëgjoi Profetin (ﷺ) të thoshte se Allahu i urren tri gjëra për njerëzit: llafet e kota, shpërdorimin e pasurisë dhe pyetjet e tepërta.
Nëse bixhozoni
Bixhozi nuk është pengesë për t'u bërë mysliman dhe nuk keni pse ta lini më parë. Islami fshin atë që ishte para tij. Largimi nga bixhozi pastaj bëhet pjesë e rrugës suaj. Mund të bëhet varësi, dhe ai që është kapur prej saj ka nevojë për ndihmë, jo për përbuzje. Dhe Kurani u thotë të gjithëve që i kanë bërë keq vetes: “O robërit e Mi, që i keni bërë keq vetes me gjynahe, mos e humbni shpresën në mëshirën e Allahut! Allahu, me siguri, i fal të gjitha gjynahet.” (39:53).
Amr ibn el-Asi, afër vdekjes, tha se para Islamit askush nuk i ishte më i urryer se Profeti (ﷺ), dhe se kishte dashur ta vriste. Ai tregoi si erdhi te Profeti për ta pranuar Islamin. I kërkoi Profetit ta shtrinte dorën e djathtë që t'i jepte besën, pastaj e tërhoqi dorën e vet. I pyetur pse, ai tha se donte një kusht: që t'i falej. Profeti e pyeti nëse nuk e dinte se Islami fshin gjithçka që ishte para tij.
Vlerësimet tregojnë se 1,2% e popullsisë së rritur të botës ka çrregullim të bixhozit. Njerëzit që luajnë në nivele të dëmshme krijojnë rreth 60% të humbjeve. Për çdo person që luan në nivele me rrezik të lartë preken mesatarisht gjashtë të tjerë, zakonisht jo-bixhozxhinj. Dëmet përfshijnë vështirësi financiare, prishje të marrëdhënieve, dhunë në familje, neglizhim të fëmijëve, krim, sëmundje mendore dhe vetëvrasje; një studim suedez zbuloi se ata me çrregullim të bixhozit kishin 15 herë më shumë gjasa të vdisnin nga vetëvrasja. Promovimi i fortë në internet dhe përmes sportit rrezikon ta normalizojë bixhozin për fëmijët dhe të rinjtë.
“Thuaj: O robërit e Mi, që i keni bërë keq vetes me gjynahe, mos e humbni shpresën në mëshirën e Allahut! Allahu, me siguri, i fal të gjitha gjynahet. Vërtet, Ai është Falësi i madh dhe Mëshirëploti.”
Këndvështrime
Është argëtim i padëmshëm
Shumë njerëz thonë se një bast i vogël ose një biletë llotarie është argëtim i padëmshëm. Thonë se llotaritë mbledhin para për qëllime të mira.
Një bast i vogël për qejf nuk i bën keq askujt.
Kundërpërgjigje
Industria jeton nga njerëzit që i dëmton: rreth 60% e parave të humbura vijnë nga ata që luajnë në nivele të dëmshme dhe secili prej tyre prek rreth gjashtë të tjerë. Basti i vogël, i zakonshëm është ai që i tërheq njerëzit. OBSH paralajmëron se promovimi i fortë në internet dhe përmes sportit e normalizon bixhozin për fëmijët dhe të rinjtë.
Llotaritë mbledhin para për qëllime të mira.
Kundërpërgjigje
Kurani e ka peshuar tashmë këtë. Pranon se ka ‘disa dobi’ në bixhoz, por thotë se dëmi është më i madh se dobia (2:219). Qëllimet e mira mund të shërbehen duke dhënë drejtpërdrejt, dhe Islami i kërkon çdo myslimani të japë, përmes zekatit dhe bamirësisë.
Pikëpamja islame
Kurani e ndalon bixhozin, pranë pijeve dehëse, sepse merr pasuri pa punë dhe pa shkëmbim të drejtë dhe nxit armiqësi. Islami në vend të tij tregon punën e ndershme, tregtinë e drejtë dhe dhënien.
Kurani e përmend bixhozin pranë pijeve dehëse dhe u thotë besimtarëve të largohen nga të dyja.
Kurani thotë se djalli e përdor bixhozin për të ngjallur armiqësi e urrejtje dhe për t'i larguar njerëzit nga namazi.
Kurani ndalon ngrënien e pasurisë së njëri-tjetrit padrejtësisht dhe lejon tregtinë me pëlqim të dyanshëm.
Profeti (ﷺ) i tha kujtdo që fton tjetrin të bixhozojë të japë diçka si sadaka.
Rreth 1,2% e të rriturve në botë kanë çrregullim të bixhozit dhe çdo bixhozxhi me rrezik të lartë prek rreth gjashtë të tjerë.