A e quan Talmudi Jezusin magjistar që e shpuri Izraelin në rrugë të gabuar?

“Rabinët tanë mësojnë: Le ta shtyjë gjithmonë dora e majtë dhe ta ftojë dora e djathtë, jo si Eliseu që e dëboi Gehazin me të dyja duart, dhe jo si R. Jehoshua ben Perahja, që e dëboi Jeshun (Nazareasin) me të dyja duart.”

“Po R. Jehoshua ben Perahja? Kur mbreti Janaj vrau rabinët tanë, R. Jehoshua ben Perahja [dhe Jezusi] ikën në Aleksandrinë e Egjiptit. Kur u bë paqe, Shimon ben Shetahu i dërgoi fjalë: ‘Prej meje [Jerusalemit], qytetit të shenjtërisë, te ti, Aleksandria e Egjiptit [motra ime]. Burri im qëndron në mesin tënd dhe unë rri e braktisur.’ Ai erdhi dhe e gjeti veten në një han; i bënë nder të madh. Ai tha: ‘Sa e bukur është kjo hanxheshë!’ (Jezusi) i tha: ‘Rabi, ajo ka sy të ngushtë.’ Ai tha: ‘I mjerë, me këtë merresh ti?’ Dërgoi katërqind boritë dhe e shkishëroi. Ai [d.m.th. Jezusi] erdhi para tij shumë herë dhe i tha: ‘Më prano.’ Por ai nuk ia vinte veshin. Një ditë ai [d.m.th. R. Jeh.] po recitonte Shemanë, dhe ai [d.m.th. Jezusi] erdhi para tij. Ai kishte ndër mend ta pranonte, dhe i bëri një shenjë. Ai [d.m.th. Jezusi] mendoi se po e dëbonte. Shkoi, vari një pllakë dhe u përkul para saj. Ai [R. Jeh.] i tha: ‘Kthehu.’ Ai u përgjigj: ‘Kështu e kam marrë prej teje, se kushdo që mëkaton dhe e bën turmën të mëkatojë, nuk i jepet mundësia të pendohet.’ Dhe një mësues ka thënë: ‘Jezusi Nazareasi ushtroi magji, e shpuri në rrugë të gabuar dhe e mashtroi Izraelin.’”

Agadah. Një barajta (tanu rabanan) mëson: le ta shtyjë gjithmonë dora e majtë dhe ta afrojë dora e djathtë, jo si Eliseu, që e shtyu Gehazin me të dyja duart, dhe jo si Jehoshua ben Perahja, që e shtyu Jeshu ha-Notzrin me të dyja duart. Pason rrëfimi. Kur mbreti Janaj po vriste të Urtët, Jehoshua ben Perahja dhe Jeshu shkuan në Aleksandri. Në kthim mësuesi e lavdëroi një han; nxënësi tha se sytë e hanxheshës ishin të ngushtë (terutot); mësuesi e shkishëroi me katërqind shofarë. Më vonë, ndërsa recitonte Shemanë, mësuesi i bëri shenjë të priste; nxënësi mendoi se ishte i hedhur poshtë, ‘shkoi, ngriti një tullë dhe u përkul para saj’ (azal zakaf leventa ve-hishtachaveh lah), dhe nuk pranoi të pendohej, duke cituar rregullin e mësuesit të tij se atij që mëkaton dhe i bën të shumtët të mëkatojnë nuk i jepet mundësia të pendohet. Mbyllet: ‘Dhe Mësuesi tha: Jeshu ushtroi magji, joshi dhe e shpuri Izraelin në rrugë të gabuar’ (kishef ve-hesit ve-hiddiach et Yisra'el). Botimet e shtypura nga ai i Bazelit (1578-81) e tutje e hoqën emrin. Forma më e vjetër e rrëfimit në Talmudin e Jerusalemit është te Hagigah 2:2.

Agadah. Një barajta (tanu rabanan) mëson: le ta shtyjë gjithmonë dora e majtë dhe ta afrojë dora e djathtë, jo si Eliseu, që e shtyu Gehazin me të dyja duart, dhe jo si Jehoshua ben Perahja, që e shtyu Jeshu ha-Notzrin me të dyja duart. Pason rrëfimi. Kur mbreti Janaj po vriste të Urtët, Jehoshua ben Perahja dhe Jeshu shkuan në Aleksandri. Në kthim mësuesi e lavdëroi një han; nxënësi tha se sytë e hanxheshës ishin të ngushtë (terutot); mësuesi e shkishëroi me katërqind shofarë. Më vonë, ndërsa recitonte Shemanë, mësuesi i bëri shenjë të priste; nxënësi mendoi se ishte i hedhur poshtë, ‘shkoi, ngriti një tullë dhe u përkul para saj’ (azal zakaf leventa ve-hishtachaveh lah), dhe nuk pranoi të pendohej, duke cituar rregullin e mësuesit të tij se atij që mëkaton dhe i bën të shumtët të mëkatojnë nuk i jepet mundësia të pendohet. Mbyllet: ‘Dhe Mësuesi tha: Jeshu ushtroi magji, joshi dhe e shpuri Izraelin në rrugë të gabuar’ (kishef ve-hesit ve-hiddiach et Yisra'el). Botimet e shtypura nga ai i Bazelit (1578-81) e tutje e hoqën emrin. Forma më e vjetër e rrëfimit në Talmudin e Jerusalemit është te Hagigah 2:2.

Agadah. Një barajta mëson se Eliseu u sëmur tri herë, dhe njëra sëmundje ishte sepse e shtyu Gehazin me të dyja duart. Pastaj i njëjti mësim si te Sanhedrin 107b: le ta shtyjë dora e majtë dhe ta afrojë e djathta, jo si Jehoshua ben Perahja, ‘që e shtyu Jeshu ha-Notzrin, një prej nxënësve të tij (mi-talmidav), me të dyja duart’. Rrëfimi pason pothuajse me të njëjtat fjalë; këtu Shimon ben Shetahun e fsheh motra e tij dhe Jehoshua ben Perahja ikën në Aleksandri; nxënësi nuk përmendet në ikje. Nxënësi ‘ngriti një tullë dhe e adhuroi’ (zakaf leventa palcha). Mbyllet: ‘siç tha Mësuesi: Jeshu ha-Notzri ushtroi magji, joshi, e shpuri në rrugë të gabuar dhe e bëri Izraelin të mëkatojë’ (kishef ve-hesit ve-hiddiach ve-hechti et Yisra'el).

“Emri i Jezusit gjendet në këtë pjesë në kodikët e Mynihut, të Firences dhe të Karlsruhes, që i përdori Rabinoviçi, si edhe në të gjitha botimet më të vjetra të Talmudit. Në botimin e Bazelit, 1578-81, dhe në të gjitha të mëvonshmet, censori i shtypit e ka fshirë.”

Kapitulli 3, ‘Nxënësi mendjelehtë’, i krahason Sanhedrin 107b dhe Sotah 47a me rrëfimin e Talmudit të Jerusalemit për Jehudah ben Tabajn. Sheferi gjen se emërtimi i nxënësit si Jezus është një fazë e mëvonshme e rrëfimit: mungon në Talmudin e Jerusalemit dhe gjendet vetëm në disa dorëshkrime të versionit babilonas, ndaj rrëfimi nuk ruan asnjë histori për Jezusin. Ai gjykon se adhurimi i tullës pasqyron atë që një redaktor babilonas mendonte se ishte idhujtaria, jo ndonjë praktikë të krishterë, dhe se korniza e redaktorit e fajëson mësuesin, Jehoshua ben Perahjan, që e shtyu larg nxënësin.

I lexon pjesët e Talmudit babilonas për Jezusin si kundërrrëfime të qëllimshme që parodizojnë rrëfimet e Dhiatës së Re, të shkruara nga rabinë që i njihnin Ungjijtë, sidomos Mateun dhe Gjonin. Argumenton se kjo përgjigje e guximshme erdhi nga Babilonia sasanide, ku rabinët jetonin jashtë pushtetit të krishterë, ndryshe nga hebrenjtë e Palestinës romake dhe bizantine. Në tabelën e tij të dorëshkrimeve dhe të botimeve, të tre dorëshkrimet e Gittin 57a e emërtojnë Jezusin, ndërsa botimi i Soncinos (1484-1519) e lë jashtë emrin dhe botimi i Vilnës lexon ‘mëkatarët e Izraelit’; ai i atribuon boshllëqe të tilla në pjesët e shtypura për Jezusin censurës, ose shtypshkruesve që i paraprinin asaj. Për Gittin 57a dyshon se tallja me Dijetarët ishte akuza origjinale e rrëfimit, duke mbajtur se redaktori e huazoi nga Eruvin 21b. Pastaj propozon, si një lexim që e pranon si spekulativ, se jashtëqitja tallet me Eukaristinë: Jezusi rri në atë që prodhojnë ndjekësit e tij pasi hanë mishin e tij.

Agadah, e treguar për të treguar se Jehudah ben Tabaj ishte Nasi. Njerëzit e Jerusalemit donin ta bënin Nasi, dhe ai iku në Aleksandri. Ata shkruan: ‘Nga Jerusalemi i madh te Aleksandria e vogël: deri kur do të rrijë i fejuari im midis jush, ndërsa unë rri duke vajtuar për të?’ Në rrugën e kthimit me anije ai foli mirë për zonjën e shtëpisë që i kishte pritur. ‘Një prej nxënësve të tij’ (chad min talmidoi) tha se syri i saj ishte i dëmtuar. Mësuesi u përgjigj se ai kishte mëkatuar dy herë, duke dyshuar te mësuesi i tij dhe duke e vështruar atë; ai i kishte lavdëruar veprat e saj, jo pamjen. Rrëfimi mbaron me zemërim dhe me largimin e nxënësit (ve-ka'as alui ve-azal). Nuk ka emër, as shkishërim, as idhull, as magji.

“Pjesa j. Hag. ii. 2 jep një rrëfim shumë të shkurtër të përçarjes midis Rabinit dhe ‘një prej nxënësve të tij’, por nuk e jep emrin e këtij të fundit. Kjo është ndoshta baza e asaj që u zgjerua më vonë në Gemarën babilonase. Pjesa që kemi para nesh është vendi klasik për teorinë e dytë talmudike se kur jetoi Jezusi. ‘Mbreti Janaj’ është Aleksandër Janeu, që mbretëroi nga 104 deri në 78 p.e.s., pra një shekull të plotë para se të jetonte Jezusi.”

“Sugjeroj që përmendja e R. Jehoshuas dhe e Jezusit ishte një shtesë e mbështetur në traditën palestineze dhe e nxitur nga përmendja e Eliseut dhe e Gehazit; dhe më tej që kjo shtesë u bë në shkollat e Babilonisë, mbi autoritet të pasigurt.”

Kapitulli 3, ‘Nxënësi mendjelehtë’, i krahason Sanhedrin 107b dhe Sotah 47a me rrëfimin e Talmudit të Jerusalemit për Jehudah ben Tabajn. Sheferi gjen se emërtimi i nxënësit si Jezus është një fazë e mëvonshme e rrëfimit: mungon në Talmudin e Jerusalemit dhe gjendet vetëm në disa dorëshkrime të versionit babilonas, ndaj rrëfimi nuk ruan asnjë histori për Jezusin. Ai gjykon se adhurimi i tullës pasqyron atë që një redaktor babilonas mendonte se ishte idhujtaria, jo ndonjë praktikë të krishterë, dhe se korniza e redaktorit e fajëson mësuesin, Jehoshua ben Perahjan, që e shtyu larg nxënësin.

“Allahu do të thotë: “O Isa, i biri Merjemes, kujtoje mirësinë Time ndaj teje dhe nënës sate: se si të forcova ty me Shpirtin e Shenjtë (Xhebrailin), kështu që ti u predikoje njerëzve, kur ishe foshnjë në djep dhe i rritur; se si të mësova Librin dhe Urtësinë, Teuratin dhe Ungjillin; se si me vullnetin Tim krijoje një figurë shpendi prej balte, pastaj fryje në të dhe ajo bëhej zog me vullnetin Tim; se si me vullnetin Tim i shëroje të lindurit të verbër e të lebrosurit; se si me vullnetin Tim i ngjallje të vdekurit; se si i pengova sulmet e bijve të Israilit kundër teje, atëherë kur iu solle atyre prova të qarta e mohuesit në radhët e tyre thanë: Kjo është vetëm magji e kulluar!”;”

“dhe do ta caktojë atë të Dërguar te bijtë e Israilit (të cilëve do t’u thotë): Ju kam sjellë prova nga Zoti juaj (që vërtetojnë Profecinë time): bëj për ju diçka prej balte në formë shpendi, fryj në të e me urdhrin e Allahut ajo bëhet shpend i gjallë; shëroj të verbrit e lindur dhe të lebrosurit dhe i ngjall të vdekurit me lejen e Allahut; ju tregoj çfarë hani dhe çfarë ruani në shtëpitë tuaja. Sigurisht që te të gjitha këto ka prova për ju, nëse jeni besimtarë të vërtetë.”

“Kur u erdhi e Vërteta prej Nesh, ata thanë: “Kjo duket që është magji e qartë!” Musai tha: “A mos vallë, për të Vërtetën, pasi ju ka ardhur, thoni: Kjo është magji? E pra, magjistarët nuk shpëtojnë!””

“Pa dyshim, janë jobesimtarë ata që thonë: “Allahu është Mesihu, i biri i Merjemes!”, sepse vetë Mesihu ka thënë: O bijtë e Israilit, adhuroni Allahun, që është Zoti im dhe Zoti juaj! Sigurisht, atij që adhuron tjetërkënd përveç Allahut, Allahu do t’ia ndalojë Xhenetin dhe strehim i tij do të jetë Zjarri. Për keqbërësit nuk ka ndihmës.”

“Thuaj: A mos vallë do të kërkoj unë tjetër zot, përveç Allahut, kur Ai është Zoti i gjithçkaje? Kushdo që bën diçka, punon për vete dhe askush nuk ngarkohet me barrën e tjetrit. Pastaj të gjithë do të ktheheni te Zoti juaj dhe Ai do t’ju tregojë për kundërshtitë që kishit mes jush.”